• Today is: Thursday, February 2, 2023

NLD ၏ အေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ေရးတင္ျပခ်က္ တိုင္းရင္းသားမ်ား၏ ႏွလံုးသား တို႔ထိသလား

Zawgyi

NLD အေနျဖင့္ တိုင္းရင္းသားအေရး၊ ဖက္ဒရယ္ အေရးကို အျပည့္အဝဆာင္ရြက္ေပးႏိုင္မည့္ မူဝါဒထားရွိ သည္ဟု ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ မဲဆြယ္စည္း႐ံုးခဲ့ရာ တိုင္းရင္းသားေဒသမွာ မဲအမ်ားစု သိမ္းက်ံဳးရခဲ့သည္။ တခ်ိဳ႕တိုင္းရင္းသားပါတီအားေပးသူမ်ားက သံသယျဖင့္ ေစာင့္ၾကည့္ၾကသည္။ တိုင္းရင္းသားအေရး၊ ဖက္ဒရယ္ အေရး၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးသည္ ၿခံဳငံုေျပာရလွ်င္ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံ ဥပေဒအေရး (constitutional matter) ျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ NLD ပါတီက တိုင္းရင္းသားမ်ားလိုလားသည့္ မူဝါဒ အမွန္ တကယ္ ရွိ/မရွိသည္ သူ၏ အေျခခံဥပေဒဆိုင္ရာ မူဝါဒ အဆိုျပဳခ်က္မွာ အျငင္းပြားစရာမရွိ ေပၚလြင္ပါၿပီ။

ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒႏွင့္ပတ္သက္၍ ၁၉၄၇ ခုႏွစ္ တြင္ ေတာင္တန္းသားမ်ား စည္းလံုး ညီညြတ္ေရးအဖြဲ႕ (SCOUHP)က အခ်က္ (၇)ခ်က္ကို တင္ျပခဲ့ၿပီး ၁၉၆၁ ခုႏွစ္တြင္ ေတာင္ႀကီး ညီလာခံမွာ ျပည္နယ္မ်ား ညီညြတ္ေရးအဖြဲ႔က မူ(၅)ခ်က္ကို သေဘာတူတင္ျပခဲ့ပါသည္။ လက္ရွိ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရး(၄၅)ဦး ေကာ္မတီ မွာ တိုင္းရင္းသားပါတီမ်ားက အခ်က္ေပါင္း ေထာင္ ဂဏန္းတင္သြင္းခဲ့သည္ဆိုေသာ္လည္း ဖက္ဒရယ္ အဂၤါရပ္ႏွင့္ တိုင္းရင္းသားမ်ား အစဥ္အဆက္ ေတာင္း ဆိုခဲ့သည့္အဓိကက႑ သို႔မဟုတ္ မူ ဆိုလို႔ (၁၂)ခ်က္ ခန္႔ျဖင့္ စုစည္းလို႔ရပါသည္။ ယင္းအခ်က္မ်ားအေပၚ NLD က ဘယ္ေလာက္အထိ ထည့္သြင္းစဥ္းစားေပးသ လဲ၊ အေျပာႏွင့္ လက္ေတြ႕ဘယ္ေလာက္ ညီညြတ္သလဲ ေလ့လာၾကည့္ရေအာင္….

ႏိုင္ငံေတာ္အမည္၊ ပုဒ္မ(၂)ရခိုင္(ANP)ပါတီ၊ ရွမ္း(SNLD)ႏွင့္ အျခားတိုင္းရင္းသားပါတီအမ်ားစုက ႏိုင္ငံအမည္နာမတြင္ ]ဖက္ဒရယ္}ဆိုသည့္ စကားရပ္ ကိုျဖည့္စြက္ရန္ အဆိုျပဳေဆြးေႏြးၾကေသာ္လည္း NLD က ေဆြးေႏြးျခင္းမရွိ။ ထို႔ျပင္ ႏိုင္ငံေရးစနစ္(ပုဒ္မ-၈)ႏွင့္ပတ္သက္၍ တိုင္းရင္းသားပါတီမ်ားက “ဖက္ဒရယ္ ဒီမိုကေရစီ”ဟု ဖက္ဒရယ္စကားရပ္ကို ေရွ႕မွာထားခ်င္ ၾကေသာ္လည္း NLD က ဒီမိုကေရစီစကားရပ္ကို ေရွ႕မွာထားရွိလိုသည္။
ႏိုင္ငံဖြဲ႕စည္းတည္ေဆာက္ပံု (ျပည္နယ္မူ)၊ ပုဒ္မ(၉)(၄၉)တိုင္းရင္းသားပါတီအမ်ားစုက လူမ်ိဳးႏွင့္ လူမ်ိဳးမ်ား အေျခခံ၍ ျပည္နယ္ (Constituent Unit) ဖြဲ႕စည္းရန္အဆိုျပဳေဆြးေႏြးၾကသည္။ သို႔ေသာ္ NLD ပါတီ က မွတ္ခ်က္ တစံုတစ္ရာမျပဳျခင္းျဖင့္ လက္ရွိ ပံုသ႑ာန္ကို သေဘာက်ေၾကာင္းျပသသြားသည္။ အေသးစိတ္အားျဖင့္ ရွမ္း (SNLD)က လူမ်ိဳးႀကီး(၈)မ်ိဳးကိုအေျခခံေသာ (၈)ျပည္နယ္မူကိုတင္ျပၿပီး မြန္ပါ တီ (MNP)က အမ်ိဳးသား (၈) ျပည္နယ္ႏွင့္ တနသၤာရီ၊ ပဲခူး၊ ရန္ကုန္ႏွင့္ ဧရာဝတီ အမ်ိဳးသားမ်ား(၄)ျပည္ နယ္၊ စုစုေပါင္းျပည္နယ္ (၁၂)ခုမူကို တင္ျပခဲ့သည္။ (SNLD က ျပည္နယ္ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံ ဥပေဒ သီးျခား ထားရွိခြင့္ကိုလည္း အဆိုျပဳသည္)။

ခြဲမတြက္ရ၊ ပုဒ္မ(၁၀)တိုင္းရင္းသားပါတီမ်ား က ယင္းပုဒ္မကို ပယ္ဖ်က္ဖို႔ အဆိုျပဳၾကသည္။ ပုဒ္မ (၂၀)(င)မွာ ျပ႒ာန္းသည့္ ဒို႔တာဝန္အေရး(၃)ပါးတြင္ ျပည္ေထာင္စုမၿပိဳကြဲေရးႏွင့္ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာ တည္တံ့ခိုင္ၿမဲေရးတို႔ ထည့္သြင္းထားၿပီးျဖစ္သည့္ အတြက္ ဤကဲ့သို႔ေသာ အႏႈတ္လကၡဏာေဆာင္သည့္ ကန္႔သတ္ခ်က္မႈသည္ အပိုျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ ၄င္းသည္ လက္ရွိၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို တစ္ဆို႔ေစသည့္ အခ်က္တစ္ခုလည္းျဖစ္ေလရာ NLD အေနျဖင့္ သေဘာထားတင္ျပျခင္းမရွိျခင္းမွာ တပ္မေတာ္ႏွင့္ ႀကံ့ခိုင္ေရးပါတီႏွင့္ တသေဘာတည္းျဖစ္ေၾကာင္း ျပသရာေရာက္သြားသည္။

ေျမပိုင္ဆိုင္ခြင့္၊ ပုဒ္မ(၃၇)ဤပုဒ္မေၾကာင့္ လက္ရွိအခ်ိန္ ႏိုင္ငံသားမ်ား/တိုင္းရင္းသားမ်ား ေျမပိုင္ဆိုင္ခြင့္မရွိ ျဖစ္ေနရျခင္းျဖစ္သည္။ ၂၀၁၇ခုႏွစ္၊ မတ္လ(၂၉)တြင္ ခ်ဳပ္ဆိုေသာ ၂၁ ရာစုပင္လံု၏ ျပည္ ေထာင္စုသေဘာတူ စာခ်ဳပ္အပိုင္း(၁)မွာ ႏိုင္ငံ သားတိုင္း ေျမယာပိုင္ဆိုင္ခြင့္ကို ထည့္သြင္းထားၿပီး ျဖစ္ေသာ္လည္း NLD အေနျဖင့္ ေဆြးေႏြးရပ္တည္ ေပးရန္ပ်က္ကြက္ေနဆဲျဖစ္သည္။ ရွမ္းပါတီက ျပည္ နယ္သားမ်ားပိုင္ဆိုင္မႈဟု တင္ျပၿပီး မြန္ပါတီက တိုင္း ရင္းသားျပည္သူလူထုသည္ ပိုင္ရွင္ျဖစ္သည္ဟု အသီး သီးတင္ျပၾကသည္။ တိုင္းရင္းသားမ်ားအေနျဖင့္ ႏိုင္ငံ သားေျမပိုင္ဆိုင္ခြင့္သက္သက္မဟုတ္ဘဲ တိုင္းရင္း သားေျမပိုင္ ဆိုင္ခြင့္ကိုပါ အာမခံရလိုသည္။

ျပည္ေထာင္စုအဆင့္ လႊတ္ေတာ္၊ ပုဒ္မ(၇၄၊ ၇၇၊ ၈၀) တိုင္းရင္းသားမ်ားက ျပည္ေထာင္စုမွာ အာဏာ တူေပးသည့္ လႊတ္ေတာ္(၂)ရပ္ စနစ္ထား ရွိေရးကို လိုလားၾကသည္။ ယခု ၂၀ဝ၈ေျခ-ဥသည္ လက္ေတြ႕တြင္ လႊတ္ေတာ္(၃)ရပ္သဖြယ္ျဖစ္ၿပီး ျပည္ ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ ထားရွိျခင္းျဖင့္ တိုင္းရင္းသားမ်ား အားကိုးေသာ အမ်ိဳးသား လႊတ္ေတာ္ကို ေလျဖတ္ ေအာင္လုပ္ထားသလိုျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္တိုင္းရင္း သားပါတီမ်ားက ယင္းအလႊာကို ျပင္ဆင္ရန္ တင္ျပ ထားၾကေသာ္လည္း ထံုးစံအတိုင္း NLD က ေဆြးေႏြး ျခင္း လံုးဝမျပဳေပ။

ျပည္နယ္အစိုးရဖြဲ႕စည္းခြင့္၊ ပုဒ္မ(၂၆၁)— ကိုယ့္ ျပည္နယ္က ကိုယ့္ျပည္နယ္အစိုးရလြတ္လပ္စြာ ေရြးခ်ယ္ခြင့္ကို ဤပုဒ္မျဖင့္ ပိတ္ျပင္ထားၿပီး ဗဟိုမွ သမၼတက တစ္ျပည္ ေထာင္စနစ္ျဖင့္ ေရြးခ်ယ္ခန္႔အပ္ သည္။ ယင္းသည္ ဖက္ဒရယ္စနစ္ႏွင့္ဆန္႔က်င္ၿပီး တိုင္းရင္းသားမ်ား ကိုယ္ပိုင္ျပ႒ာန္းခြင့္ကို ပိတ္ပင္ ျခင္းျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ တိုင္းရင္းသားပါတီမ်ား အပါအဝင္ ႀကံ့ခိုင္ေရးပါတီႏွင့္ တပ္မေတာ္ကိုယ္တိုင္ ျပင္ဆင္သင့္ၿပီဟု အဆိုျပဳၾကၿပီးျဖစ္ေသာ္လည္း NLD က တစ္ခြန္းတစ္ပါဒမွ ေဆြးေႏြးျခင္း မရွိေျခ။

ၿမိဳ႕နယ္ႏွင့္ ခ႐ိုင္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ ပုဒ္မ(၂၈၈) ဗဟိုခ်ဳပ္ကိုင္မႈေလွ်ာ့ခ်ေရးအတြက္ အကၡရာက်သည့္ ၿမိဳ႕နယ္ႏွင့္ ခ႐ိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကို လက္ရွိေထြအုပ္ဌာန အစား လူထုတိုက္႐ိုက္ ေရြးေကာက္သည့္ စနစ္ျဖင့္ ေျပာင္းလဲရန္ အျခားပါတီမ်ားက အဆိုျပဳၾကေသာ္ လည္း ဗဟိုအစိုးရအာဏာကို ေနာင္အစိုးရမ်ားတြင္ ဆက္လက္ခ်ဳပ္ကိုင္ရန္ ယံုၾကည္မႈရွိေသာ ေျပာင္းလဲ ခ်ိန္တန္ၿပီအစိုးရအေနျဖင့္ ေျပာင္းလဲလို ျခင္း မရွိေပ။ ပကတိအေနအထားကို အသားက်ဟန္ တူသည္။

႐ံုးသံုးဘာသာစကား၊ ပုဒ္မ(၄၅၀) လက္ရွိတြင္ ျမန္မာစာ(ဗမာစာ)တစ္ခုတည္းကိုသာ ႐ံုးသံုးစာအျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳသည္။ အျခားတိုင္းရင္းသားဘာသာ စကားမ်ားကို အသိအမွတ္မျပဳပါ။ ထို႔ေၾကာင့္ ရွမ္း (SNLD) ႏွင့္ ရခိုင္(ANP)ပါတီတို႔က အိႏိၵယႏိုင္ငံကဲ့သို႔ (၃)ဘာသာ ႐ံုးသံုးစာစနစ္မ်ိဳးကို တင္ျပၾကသည္။ ျမန္မာ(ဗမာ)၊ အဂၤလိပ္ႏွင့္ ျပည္နယ္ရွင္ဘာသာစကား မ်ား စသည္ျဖင့္။ NLD သည္ လက္ရွိစနစ္ကို ေစာဒက မတက္ေပ။

ဘာသာေရး၊ ပုဒ္မ(၃၆၁၊ ၃၆၃) ဤပုဒ္မမ်ား သည္ ဦးႏု၏ အေမြဆိုးမ်ားျဖစ္သည္။ ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံ မ်ားတြင္ သာသနာေရးဝန္ႀကီးဌာနထားရွိ ႐ိုးထံုးစံမရွိ။ ဘာသာေရးဘက္လိုက္မႈ မရွိသင့္။ NCA စာခ်ဳပ္ အပိုဒ္(၁)(င) မွာလည္း ‘ဘာသာေရးႏွင့္ ႏိုင္ငံေရး ေရာယွက္ျခင္းမရွိေသာ ႏိုင္ငံေတာ္ တည္ေဆာက္ရန္’ဟု အတိအလင္း ေဖာ္ျပထားၿပီးျဖစ္သည္။ ရွမ္းပါတီက ပုဒ္မ(၃၆၁)၏ ဗုဒၶဘာသာကို ဂုဏ္ထူးဝိေသသျဖင့္ ျပည့္စံုေသာ (special position)ဆိုသည့္စကားရပ္အား ပယ္ဖ်က္ရန္အဆိုျပဳၿပီး ကခ်င္ပါတီ(KSDP)က ပုဒ္မ (၃၆၃)ကို ပယ္ဖ်က္ရန္ အဆိုျပဳသည္။ သို႔ေသာ္ NLD က ေရငံုႏႈတ္ပိတ္ေနရသည္။

အေျခခံဥပဒျပင္ဆင္ေရး၊ ပုဒ္မ(၄၃၆) စစ္မွန္ ေသာ ဖက္ဒရယ္စနစ္က်င့္သံုးသည့္ႏိုင္ငံအမ်ားစု (အေမရိကန္၊ ကေနဒါ၊ ဆြစ္ဇလန္၊ ဩစေတးလ်၊ ေတာင္အာဖရိက စသည့္မ်ား)တြင္ အေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ေရးမွာ ျပည္ေထာင္စု(ဗဟို)လႊတ္ေတာ္ဆံုး ျဖတ္ခ်က္သက္သက္ျဖင့္ မၿပီးျပတ္ေစဘဲ ျပည္နယ္ အမ်ားစု(လႊတ္ေတာ္)၏ သေဘာတူညီခ်က္ရရွိရန္ လိုအပ္ပါသည္။ လူဦးေရအမ်ားစုက ႀကိဳက္သလို ျခယ္လွယ္ႏိုင္ေျခကို ထိုနည္းျဖင့္ ထိန္းေၾကာင္းျခင္း ျဖစ္သည္။ ယင္းအခ်က္သည္ လက္ရွိျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အထူးအေရးႀကီးပါသည္။ NLD အေနျဖင့္ ထည့္သြင္း စဥ္းစားေပးျခင္းမရွိေပ။

ၾကြင္းက်န္အာဏာ၊ ပုဒ္မ(၉၈) ဖက္ဒရယ္ႏိုင္ငံ အမ်ားစုတြင္ ျြကင္းက်န္အာဏာကို ျပည္နယ္ (Subunit) မ်ားကို အပ္ႏွင္းေလ့ရွိသည္။ သို႔ေသာ္ ၂၀ဝ၈ ေျခ-ဥတြင္ ဗဟိုကို ေပးထားသည္။ တိုင္းရင္းသား ေခါင္းေဆာင္မ်ားက ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းႏွင့္ ဦးႏု တို႔ေခတ္ကတည္းက ျြကင္းက်န္အာဏာကို ျပည္နယ္ မ်ားကိုေပးဖို႔ တစိုက္မတ္မတ္ေတာင္းဆိုခဲ့သည္ႏွင့္ အညီ ယခုတြင္လည္း တိုင္းရင္းသားပါတီမ်ားက ထိုသို႔ အဆိုျပဳ ေဆြးေႏြးၾကေသာ္လည္း NLD ကမူ ႏႈတ္ ဆိတ္ေနခဲ့ပါသည္။

ဥပေဒျပဳစာရင္း၊ ဇယား(၁)(၂)(၃)(၅) ဖက္ဒရယ္စနစ္အရ ျပည္နယ္/ဗဟိုအာဏာခြဲေဝေရး တြင္ လက္ေတြ႕အက်ဆံုးျဖစ္သည့္ ဤဥပေဒျပဳ ဇယားမ်ားတြင္ လက္ရွိမွာ ဗဟိုက အဆီအႏွစ္ ၉၉ ရာခိုင္ႏႈန္းနီးပါးကို ထိန္းခ်ဳပ္ၿပီး ဇယား(၁)တြင္ ထည့္သြင္းပါသည္။ ျပည္နယ္မ်ားကို စည္ပင္၊ ယစ္မ်ိဳး ခြန္၊ ေက်ာက္ေသြးခြင့္ စသည့္ အကိုင္းအခက္မ်ားသာ အပ္ႏွင္းထားသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ရွမ္း (SNLD) ပါတီက ဗဟို(ျပည္ေထာင္စု)ဥပေဒျပဳစာရင္း အခ်က္ေပါင္း (၁၅၀)ေက်ာ္ထဲက (၅၄)ခ်က္ကို ပယ္ဖ်က္ရန္ႏွင့္ ၎ကို ျပည္နယ္ဥပေဒျပဳစာရင္းတြင္ (၁၆)ခ်က္၊ ပူးတြဲ ဥပေဒျပဳစာရင္း (concurrent list)တြင္ (၂၇)ခ်က္၊ ျပည္နယ္ အခြန္ဇယား(၅)တြင္ (၃)ခ်က္ စသည္ ျဖင့္ အသီးသီး ျဖည့္စြက္အဆိုျပဳသည္။ မြန္၊ ရခိုင္ႏွင့္ အျခားတိုင္းရင္းသားပါတီမ်ားကလည္း အလားတူ ဗဟိုခ်ဳပ္ကိုင္မႈေလွ်ာ့ခ်သည့္ အခ်က္မ်ားမ်ားကို တင္ျပၾကသည္။ ထိုအခ်က္မ်ားတြင္ တိုင္းရင္းသားမ်ား လိုလားေသာ သယံဇာတခြဲေဝမႈ၊ ပညာေရး (မိခင္ တိုင္းရင္းသား ဘာသာစကား အေျချပဳပညာ သင္ ၾကားေရး) စသည္တို႔လည္းပါဝင္သည္။ သို႔ေသာ္ NLD က တစ္ခ်က္မွ တင္ျပျခင္းမျပဳ။

ျခံဳငံုသံုးသပ္လွ်င္ လက္ရွိ NLD ၏ (၁၁၄)ခ်က္ပါ ေျခဥျပင္ဆင္ေရး အဆိုျပဳခ်က္မ်ားသည္ ဒီမိုကေရစီေရး၊ တပ္မေတာ္အေရး၊ ပါတီတစ္ခုခါင္း ေဆာင္ ေႏွာင္ႀကိဳး ေျပေစေရးႏွင့္ သမၼတက႑တို႔ကို သာ ထည့္သြင္းစဥ္းစားၿပီး တိုင္းရင္းသားမ်ားအေရးႏွင့္ ဖက္ဒရယ္အေျခခံဥပေဒ ပံုေဖာ္ေရးအပိုင္းကို မ်က္ ကြယ္ျပဳထားပါသည္။ တပ္မေတာ္ကို မ်က္ႏွာပူလို႔ လားဆိုေတာ့လည္း တပ္ခ်ဳပ္ကိုယ္တိုင္ ျပင္သင့္ ေၾကာင္း တရားဝင္ေျပာထားသည့္ ပုဒ္မ(၂၆၁)ကိုပင္ မ်က္ႏွာလႊဲခ်ေနျပန္ေရာ။ သို႔တည္းမဟုတ္ NLD ၏ ေျပာင္းလဲခ်ိန္တန္ၿပီ မူဝါဒလမ္းစဥ္မွာ တိုင္းရင္းသား အေရးကို အစကတည္းက ထိန္ခ်န္ခဲ့ေလသလား။

ဆလိုင္းက်ဲအိုဘိခ္ေထာင္

 

Unicode

NLD အနေဖြင့် တိုင်းရင်းသားအရေး၊ ဖက်ဒရယ် အရေးကို အပြည့်အဝဆာင်ရွက်ပေးနိုင်မည့် မူဝါဒထားရှိ သည်ဟု ၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲမှာ မဲဆွယ်စည်းရုံးခဲ့ရာ တိုင်းရင်းသားဒေသမှာ မဲအများစု သိမ်းကျုံးရခဲ့သည်။ တချို့တိုင်းရင်းသားပါတီအားပေးသူများက သံသယဖြင့် စောင့်ကြည့်ကြသည်။ တိုင်းရင်းသားအရေး၊ ဖက်ဒရယ် အရေး၊ ငြိမ်းချမ်းရေးသည် ခြုံငုံပြောရလျှင် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံ ဥပဒေအရေး (constitutional matter) ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် NLD ပါတီက တိုင်းရင်းသားများလိုလားသည့် မူဝါဒ အမှန် တကယ် ရှိ/မရှိသည် သူ၏ အခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာ မူဝါဒ အဆိုပြုချက်မှာ အငြင်းပွားစရာမရှိ ပေါ်လွင်ပါပြီ။

ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနှင့်ပတ်သက်၍ ၁၉၄၇ ခုနှစ် တွင် တောင်တန်းသားများ စည်းလုံး ညီညွတ်ရေးအဖွဲ့ (SCOUHP)က အချက် (၇)ချက်ကို တင်ပြခဲ့ပြီး ၁၉၆၁ ခုနှစ်တွင် တောင်ကြီး ညီလာခံမှာ ပြည်နယ်များ ညီညွတ်ရေးအဖွဲ့က မူ(၅)ချက်ကို သဘောတူတင်ပြခဲ့ပါသည်။ လက်ရှိ အခြေခံဥပဒေပြင်ဆင်ရေး(၄၅)ဦး ကော်မတီ မှာ တိုင်းရင်းသားပါတီများက အချက်ပေါင်း ထောင် ဂဏန်းတင်သွင်းခဲ့သည်ဆိုသော်လည်း ဖက်ဒရယ် အင်္ဂါရပ်နှင့် တိုင်းရင်းသားများ အစဉ်အဆက် တောင်း ဆိုခဲ့သည့်အဓိကကဏ္ဍ သို့မဟုတ် မူ ဆိုလို့ (၁၂)ချက် ခန့်ဖြင့် စုစည်းလို့ရပါသည်။ ယင်းအချက်များအပေါ် NLD က ဘယ်လောက်အထိ ထည့်သွင်းစဉ်းစားပေးသ လဲ၊ အပြောနှင့် လက်တွေ့ဘယ်လောက် ညီညွတ်သလဲ လေ့လာကြည့်ရအောင်….

နိုင်ငံတော်အမည်၊ ပုဒ်မ(၂)ရခိုင်(ANP)ပါတီ၊ ရှမ်း(SNLD)နှင့် အခြားတိုင်းရင်းသားပါတီအများစုက နိုင်ငံအမည်နာမတွင် ]ဖက်ဒရယ်}ဆိုသည့် စကားရပ် ကိုဖြည့်စွက်ရန် အဆိုပြုဆွေးနွေးကြသော်လည်း NLD က ဆွေးနွေးခြင်းမရှိ။ ထို့ပြင် နိုင်ငံရေးစနစ်(ပုဒ်မ-၈)နှင့်ပတ်သက်၍ တိုင်းရင်းသားပါတီများက “ဖက်ဒရယ် ဒီမိုကရေစီ”ဟု ဖက်ဒရယ်စကားရပ်ကို ရှေ့မှာထားချင် ကြသော်လည်း NLD က ဒီမိုကရေစီစကားရပ်ကို ရှေ့မှာထားရှိလိုသည်။
နိုင်ငံဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံ (ပြည်နယ်မူ)၊ ပုဒ်မ(၉)(၄၉)တိုင်းရင်းသားပါတီအများစုက လူမျိုးနှင့် လူမျိုးများ အခြေခံ၍ ပြည်နယ် (Constituent Unit) ဖွဲ့စည်းရန်အဆိုပြုဆွေးနွေးကြသည်။ သို့သော် NLD ပါတီ က မှတ်ချက် တစုံတစ်ရာမပြုခြင်းဖြင့် လက်ရှိ ပုံသဏ္ဍာန်ကို သဘောကျကြောင်းပြသသွားသည်။ အသေးစိတ်အားဖြင့် ရှမ်း (SNLD)က လူမျိုးကြီး(၈)မျိုးကိုအခြေခံသော (၈)ပြည်နယ်မူကိုတင်ပြပြီး မွန်ပါ တီ (MNP)က အမျိုးသား (၈) ပြည်နယ်နှင့် တနင်္သာရီ၊ ပဲခူး၊ ရန်ကုန်နှင့် ဧရာဝတီ အမျိုးသားများ(၄)ပြည် နယ်၊ စုစုပေါင်းပြည်နယ် (၁၂)ခုမူကို တင်ပြခဲ့သည်။ (SNLD က ပြည်နယ်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံ ဥပဒေ သီးခြား ထားရှိခွင့်ကိုလည်း အဆိုပြုသည်)။

ခွဲမတွက်ရ၊ ပုဒ်မ(၁၀)တိုင်းရင်းသားပါတီများ က ယင်းပုဒ်မကို ပယ်ဖျက်ဖို့ အဆိုပြုကြသည်။ ပုဒ်မ (၂၀)(င)မှာ ပြဋ္ဌာန်းသည့် ဒို့တာဝန်အရေး(၃)ပါးတွင် ပြည်ထောင်စုမပြိုကွဲရေးနှင့် အချုပ်အခြာအာဏာ တည်တံ့ခိုင်မြဲရေးတို့ ထည့်သွင်းထားပြီးဖြစ်သည့် အတွက် ဤကဲ့သို့သော အနှုတ်လက္ခဏာဆောင်သည့် ကန့်သတ်ချက်မှုသည် အပိုဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် လက်ရှိငြိမ်းချမ်းရေးကို တစ်ဆို့စေသည့် အချက်တစ်ခုလည်းဖြစ်လေရာ NLD အနေဖြင့် သဘောထားတင်ပြခြင်းမရှိခြင်းမှာ တပ်မတော်နှင့် ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီနှင့် တသဘောတည်းဖြစ်ကြောင်း ပြသရာရောက်သွားသည်။

မြေပိုင်ဆိုင်ခွင့်၊ ပုဒ်မ(၃၇)ဤပုဒ်မကြောင့် လက်ရှိအချိန် နိုင်ငံသားများ/တိုင်းရင်းသားများ မြေပိုင်ဆိုင်ခွင့်မရှိ ဖြစ်နေရခြင်းဖြစ်သည်။ ၂၀၁၇ခုနှစ်၊ မတ်လ(၂၉)တွင် ချုပ်ဆိုသော ၂၁ ရာစုပင်လုံ၏ ပြည် ထောင်စုသဘောတူ စာချုပ်အပိုင်း(၁)မှာ နိုင်ငံ သားတိုင်း မြေယာပိုင်ဆိုင်ခွင့်ကို ထည့်သွင်းထားပြီး ဖြစ်သော်လည်း NLD အနေဖြင့် ဆွေးနွေးရပ်တည် ပေးရန်ပျက်ကွက်နေဆဲဖြစ်သည်။ ရှမ်းပါတီက ပြည် နယ်သားများပိုင်ဆိုင်မှုဟု တင်ပြပြီး မွန်ပါတီက တိုင်း ရင်းသားပြည်သူလူထုသည် ပိုင်ရှင်ဖြစ်သည်ဟု အသီး သီးတင်ပြကြသည်။ တိုင်းရင်းသားများအနေဖြင့် နိုင်ငံ သားမြေပိုင်ဆိုင်ခွင့်သက်သက်မဟုတ်ဘဲ တိုင်းရင်း သားမြေပိုင် ဆိုင်ခွင့်ကိုပါ အာမခံရလိုသည်။

ပြည်ထောင်စုအဆင့် လွှတ်တော်၊ ပုဒ်မ(၇၄၊ ၇၇၊ ၈၀) တိုင်းရင်းသားများက ပြည်ထောင်စုမှာ အာဏာ တူပေးသည့် လွှတ်တော်(၂)ရပ် စနစ်ထား ရှိရေးကို လိုလားကြသည်။ ယခု ၂၀ဝ၈ခြေ-ဥသည် လက်တွေ့တွင် လွှတ်တော်(၃)ရပ်သဖွယ်ဖြစ်ပြီး ပြည် ထောင်စုလွှတ်တော် ထားရှိခြင်းဖြင့် တိုင်းရင်းသားများ အားကိုးသော အမျိုးသား လွှတ်တော်ကို လေဖြတ် အောင်လုပ်ထားသလိုဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့်တိုင်းရင်း သားပါတီများက ယင်းအလွှာကို ပြင်ဆင်ရန် တင်ပြ ထားကြသော်လည်း ထုံးစံအတိုင်း NLD က ဆွေးနွေး ခြင်း လုံးဝမပြုပေ။

ပြည်နယ်အစိုးရဖွဲ့စည်းခွင့်၊ ပုဒ်မ(၂၆၁)— ကိုယ့် ပြည်နယ်က ကိုယ့်ပြည်နယ်အစိုးရလွတ်လပ်စွာ ရွေးချယ်ခွင့်ကို ဤပုဒ်မဖြင့် ပိတ်ပြင်ထားပြီး ဗဟိုမှ သမ္မတက တစ်ပြည် ထောင်စနစ်ဖြင့် ရွေးချယ်ခန့်အပ် သည်။ ယင်းသည် ဖက်ဒရယ်စနစ်နှင့်ဆန့်ကျင်ပြီး တိုင်းရင်းသားများ ကိုယ်ပိုင်ပြဋ္ဌာန်းခွင့်ကို ပိတ်ပင် ခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် တိုင်းရင်းသားပါတီများ အပါအဝင် ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီနှင့် တပ်မတော်ကိုယ်တိုင် ပြင်ဆင်သင့်ပြီဟု အဆိုပြုကြပြီးဖြစ်သော်လည်း NLD က တစ်ခွန်းတစ်ပါဒမှ ဆွေးနွေးခြင်း မရှိခြေ။

မြို့နယ်နှင့် ခရိုင် အုပ်ချုပ်ရေး၊ ပုဒ်မ(၂၈၈) ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှုလျှော့ချရေးအတွက် အက္ခရာကျသည့် မြို့နယ်နှင့် ခရိုင်အုပ်ချုပ်ရေးကို လက်ရှိထွေအုပ်ဌာန အစား လူထုတိုက်ရိုက် ရွေးကောက်သည့် စနစ်ဖြင့် ပြောင်းလဲရန် အခြားပါတီများက အဆိုပြုကြသော် လည်း ဗဟိုအစိုးရအာဏာကို နောင်အစိုးရများတွင် ဆက်လက်ချုပ်ကိုင်ရန် ယုံကြည်မှုရှိသော ပြောင်းလဲ ချိန်တန်ပြီအစိုးရအနေဖြင့် ပြောင်းလဲလို ခြင်း မရှိပေ။ ပကတိအနေအထားကို အသားကျဟန် တူသည်။

ရုံးသုံးဘာသာစကား၊ ပုဒ်မ(၄၅၀) လက်ရှိတွင် မြန်မာစာ(ဗမာစာ)တစ်ခုတည်းကိုသာ ရုံးသုံးစာအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုသည်။ အခြားတိုင်းရင်းသားဘာသာ စကားများကို အသိအမှတ်မပြုပါ။ ထို့ကြောင့် ရှမ်း (SNLD) နှင့် ရခိုင်(ANP)ပါတီတို့က အိန္ဒိယနိုင်ငံကဲ့သို့ (၃)ဘာသာ ရုံးသုံးစာစနစ်မျိုးကို တင်ပြကြသည်။ မြန်မာ(ဗမာ)၊ အင်္ဂလိပ်နှင့် ပြည်နယ်ရှင်ဘာသာစကား များ စသည်ဖြင့်။ NLD သည် လက်ရှိစနစ်ကို စောဒက မတက်ပေ။

ဘာသာရေး၊ ပုဒ်မ(၃၆၁၊ ၃၆၃) ဤပုဒ်မများ သည် ဦးနု၏ အမွေဆိုးများဖြစ်သည်။ ဒီမိုကရေစီနိုင်ငံ များတွင် သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာနထားရှိ ရိုးထုံးစံမရှိ။ ဘာသာရေးဘက်လိုက်မှု မရှိသင့်။ NCA စာချုပ် အပိုဒ်(၁)(င) မှာလည်း ‘ဘာသာရေးနှင့် နိုင်ငံရေး ရောယှက်ခြင်းမရှိသော နိုင်ငံတော် တည်ဆောက်ရန်’ဟု အတိအလင်း ဖော်ပြထားပြီးဖြစ်သည်။ ရှမ်းပါတီက ပုဒ်မ(၃၆၁)၏ ဗုဒ္ဓဘာသာကို ဂုဏ်ထူးဝိသေသဖြင့် ပြည့်စုံသော (special position)ဆိုသည့်စကားရပ်အား ပယ်ဖျက်ရန်အဆိုပြုပြီး ကချင်ပါတီ(KSDP)က ပုဒ်မ (၃၆၃)ကို ပယ်ဖျက်ရန် အဆိုပြုသည်။ သို့သော် NLD က ရေငုံနှုတ်ပိတ်နေရသည်။

အခြေခံဥပဒပြင်ဆင်ရေး၊ ပုဒ်မ(၄၃၆) စစ်မှန် သော ဖက်ဒရယ်စနစ်ကျင့်သုံးသည့်နိုင်ငံအများစု (အမေရိကန်၊ ကနေဒါ၊ ဆွစ်ဇလန်၊ ဩစတေးလျ၊ တောင်အာဖရိက စသည့်များ)တွင် အခြေခံဥပဒေ ပြင်ဆင်ရေးမှာ ပြည်ထောင်စု(ဗဟို)လွှတ်တော်ဆုံး ဖြတ်ချက်သက်သက်ဖြင့် မပြီးပြတ်စေဘဲ ပြည်နယ် အများစု(လွှတ်တော်)၏ သဘောတူညီချက်ရရှိရန် လိုအပ်ပါသည်။ လူဦးရေအများစုက ကြိုက်သလို ခြယ်လှယ်နိုင်ခြေကို ထိုနည်းဖြင့် ထိန်းကြောင်းခြင်း ဖြစ်သည်။ ယင်းအချက်သည် လက်ရှိမြန်မာနိုင်ငံမှာ အထူးအရေးကြီးပါသည်။ NLD အနေဖြင့် ထည့်သွင်း စဉ်းစားပေးခြင်းမရှိပေ။

ကြွင်းကျန်အာဏာ၊ ပုဒ်မ(၉၈) ဖက်ဒရယ်နိုင်ငံ အများစုတွင် ြွကင်းကျန်အာဏာကို ပြည်နယ် (Subunit) များကို အပ်နှင်းလေ့ရှိသည်။ သို့သော် ၂၀ဝ၈ ခြေ-ဥတွင် ဗဟိုကို ပေးထားသည်။ တိုင်းရင်းသား ခေါင်းဆောင်များက ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းနှင့် ဦးနု တို့ခေတ်ကတည်းက ြွကင်းကျန်အာဏာကို ပြည်နယ် များကိုပေးဖို့ တစိုက်မတ်မတ်တောင်းဆိုခဲ့သည်နှင့် အညီ ယခုတွင်လည်း တိုင်းရင်းသားပါတီများက ထိုသို့ အဆိုပြု ဆွေးနွေးကြသော်လည်း NLD ကမူ နှုတ် ဆိတ်နေခဲ့ပါသည်။

ဥပဒေပြုစာရင်း၊ ဇယား(၁)(၂)(၃)(၅) ဖက်ဒရယ်စနစ်အရ ပြည်နယ်/ဗဟိုအာဏာခွဲဝေရေး တွင် လက်တွေ့အကျဆုံးဖြစ်သည့် ဤဥပဒေပြု ဇယားများတွင် လက်ရှိမှာ ဗဟိုက အဆီအနှစ် ၉၉ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါးကို ထိန်းချုပ်ပြီး ဇယား(၁)တွင် ထည့်သွင်းပါသည်။ ပြည်နယ်များကို စည်ပင်၊ ယစ်မျိုး ခွန်၊ ကျောက်သွေးခွင့် စသည့် အကိုင်းအခက်များသာ အပ်နှင်းထားသည်။ ထို့ကြောင့် ရှမ်း (SNLD) ပါတီက ဗဟို(ပြည်ထောင်စု)ဥပဒေပြုစာရင်း အချက်ပေါင်း (၁၅၀)ကျော်ထဲက (၅၄)ချက်ကို ပယ်ဖျက်ရန်နှင့် ၎င်းကို ပြည်နယ်ဥပဒေပြုစာရင်းတွင် (၁၆)ချက်၊ ပူးတွဲ ဥပဒေပြုစာရင်း (concurrent list)တွင် (၂၇)ချက်၊ ပြည်နယ် အခွန်ဇယား(၅)တွင် (၃)ချက် စသည် ဖြင့် အသီးသီး ဖြည့်စွက်အဆိုပြုသည်။ မွန်၊ ရခိုင်နှင့် အခြားတိုင်းရင်းသားပါတီများကလည်း အလားတူ ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှုလျှော့ချသည့် အချက်များများကို တင်ပြကြသည်။ ထိုအချက်များတွင် တိုင်းရင်းသားများ လိုလားသော သယံဇာတခွဲဝေမှု၊ ပညာရေး (မိခင် တိုင်းရင်းသား ဘာသာစကား အခြေပြုပညာ သင် ကြားရေး) စသည်တို့လည်းပါဝင်သည်။ သို့သော် NLD က တစ်ချက်မှ တင်ပြခြင်းမပြု။

ခြုံငုံသုံးသပ်လျှင် လက်ရှိ NLD ၏ (၁၁၄)ချက်ပါ ခြေဥပြင်ဆင်ရေး အဆိုပြုချက်များသည် ဒီမိုကရေစီရေး၊ တပ်မတော်အရေး၊ ပါတီတစ်ခုခါင်း ဆောင် နှောင်ကြိုး ပြေစေရေးနှင့် သမ္မတကဏ္ဍတို့ကို သာ ထည့်သွင်းစဉ်းစားပြီး တိုင်းရင်းသားများအရေးနှင့် ဖက်ဒရယ်အခြေခံဥပဒေ ပုံဖော်ရေးအပိုင်းကို မျက် ကွယ်ပြုထားပါသည်။ တပ်မတော်ကို မျက်နှာပူလို့ လားဆိုတော့လည်း တပ်ချုပ်ကိုယ်တိုင် ပြင်သင့် ကြောင်း တရားဝင်ပြောထားသည့် ပုဒ်မ(၂၆၁)ကိုပင် မျက်နှာလွှဲချနေပြန်ရော။ သို့တည်းမဟုတ် NLD ၏ ပြောင်းလဲချိန်တန်ပြီ မူဝါဒလမ်းစဉ်မှာ တိုင်းရင်းသား အရေးကို အစကတည်းက ထိန်ချန်ခဲ့လေသလား။

ဆလိုင်းကျဲအိုဘိခ်ထောင်

ရာသီပ်က္

Zawgyi

အဲ့ဒီ အိပ္ေထာင္ထဲက

ငလ်င္လိုတုန္ေနတဲ့ အသားတံုးကို

လႊင့္ပစ္လိုက္စမ္းပါ

အိုက္ခမန္းရဲ႕ငရဲခန္း

ကာရာမာေဆာ့လို ညီအကိုမ်ား

အဲ့ဒီ နံရံက နာရီ

ငါရယ္ခ်င္လို႔

ခဏျဖဳတ္ထားေပးစမ္းပါ

ခဏေလး

အခ်ိန္ကိုတန္ဖိုးထားရမယ္တဲ့

ဟုတ္သလား

ငါ့အသက္ ၃၀

မင္းအသက္ ၃၆

အဲ့ဒါအခ်ိန္ပဲ

မင္းမလဲ လက္ပတ္နာရီႀကီးတကားကားနဲ႔

ကိုယ့္အသက္အရြယ္ကိုယ္ေမ့လို႔

လူဆိုတာ ကိုယ့္အလုပ္ကိုယ္လုပ္ရတယ္ဟ

အခု

ငါ

ကြန္ဒံုးေပ်ာ့ေပ်ာ့လို

သားအိမ္အသစ္တစ္ခုနဲ႔

မင္းေရွ႕တည့္တည့္မွာပါ။

 

သ က္ ၿငိ မ္ သ စ္

 

Unicode

အဲ့ဒီ အိပ်ထောင်ထဲက

ငလျင်လိုတုန်နေတဲ့ အသားတုံးကို

လွှင့်ပစ်လိုက်စမ်းပါ

အိုက်ခမန်းရဲ့ငရဲခန်း

ကာရာမာဆော့လို ညီအကိုများ

အဲ့ဒီ နံရံက နာရီ

ငါရယ်ချင်လို့

ခဏဖြုတ်ထားပေးစမ်းပါ

ခဏလေး

အချိန်ကိုတန်ဖိုးထားရမယ်တဲ့

ဟုတ်သလား

ငါ့အသက် ၃၀

မင်းအသက် ၃၆

အဲ့ဒါအချိန်ပဲ

မင်းမလဲ လက်ပတ်နာရီကြီးတကားကားနဲ့

ကိုယ့်အသက်အရွယ်ကိုယ်မေ့လို့

လူဆိုတာ ကိုယ့်အလုပ်ကိုယ်လုပ်ရတယ်ဟ

အခု

ငါ

ကွန်ဒုံးပျော့ပျော့လို

သားအိမ်အသစ်တစ်ခုနဲ့

မင်းရှေ့တည့်တည့်မှာပါ။

 

သ က် ငြိ မ် သ စ်

ေန႔စဥ္သတင္းမ်ား စုေဆာင္းတင္ျပျခင္း၊ နေ့စဉ်သတင်းများ စုဆောင်းတင်ပြခြင်း

zawgyi

ေန႔စဥ္သတင္းမ်ား စုေဆာင္းတင္ျပျခင္း

(No. 37, June 23, 2020)

 

၁။       “ဝ”  လူမ်ိဳးမ်ား လူသားစားသည့္ ဓေလ့ မရွိဟု “ဝ” အမ်ိဳးသားပါတီ ေျပာ

၂။       AA အပါအဝင္ ေျမာက္ပိုင္းမဟာမိတ္ ၄ ဖြဲ႔ ႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးရာတြင္ လံုၿခံဳေရးကို အစိုးရႏွင့္တပ္မေတာ္က ရာႏႈန္းျပည့္                   အာမခံ

၃။       ကရင္နီ (ကယား) ျပည္နယ္အတြက္ တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းေသာအေျခအေန ဆက္လက္ေဖာ္ေဆာင္မည္ဟု KNPP ဥကၠ႒ ေျပာ

၄။       ရခိုင္ ပဋိပကၡ ဖိအားေၾကာင့္ ေျမပံုက ရပ္/ေက်း အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး ၆၀ ႏုတ္ထြက္

၅။       တ႐ုတ္ – ျမန္မာနယ္စပ္ KIO COVID-19 စစ္ေဆးေရးဂိတ္ ျမန္မာစစ္တပ္၏ ဖယ္ရွားဖ်က္ဆီး ခံရ

၆။       ဇူလိုင္ပထမပတ္တြင္ ပိုး၊ စေကာ ဒုတိယတန္းသင္႐ိုးသစ္မြမ္းမံသင္တန္း ဧရာ၀တီ စာ/ယဥ္ ဖြင့္မည္

၇။       ကခ်င္ျပည္နယ္ မဲစာရင္းအတြက္ မွတ္ပုံတင္မေဖာ္ျပနိုင္သည့္ လူဦးေရ ၁ သိန္းခြဲရွိေန

၈။       ဓနိၾကာစံျပရြာတည္ေဆာက္ေရး ေဒသခံမ်ား သြားေရာက္ကန္႔ကြက္ရာတြင္ ျမန္မာေရႊဧကရာဇ္ကုမၸဏီတာဝန္ရွိသူမ်ား                                  အျခားေနရာသို႔ တိမ္းေရွာင္

၉။       ရခိုင္ႏွင့္ ခ်င္းတြင္ အင္တာနက္ ခ်က္ခ်င္းျပန္ဖြင့္ေပးရန္ အရပ္ဘက္အဖြဲ႔ ၁၀ဝ ေက်ာ္ ေတာင္းဆို

၁၀။     ကယားျပည္နယ္ဒီမိုကရက္တစ္ပါတီမွ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းအေယာက္ ၃၀ အဆိုျပဳလႊာေခၚယူေန

၁၁။     ကုမၸဏီႏွင့္ဌာနဆိုင္ရာအၾကား ခ်ဳပ္ဆိုေသာ အခ်က္အလက္မ်ား အသိေပးေရးအဆို ခ်င္းလႊတ္ေတာ္ အတည္ျပဳ

၁၂။     ေျမာက္ဦး ေဒသခံတစ္ဦးကို တပ္မေတာ္ကဖမ္းဆီးထား

၁၃။     ၁ ႏွစ္နီးပါး အင္တာနက္ အျဖတ္ခံရေသာေၾကာင့္ ပလက္ဝရွိေဒသခံမ်ား၊ ဌာနဆိုင္ရာမ်ားႏွင့္ လူမႈအဖြဲ႕အစည္းမ်ား တြင္                            အခက္အခဲမ်ားစြာႀကံဳ

၁၄။     RCSS/SSA ၏ လြိဳင္ေကာ္ဝမ္း တပ္စခန္း အနီး အစိုးရတပ္ အင္အား ျဖည့္

၁၅။     ျပည္ေထာင္စုနယ္ေျမတြင္ SNLD ပါတီႏွင့္ ANP ပါတီတို႔က ပါတီရံုးတည္ေဆာက္ရန္ ေျမကြက္ေလွ်ာက္ထားရာ ၿမိဳ႕စြန္၌                         ခ်ထားေပးမည္ ျဖစ္ျခင္းေၾကာင့္ SNLD ပါတီအေနျဖင့္ မယူေတာ့ဘဲ ANP ပါတီက ေျမေဈးညွိႏိႈင္း ေနဟုဆို

၁၆။     တုိင္းရင္းသားအေပၚ က်ဴးလြန္ခဲ့သည့္ လိင္ပုိင္းဆုိင္ရာ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားကုိ ျပန္လည္ေဖာ္ထုတ္ အေရးယူရန္ KHRG                                ေတာင္းဆုိ

၁၇။     ကရင္ျပည္နယ္ လႊတ္ေတာ္တြင္ ေမးခြန္းေမးျမန္းမႈ မရွိေသးသည့္ ကိုယ္စားလွယ္ ၁ဝ ဦးေက်ာ္ရွိေန

၁၈။     မိုးနဲ RCSS/SSA ကိုဗစ္-၁၉ စစ္ေဆးေရး ဂိတ္ တပ္မွ ဖ်က္ဆီး

၁၉။     လူ႕အခြင့္အေရးေကာင္စီရဲ႕  ျမန္မာကို ပစ္မွတ္ထားတဲ့ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ဳိး လက္မခံ

၂၀။     အင္းေလးကန္တြင္ ဘက္ထရီေရွာ့တိုက္ငါးဖမ္းျခင္းမ်ား ပိုမိုဆိုးရြားေနသျဖင့္ထိန္းသိမ္းေပးေစလိုေၾကာင္း ေဒသခံ မ်ား ေျပာၾကား

၂၁။     ေက်ာက္ေတာ္ အေပါက္ဝရြာတြင္ လက္နက္ႀကီးက်၍ အရပ္သား  ၂  ဦး ဒဏ္ရာရ

၂၂။     ျမဝတီ-ေကာ့ကရိတ္အာရွလမ္းတြင္ ေျပာင္းဆန္တင္ယာဥ္တိမ္းေမွာက္၍ ယာဥ္ေမာင္းေသဆုံးၿပီး ၅ ဦး ဒဏ္ရာရ

၂၃။     ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႕ ေတာင္ခြ်န္းသြားလမ္းအား ယာဥ္မဝင္ရန္ကန္႔သတ္

၂၄။     အေထာက္အထားမျပည့္စံုသူ ေနရပ္ျပန္မ်ား ေငြေၾကးေတာင္းခံမႈ မေပးႏိုင္၍ အခ်ဳပ္က်ခံေနရ

***************

 

၁။       “ဝ” လူမ်ိဳးမ်ား လူသားစားသည့္ ဓေလ့ မရွိဟု  “ဝ”  အမ်ိဳးသားပါတီ ေျပာ

June 21, 2020

“ဝ” လူမ်ိဳးမ်ားသည္ လူကိုသတ္ျဖတ္စားေသာက္သည့္ ဓေလ့ မရွိေၾကာင္း “ဝ” အမ်ိဳးသားပါတီ (WNP) က ေျပာၾကား လိုက္သည္။

ဇြန္လ ၁၄ ရက္က က်ိဳင္းတံုဟစ္တိုင္ ဆိုသည့္ Facebook Group တခုတြင္ Foe Lu ဆိုသည့္ အေကာင့္ပိုင္ရွင္က က်ိဳင္းတံု သမိုင္း ေကာက္ႏႈတ္ခ်က္ဆိုသည့္ စာစုကိုေရးသားခဲ့ၿပီး ယင္းစာစုတြင္ ၁၂ ရာစု မတိုင္မီက ေျမာက္ပိုင္း ေဒသရွိ “ဝ” လူမ်ိဳး မ်ားသည္ လူအခ်င္းခ်င္းသတ္ျဖတ္ စားေသာက္ေနေသာ ယဥ္ေက်းမႈတြင္ ရွိေနပါဦးမည္ဟု ေရးသားခဲ့သည္။ အဆိုပါ ေရးသားခ်က္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ က်ိဳင္းတံု အေျခစိုက္ (WNP) ရွမ္းအေရွ႕ဌာနခ်ဳပ္ခြဲမွ တာဝန္ခံ ေဒါက္တာ M ေဇာ္လတ္က ယင္းေရးသားခ်က္သည္ “ဝ” လူမ်ိဳးမ်ားကို ေစာ္ကားသည့္ အေရးအသားျဖစ္ေနသျဖင့္ ကန္႔ကြက္ထားေၾကာင္း ဧရာဝတီသို႔ ေျပာသည္။“က်ိဳင္းတံုက “ဝ”  ေတြနဲ႔ ေျမာက္ပိုင္း “ဝ”  မတူဘူး ဆိုၿပီးေတာ့ ေရးထားတာေလ။ လူလူခ်င္း သတ္ျဖတ္စား ေသာက္တဲ့ ယဥ္ေက်းမႈဆိုေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဘယ္သူ႔မွာမွ အဲဒီလိုယဥ္ေက်းမႈမရွိဘူး။ ဒီအေရးသားကို မေက်နပ္တာ” ဟု ၎က ဆိုသည္။

က်ိဳင္းတံုဟစ္တိုင္တြင္ ေရးသားထားသည့္ က်ိဳင္းတံုသမိုင္း ေကာက္ႏႈတ္ခ်က္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ WNP က ဇြန္လ ၁၅ ရက္ တြင္ ကန္႔ကြက္စာ ထုတ္ထားသည္ဟုလည္း ေဒါက္တာ M ေဇာ္လတ္က ေျပာသည္။ အဆိုပါ ကန္႔ကြက္စာတြင္ “ဝ”  လူမ်ိဳး မ်ားသည္ လူသားစားသည့္ ယဥ္ေက်းမႈမရွိသကဲ့သို႔ က်ိဳင္းတံုေခတ္တြင္ ေခါင္းျဖတ္ေသာ ဓေလ့မ်ားလည္း လံုးဝမရွိဟုဆို သည္။ က်ိဳင္းတံု ဟစ္တိုင္တြင္ ေဖာ္ျပထားေသာ ေရးသားမႈမ်ားကိုဖ်က္သိမ္းၿပီး ေရးသားသူအေနႏွင့္ ျပန္လည္ ေတာင္းပန္ သင့္ေၾကာင္းလည္း WNP ၏ ကန္႔ကြက္စာတြင္ ေရးသားထားသည္။ က်ိဳင္းတံု ဟစ္တိုင္တြင္ က်ိဳင္းတံု သမိုင္းေကာက္ႏႈတ္ ခ်က္မ်ား စာစုေရးသားသည့္ Foe Lu ဆိုသည့္ အေကာင့္ပိုင္ရွင္ကလည္း ၎ ေရးသားသည့္ စာစုကို ျပန္လည္ ျဖဳတ္ခ်ၿပီး ဇြန္လ ၁၄ ရက္တြင္ “ဝ”  အမ်ိဳးသားပါတီသို႔ ေတာင္းပန္ပါေၾကာင္း ဆိုထားသည္။

WNP ျဖစ္ေျမာက္ေရး အဖြဲ႔ေခါင္းေဆာင္ ဦးဆိုင္းေပါင္းနပ္ကမူ ေတာင္းပန္မႈကို WNP က ထည့္သြင္း စဉ္းစားမည္ျဖစ္ၿပီး မည္သည့္ အေၾကာင္းအရင္းေၾကာင့္ “ဝ”  လူမ်ိဳးမ်ား လူသားစားသည္ဟု ေရးသည္ကို စာေရးသားသူကိုယ္တိုင္ ရွင္းျပေစလို ေၾကာင္း ေျပာဆိုသည္။ ၎က “သူတို႔က ေတာင္းပန္လာတယ္ဆိုရင္လည္း ဒီအေထာက္အထားကို ဘာလို႔ ေရးတာလဲ။ က်ေနာ္လည္း သိခ်င္တယ္။ က်ေနာ္တို႔ဆီကို ေရာက္ေအာင္ယူလာခဲ့၊ က်ေနာ္တို႔ က်ိဳင္းတံုဇုန္ရဲ႕ တာဝန္ခံကို က်ေနာ္ေျပာ ထားတယ္”ဟု ဆိုသည္။ ႏိုင္ငံေရးေလ့လာသံုးသပ္သူ ဦးသန္းစိုးႏိုင္ကမူ “ဝ”  လူမ်ိဳးမ်ားသည္ ယခင္က လူကို ေခါင္းျဖတ္ ကာ နတ္ပူေဇာ္ေလ့ ရွိေသာ္လည္း လူအခ်င္းခ်င္း သတ္ျဖတ္စားေသာက္မႈ ျပဳလုပ္ေလ့ မရွိဟုဆိုသည္။ တိုင္းရင္းသားအေရး ေလ့လာသံုးသပ္သူ ဦးေမာင္ေမာင္စိုးကလည္း “ဝ”  လူမ်ိဳးမ်ားသည္ ဒုတိယ ကမာၻစစ္မတိုင္မီ အေစာပိုင္းကာလတုန္းက ေခါင္းျဖတ္ နတ္ပူေဇာ္သည့္ အေလ့အထရွိေသာ္လည္း လူသတ္စားသည့္ ဓေလ့မရွိဟု ဆိုသည္။

“ဝ”  လူမ်ိဳးမ်ားက မ်ိဳးေစ့ ထံမံေတာင္းေသာအခါ အပင္ေပါက္ႏိုင္ေသာ မ်ိဳးေစ့မ်ားကိုေပး၍ ယင္းမ်ိဳးေစ့မ်ားကို လူေခါင္း ျဖတ္ရာမွ ရလာေသာ ေသြးျဖင့္ ျဖန္း၍ စိုက္ပ်ိဳးပါက အပင္ေပါက္လိမ့္မည္ဟု လူမ်ိဳးျခားမ်ားက ေျပာဆိုျကသည္။ “ဝ” လူမ်ိဳး အခ်ိဳ႕သည္ နတ္ပူေဇာ္သျဖင့္ အပင္မ်ားေပါက္လာျခင္းျဖစ္သည္ဟု ယံုၾကည္လာၿပီး လူေခါင္းျဖတ္၍ နတ္ပူေဇာ္လာၾက ေၾကာင္း “ဝ” သမိုင္းစာအုပ္တြင္ ေရးသားထားသည္။ လူေခါင္းျဖတ္ နတ္ပူေဇာ္သည့္ အေလ့ကို “ဝ”  ေဒသရွိ ကုန္းမင္ ေတာင္ (ေဂါင္မြတ္ႏူ) ၏ ေတာင္ဘက္ႏွင့္ အေနာက္ဘက္ရွိ ရြာအခ်ိဳ႕၊ နမ့္ခါေခ်ာင္း အထက္ပိုင္း အေနာက္ဘက္ရွိ ရြာအခ်ိဳ႕ တြင္ က်င့္သံုးခဲ့ၿပီး အျခားေက်းရြာမ်ားတြင္ မက်င့္သံုးၾကေၾကာင္း “ဝ”  သမိုင္းစာအုပ္အရ သိရသည္။ https://burma.irra waddy.com/news/2020/06/20/224974.html

****************

၂။       AA အပါအဝင္ ေျမာက္ပိုင္းမဟာမိတ္ ၄ ဖြဲ႔ ႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးရာတြင္ လံုၿခံဳေရးကို အစိုးရႏွင့္တပ္မေတာ္က ရာႏႈန္း ျပည့္                အာမခံ

June 22, 2020

AA ရခိုင္တပ္ေတာ္အပါအဝင္ ေျမာက္ပိုင္းမဟာမိတ္ ၄ ဖြဲ႔ႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးရာတြင္ လံုၿခံဳေရးကို အစိုးရႏွင့္ တပ္မေတာ္ က ရာႏႈန္းျပည့္ အာမခံေၾကာင္း ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတရံုး ဦးေဇာ္ေဌးက ဇြန္လ ၁၉ ရက္ေန႔ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲ တြင္ ေျပာဆိုသြားသည္။

ေျမာက္ပိုင္းမဟာမိတ္အဖြဲ႔မ်ားႏွင့္ အစိုးရေတြ႔ဆံုရန္ ကိုဗစ္ ၁၉ေရာဂါေၾကာင့္ ခရီးသြားလာမႈ ကန္႔သတ္ခ်က္မရွိသည့္အခါမွ ေတြ႔ဆံုႏိုင္မည္ဟု ေျမာက္ပိုင္းအဖြဲ႔မ်ားက အေၾကာင္းျပန္ထားေၾကာင္း ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတရံုးေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ဦးေဇာ္ေဌးက သမၼတရံုးသတင္းစာရွင္းလင္းပြဲတြင္ ေျပာဆိုသည္။“ကိုဗစ္- ၁၉ ဒီခရီးသြားလာမႈ ကန္႔သတ္ခ်က္ေတြမရွိေတာ့မွေတြလို႔ အဆင္ေျပမယ္လို႔ ကြ်န္ေတာ္တို႔ကို ထုတ္ျပန္ထားတယ္။ အဲဒီေတာ့ ကြ်န္ေတာ္တို႔က ကန္႔သတ္ခ်က္ေတြရွိေနရင္းေတာင္မွ ေဆြးေႏြးမႈကမျပတ္ဖို႔လိုတယ္။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ရဲ႕ သေဘာထားက ေျမျပင္အေျခအေနအရေပါ့ေနာ္။ သြားလို႔လာလို႔မရဘူး။ ဟုတ္ၿပီ အဲဒါဆိုရင္ ကြ်န္ေတာ္တို႔ အြန္လိုင္းမွာေတြ႔ေပါ့။ ေဆြးေႏြးလို႔ရတာပဲ။ ဒါမ်ိဳးေပါ့။ အဲဒီအေပၚမွာမွ ဒါကကြ်န္ေတာ္တို႔က တရားဝင္အစည္းအေဝးပြဲ မဟုတ္ေသးဘူး။ Informal သြားမယ္။ အဲဒီမွာပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ေက်ေက်လည္လည္ေျပာေျပာၿပီး မွ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဖက္အလာအလားေတြေကာင္းတယ္။ ဘံုသေဘာတူညီခ်က္ရႏိုင္တယ္ဆိုရင္ တရားဝင္ေဆြးေႏြးပြဲသြားမယ္။ အဲဒါကို ကြ်န္ေတာ္တို႔လုပ္ထားတာ” ဟု ၎ကေျပာဆိုသည္။

ေျမာက္ပိုင္းအဖြဲ႔မ်ားသည္ တရုတ္ႏိုင္ငံအတြင္း ကိုဗစ္- ၁၉ ေၾကာင့္ ကန္႔သတ္ခ်က္မ်ားရွိေနသည့္အတြက္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ေတြ႔ဆံုရန္ လာေရာက္ရာတြင္ အခက္အခဲရွိေနျခင္းေၾကာင့္ အြန္းလိုင္းမွ ေဆြးေႏြးရန္ အစိုးရက ေျမာက္ပိုင္းအဖြဲ႔မ်ားကို ကမ္းလွမ္းခဲ့ေသာ္လည္း ေတြ႔ဆံုရန္အဆင္မေျပေၾကာင္း အေၾကာင္းျပန္ခဲ့သည္ဟု ဦးေဇာ္ေဌးကေျပာဆိုသည္။

အဆိုပါ ေျမာက္ပိုင္းမဟာမိတ္ ၄ ဖြဲ႔ ကခ်င္တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ (KIA)၊ တအာင္း(ပေလာင္) တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ (TNLA)၊ ကိုးကန္႔ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ (MNDAA)၊ ရခိုင္တပ္ေတာ္ (AA) တို႔ပါဝင္ၿပီး အစိုးရ က AA ကို အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႔အစည္းအျဖစ္ ေၾကညာထားသည္။ လက္ရွိခ်ိန္တြင္ ေျမာက္ပိုင္းမဟာမိတ္ ၃ ဖြဲ႔ ျဖစ္ေသာ TNLA၊ MNDAA၊ AA တို႔ႏွင့္ တပ္မေတာ္ၾကား မၾကာခဏ တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားမႈမ်ားရွိၿပီး ရခိုင္ျပည္နယ္ႏွင့္ ပလက္ဝေဒသတြင္ တပ္မေတာ္ႏွင့္ AA တို႔ၾကား တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားမႈပိုမိုျပင္းထန္လ်က္ရွိၿပီး တိုက္ပြဲေၾကာင့္ ေနအိမ္စြန္႔ခြာ ထြက္ေျပးသူမ်ား၊ ထိခိုက္ ဒဏ္ရာရရွိသူမ်ား အျပစ္မဲ့အရပ္သားေသဆံုးမႈမ်ားလည္း မ်ားျပားလ်က္ရွိသည္။ https://www.khitthitnews.com/20 20 /06/aa%e1%80%a1%e1%80%95%e1%80%ab%e1%80%a1%e1% 80%9d%e1%80%84%e1%80%ba

**************

၃။       ကရင္နီ(ကယား)ျပည္နယ္အတြက္ တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းေသာအေျခအေန ဆက္လက္ေဖာ္ေဆာင္မည္ဟု KNPP ဥကၠ႒ဌ ေျပာ

June 22, 2020

ကရင္နီ (ကယား) ျပည္နယ္အတြက္ တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းေသာ အေျခအေန ဆက္လက္ေဖာ္ေဆာင္မည္ဟု NCA မထိုးရ ေသးသည့္ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔တစ္ခုျဖစ္ေသာ ကရင္နီအမ်ိဳးသားတိုးတက္ေရးပါတီ (KNPP) ဥကၠ႒ ခြန္းေအဘယ္တြိဒ္ က ေျပာၾကားသည္။

ဇြန္လ ၂၁ ရက္တြင္ က်ေရာက္သည့္ (၁၄၅) ႏွစ္ေျမာက္ ကရင္နီအမ်ိဳးသားေန႔သို႔ KNPP ဥကၠ႒ က သဝဏ္လႊာေပးပို႔စဥ္ အထက္ပါအတိုင္း ေျပာၾကားခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ KNPP အေနျဖင့္ ႏိုင္ငံေရး အေျခအေနအရ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုစနစ္ကို ဘဝတူညီ ေနာင္တိုင္းရင္းသားမ်ားႏွင့္ အတူတကြလက္တြဲေဖာ္ေဆာင္ရန္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်မွတ္၍ ၿငိမ္းခ်မ္းမႈ တည္ေဆာက္ ျခင္းမွတစ္ဆင့္ ႏိုင္ငံေရးလုပ္ငန္းစဥ္ကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိရာ လက္ရွိအေျခအေနတြင္ လုပ္ငန္းမ်ား ေဆာင္ရြက္ရန္ အခက္အခဲျဖစ္လ်က္ရွိသည္ဟု KNPP ဥကၠ႒ သဝဏ္လႊာတြင္ ေဖာ္ျပသည္။‘‘သို႔ေသာ္ မည္သို႔ေသာ အခက္အခဲမ်ားႏွင့္ ရင္ဆိုင္ရသည္ျဖစ္ေစ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးတည္ေဆာက္မႈျဖစ္စဥ္မွတစ္ဆင့္ ကရင္နီျပည္သူမ်ား တည္ၿငိမ္   ေအးခ်မ္းေသာဘဝကို ျဖတ္သန္းႏိုင္ေရးအတြက္ သေဘာတူညီထားသည့္ ကတိကဝတ္မ်ားအေပၚတြင္ ခိုင္မာစြာရပ္တည္၍ ကရင္နီျပည္နယ္အတြက္ တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းေသာ အေျခအေနတစ္ရပ္ကို ဆက္လက္ေဖာ္ ေဆာင္သြားမည္သာျဖစ္သည္’’ ဟု KNPP ဥကၠ႒က ခြန္းေအဘယ္တြိဒ္က ေျပာသည္။

KNPP သည္ NCA လက္မွတ္ေရးထိုးႏိုင္ေရးအတြက္ အစိုးရႏွင့္ ညွိႏိႈင္းမႈမ်ား လုပ္ေဆာင္ခဲ့ေသာ္လည္း လက္ရွိအခ်ိန္ထိ ေျပလည္ခဲ့ျခင္းမရွိေသးေပ။ သို႔ရာတြင္ KNPP သည္ ၂၀၁၂ က တည္းက ျပည္နယ္အဆင့္၊ ျပည္ေထာင္စုအဆင့္ အပစ္ရပ္ စဲေရးေဆာင္ရြက္ထားရာ ၎တို႔အဖြဲ႔ႏွင့္ တပ္မေတာ္အၾကား တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားမႈနည္းပါးသည္။ KNPP ဥကၠ႒ ၏ သဝဏ္လႊာ တြင္ ကရင္နီအမ်ိဳးသားမ်ားအေနျဖင့္ မည္သည့္အရပ္ေဒသသို႔ ေရာက္ရွိသည္ျဖစ္ေစ မိမိတို႔၏အမ်ိဳးသားဝိေသသလကၡဏာ မ်ားႏွင့္ ရိုးရာယဥ္ေက်းမႈထံုးတမ္းစဥ္လာမ်ားကို ထိန္းသိမ္းေစာင့္ ေရွာက္ၾကရန္လည္း တိုက္တြန္း ထားသည္။

(၁၄၅) ႏွစ္ေျမာက္ ကရင္နီအမ်ိဳးသားေန႔ အထိမ္းအမွတ္ အခမ္းအနားကို KNPP ထိန္းခ်ဳပ္ နယ္ေျမအခ်ိဳ႕၌ က်င္းပခဲ့သည္။ KNPP သည္ ကယားျပည္နယ္အတြင္းရွိ ၿမိဳ႕နယ္မ်ားႏွင့္  ျမန္မာ-ထိုင္းနယ္စပ္တို႔၌ အေျချပဳလႈပ္ရွားသည္။ https://7day .news/detail?id=189753

**************

၄။       ရခိုင္ ပဋိပကၡ ဖိအားေၾကာင့္ ေျမပံုက ရပ္/ေက်း အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး ၆၀ ႏုတ္ထြက္

June 20, 2020

ရခိုင္ျပည္နယ္ ေျမပံုၿမိဳ႕နယ္ရွိ ရပ္ကြက္၊ ေက်းရြာေပါင္း ၇၃ ခုမွ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး ၆၀ ဦးက ႏုတ္ထြက္စာ တင္ခဲ့သည္ဟု ေျမပံုၿမိဳ႕နယ္၊ အေထြေထြအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးရံုးမွ ဒုၿမိဳ႕နယ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး ဦးစိန္လွေမာင္က ဧရာဝတီသို႔ ေျပာၾကားသည္။

ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း ျဖစ္ပြားေနသည့္ တပ္မေတာ္ႏွင့္ ရကၡိဳင္ စစ္တပ္ (AA) တို႔ အၾကားက ပဋိပကၡရိုက္ခတ္မႈဖိအားေၾကာင့္ ဆက္လက္တာဝန္ ထမ္းေဆာင္ရန္ ခက္ခဲသျဖင့္ ယင္းသို႔ ႏုတ္ထြက္စာတင္ရျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ကာယကံရွင္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး အခ်ိဳ႕က ဧရာဝတီသို႔အတည္ျပဳသည္။ လံုၿခံဳေရးအရ အမည္မေဖာ္လိုသည့္ ေျမပံုၿမိဳ႕နယ္မွ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးတဦးက “AA ျဖစ္ ျဖစ္ တပ္ ျဖစ္ျဖစ္ ရြာထဲကို လက္နက္ကိုင္ၿပီးဝင္လာရင္ သူတို႔ခိုင္းတာ က်ေနာ္တို႔က လုပ္ေပးရမွာေလ။ နီးရာဓါး ေၾကာက္ရ တာကိုး။ ဒါကို အစိုးရနားလည္မေပးကိုယ္ခ်င္းစာမေပးပဲ အၾကမ္းဖက္နဲ႔ ဖမ္းဆီးတယ္ဆိုေတာ့ ဘယ္လိုလုပ္ေနရဲေတာ့မလဲ။ တေန႔ဘယ္သူ႔ဖမ္းဦးမလဲလို႔ ေတြးေၾကာက္ေနရတာ။ ၿမိဳ႕ေပၚတက္ေနရတယ္။ ေနာက္မိခင္ဌာနကေန တာဝန္ယူမႈ၊ တာဝန္ခံ မႈဆိုတာမရွိဘူး။ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးေတြကို ဖမ္းတယ္ဆိုရင္ သက္ဆိုင္ရာဌာနႀကီးေတြက ရွင္းေပးရမွာေပါ့”ဟု ေျပာသည္။

ၿပီးခဲ့သည့္ ေမလေနာက္ဆံုးအပတ္က ေျမပံုၿမိဳ႕ရွိ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး ၃ ဦးကို အစိုးရက ရကၡိဳင္စစ္တပ္ (AA) ႏွင့္ ဆက္သြယ္ကာ ရိကၡာေထာက္ပံ့ေပးျခင္း၊လူသစ္စုေဆာင္းေပးျခင္းမ်ားျပဳလုပ္သည္ဆိုေသာစြပ္စြဲခ်က္ျဖင့္ အၾကမ္းဖက္မႈတိုက္ဖ်က္ေရး ဥပေဒ ျဖင့္ ဖမ္းဆီးသြားခဲ့သည္။ အစိုးရဝန္ထမ္းမ်ားျဖစ္သည့္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးမ်ားသည္ လက္နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ႔  ၂ ခုၾကားတြင္ ညွပ္ေန ၿပီး AA ကို ေၾကာက္ရသလို အစိုးရ၏ ဥပေဒကို ေၾကာက္ေနရသျဖင့္ အေၾကာက္တရား၊ စိုးရိမ္မႈမ်ားႏွင့္ မေနထိုင္လိုသျဖင့္ ဇြန္လ ပထမအပတ္က ႏုတ္ထြက္စာတင္ခဲ့သည္ဟု ရပ္ေက်းအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးမ်ားကဆိုသည္။ ေျမပံုၿမိဳ႕နယ္တြင္ ရပ္ကြက္ ၁၄ ခု၊ ေက်းရြာေပါင္း ၅၉ ရြာတြင္ ရပ္၊ေက်းအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးေပါင္း ၇၃ ဦးရွိသည့္အနက္ ၆၀ ဦးက ႏုတ္ထြက္စာတင္ခဲ့ၿပီး ၁၃ ဦး က်န္ခဲ့ေၾကာင္း၊ က်န္ခဲ့သည့္ ၁၃ ဦးတြင္ ၃ ဦးက အဖမ္းခံထားရၿပီး ၁ ဦးက အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးရာထူးမွ ႏုတ္ထြက္၍ နယ္ေျပာင္း ေရႊ႕သြားသည္မွာ ၁ ႏွစ္ခန္႔ရွိၿပီဟု ေျမပံုၿမိဳ႕နယ္ရွိ ေထြအုပ္ရံုးမွ သိရသည္။

ျမန္မာအင္စတီက်ဴ (MIPS ) မွ အမႈေဆာင္ဒါရိုက္တာ ေဒါက္တာ မင္းေဇာ္ဦးက “AA အေနနဲ႔ အစိုးရရဲ႕ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ယႏၱရား ကို သူတို႔ရဲ႕ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးနဲ႔ အစားထိုးဖို႔ ႀကိဳးစားလာတယ္။ သူတို႔က ရြာေတြကို ဝင္ၿပီးေတာ့ စားေသာက္ဖို႔ခိုင္းေစတာ၊ တခ်ိဳ႕ ေနရာေတြမွာဆိုရင္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးေတြေခၚၿပီးေတာ့ လက္နက္ငယ္ သင္တန္းေတြတက္ခိုင္းတာေတြ က်ေနာ္တို႔ ၾကားရ တယ္”ဟု ေျပာသည္။ ေျမပံုၿမိဳ႕နယ္၊ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးေဖသန္းကလည္း ေဒသခံမ်ား၏ ဆႏၵမဲျဖင့္ ေရြးခ်ယ္ ခန္႔အပ္ထားသည့္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးမ်ားသည္ ရပ္ေက်းဖြံ႔ၿဖိဳးေရးကအစ ေက်းရြာအတြင္းျဖစ္ပြားသည့္ အမႈအခင္းမ်ား ပါမက်န္ လိုက္လံေဆာင္ရြက္ေပးရေသာ ေအာက္ေျခလုပ္ငန္း လုပ္ကိုင္ရသူမ်ား ျဖစ္သည္ဟု ရွင္းျပသည္။

ေျမပံုၿမိဳ႕နယ္ရွိ ရပ္ေက်းမ်ားတြင္ လစ္လပ္သြားသည့္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးေနရာမ်ားတြင္ ရပ္ေက်းဥပေဒအတိုင္း မဲေပးစဥ္က ဒုတိယမဲအမ်ားဆံုး ရသည့္သူကို အစားထိုးခန္႔အပ္ရန္ အေၾကာင္းၾကားထားၿပီးျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။ အဆိုပါကိစၥႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးေဖသန္းက လစ္လပ္သြားသည့္ ရပ္ေက်းအုပ္ခ်ဳပ္ေရး မွဴးေနရာမ်ားတြင္ လုပ္ ေဆာင္ရန္မည္သူမွ ဆႏၵမရွိဟု ၾကားသိေနရေၾကာင္းလည္း ဧရာဝတီသို႔ေျပာသည္။ https://burma.irrawaddy.com/new s/2020/06/20/224990.html

***************

၅။       တ႐ုတ္ – ျမန္မာနယ္စပ္ KIO COVID-19 စစ္ေဆးေရးဂိတ္ ျမန္မာစစ္တပ္၏ ဖယ္ရွားဖ်က္ဆီး ခံရ

June 23, 2020

ကခ်င္ျပည္နယ္ Loije (လြယ္ဂ်ယ္)ၿမိဳ႕နယ္ရွိ တ႐ုတ္-ျမန္မာနယ္စပ္ ကခ်င္လြတ္လပ္ေရးအဖြဲ႕ KIO ၏ COVID-19 ကပ္ေရာဂါ စစ္ေဆးေရးဂိတ္တစ္ခုတြင္ ဇြန္လ (၂၂) တနလၤာေန႔က ျမန္မာစစ္တပ္မွ ဝင္ေရာက္လာသည့္အတြက္ ဖယ္ရွား လိုက္ရသည္ဟု ေဒသခံမ်ားမွသိရသည္။ အဆိုပါ ဂိတ္တြင္ KIO ေဆးတပ္ဖြဲ႕ ႏွင့္ အရပ္ဖက္ က်န္းမာေရးဝန္ထမ္းမ်ားမွ ႏွစ္ ႏိုင္ငံနယ္စပ္ ဝင္ထြက္သြားလာသူမ်ားကို ၿပီးခဲ့သည့္ မတ္လကတည္းက ေန႔စဥ္ ေရာဂါစစ္ေဆးမႈမ်ား ျပဳလုပ္ျခင္းျဖစ္သည္။

“ဒီ Loije နဲ႔ Lana Zup ၾကား တ႐ုတ္နယ္စပ္ကေန Nba Pa ဘက္ကို ဆက္သြယ္တဲ့ လမ္းတစ္ခုရွိတယ္။ အဲဒီလမ္းေၾကာင္း ေခ်ာင္းတံတားဂိတ္မွာ KIO ေဆးတပ္ဖြဲ႔ေတြေနၿပီး ျဖတ္သြားျဖတ္လာသူေတြကို COVID-19 စစ္ေဆးေပးေနတာပါ။ အဲဒါကို ဇြန္လ ၂၂ ရက္ ၉ နာရီေလာက္မွာ Loije ကေန ျမန္မာစစ္တပ္ ဝင္စီးၿပီး ဖယ္ရွား၊ ဖ်က္ဆီးပစ္ လိုက္တာျဖစ္တယ္” ဟု လုံၿခဳံေရးအရ နာမည္မေဖာ္လိုသူ ေဒသခံတစ္ဦး ကခ်င္သတင္းဌာန KNG ကို ေျပာသည္။ သို႔ေသာ္လည္း KIO အေရွ႕ပိုင္း ခရိုင္ က်န္းမာေရးဌာနမွ အမည္မေဖာ္လိုသူတစ္ဦး၏ ေျပာျပခ်က္အရ အဆိုပါဂိတ္ကို KIO ဘက္က ဆုတ္ခြာၿပီးေနာက္ ေနာက္ဆက္တြဲအေျခအေနကို မသိရေတာ့ေၾကာင္း KNG ကိုေျပာဆိုသည္။

တပ္မေတာ္၏လုပ္ရပ္သည္ ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရွိျဖင့္ KIA တပ္ဖြဲ႕ကို “ထိုးစစ္”ဆင္ေနျခင္းျဖစ္သည္ဟု သတ္မွတ္ေၾကာင္း ကခ်င္ျပည္နယ္ လိုင္ဇာၿမိဳ႕မွ KIO သတင္းႏွင့္ျပန္ၾကားေရးဌာန တာဝန္ခံ ဗိုလ္မွဴးႀကီး အင္ဖန္ေနာ္ဘူ ေျပာသည္။ ယခုလို KIO က်န္းမာေရးစစ္ေဆးေရဂိတ္ ဝင္စီးဖ်က္ဆီးခံရၿပီးေနာက္ အဆိုပါ ေနရာသို႔ Nba Pa အေျခစိုက္ KIA တပ္ရင္း (၁) တပ္ဖြဲ႔မ်ား ခ်ီတက္လာစဥ္ ျမန္မာစစ္တပ္က Loije စခန္းသို႔ ျပန္ေခါက္သြားေၾကာင္း ေဒသခံမ်ားထံမွ သိရသည္။ အဆိုပါ ျဖစ္ရပ္ေၾကာင့္ တနလၤာေန႔က ႏွစ္ဖက္တပ္ဖြဲ႕ၾကား တိုက္ပြဲျဖစ္လို႔နီးပါး ျဖစ္ခဲ့သည္ဟုလည္း ေဒသခံမ်ား ေျပာသည္။

ႏိုင္ငံအတြင္း COVID-19 ကမာၻ႔ ကပ္ေရာဂါကာကြယ္၊ ကုသေရးျပဳလုပ္ေနသည့္ကာလမွာ ၎တို႔အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕ဟု သတ္ မွတ္ေသာ ရခိုင္ AA အဖြဲ႔ ကလြဲၿပီး က်န္ တိုင္းရင္းသားေတာ္လွန္ေရးအဖြဲ႕မ်ားရွိသည့္ ေနရာ၊ ေဒသအားလုံးမွာ ေမ (၁၀) ရက္မွ ၾသဂုတ္ (၃၁)ရက္ထိ စစ္ပြဲရပ္ထားေၾကာင္း ျမန္မာ့တပ္မေတာ္က ေမလ (၉)ရက္ေန႔ ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ https:// burmese.kachinnews.com/2020/06 /22/%e1%80%90%e1%80%9b%e1%80%af%e1%80%90%e1

*************

၆။       ဇူလိုင္ပထမပတ္တြင္ ပိုး၊ စေကာ ဒုတိယတန္း သင္႐ိုးသစ္မြမ္းမံသင္တန္း ဧရာ၀တီ စာ/ယဥ္ ဖြင့္မည္

June 20, 2020

၂၀၂၀-၂၁ ပညာသင္ႏွစ္တြင္ အေျခခံပညာေက်ာင္းမ်ား၌ သင္ၾကားမည့္ ပိုး၊ စေကာ ဒုတိယတန္း သင္႐ိုးညြန္းတမ္း အတြက္ ဆရာ၊ဆရာမမ်ား မြမ္းမံသင္တန္းကို ဇူလုိင္ ပထမအပတ္အတြင္း ဖြင့္လွစ္သြားမည္ဟု ဧရာဝတီတုိင္းေဒသႀကီး ကရင္စာေပ ႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈေကာ္မတီ ဥကၠဌ မန္းအုိင္ခလိန္က ေကအုိင္စီသို႔ ေျပာသည္။

မြမ္းမံသင္တန္းကို ဖြင့္လွစ္ရန္အတြက္ တုိင္းေဒသႀကီးအဆင့္ ကရင္ စာ/ယဥ္ႏွင့္ တုိင္းေဒသႀကီးအတြင္းရွိ ၿမိဳ႕နယ္အဆင့္ စာ/ယဥ္မ်ားက ဇြန္လ ၂၀ ရက္ေန႔ နံနက္ပုိင္းမွ မြန္းလြဲပိုင္းထိ အြန္လိုင္းအစည္းအေ၀း (Zoom Meeting) ျပဳ လုပ္ကာ ေဆြးေႏြးဆံုးျဖတ္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ မန္းအိုင္ခလိန္က “အစိုးရထုတ္ျပန္ထားတဲ့ ကိုဗစ္ ကာကြယ္ေရး အစီအမံေတြအတုိင္း ေသခ်ာျပင္ဆင္လိုက္နာၿပီး ေတာ့ လာမဲ့ ဇူလိုင္ ပထမအပတ္အတြင္းမွာ ပိုး၊ စေကာ ဒုတိယတန္းသင္႐ိုး ဆရာ၊ ဆရာမမ်ား မြမ္းမံသင္တန္းကို ပုသိမ္ၿမိဳ႕မွာျပဳလုပ္သြားဖုိ႔ ေရွ႕လုပ္ငန္းစဥ္အေနနဲ႔ ေဆြးေႏြးဆံုးျဖတ္လိုက္တယ္”ဟု ေကအုိင္စီသို႔ ယေန႔ ေျပာသည္။ အဆိုပါသင္တန္းသို႔ ဧရာဝတီတုိင္းေဒသႀကီးအတြင္းရွိ ၿမိဳ႕နယ္အလုိက္ ဆရာ၊ ဆရာမ ၆၀ဦး တက္ေရာက္ရန္ ရွိသကဲ့သို႔ ၎ဆရာ၊ ဆရာမမ်ား၏ သြားလာစရိတ္အတြက္ သက္ဆုိင္ရာ ၿမိဳ႕နယ္စာေပႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈေကာ္မတီမ်ားက ကူညီပံ့ပိုးေပးသြားမည္ျဖစ္သည္။ သင္တန္းစရိတ္ကိုမူ ဧရာ၀တီတိုင္းေဒသႀကီး၏ ကရင္ေရးရာဝန္ႀကီးက အစိုးရ ဘတ္ဂ်က္ ထဲမွ ထုတ္ေပးရန္ စီစဥ္ထားသည္ဟု မန္္းအုိင္ခလိန္၏ ေျပာျပခ်က္အရ သိရသည္။

ဧရာဝတီတိုင္း စာ/ယဥ္ ဗီဒီယိုကြန္းဖရန္႔စင္း အစည္းအေဝးတြင္ ကိုဗစ္ကာလ အေျခခံပညာစာသင္ေက်ာင္းမ်ား ျပန္ ဖြင့္ခ်ိန္ ၌ စာေပသင္ၾကားေရး၊ ဆရာ၊ ဆရာမမ်ား ပံ့ပိုးေရးအပုိင္းကုိ အဓိကထားေဆြးေႏြးခဲ့ၾကရာ ေက်ာင္းအပ္ရာတြင္လည္း တုိင္း စာ/ယဥ္က ထုတ္ျပန္ထားသည့္အတိုင္း ကရင္ကေလးငယ္မ်ား၏နာမည္မ်ားတြင္ စ၊ ေစာ၊ နန္႔၊ ေနာ္ ထည့္သြင္းေရး အတြက္ အေလးထားေဆာင္ရြက္ရန္ ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကေၾကာင္း အစည္းအေဝးပါဝင္ခဲ့သူမ်ားက ေျပာသည္။ ဧရာဝတီတုိင္းေဒသႀကီး ကရင္စာေပႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈေကာ္မတီ ႏွစ္ပတ္လည္အစည္းအေဝးကို ၿပီးခဲ့သည့္ မတ္လ အတြင္းက က်င္းပရန္ ရည္ရြယ္ ထားေသာ္လည္း ကို႐ိုနာဗုိင္းရပ္စ္ေၾကာင့္ ရက္ေရႊ႕ဆုိင္းခဲ့ရသည္။ ထို႔ေနာက္ ဇြန္လ ၁၃ ရက္္ေန႔တြင္ အြန္လိုင္း ဗီဒီယိုကြန္ ဖရန္႔ အစည္းအေဝးျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီး ယေန႔ ထပ္မံ ျပဳလုပ္ျခင္းျဖစ္သည္။ http://kicnews.org/2020/0n6/%e1%80%87%e 1%80%b0%e1%80%9c%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80

**************

၇။       ကခ်င္ျပည္နယ္ မဲစာရင္းအတြက္ မွတ္ပုံတင္မေဖာ္ျပနိုင္သည့္ လူဦးေရ ၁ သိန္းခြဲရွိေန

June 19, 2020

ကခ်င္ျပည္နယ္တြင္ လာမည့္ ၂၀၂၀ ေရြးေကာက္ပြဲအတြက္ မဲစာရင္းျပဳစုရာ မွတ္ပုံတင္မေဖာ္ျပနိုင္သည့္ လူဦးေရ ၁ သိန္းခြဲ ရွိေနေၾကာင္း ျပည္နယ္ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္႐ုံး (ခြဲ)မွ သိရသည္။ ဇြန္လ ၁၈ ရက္ေန႔အထိ ကခ်င္ျပည္နယ္တြင္ မဲေပးႏိုင္ သည့္ လူဦးေရ ၁၀ သိန္း ၇ေသာင္းရွိေနၿပီး အဆိုပါစာရင္းမွ လူဦးေရ ၁သိန္းခြဲသည္ မွတ္တင္ပုံမေဖာ္ျပႏိုင္သည့္အတြက္ လာမည့္ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ မဲေပးပိုင္ခြင့္ ဆုံးရံႈးႏိုင္ေၾကာင္း သတိေပးထားသည္။

“ဒီျပသာနာက ဒီႏွစ္မွရွိတာေတာ့မဟုတ္ပါဘူး။ ပုံမွန္လိုျဖစ္ေနတာ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုရင္ တစ္ခ်ိဳ႕ျပည္သူေတြက မွတ္ပုံတင္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့မွ အခ်ိန္တန္ရင္ မွတ္ပုံတင္သြားလုပ္ရမယ္ဆိုတာကို သိပ္ၿပီးေတာ့နားမလည္တာရွိတယ္။ ေနာက္တစ္ ခ်က္ကေတာ့ စာရင္းေကာက္ယူတဲ့အခ်ိန္မွာ သက္ဆိုင္ရာ ကာယကံရွင္မိသားစုေတြ မိမိအိမ္သားရဲ့မွတ္ပုံတင္ကို တိတိက် က်မ ေျပာႏိုင္တဲ့အတြက္ မေဖာ္ျပႏိုင္တာလည္းရွိတယ္။”ဟု ကခ်င္ျပည္နယ္ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္႐ုံးခြဲမွ အရာရွိ ဦထြန္းေအာင္ခိုင္ ေျပာသည္။ မွတ္ပုံတင္မေဖာ္ျပနိုင္သည့္ လူဦးေရသည္ယခင္ေရြးေကာက္ပြဲထက္ ပိုပိုမ်ားျပားလာသည့္ အတြက္ ေရြးေကာက္ပြဲကာလ မေရာက္မွီ သက္ဆိုင္ရာရပ္ေက်း (သို႔မဟုတ္) အုပ္ခ်ဳပ္ေရး႐ုံးသို႔ သြားေရာက္ျဖည့္စြက္ေပးရန္ ၎က ဆက္ေျပာသည္။

အဆိုပါ မဲစာရင္းကို ျပည္နယ္လူဝင္မူႀကီးၾကပ္ေရးဌာန၊ ၿမိဳ႕နယ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး႐ုံအဖြဲ႕ ႏွင့္ ျပည္နယ္ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ တို႔က လြန္ခဲ့သည့္ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္ ဇြန္လမွ စတင္ျပဳစုခဲ့ၾကသည္ဟု သိရသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ကခ်င္ျပည္နယ္တြင္ မဲထည့္ပိုင္ခြင့္ရွိ သည့္ လူဦးေရစာရင္းသည္ လက္ရွိတြင္ ၁၀ သိန္း ၇ ေသာင္းရွိေနၿပီး လအလိုက္လူဦးေရစာရင္းထပ္တိုးလာႏိုင္ေၾကာင္း ျပည္နယ္ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္႐ုံး (ခြဲ) မွ သိရသည္။

မဲဆႏၵရွင္ျပည္သူမ်ားအေနျဖင့္ မွတ္ပုံတင္ရွိမွသာ မဲထည့္ပိုင္ခြင့္ရနိုင္သည္ဟူသည့္ အသိပညာေပးအစီစဥ္မ်ား လုပ္ေဆာင္ သင့္ေၾကာင့္ ကခ်င္ျပည္နယ္ျပည္သူ႔ပါတီမွ ဦးကြမ္ကေရာင္ေအာင္ခမ္းကေျပာသည္“မဲတစ္မဲဟာ တိုင္းျပည္အတြက္ အစိုးရ အေျပာင္းလဲျဖစ္ေစတယ္။ မဲတစ္ျပားဟာ အလြန္တစ္ရာမွအေရးႀကီးတယ္။ မဲတစ္ျပားေၾကာင့္မို႔ အေကာင္းဘက္ကို ျဖစ္သြား ေစသလို အဆိုးဘက္ကိုလည္းျဖစ္သြားေစတယ္။ အေကာင္းဘက္ဆိုတာက က်ေနာ္တို႔ ညႊန႔္ေပါင္းအစိုးရဖြဲ႔စည္းမယ္။ ဘယ္ ပါတီဘဲျဖစ္ျဖစ္ က်ေနာ္တို႔တူတကြလုပ္မယ္ဆိုတဲ့ေနရာမွာ ညႊန႔္ေပါင္းအစိုးရ လိုအပ္လာတယ္။ လူတစ္ေယာက္ရဲ႕ မဲတစ္ျပား ႐ူံးနိမ့္သြားမယ္ဆိုလို႔ရွိရင္ ေရြးေကာက္ပြဲအတြက္ အေျပာင္းလဲျဖစ္႐ုံတင္မက အေျပာင္းလဲရဲ့ေနာက္ဆက္တြဲေတြလည္း အမ်ားႀကီးျဖစ္လာနိုင္တယ္။” ဟု ကခ်င္ျပည္သူ႔ပါတီမွ ဦးေအာင္ခမ္းက ဆိုသည္။

လာမည့္အေထြေထြေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ကခ်င္တစ္ျပည္နယ္လုံးတြင္ မဲဆႏၵရွင္လူဦးေရေပါင္း ၁သိန္း ၇ေသာင္း၊ လ်ာထား သည့္ မဲ႐ုံ ၈၉၀ ရွိသည္ဟု သိရသည္။ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ မဲဆႏၵရွင္လူဦးေရ ၈သိန္း ၇ေသာင္းရွိကာ၊ မဲ႐ုံေပါင္း ၈၁၄ ႐ုံရွိေၾကာင္း ျပည္နယ္ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္႐ုံးမွ သိရသည္။ https://burmese.kachinnews.com/2020/06/19/%e1  %80%80%e1%80%81%e1%8 0%bb%e1%80%84%e1

***************

၈။       ဓနိၾကာစံျပရြာတည္ေဆာက္ေရး ေဒသခံမ်ား သြားေရာက္ကန္႔ကြက္ရာတြင္ ျမန္မာေရႊဧကရာဇ္ကုမၸဏီတာဝန္ရွိသူမ်ား                             အျခားေနရာသို႔ တိမ္းေရွာင္

June 21, 2020

မြန္ျပည္နယ္၊ေရးၿမိဳ႕နယ္ေတာင္ပိုင္း မက်ီးေက်းရြာအုပ္စုတြင္အျငင္းပြားေနၾကေသာ ဓနိၾကာစံျပရြာတည္ေဆာက္ေရးသို႔ (ဇြန္ ၂၀ ရက္ေန႔) နံနက္ပိုင္းက  ေဒသခံမ်ားစုေဝး၍ သြားေရာက္ကန္႔ကြက္ရာတြင္ ေခတၱေရာက္ရွိလာသည့္ ျမန္မာေရႊ ဧကရာဇ္ ကုမၸဏီတာဝန္ရွိသူမ်ား မ်က္ႏွာျခင္းဆိုင္ ေျဖရွင္းျခင္းမျပဳဘဲ အျခားေနရာသို႔ တိမ္းေရွာင္သြားေၾကာင္း သတင္းရရွိသည္။

ရန္ကုန္အေျခစိုက္ Mainstream ပင္မမီဒီယာတိုက္မ်ားမွ သတင္းေထာက္အခ်ိဳ႕ကို ျမန္မာေရႊဧကရာဇ္ကုမၸဏီက ဓနိၾကာစံ ျပရြာသို႔ ဘိတ္ေခၚလာ၍ ေတာင္ၿပိဳမႈေဘးအႏၱရယ္မွ လြတ္ကင္းႏိုင္ရန္ ယာယီေရႊ႕ေျပာင္းထားေသာ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းႏွင့္ ေနအိမ္မ်ားကို သတင္းရိုက္ကူးေနစဥ္ ကန္႔ကြက္သူေဒသခံမ်ားစုရံုးေရာက္ရွိလာသျဖင့္ ကုမၸဏီတာဝန္ရွိသူမ်ားက သတင္း ေထာက္မ်ားႏွင့္အတူ ေနရာေျပာင္းေရႊ႕တိမ္းေရွာင္လိုက္ရသည္ဟု သိရသည္။

ဓနိၾကာအတြင္းရြာ ဆရာေတာ္ ဘဒၵ  ႏၱ စႏၵသာရက “အခုကိစၥကို ပြင့္လင္းျမင္သာမႈရွိေစဖို႔ ကုမၸဏီမန္ေနဂ်ာျဖစ္ျဖစ္ ေတြ႔ခ်င္ လို႔ ဒီေနရာမွာလာေစာင့္ေနတာပါ၊ ဘိုးဘြားအဆက္ဆက္က ဒီရြာကိုစတည္ခဲ့တာ အႏွစ္ ၁၅၀ ျပည့္လာပါၿပီ ၃-၄ အိမ္နဲ႔ လယ္ယာၿခံေျမလုပ္ၿပီးေနခဲ့ၾကတာ၊ ဒီေနရာမွာ ကြ်ဲႏြားေတြေက်ာင္းဖို႔ ထင္းေတြခုတ္ဖို႔၊ မိႈေတြ ဟင္းခ်က္စရာအပင္ေတြခူးဖို႔ အမ်ားနဲ႔ဆိုင္တဲ့ေနရာလို႔ ရြာသားေတြအဆက္ဆက္က ထိန္းသိမ္းျပီးေနလာခဲ့တာပါ၊ သီဟိုပင္ေတြက်ဴးေက်ာ္စိုက္ထားတဲ့ လူေတြက သူ႔အပိုင္ေျမဆိုၿပီး ကုမၸဏီနဲ႔အေရာင္းအဝယ္လုပ္ခဲ့ၾကတယ္၊ အမ်ားနဲ႔ဆိုင္တဲ့ေျမျဖစ္တဲ့အတြက္ ဒါကိုရြာသားေတြ လက္မခံႏိုင္ဘူး” ဟု မိန္႔ဆိုသည္။

ဓနိၾကာေက်းရြာ ဥကၠဌေဟာင္းျဖစ္ခဲ့သူ ႏိုင္ဟတြဲက“က်ေနာ့္အေဖ ဦးထြန္းဇင္ ဒီရြာမွာသူျကီးလုပ္ခဲ့တာ အႏွစ္ ၄၀ ေလာက္ရွိ ပါတယ္၊ သူကြယ္လြန္ၿပီး ေနာက္ပိုင္း က်ေနာ္လည္း ဆက္လုပ္ပါတယ္၊ ဒီေနရာက အမ်ားပိုင္ေျမပါ၊ ရြာသားေတြလိုအပ္တဲ့ သစ္ဝါးေတြ ခုတ္တဲ့စာက်က္ေျမေနရာပါ၊ အခုလို ရြာအသစ္တည္ေဆာက္ဖို႔လည္းမလိုဘူး၊ ရြာအသစ္တည္ေဆာက္ဖို႔ ဘယ္ သူမွလည္း မေထာက္ခံဘူး အဲဒါေၾကာင့္ ဒီေန႔ကုမၸဏီနဲ႔ ေတြ႔ဖို႔လာၾကတာ”ဟု ေျပာသည္။ မြန္တိုင္းရင္းသား ဝတ္စံုအနီ စံုညီဝတ္ဆင္ထားေသာ ရြာသူရြာသားမ်ား စုရံုးေရာက္ရွိလာၾကသည္ကို အေဝးမွလွမ္းျမင္လိုက္ရသည့္အခ်ိန္တြင္ ရန္ကုန္ Mainstream မီဒီယာသတင္းေထာက္မ်ားအား ကုမၸဏီတာဝန္ရွိပုဂၢိဳလ္မ်ားက ဓနိၾကာကမ္းေျခဘက္သို႔ ခ်က္ခ်င္း ေနရာ ေျပာင္းေရႊ႕ေခၚေဆာင္သြားခဲ့ေၾကာင္း ကုမၸဏီႏွင့္ အတူလိုက္ပါခဲ့သည့္သတင္းေထာက္တစ္ဦးက မြန္သတင္းေအဂ်င္စီ ကို ေျပာသည္။

ဓနိၾကာအျပင္ရြာအနီးရွိ ဗလဲ့ခပြားေတာင္တြင္ ျမန္မာေရႊဧကရာဇ္ကုမၸဏီမွ လမ္းခင္းေက်ာက္ႏွင့္ အလွဆင္ေက်ာက္အမ်ိဳးမ်ိဳး ထုတ္လုပ္ရန္ စီစဥ္ထားၿပီး ေတာင္မ်ားၿဖိဳခ်သည့္အခါ မလြတ္ကင္းသည့္လူေနအိမ္မ်ားကို ေရႊ႕ေျပာင္းရန္ လိုအပ္လာသည္ ဟု သိရသည္။ အဆိုပါ ဓနိၾကာစံျပရြာတည္ေဆာက္သည့္ေနရာသည္ မြန္ျပည္နယ္ေတာင္ပိုင္း ယခင္ေခါဇာၿမိဳ႕နယ္ခြဲတဝိုက္ မိေထာလွာၾကီးရြာမွ မက်ီးေက်းရြာ၊ ဓနိၾကာႏွင့္ မြန္ျပည္နယ္ေတာင္ပိုင္း နယ္စပ္အဆံုးထိမွာ မြန္ျပည္နယ္အစိုးရ သတ္မွတ္ ထားသည့္ သဘာဝအေျခခံခရီးသြားလုပ္ငန္းဇုန္ Eco-Tourism Zone ဧရိယာအတြင္း အႀကံဳးဝင္ေနသည္။ http://burme se.monnews.org/2020/06/21/%e1%80%a1%e 1%80%84%e1%80%bc%e1%80%84%e1%

****************

၉။       ရခိုင္ႏွင့္ ခ်င္းတြင္ အင္တာနက္ ခ်က္ခ်င္းျပန္ဖြင့္ေပးရန္ အရပ္ဘက္အဖြဲ႔ ၁၀ဝ ေက်ာ္ ေတာင္းဆို

June 21, 2020

ရခိုင္နဲ႔ ခ်င္းျပည္နယ္က ၿမိဳ႕ ၈ ၿမိဳ႕မွာ ဖုန္းအင္တာနက္ျဖတ္ေတာက္ထားတာ ၁ ႏွစ္ျပည့္ၿပီျဖစ္ၿပီး ျခြင္းခ်က္မရွိ စြမ္းအားျပည့္ ခ်က္ခ်င္းျပန္ဖြင့္ေပးဖို႔ ျမန္မာအရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္း ၁၀ဝ ေက်ာ္က ေတာင္းဆိုလိုက္ပါတယ္။ ဒီေန႔ ဇြန္ ၂၁ ရက္ေန႔မွာ ၁ ႏွစ္ ျပည့္တာျဖစ္ၿပီး ဒါဟာ ကမာၻအရွည္ၾကာဆံုး အင္တာနက္ျဖတ္ေတာက္တာလို႔ဆိုပါတယ္။

အဲဒီၿမိဳ႕နယ္ ၈ ၿမိဳ႕နယ္က လူေပါင္း ၁၄ သိန္းေလာက္ဟာ သူတို႔ရဲ႕ စီးပြားေရး၊လူမႈေရး၊ယဥ္ေက်းမႈ၊ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္မႈ၊ ႏိုင္ငံေရး နဲ႔ ႏိုင္ငံသားအခြင့္အေရးေတြ ခ်ိဳးေဖာက္ခံေနရၿပီး အစိုးရကေတာ့ ဒါဟာ ႏိုင္ငံေတာ္လံုၿခံဳေရးအတြက္ လုပ္ထားတာလို႔ ဆို ထားပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီလိုအင္တာနက္ျဖတ္ေတာက္ထားလို႔ ရခိုင္ျပည္နယ္ထဲမွာ ျဖစ္ေနတဲ့ပဋိပကၡေတြ ေလ်ာ့သြားတယ္ ဆိုတဲ့ အေထာက္အထားမေတြ႔ရဘဲ ကိုဗစ္-၁၉ ကမာၻ႔ကပ္ေရာဂါကာလထဲမွာ ေဒသခံေတြဟာ ဆိုးရြားတဲ့ ထိခိုက္တာေတြ ႀကံဳေနရတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ပိတ္ထားတဲ့ ၿမိဳ႕ေတြက ဖုန္းအင္တာနက္လိုင္းေတြကို ျခြင္းခ်က္မရွိ စြမ္းအားျပည့္ ခ်က္ခ်င္းျပန္ဖြင့္ေပးဖို႔၊ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ ဆက္သြယ္ေရးဥပေဒရဲ႕ ပုဒ္မ ၇၇ နဲ႔ ၇၈ တို႔ကို ျပန္လည္သံုးသပ္ဖို႔နဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရး စံႏႈန္းေတြနဲ႔အညီ အျမန္ဆံုးျပင္ဆင္ဖို႔၊ ေနာက္ေနာင္မွာလည္း အင္တာနက္ကို မျဖတ္ေတာက္ဖို႔၊ ႏႈန္းမေလွ်ာ့ဖို႔ အရပ္ဘက္ အဖြဲ႔ေတြက ေတာင္းဆိုပါတယ္။

ဒါကို ကုလသမဂၢအပါအဝင္ ႏိုင္ငံတကာက ကန္႔ကြက္ထားၿပီး ဒီေန႔မွာလည္း အေမရိကန္၊ ၿဗိတိန္၊ ျပင္သစ္၊ ဥေရာပသမဂၢ၊ ကေနဒါ၊ ဒိန္းမတ္၊ ဂ်ာမဏီ၊ အီတလီ၊ ေနာ္ေဝ စတဲ့ ႏိုင္ငံေတြကလည္း ေၾကညာခ်က္ထုတ္ျပန္ခဲ့ၾကပါေသးတယ္။ ရခိုင္ျပည္ နယ္ နဲ႔ ခ်င္းျပည္နယ္မွာရွိတဲ့ ၿမိဳ႕နယ္ ၈ ၿမိဳ႕နယ္မွာ အင္တာနက္ျဖတ္ေတာက္တာ ၁ ႏွစ္ျပည့္အျဖစ္ တက္ၾကြလႈပ္ရွားေတြ က အင္တာနက္ျဖတ္ေတာက္မႈ ရပ္တန္႔ေရး လႈံ႔ေဆာ္ေရးစာတန္းကို ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရွိ ဆူးေလ ခံုးတံတားမွာ ခ်ိတ္ဆြဲကာ လႈပ္ရွားမႈတခုကို ့ ဇြန္ ၂၁ ရက္မွာ ျပဳလုပ္ပါတယ္။ http://burmese.dvb.no/archives/395416

***************

၁၀။     ကယားျပည္နယ္ဒီမိုကရက္တစ္ပါတီမွ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းအေယာက္ ၃၀ အဆိုျပဳလႊာေခၚယူေန

June 20, 2020

ကယားျပည္နယ္ ဒီမိုကရက္တစ္ပါတီမွ (၂၀၂၀) ပါတီစံုဒီမိုကေရစီ အေထြေထြေရြးေကာက္ပြဲမွာ ျပည္နယ္အတြင္း ကိုယ္စား လွယ္ေလာင္းေနရာ ၃၀ ေနရာ ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္သြားဖို႔ရွိရာ အခုဆိုရင္ ျပည္နယ္အတြက္ စိတ္ပါဝင္စားတဲ့ ကိုယ္စားလွယ္ ေလာင္း အေယာက္ ၃၀ ဦးကို အဆိုျပဳလႊာေခၚယူေနၿပီျဖစ္ပါတယ္။

ကယားျပည္နယ္ ဒီမိုကရက္တစ္ပါတီ ဥကၠ႒ ဦးဖိုးရယ္က “ က်ေနာ္တို႔ကေတာ့ အရည္အခ်င္းကေတာ့ အဓိကမထားဘူးေပါ့ ေနာ္ အဓိကကကိုယ့္လူမ်ိဳးအတြက္ ကိုယ့္ျပည္နယ္အတြက္ တစ္ကယ္စိတ္ဝင္စားၿပီးေတာ့မွ ေျခစြန္ပစ္ၿပီးေတာ့မွ လုပ္ႏိုင္တဲ့ လူကို က်ေနာ္တို႔ ဦးစားေပးတယ္ေပါ့ေနာ္။”လို႔ေျပာပါတယ္။ အခုလိုအဆိုျပဳလႊာေခၚရျခင္းမွာ ပါတီအတြင္း ပြင့္လင္းျမင္သာ မႈရွိေစဖို႔နဲ႔ အမွန္တစ္ကယ္ ျပည္နယ္အက်ိဳးထမ္းေဆာင္ႏိုင္သူေတြကို ပါဝင္လာႏိုင္ေအာင္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ထိုအဆိုျပဳလြာ မ်ားကို စိတ္ဝင္စားသူမွန္သမွ် ဝင္ရာက္ေလွ်ာက္ထားႏိုင္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ေလာေလာဆယ္တြင္ အဆိုျပဳလြာမ်ားကို ၿမိဳ႕နယ္အလိုက္ျဖန္႔ထားၿပီး တစ္ျပည္နယ္လံုးအတိုင္းအတာျဖင့္ ျဖန္႔ထားတာလို႔ သိရပါတယ္။

၎ပါတီမွာလက္ရွိ ရွားေတာၿမိဳ႕နယ္ ဥကၠဌျဖစ္ၿပီး ဒီမိုကရက္တစ္ပါတီဗဟိုေကာင္မတီအဖြဲ႔ဝင္ ဦးစိုင္းအုန္းျမင့္ က လူငယ္ ေတြကို ဦးစားေပးဝင္ၿပိဳင္ခိုင္းခ်င္တယ္လို႔ေျပာပါတယ္။“က်ေနာ္ကေတာ့ဝင္မၿပိဳင္ေတာ့ဘူး လူငယ္ေတြကိုဦးစားေပမယ္ လူငယ္ ေတြကတက္ၾကြတယ္ လႈပ္ရွားတယ္ ပညာတတ္ေတြမ်ားတယ္ က်ေနာ္တို႔က်ေတာ့ date out ေနၿပီလို႔ေျပာရမွာေပါ ေနာ္”လို႔ ေျပာပါတယ္။ ေလွ်ာက္ထားေသာ ေလွ်ာက္လႊာမ်ားကို ေကာ္မရွင္မ်ားဖြဲ႔စည္းၿပီး ေကာ္မရွင္မွစစ္ေဆးၿပီးမွသာ သက္ ဆိုင္ရာၿမိဳ႕နယ္အလိုက္ သင့္ေတာ္ေသာပုဂၢိဳလ္မ်ားကို ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း ခန္႔အပ္ထားမယ္လို႔သိရပါတယ္။

ကယားျပည္နယ္အတြင္း ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ၁၄ ဦးအနက္ ၁၂ ဦး ဝင္ၿပိဳင္မွာျဖစ္ၿပီး၊ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ၁၂ ေနရာရွိသည့္အနက္ ၁၀ ေနရာဝင္ၿပိဳင္ဖို႔ ျပင္ဆင္ထားေၾကာင္း၊ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ၇ ေနရာအနက္ ၇ ေနရာ ဝင္ၿပိဳင္ဖို႔ ျပင္ဆင္ထားေၾကာင္း ၾကားသိရပါတယ္။ ယခုလက္ရွိ အခ်ိန္မွာေတာ့ သက္ဆိုင္ရာ ၿမိဳ႕နယ္ အလိုက္ ေလွ်ာက္ထားသူေတြမွာ ဒီေမားဆိုၿမိဳ႕နယ္တြင္ ၄ ဦး၊ လႊိဳင္ေကာ္ၿမိဳ႕နယ္တြင္ ၆ ဦး၊ ၊ ရွားေတားၿမိဳ႕နယ္တြင္ ၃ ဦး၊ ဖရူဆိုၿမိဳ႕နယ္၊ ေဘာလခဲၿမိဳ႕နယ္၊ မယ္စဲ့ၿမိဳ႕နယ္ႏွင့္ ဖာေဆာင္းၿမိဳ႕နယ္မ်ားတို႔တြင္ ေလာေလာဆယ္ ေလွ်ာက္ထားသူ မရွိ ေသးေၾကာင္း ေလာေလာဆယ္ တစ္ျပည္နယ္လံုး ေလွ်ာက္ထားသူဦးေရမွာ ၁၃ ေယာက္ ရွိေနၿပီျဖစ္ေၾကာင္း သက္ဆိုင္ရာ ၿမိဳ႕နယ္  အလိုက္ ရံုးမ်ားကိုဆက္သြယ္ေမးျမန္းခ်က္အရ သိရပါတယ္။ https://www.bnionline.net/mm/news-73669

***************

၁၁။     ကုမၸဏီႏွင့္ ဌာနဆိုင္ရာအၾကား ခ်ဳပ္ဆိုေသာ အဓိကအခ်က္အလက္မ်ား အသိေပးေရးအဆို ခ်င္း လႊတ္ေတာ္ အတည္ျပဳ

June 22, 2020

ခ်င္းျပည္နယ္အတြင္း ေဒသဖြံ႔ၿဖိဳးေရးလုပ္ငန္းမ်ားေဆာင္ရြက္ရန္ ဌာနဆိုင္ရာမ်ားႏွင့္ ကုမၸဏီမ်ားအၾကား ခ်ဳပ္ဆိုထားေသာ စာခ်ဳပ္ပါ အဓိကအခ်က္အလက္မ်ားအား လုပ္ငန္းေအာင္ျမင္ေစေရးအတြက္ တစ္ဖက္တစ္လမ္းမွ ပါဝင္ႀကီးၾကပ္မႈ တာဝန္ယူ ရေသာ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ား၊ သက္ဆိုင္ရာဌာန ခရိုင္/ၿမိဳ႕နယ္ႏွင့္ ေက်းရြာအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးမ်ားကို အသိေပးရန္ဆို သည့္ ခ်င္းျပည္နယ္အစိုးရအား တိုက္တြန္းသည့္အဆိုကို ခ်င္းျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္က အတည္ျပဳလိုက္သည္။ ယင္းအဆိုကို ထန္တလန္ၿမိဳ႕နယ္၊ မဲဆႏၵနယ္အမွတ္ (၁) ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးဗန္ေထာင္းက  ၿပီးခဲ့သည့္ ဇြန္လ (၁၈) ရက္ေန႔က က်င္းပျပဳလုပ္ေသာ ဒုတိယအႀကိမ္ေျမာက္ ခ်င္းျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္အထူးအစည္း အေဝးပထမေန႔တြင္ တင္း သြင္းၿပီး ဇြန္လ (၁၉) ရက္ လႊတ္ေတာ္ အထူးအစည္းအေဝးဒုတိယေန႔တြင္ ေဆြးေႏြးအတည္ျပဳခဲ့ၾကျခင္းျဖစ္သည္။

“ေဒသဖြံ႔ၿဖိဳးေရးလုပ္ငန္းေတြ ကုမၸဏီကေနၿပီးမွ ေဆာင္ရြက္တဲ့အခါမွာ တခ်ိဳ႕ေနရာမွာ လူျမင္ရင္ေတာင္ မသင့္ေတာ္တဲ့ အရာေတြ ပစၥည္းအရည္အေသြးအရေသာ္လည္းေကာင္း၊ အေရအတြက္အရေသာ္လည္းေကာင္း၊ အဲလိုမ်ိဳးခြ်က္ယြင္းတာ ေတြ အားနည္းတာေတြရွိတတ္တယ္။ က်ေနာ္တို႔ လႊတ္တာ္ကိုယ္စားလွယ္ကေသာ္လည္းေကာင္း၊ ခရိုင္/ၿမိဳ႕နယ္အုပ္ခ်ဳပ္ ေရးမွဴးတို႔၊ သက္ဆိုင္ရာဌာနဆိုင္ရာေတြကသြားေျပာတဲ့အခါမွာ စာခ်ဳပ္ထဲမွာဒီလို ဘဲပါတယ္ဆိုၿပီး ျပန္ၿပီးေတာ့မွ အေျပာခံရ တတ္တယ္။ ေနာက္တခ်က္က ဥပမာ ပညာေရးဌာနကအေဆာက္အဦးေဆာက္တယ္။ ေက်းရြာေတြမွာေက်ာင္းေဆာင္ေတြ ေဆာက္တယ္။ သက္ဆိုင္ရာပညာေရးဌာနကေနမသိရဘူး။ မသိအခါက်ေတာ့ သူတို႔ဟာသူတို႔လာလုပ္တယ္ သူတို႔ဟာ သူတို႔ၿပီးသြားတယ္။ ၿပီးၾကမွလာစစ္ေဆးတယ္။ ခမ်ားတို႔ဌာနဘဲ မႀကီးၾကပ္ဘူးလား။ မသိရေကာင္းလားဆိုၿပီး အေျပာဆိုခံရ တဲ့ဟာမ်ိဳးေတြရွိတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကုမၸဏီနဲ႔က ျပည္နယ္အဆင့္မွာစာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ၾကတယ္။ ျပည္နယ္က ခရိုင္ကိုအသိေပးရမယ္။ ၿမိဳ႕နယ္ ေက်းရြာအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးအဆင့္ထိ အသိေပးရမယ္ အဲဒီလိုအသိေပးမွဘဲ က်ေနာ္တို႔ကိုဝိုင္းဝန္းေျပာဆိုလို႔ရမယ္ ကုမၸဏီကိုလည္း အႀကံေပးလို႔မယ္ဆိုတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ ဒီအဆိုကိုတင္သြင္းတာျဖစ္တယ္”ဟု လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးဗန္ေထာင္းကေျပာသည္။

ယင္းအဆိုကို လႊတ္ေတာ္ကိုအတည္ျပဳသည့္အတြက္ ေနာက္ေနာင္ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးလုပ္ငန္းမ်ားေဆာင္ရြက္သည့္အခါ သတ္မွတ္ ထားသည့္ စံခ်ိန္စံညႊန္းမ်ားႏွင့္အညီေဆာင္ရြက္လာႏိုင္မည္ဟု ယံုၾကည္ေၾကာင္း ဦးဗန္ေထာင္းကေျပာသည္။“ေနာင္မွာ ဝိုင္းဝန္းၿပီးေတာ့ ႀကီးၾကပ္မယ့္အခါက်ေတာ့ ႀကီးၾကပ္သူအေရအတြက္နည္းေနတာထက္ေတာ့ ပိုၿပီးေတာ့မွ ၿပီၿပီျပင္ျပင္ သတ္မွတ္ထားေသာစံခ်ိန္စံညြန္းအတိုင္း သတ္မွတ္ထားတဲ့စည္းကမ္းခ်က္ေတြအတိုင္း ပိုၿပီးေတာ့မွေဆာင္ရြက္လာႏိုင္ မယ္လို႔ယံုၾကည္ပါတယ္”ဟု ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးဗန္ေထာင္း ကေျပာသည္။ မတူပီၿမိဳ႕နယ္ မဲဆႏၵနယ္ အမွတ္ (၁) ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးေအာင္လ်န္ကလည္း စာခ်ဳပ္ပါအဓိကအခ်က္အလက္မ်ား မိတၱဴမ်ားအား သိရွိျခင္းအားျဖင့္ လုပ္ငန္းႀကီးၾကပ္မႈပိုင္းတြင္ မ်ားစြာအေထာက္အကူျပဳမည္ဟု ေျပာသည္။

“အဲဒီအဆိုကို က်ေနာ္တို႔အတည္ျပဳလိုက္ေတာ့ သက္ဆိုင္ရာ ေက်းရြာအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးေတြကလည္း ဒီစာခ်ဳပ္စာတန္းေတြ ကို သိရတာေပါ့ေနာ္ ဒီစာခ်ဳပ္စာတန္းေတြကို ၾကည့္ၿပီးေတာ့ ႀကီးၾကပ္လို႔ရတာေပါ့ သက္ဆိုင္ရာဌာနဆိုင္ရာေတြ၊ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေတြကလည္း ခ်က္ျခင္းခ်က္ျခင္းနဲ႔ လုပ္ငန္းခြင္ထဲမေရာက္ႏိုင္ေတာ့ ဒီစာခ်ဳပ္စာတန္းမိတၱဴေတြသာ ေက်းရြာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးမ်ားဆီေရာက္ရင္ ပိုၿပီးေတာ့ ထိေရာက္မွာပါ၊ ေက်းရြာအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးေတြကလည္း စာခ်ဳပ္ကိုကိုင္ၿပီးေတာ့ ကန္ထရိုက္တာေတြကို ႀကီးၾကပ္လို႔ရတာေပါ့”ဟု ဦးေအာင္လ်န္ကေျပာသည္။ https://www.bnionline.net/mm/news-

**************

၁၂။     ေျမာက္ဦး ေဒသခံတစ္ဦးကို တပ္မေတာ္ကဖမ္းဆီးထား

June 19, 2020

ရခိုင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕နယ္ လိပ္ဆင္းျပင္ေက်းရြာသားတစ္ဦးကို တပ္မေတာ္စစ္ေၾကာင္းတစ္ခုက ဇြန္လ ၁၁ ရက္ေန႔ ကတည္းဖမ္းဆီးသြားတာ ဒီေန႔အထိျပန္လႊတ္ေပးတာမရွိေသးဘူးလို႔ မိသားစုက RFA ကိုေျပာပါတယ္။ ရခိုင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕နယ္ ေျမာက္ပိုင္း လိပ္ဆင္းျပင္ေက်းရြာကို တပ္မေတာ္စစ္ေျကာင္းတစ္ခုက ဇြန္လ ၁၀ ရက္ေန႔က ဝင္ေရာက္ လာၿပီးေနာက္ ဇြန္လ ၁၁ ရက္ေန႔ အဲဒီစစ္ေၾကာင္းရြာက ျပန္အထြက္မွာ ေက်းရြာသား တစ္ဦးျဖစ္သူ အသက္ ၃၁ ႏွစ္အရြယ္ ကိုသန္းျမင့္ေဌးကို ဖမ္းဆီးေခၚေဆာင္သြားတာလို႔ မိသားစုက RFA ကိုေျပာပါတယ္။

စစ္ေၾကာင္းအရာရွိက သူ႔ကိုလမ္းျပခိုင္းဖို႔ ေခၚယူတာျဖစ္လို႔ ျပန္လႊတ္ေပးမယ္လို႔ေျပာၿပီး ဖမ္းဆီးေခၚေဆာင္ သြားတာလို႔ လည္းဆိုပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီေန႔အထိျပန္လႊတ္ေပးတာ မရွိသလို စစ္ေၾကာင္းသြားရာလမ္းတစ္ေလွ်ာက္ စစ္ဝတ္စံုဝတ္ၿပီး ႀကိဳးခ်ည္ၿပီးေတာ့ ေခၚသြားေနတယ္လို႔ ဖမ္းဆီးခံရတဲ့ ကိုသန္းျမင့္ေဌးရဲ႕ ဖခင္ ဦးစံထြန္းျဖဴကေျပာပါတယ္။ ကိုသန္းျမင့္ေဌး ကို ဖမ္းဆီးသြားတဲ့ တပ္မေတာ္စစ္ေၾကာင္းဟာ လိပ္ဆင္းျပင္ေက်းရြာကထြက္သြားၿပီးေနာက္ ဇြန္လ ၁၃ ရက္ေန႔ကေန ၁၄ ရက္ ေန႔အထိ တိမ္ညိဳစစ္ေဘးဒုကၡသည္စခန္းမွာ အိမ္ေထာင္စုေတြကို ႏွစ္ရက္ၾကာ စစ္ေဆးခဲ့ပါတယ္။ေနာက္ေန႔ေတြမွာ တိမ္ညိဳေက်းရြာထဲမွာလည္း အလားတူ စစ္ေဆးမႈေတြျပဳလုပ္ၿပီး ဇြန္လ ၁၇ ရက္ေန႔က တိမ္ညိဳေက်းရြာ ကေန ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ နယ္ ေပါက္ေတာျပင္ေက်းရြာဘက္ကို ထြက္သြားတယ္လို႔ ေဒသခံေတြကေျပာပါတယ္။

ဖမ္းဆီးခံရတဲ့ ကိုသန္းျမင့္ေဌးရဲ႕ အမ်ိဳးသမီးျဖစ္သူ မဆန္းေမႏုက သူ႔အမ်ိဳးသားဟာ စစ္ေၾကာင္းနဲ႔အတူ ပါသြားတာေၾကာင့္ အသက္အႏၱရာယ္ကို စိုးရိမ္မိတယ္လို႔ေျပာပါတယ္။ ရခိုင္ေျမာက္ပိုင္းမွာ တပ္မေတာ္နဲ႔ AA အဖြဲ႔တို႔အၾကား တိုက္ပြဲေတြ ဆက္ လက္ျပင္းထန္ေနၿပီးေတာ့ အရပ္သားထိခိုက္ ေသဆံုးမႈေတြကလည္း တျဖည္းျဖည္းမ်ားလာေနၿပီး RFA က ရရွိထားတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြအရ ရခိုင္ေျမာက္ပိုင္းနဲ႔ ခ်င္းျပည္နယ္ ပလက္ဝၿမိဳ႕နယ္ေတြမွာ  ၂၀၁၈ ဒီဇင္ဘာလကေန ၿပီးခဲ့တဲ့ ဇြန္လ ၁၁ ရက္ေန႔အထိ ေသဆံုးတဲ့ အရပ္သား ၂၆၀ နဲ႔ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရသူေပါင္း ကေတာ့ ၅၆၅ ဦးအထိ ရွိေနပါတယ္။ https://www.rfa.org/burmese/news/mrauku-civilian-was-detained-by-army-06192020130321.html

*************

၁၃။     ၁ ႏွစ္နီးပါး အင္တာနက္ အျဖတ္ခံရေသာေၾကာင့္ ပလက္ဝရွိေဒသခံမ်ား၊ ဌာနဆိုင္ရာမ်ားႏွင့္ လူမႈအဖြဲ႕အစည္းမ်ား တြင္                           အခက္အခဲမ်ားစြာႀကံဳ

June 20, 2020

ခ်င္းျပည္နယ္ ပလက္ဝၿမိဳ႕င့္ ရခိုင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္း(၈)ၿမိဳ႕နယ္တြင္ အင္တာနက္လိုင္း ျဖတ္ေတာက္ခံရသည္မွာ ၁ ႏွစ္ ျပည့္ခါနီးၿပီျဖစ္ၿပီး လြန္ခဲ့ေသာ (၅)လခန္႔က ျပန္ဖြင့္ေပးၿပီး မၾကာခင္ျပန္ပိတ္လိုက္ျခင္းေၾကာင့္ ပလက္ဝၿမိဳ႕တြင္ ယခုအခ်ိန္ ဆိုလွ်င္ အင္တာနက္လိုင္း ျဖတ္ေတာက္ခံရသည္မွ ၅ လ ခန္႔ရွိၿပီျဖစ္ၿပီး ေဒသခံမ်ား၊ ဌာနဆိုင္ရာမ်ားႏွင့္ လူမႈအဖြဲ႔အစည္း မ်ားတြင္ အခက္အခဲမ်ားစြာ ႀကံဳေတြ႔ေနရေၾကာင္း သိရသည္။

ပလက္ဝၿမိဳ႕အရပ္ဖက္လူမႈအဖြဲ႔အစည္းတြင္ လုပ္ကိုင္ေနသူ ဦးရာေက်ာ္က “အင္တာနက္ အျဖတ္ခံရေတာ့ အခက္အခဲေတာ့ အမ်ားႀကီးႀကံဳေတြ႔ရတယ္၊ အလုပ္ကိစၥအတြက္လည္း အဆင္မေျပဘူး၊ ဘယ္အဖြဲ႔အစည္းနဲ႔မွ အဆက္အသြယ္မရဘူး၊ နည္း ပညာပိုင္းနဲ႔ပတ္သက္ရင္ျဖစ္ျဖစ္ အဆင္မေျပမႈက အနည္းနဲ႔အမ်ားရွိတယ္”ဟုေျပာသည္။ ဆက္သြယ္ေရးဝန္ႀကီးဌာနမွ ေဖေဖာ္ဝါရီလ (၄)ရက္ေန႔တြင္ ထပ္မံၿပီး ခ်င္းျပည္နယ္၊ ပလက္ဝၿမိဳ႕နယ္ႏွင့္ ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္း (၈)ၿမိဳ႕နယ္ကို အင္တာနက္လိုင္း ျဖတ္ေတာက္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

ပလက္ဝၿမိဳ႕ေဒသခံ ဦးေအာင္စိုးက “ႏွစ္ႀကိမ္ေလာက္ ရလိုက္ အျဖတ္ခံရလိုက္ျဖစ္ၿပီး ေနာက္ဆံုး ေလးလခြဲ ဝန္းက်င္ ေလာက္ရွိၿပီ၊ အင္တာနက္လိုင္းေတြ မရရွိေသးဘူး၊ ေဒသခံ ေတြအေနနဲ႔လည္း အဆင္မေျပတာေလးေတြရွိတယ္၊ တစ္ခုခု ဆိုရင္ ဖုန္းနဲ႔ပဲ ဆက္သြယ္ေနရေတာ့ အထူးသျဖင့္ ပလက္ဝၿမိဳ႕မွာရွိတဲ့ NGO အဖြဲ႔ေတြဆိုရင္ ပိုအခက္အခဲျဖစ္မယ္၊ အခုလို ကိုဗစ္-၁၉ ျဖစ္ေနတဲ့ ကာလမွာေတြဆိုရင္ သတင္းသိရွိရမႈပိုင္းမွာလည္း အားနည္းသြားတယ္၊ TV ကထုတ္လႊင့္ေပးတဲ့ အစီအစဥ္ကေနဘဲ သိရတယ္၊ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ၾကည့္ရမယ့္အခ်ိန္လည္း သိပ္မရွိတဲ့လူေတြလည္း ပိုမ်ားတယ္”ဟု ေျပာသည္။

ရကၡိဳင့္တပ္မေတာ္ AA ႏွင့္ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္တို႔အၾကား တိုက္ပြဲအျဖစ္မ်ားေသာ ေဒသမ်ားတြင္ အင္တာနက္လိုင္းမ်ား ျဖတ္ေတာက္ျခင္းေၾကာင့္ ပလက္ဝၿမိဳ႕နယ္ရွိ စစ္ေဘးေရွာင္ျပည္သူမ်ား၏ သတင္းအခ်က္အလက္ ရရွိႏိုင္မႈဆံုးရံႈးျခင္း၊ ေရေျမျခားတြင္ရွိေသာ ေဆြမ်ိဳးမ်ားႏွင့္ အဆက္အသြယ္ရရွိရန္ခက္ခဲျခင္းစသည့္ အခြင့္အေရးမ်ား ဆံုးရံႈးေၾကာင္း ေဒသခံမ်ား ထံမွ သိရသည္။ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ႏွင့္ ရကၡိဳင့္တပ္မေတာ္ AA တို႔ၾကား တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားသည့္ ဘူးသီးေတာင္၊ ေမာင္ေတာ၊ ေျမာက္ဦး၊ ေက်ာက္ေတာ္၊ မင္းျပား၊ပု႑ားကြ်န္း၊ ရေသ့ေတာင္၊ေျမပံု၊ ခ်င္းျပည္နယ္အတြင္းရွိ ပလက္ဝၿမိဳ႕နယ္ အပါအဝင္ (၉) ၿမိဳ႕နယ္အား ဆက္သြယ္ေရးဝန္ႀကီးဌာနမွ အင္တာနက္လိုင္း ဆက္သြယ္မႈကို ၁ ႏွစ္ခန္႔ ျဖတ္ေတာက္ထားခဲ့ၿပီး ဖုန္းေျပာ ဆိုမႈကို ဖြင့္ထားေပးေၾကာင္း သိရသည္။ https://www.bnionline.net /mm/news-73656

**************

၁၄။     RCSS/SSA  ၏ လြိဳင္ေကာ္ဝမ္း တပ္စခန္း အနီး အစိုးရတပ္ အင္အား ျဖည့္

June 22, 2020

သွ်မ္းျပည္ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးေကာင္စီ၊ သွ်မ္းျပည္တပ္မေတာ္ (RCSS/SSA) ထိန္းခ်ဳပ္သည့္ေနယ္ေျမ လြိဳင္ေကာ္ဝမ္း အနီးတြင္ အစိုးရတပ္မေတာ္ စစ္အင္အား ၅၀ဝ ေက်ာ္ ျဖည့္တင္းေရာက္ရွိေနေၾကာင္း စံုစမ္းသိရသည္။ ဇြန္၂၀ ရက္မွ စတင္ ကာ က်ိဳင္းတံု အေျခစိုက္ တပ္ရင္းျဖစ္သည့္ ေျချမန္တပ္ရင္း ခမရ ၂၂၄၊ ခမရ ၅၇၁ ႏွင့္ ေျခလ်င္တပ္ရင္း ၂၂၁ တို႔ ပူးေပါင္း ၿပီး စစ္အင္အား ၅၀ဝ ေက်ာ္သည္ ျမန္မာ-ထိုင္း နယ္စပ္ သွ်မ္းစစ္ေရွာင္ ဒုကၡသည္မ်ား ေနထိုင္သည့္ RCSS/SSA ၏ က်ိဳင္းတံုစစ္ေဒသအမွတ္ ၁ လြိဳင္ေကာ္ဝမ္းတပ္စခန္း ဘက္သို႔ အင္အားတိုးျဖည့္ေနရာယူထားေၾကာင္း စစ္ေရွာင္မ်ားကို ကူညီမႈေပးေနသည့္ ေကာ္မတီထံမွ သိရသည္။

အစိုးရတပ္မေတာ္ စစ္အင္အား တိုးခ်ဲ႕လာသည့္အတြက္ စစ္ေရွာင္မ်ားတိုက္ပြဲျဖစ္ပြားမည္ကို စိုးရိမ္ေနၾကေၾကာင္း၊ တပ္ အင္အားတိုးခ်ဲ႕သည့္ေနရာမ်ားသည္ စစ္ေရွာင္မ်ား ဟင္းရြက္ရွာစားသည့္ေနရာျဖစ္ေၾကာင္းလည္း ျမန္မာ-ထိုင္း နယ္စပ္ စစ္ေရွာင္စခန္းကူညီေပးေနသည့္ ေကာ္မတီအဖြဲ႔ဝင္ နန္းငင္းဟြမ္ က သွ်မ္းသံေတာ္ဆင့္ ကို ေျပာသည္။ “ စစ္အင္အားေတြ အလံုးအရင္းဝင္လာေတာ့ စစ္ေရွာင္ေတြကလန္႔သြားတယ္။ တိုက္ပြဲျဖစ္မွာေၾကာက္ၾကတယ္။ သူတို႔တပ္စခန္းလာခ်တဲ့ေနရာ ကလည္း စစ္ေရွာင္ေတြ ဟင္းရြက္ေတြ ရွာစားတဲ့ေနရာျဖစ္တယ္”ဟု နန္းငင္းဟြမ္ က ဆိုသည္။ သို႔ေသာ္ ယမန္ေန႔ (ဇြန္၂၁)ရက္ မနက္ပိုင္းတြင္ အစိုးရတပ္မေတာ္ စစ္အင္အား ဆုတ္ခြာခဲ့ေသာ္လည္း စစ္ေရွာင္မ်ားအေနျဖင့္ အစာရွာရန္ မသြားရဲေသးေၾကာင္း၊ ေတာင္ေၾကာတေလ်ာက္တြင္ စစ္အင္အားထပ္မံရွိမွာကို စိုးရိမ္ေနၾကဆဲ ျဖစ္ေၾကာင္း လြိဳင္ေကာ္ဝမ္း စစ္ေရွာင္စခန္းတြင္ေနထိုင္သည့္ လံုးဘ က သွ်မ္းသံေတာ္ဆင့္ကို ေျပာသည္။

ထို အစိုးရ တပ္မေတာ္ စစ္အင္အားတိုးခ်ဲ႕သည့္ေနရာတြင္ စစ္ေရွာင္ ဒုကၡသည္ ၂၅၀ဝ ေက်ာ္ေနထိုင္သည့္ ေနရာျဖစ္ ေၾကာင္းသိရသည္။

RCSS/SSA သည္ တႏိုင္ငံလံုပစ္ခတ္ရပ္စဲေရး သေဘာတူညီစာခ်ဳပ္ (NCA)လက္မွတ္ေရးထိုးထားသည့္ အဖြဲ႔ျဖစ္ၿပီး၊ NCA ထိုးၿပီးေနာက္ပိုင္း အစိုးရတပ္မေတာ္သည္ ျမန္မာ-ထိုင္းနယ္စပ္ RCSS/SSA တပ္စခန္းရွိသည့္ လြိဳင္ေကာ္ဝမ္း အနီးသို႔ စစ္အင္အားတိုးခ်ဲ႕မႈမ်ာ မၾကာခဏ ျပဳလုပ္လာသည္ဟုလည္း စစ္ေရွာင္ျပည္သူမ်ားက ေျပာသည္။ အစိုးရတပ္မေတာ္ စစ္အင္အား ၅၀ဝ ေက်ာ္ RCSS/SSA နယ္ေျမ လြိဳင္ေကာ္ဝမ္း ေဒသ သို႔ဝင္လာသည့္ ကိစၥႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး RCSS/SSA ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ဗိုလ္မွဴး စိုင္းခမ္းစံ က “ က်ေနာ္ သတင္းေတာ့ ၾကားရတယ္။ သတင္းအခ်က္အလက္ အတိအက်ေတာ့ မရေသးဘူး”ဟု သွ်မ္းသံေတာ္ဆင့္ကို ေျပာသည္။ NCA ထိုးၿပီးေနာက္ပိုင္း RCSS/SSA တပ္စခန္းမ်ားကို အစိုးရ တပ္မေတာ္က မၾကာခဏ ဝင္ေရာက္အင္အားျဖည့္တင္းမႈမ်ား ျပဳလုပ္လာၿပီး၊ တိုက္ပြဲမ်ားလည္း မၾကာခဏ ထိေတြ႔မႈ ျဖစ္လာၿပီး၊ စစ္ေရွာင္မ်ားအေနျဖင့္ လြိဳင္ေကာ္ဝမ္းေဒသ တိုက္ပြဲျပန္ျဖစ္မွာကို စိုးရိမ္ပူပန္ေနရေၾကာင္း သိရသည္။ https:// burmese.shannews.org/archives/17207

**************

၁၅။     ျပည္ေထာင္စုနယ္ေျမတြင္ SNLD ပါတီႏွင့္ ANP ပါတီတို႔က ပါတီရံုးတည္ေဆာက္ရန္ ေျမကြက္ေလွ်ာက္ထားရာ ၿမိဳ႕စြန္၌                         ခ်ထားေပးမည္ ျဖစ္ျခင္းေၾကာင့္ SNLD ပါတီအေနျဖင့္ မယူေတာ့ဘဲ ANP ပါတီက ေျမေဈးညွိႏိႈင္း ေနဟုဆို

June 23, 2020

ျပည္ေထာင္စုနယ္ေျမ ေနျပည္ေတာ္တြင္ SNLD ပါတီႏွင့္ ANP ပါတီတို႔မွ ပါတီရံုး တည္ေဆာက္ရန္ ေျမကြက္ေလွ်ာက္ထား ရာတြင္ ၿမိဳ႕စြန္ေနရာမ်ား၌ ခ်ထားေပးမည္ ျဖစ္ျခင္းေၾကာင့္ SNLD ပါတီအေနျဖင့္ မယူေတာ့ဘဲ ANP ပါတီက ေျမေဈးႏႈန္း သတ္မွတ္ထားမႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ ညွိႏိႈင္းေနေၾကာင္း သိရသည္။

“ကြ်န္ေတာ္တို႔ ၾကာပါၿပီဗ်။ ဟိုဒင္းေျပာရင္ သူတို႔ NLD က ၁၆ ဧက ယူထားတာေလ။ ယူထားေတာ့ ေၾသာ္အဲဒီေတာ့ သူတို႔ေတာင္ ဟိုဟာျဖစ္တယ္ဆိုေတာ့ ဒါအေျခအေနေမးလိုက္ေတာ့ သူတို႔က ဘယ္လိုရမွန္းေတာ့ မသိဘူးေပါ့ဗ်ာ။ အဲဒီေတာ့ ကြ်န္ေတာ္တို႔လည္း ဟိုေမး၊ ဒီေမးနဲ႔ ေနျပည္ေတာ္မွာေတာ့ သိေတာ့သိတယ္။ ေျမကြက္ဝယ္လို႔ ရတယ္ေလ။ အဲဒီေတာ့ ဘယ္ေနရာလြတ္မလဲေပါ့။ အဲဒါနည္းနည္း ေမးျမန္းၾကည့္ၿပီးေတာ့ ကြ်န္ေတာ္တို႔လည္း လြတ္တဲ့ေနရာ တစ္ကြက္ ေလွ်ာက္ၾကည့္တယ္။ တစ္ကြက္ဆိုေပမယ့္ အဲဒါ ဧက ၂၀ ေက်ာ္တယ္။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီထဲကေန ကြ်န္ေတာ္တို႔ ၁၀ ဧက ေပါ့ေလ၊ ေပးဖို႔ဆိုၿပီး ေလွ်ာက္ဖူးတာေတာ့ ရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီအေပၚမွာ ခ်ေပးတာ၊ ျပဳေပးတာမရွိဘဲနဲ႔ တျခားေပါ့ဗ်ာ။ ကြ်န္ေတာ့္ ဒုဥကၠ႒ (၁) ေျပာထားသလိုပဲ၊ ေတာ္ေတာ္ေဝးပါတယ္။ ႀကံ့ခိုင္ေရးရံုးရဲ႕ ဟိုးဘက္ေပါ့ေလ။ ကြ်န္ေတာ္တို႔လည္း လိုက္မၾကည့္ေတာ့ပါဘူး၊ အဲဒီဘက္ပိုင္းမွာ အဲဒီဘက္ယူမလားေပါ့ဗ်ာ ဆိုတဲ့သေဘာေတာ့ေျပာတာရွိတယ္။ ရွိေတာ့ ကြ်န္ေတာ္တို႔ကေတာ့ အဆင္လည္းေျပမွာ မဟုတ္ဘူးေလ။ အရမ္းေဝးတယ္ဆိုေတာ့ ပါတီရံုးလုပ္တယ္ဆိုတာ အရမ္းေဝး ရင္ေတာ့ အဆင္မေျပေတာ့ ကြ်န္ေတာ္တို႔ မယူဘူး၊ သြားမၾကည့္ျဖစ္ဘူးေပါ့ဗ်ာ”ဟု ရွမ္းတိုင္းရင္းသားမ်ား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ ခ်ဳပ္ပါတီ (SNLD) တြဲဖက္ အတြင္းေရးမွဴး (၁) ဦးစိုင္းေက်ာ္ညႊန္႔က ေျပာၾကားသည္။

ျပည္ေထာင္စုအဆင့္တြင္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ငါးေနရာႏွင့္အထက္ အႏိုင္ရရွိေသာ ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ားအေနျဖင့္ ေနျပည္ေတာ္တြင္ ပါတီရံုးဖြင့္လွစ္ရန္ ေျမယာေလွ်ာက္ထားႏိုင္သည္ ဆိုသည့္အတြက္ ရခိုင္အမ်ိဳးသားပါတီ (ANP) အေနႏွင့္ လည္း ေျမ ၁၀ ဧက ေလွ်ာက္ထားခဲ့ေၾကာင္း ရခိုင္အမ်ိဳးသားပါတီ (ANP) မွ ေျမပံုမဲဆႏၵနယ္ ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စား လွယ္ ဦးေဖသန္းက ဆိုသည္။“ဒါေပမယ့္ သူတို႔ေပးတဲ့ ေဈးႏႈန္းက တစ္ဧကကို ၁၅၀ နဲ႔ ယူခိုင္းတယ္ေပါ့ဗ်ာ။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ က အဲဒါကို ျပန္ၿပီးေတာ့ စဥ္းစားေပးပါ။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ရတဲ့ ေျမကြက္ သူတို႔လိုက္ျပတယ္။ ဒီေနရာဆိုေတာ့ အဲဒီမွာ လွ်ိဳေျမွာင္ေတြလည္း ဖို႔ရမယ့္ကိစၥေတြ၊ ေျမညွိရမယ့္ကိစၥေတြ အဲဒီလိုမ်ိဳးျဖစ္ေနေတာ့ ကြ်န္ေတာ္တို႔က တစ္ဧက ကို ၁၅၀ ေတာ့ မေပးႏိုင္ဘူး။ နည္းနည္းေလ်ာ့ပါဆိုၿပီးေတာ့ တင္ျပထားတာရွိတယ္။ ဆိုလိုတာကေတာ့ သူတို႔ေပးတာ မဟုတ္ဘူးဗ်။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ေလွ်ာက္ထားႏိုင္တယ္ဆိုလို႔ ေလွ်ာက္ထားလိုက္တာ။ အခု မရေသးပါဘူး။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ေဈးဆစ္ထားတယ္”ဟု ဦးေဖသန္း က ေျပာၾကားသည္။ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ပါတီက ပါတီရံုး တည္ေဆာက္ရန္အတြက္ ေလွ်ာက္ ထားရယူထားသည့္ ေျမေနရာႏွင့္ ၎တို႔ကို ခ်ထားေပးမည္ဆိုေသာ ေျမေနရာသည္ တန္ဖိုးအားျဖင့္ ကြာျခားသလို ၿမိဳ႕စြန္ ေနရာတြင္လည္း ျဖစ္ေနေၾကာင္း ဦးေဖသန္းက ေျပာၾကားသည္။

အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ပါတီက ပါတီရံုးဖြင့္လွစ္ရန္အတြက္ ဝယ္ယူထားသည့္ ေျမဧက ၁၆ ဧက ေက်ာ္သည္ ေနျပည္ေတာ္ စည္ပင္သာယာေရး ေကာ္မတီပိုင္ေျမျဖစ္ၿပီး ေကာ္မတီ၏ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ျဖင့္ ေျမတစ္ဧကလွ်င္ က်ပ္သိန္း ၁၅၀ ႏႈန္းျဖင့္ ေျမေနရာခ်ထားေပးျခင္းျဖစ္ကာ ေနျပည္ေတာ္ ဟိုတယ္ဇုန္(၁)၊ Commercial ဇုန္အနီးတြင္ ရွိေသာ္လည္း ယင္းဇုန္ မ်ားတြင္ ပါဝင္ျခင္းမရွိသည့္ ေျမျဖစ္ေၾကာင္း ေနျပည္ေတာ္ စည္ပင္သာယာေရးေကာ္မတီမွ တာဝန္ရွိသူတစ္ဦးက ေျပာၾကား ထားသည္။ https://news-eleven.com/article /179614

**************

၁၆။     တုိင္းရင္းသားအေပၚ က်ဴးလြန္ခဲ့သည့္ လိင္ပုိင္းဆုိင္ရာ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားကုိ ျပန္လည္ေဖာ္ထုတ္ အေရးယူရန္ KHRG                              ေတာင္းဆုိ

June 19, 2020

အစုိးရ ႏွင့္ တပ္မေတာ္တို႔မွ ယခင္ကာလမ်ားက တုိင္းရင္းသား လူနည္းစုအေပၚ က်ဴးလြန္ခဲ့သည့္ လိင္ပုိင္းဆုိင္ရာ အၾကမ္း ဖက္မႈက်ဴးလြန္သူမ်ားအေပၚ ျပန္လည္စုံစမ္းစစ္ေဆး ေဖာ္ထုတ္အေရးယူရန္ ယေန႔ (ဇြန္လ ၁၉ ရက္) တြင္ က်ေရာက္သည့္ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ ပဋိပကၡေဒသမ်ားရွိ လိင္ပုိင္းဆုိင္ရာ အၾကမ္းဖက္မႈပေပ်ာက္ေရးေန႔တြင္ ကရင္လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔-KHRG က ေတာင္းဆုိလုိက္သည္။

ပဋိပကၡျဖစ္ပြားရာေဒသမ်ားတြင္ တပ္မေတာ္မွ တုိင္းရင္းသားလူနည္းစုမ်ားအေပၚ နည္းဗ်ဴဟာက်က် လိင္ပုိင္းဆုိင္ရာ အၾကမ္းဖက္မႈအား လက္နက္သဖြယ္ အသုံးျပဳခဲ့ၿပီး ၎အတိတ္ကာလ က်ဴးလြန္ခဲ့မႈမ်ားကို ျပန္လည္ေျဖရွင္းေပးမႈႏွင့္ စုံစမ္း စစ္ေဆးမႈျပဳရန္ ပ်က္ကြက္ျခင္းသည္ ျပစ္ဒဏ္ကင္းလႊတ္ခြင့္ရေနျခင္းျဖင့္ အနာဂတ္တြင္ ဆက္လက္က်ဴးလြန္ရန္ ခြင့္ျပဳေပး ရာေရာက္သည္ဟု KHRG က ေျပာသည္။ KHRG ၏ ဒါရုိက္တာ ေနာ္ထူးထူးက “ ဒီအၾကမ္းဖက္မႈေတြကုိ ျပစ္ဒဏ္ကင္း လႊတ္ကေန ဆက္လက္မျဖစ္ပြားေအာင္ အစုိးရနဲ႔ တပ္မေတာ္က တရားမွ်တမႈအတြက္ စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြ ျပဳလုပ္ဖုိ႔လုိ တယ္။ မဟုတ္ရင္ က်ဴးလြန္ခံခဲ့ရသူေတြအတြက္ အမွန္တရားေပ်ာက္ဆုံးေနၿပီး လူ႔အဖြဲ႔အစည္းမွာလည္း စိန္ေခၚမႈေပါင္းစုံကုိ ခံစား ေနၾကရမွာျဖစ္တယ္” ဟု ေကအုိင္စီသုိ႔ေျပာသည္။

ထုိ႔အျပင္ စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈမ်ား ျပန္လည္ျပဳလုပ္ခဲ့ပါက တရားေရးဆုိင္ရာအဖြဲ႔အစည္း ပုဂၢဳိလ္မ်ားအျပင္ သက္ဆုိင္ရာ လူ႔အခြင့္ အေရးအဖြဲ႔အစည္းမ်ား၊ အမ်ဳိးသမီး အရပ္ဖက္အဖြဲ႔အစည္းမ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ရမွာျဖစ္ၿပီး ၎တုိ႔တြင္ စုစည္းေကာက္ ယူ မွတ္တမ္းျပဳစုထားသည့္ အခ်က္အလက္ ေပါင္းမ်ားစြာရွိေၾကာင္းလည္း ေနာ္ထူးထူးက ဆက္ေျပာသည္။ ကရင္လူ႔အခြင့္ အေရးအဖြဲ႔ – KHRG မွ ယခင္ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္မွ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္အတြင္း လိင္အၾကမ္းဖက္မႈေပါင္း ၂၇ မႈ ပါဝင္သည့္ အစီရင္ခံစာ ၅၂ ေစာင္ကုိ လက္ခံစုစည္းရရွိထားသလုိ အဆုိပါ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားသည္ ပဋိပကၡ ကာလအတြင္း ဆုိးရြားစြာႏွင့္ က်ယ္ျပန္႔ စြာျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး အလားတူ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္အခ်ိန္ထိ လိင္အၾကမ္းဖက္မႈ ႏွင့္ သက္ဆုိင္သည့္ အစီရင္ခံစာမ်ားကို ဆက္လက္ရ ရွိေနေသးေၾကာင္း KHRG၏ ယေန႔ ထုတ္ျပန္ခ်က္၌ ဆုိသည္။

KHRG ၏ ယေန႔ ထုတ္ျပန္သည့္ လိင္ပုိင္းဆုိင္ရာအၾကမ္းဖက္မႈ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူမ်ားအေပၚ စစ္ေဆးေဖာ္ ထုတ္အေရးယူ ေရး ေတာင္းဆုိမႈအေပၚ အမ်ဳိးသမီးအခြင့္အေရး လႈပ္ရွားေဆာင္ရြက္ေနသည့္ ကရင္အမ်ဳိးသမီး အစည္းအရုံး-KWO အေန ျဖင့္ ေထာက္ခံႀကဳိဆုိၿပီး ၎တုိ႔အေနျဖင့္လည္း နစ္နာသူမ်ား တရားမွ်တမႈရရွိေရးအတြက္ အစဥ္တစုိက္ ေတာင္းဆုိေန ေၾကာင္းလည္းဆုိသည္။ KWO ၏ လူမႈေရးတာဝန္ခံ ေနာ္ဒါးမုက “တကယ္လုိ႔ စစ္တပ္က ဒါေတြကုိ က်ဴးလြန္ရင္ စစ္ခုံရုံးမွာပဲ ေျဖရွင္း အေရးယူတာမ်ဳိးလုပ္ရင္ နစ္နာသူေတြအတြက္ တရားမွ်တမႈက ရရွိမွာမဟုတ္သလုိ က်မတုိ႔လည္း ဘယ္လုိပုံစံအ ေရးယူမလဲဆုိတာ မသိႏုိင္ဘူး။ ဒါေၾကာင့္ က်ဴးလြန္သူေတြကုိ အရပ္ဖက္တရားရုံးေတြမွာပဲ ေျဖရွင္းအေရးယူတာမ်ဳိး လုပ္ သင့္တယ္။ ဒီလုိမွ က်မတုိ႔က နစ္နာသူေတြအတြက္ အမွန္တရားကုိ ရရွိမွာျဖစ္မယ္” ဟု ေကအုိင္စီသုိ႔ ေျပာသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ အစုိးရ၊ တပ္မေတာ္ႏွင့္ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကုိင္အဖြဲ႔အစည္းမ်ားအၾကားျဖစ္ပြားသည့္ လက္နက္ကုိင္ ပဋိပကၡမ်ား၌ ျမန္မာစစ္တပ္ႏွင့္ ၎၏လက္ေအာက္ခံ လက္နက္ကုိင္တပ္ဖြဲ႔မ်ားမွ ေဒသခံတုိင္းရင္းသား လူနည္းစုမ်ား အေပၚ က်ဴးလြန္သည့္ လိင္အၾကမ္းဖက္မႈဆုိင္ရာ ျပစ္မႈမ်ားစြာရွိေနေၾကာင္း လူ႔အခြင့္အေရးႏွင့္ အမ်ဳိးသမီး၊ အရပ္ဖက္လူမႈ အဖြဲ႔အစည္းမ်ား၏ ထုတ္ျပန္သည့္ အစီရင္ခံစာမ်ားအရသိရသည္။ ကမၻာ့ကုလသမဂၢအေထြေထြ ညီလာခံမွ ဇြန္လ ၁၉ ရက္ ေန႔ကုိ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ ပဋိပကၡေဒသမ်ားရွိ လိင္ပုိင္းဆုိင္ရာအၾကမ္းဖက္မႈ ပေပ်ာက္ေရးေန႔အျဖစ္ ၿပီးခဲ့သည့္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္၊ ဇြန္လ ၁၉ ရက္ေန႔တြင္ ထုတ္ျပန္ေၾကညာခဲ့သည္။ ကမၻာတစ္ဝွမ္းရွိ လိင္ပုိင္းဆုိင္ရာအၾကမ္းဖက္ခံခဲ့ရသူမ်ားႏွင့္ ၎ အၾကမ္း ဖက္မႈ အျမစ္ျပတ္ေခ်မႈန္းေရးအတြက္ ရဲဝံ့စြာ ဘဝရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံ ထားသူမ်ားႏွင့္ ဘဝေပးဆပ္ခဲ့ရသူမ်ားကုိ ဂုဏ္ျပဳရန္အတြက္ လည္း သတ္မွတ္ထားသည့္ ေန႔တစ္ေန႔ျဖစ္သည္။ http://kicnews.org/2020/0 6/%e1%80%90%e1%80%af%e1% 80%ad%e1%80%84%e1%80%b9%e1%80

**************

၁၇။     ကရင္ျပည္နယ္ လႊတ္ေတာ္တြင္ ေမးခြန္းေမးျမန္းမႈ မရွိေသးသည့္ ကိုယ္စားလွယ္ ၁ဝ ဦးေက်ာ္ရွိေန

June 22, 2020

ကရင္ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ ဒုတိယအႀကိမ္လႊတ္ေတာ္အစည္းအေဝးမွတ္တမ္းမ်ားအရ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ၂၃ ဦးတြင္ ၾကယ္ပြင့္ျပေမးခြန္းႏွင့္ ၾကယ္ပြင့္မျပေမးခြန္းေမးျမန္းသူ ၁ဝ ဦးသာရွိၿပီးက်န္သည့္ကိုယ္စားလွယ္ ၁၃ ဦးမွာ အဆို ႏွင့္ ေမးခြန္းေမးျမန္းထားမႈ မရွိေသးေၾကာင္းျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ မွတ္တမ္းမ်ားအရသိရသည္။

ကရင္ျပည္နယ္၏ ဒုတိယအႀကိမ္ေျမာက္ လႊတ္ေတာ္ပထမပုံမွန္အစည္းအေဝးကို၂ဝ၁၆ ခုႏွစ္ ေဖေဖၚဝါရီလ ၈ ရက္ေန႔တြင္ စတင္က်င္းပခဲ့ၿပီး ၂ဝ၂ဝ ျပည့္ႏွစ္ ဇြန္လ အထိ လႊတ္ေတာ္အစည္းအေဝး ၂၂ ႀကိမ္ က်င္းပၿပီးစီးသြား ေၾကာင္းျပည္နယ္ လႊတ္ေတာ္ တာဝန္ရွိသူထံမွ သိရသည္။ လႊတ္ေတာ္တြင္ ေမးခြန္းအမ်ားဆုံးေမးျမန္းထားသူ ျမဝတီမဲဆႏၵနယ္ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ဦးသန္႔ဇင္ေအာင္က“ေမးခြန္းေမးျမန္းတာ အဆုိတင္သြင္းတာေတြကို အဓိကလုပ္ရမယ့္ ကိစၥေပါ့ေနာ္။ တစ္ခ်ိဳ႕ကိုယ္စားလွယ္ေတြကသူတို႔ေဒသအတြက္ ေမးခြန္းမေမးျဖစ္တာေတြ ေတြ႔ရတယ္။ ေမးခြန္းေမးလိုက္တဲ့အေပၚမွာ သက္ဆုိင္ရာအစိုးရအဖြဲ႔က ရာႏႈန္းျပည့္မဟုတ္ရင္ေတာင္ ေဒသဖြံ႕ၿဖိဳးေရးကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ေဆာင္ရြက္ ေပးႏုိင္ခဲ့တယ္ေပါ့ေနာ္”ဟုဇြန္လ ၂၁ ရက္ေန႔ကေကအိုင္စီသို႔ေျပာသည္။

“လႊတ္ေတာ္အမတ္တစ္ခ်ိဳ႕က ဝန္ႀကီးေနရာယူထားေတာ့ ေမးခြန္းေမးစရာမရွိေတာ့ဘူးေပါ့ေလ။ ေနာက္တစ္ပိုင္းက ျပည္ သူလူထုအေရးကိုစိတ္ဝင္စားမႈအားနည္းတယ္လို႔ ေျပာလို႔ရတယ္။ NLD အရွိန္ေၾကာင့္သာတက္သြားတယ္။ သူတို႔ရဲ႕ အရည္ အခ်င္း အစစ္အမွန္ကမပါလာဘူးေလ။ လူထုေမးခိုင္းရင္လည္းေမးလို႔ရွိရင္ ငါ့အတြက္အခက္ခဲမ်ားျဖစ္မလားစိုးရိမ္မႈရွိတယ္ လို႔ပဲယူဆမိတယ္။ ျပည္သူ႔ကိုယ္စားလွယ္တစ္ေယာက္အေနနဲ႔ အေရြးခံေတာ့မယ္ဆုိရင္ ျပည္သူ႔အက်ိဳးကို ေဆာင္ ရြက္ဖို႔ ရည္မွန္းထားတဲ့လူျဖစ္ဖို႔ အေရးႀကီးတယ္”ဟု ကရင္ေရးရာေကာ္မတီအတြင္းေရးမွဴး ေစာေက်ာ္စြာကဇြန္လ ၂၁ ရက္ ေန႔ ေကအိုင္စီသို႔ေျပာသည္။

ကရင္ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္တြင္ ဒုလြတ္ေတာ္ ဥကၠ႒ ေဒၚနန္းသူဇာဝင္း၊ တပ္မေတာ္သားလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဗိုလ္ႀကီး ေအာင္ျမင့္ထြန္းႏွင့္ အျခားၿမိဳ႕နယ္ရွိ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္စုစုေပါင္း ၁ဝ ဦးကေမးခြန္းေပါင္း ၅၇၅ ခု၊ အဆို ၃ ခု ေမးျမန္းခဲ့ၾကသည္ဟု လႊတ္ေတာ္မွတ္တမ္းမ်ားအရသိရသည္။ ဒုတိယအႀကိမ္ေျမာက္ ကရင္ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္၏ ၄ ႏွစ္ ေက်ာ္ကာလအတြင္း လႊတ္ေတာ္ပုံမွန္အစည္းအေဝး ၁၄ ႀကိမ္၊ အထူးအစည္းအေဝး ၂ ႀကိမ္၊ အေရးေပၚအစည္းအေဝး ၆ ႀကိမ္ က်င္းပခဲ့ၿပီးဟု ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ တာဝန္ရွိသူထံမွ သိရသည္။ http://kicnews.org/2020/06/%e1%80%80 %e1%80%9b%e1%80%84%e1%80%b9%e1 %80%bb

*************

၁၈။     မိုးနဲ  RCSS/SSA  ကိုဗစ္-၁၉ စစ္ေဆးေရး ဂိတ္ တပ္မွ ဖ်က္ဆီး

June 22, 2020

သွ်မ္းျပည္ေတာင္ပိုင္း လင္းေခးခရိုင္ မိုးနဲၿမိဳ႕နယ္အတြင္း RCSS/SSA ၏ ကိုဗစ္-၁၉ စစ္ေဆးေရး ဂိတ္ကို အစိုးရ တပ္မေတာ္ က လာေရာက္ ဖ်က္ဆီးခဲ့ေၾကာင္း စံုစမ္းသိရသည္။

ျဖစ္စဥ္မွာ ဇြန္ ၂၁ ရက္တြင္ မိုးနဲၿမိဳ႕နယ္ နားခန္ေက်းရြာအတြင္းရွိ သွ်မ္းျပည္ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးေကာင္စီ၊ သွ်မ္းျပည္ တပ္မေတာ္ (RCSS/SSA) ၏ ကိုဗစ္-၁၉ စစ္ေဆးေရးဂိတ္ကို အေရွ႕အလယ္ပိုင္းတိုင္းစစ္ဌာနခ်ဳပ္ (ရလခ) တိုင္းမွဴး အမိန္႔ ျဖင့္ လာေရာက္ဖ်က္ဆီးခဲ့သည္ ဟု RCSS/SSA ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ဒုဗိုလ္မွဴးႀကီး စဝ္အုမ္ေခး က သွ်မ္းသံေတာ္ဆင့္ ကို ေျပာသည္။“ ေျချမန္တပ္ရင္း ခမရ ၅၇၅ တပ္ အင္အား ၃၀ ေက်ာ္ေလာက္ လာဖ်က္တာပါ။ ရလခတိုင္းမွဴး အမိန္႔နဲ႔ လာ ဖ်က္တာပါ။ အရင္ကတည္းက က်ေနာ္တို႔ စစ္ေဆးေနတဲ့ဂိတ္ပါ။ ဘာမွ မျဖစ္ပါဘူး။ က်ေနာ္တို႔ ေက်းရြာေတြမွာလည္း က်န္းမာေရး စစ္ေဆးဂိတ္ေတြ အမ်ားႀကီးရွိပါတယ္” ဟု ဒုဗိုလ္မွဴးႀကီး စဝ္အုမ္ေခး က ေျပာသည္။

RCSS/SSA ၏ ကိုဗစ္-၁၉ ကာကြယ္တားဆီးေရး လုပ္ငန္းစဥ္မ်ား ေဆာင္ရြက္ရန္အတြက္ တည္ေဆာက္ထားသည့္ ကိုဗစ္-၁၉ စစ္ေဆးေရးဂိတ္ကို အေရွ႕အလယ္ပိုင္းတိုင္းစစ္ဌာနခ်ဳပ္ (ရလခ) တိုင္းမွဴးဗိုလ္ခ်ဳပ္ သန္းလိႈင္ အမိန္႔အရ လာေရာက္ ဖ်က္ဆီးခဲ့ေၾကာင္း RCSS/SSA ၏ သတင္းဝက္ဆိုဒ္ တြင္ ေရးသားေဖာ္ျပထားသည္။

ကိုဗစ္-၁၉ က်န္းမာေရး စစ္ေဆးသည့္ ဂိတ္ကို လာေရာက္ဖ်က္ဆီးသည့္ နားေလာေက်းရြာအုပ္စု မိုင္းပန္ၿမိဳ႕နယ္ အေျခစိုက္ သည့္ ခမရ ၅၇၅ သည္အေရွ႕ အလယ္ပိုင္းတိုင္း စစ္ဌာနခ်ဳပ္ (ရလခ-ခိုလမ္) လက္ေအာက္ခံ အမွတ္ ၁၇ စစ္ဆင္ေရး ကြပ္ကဲေရး ဌာနခ်ဳပ္ စကခ ၁၇ ၏ တပ္ရင္း ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။ RCSS/SSA ၏ က်န္းမာေရး ဝန္ေဆာင္မႈေပးေနသည့္ ဝန္ထမ္းမ်ားသည္ အစိုးရအာဏာပိုင္မ်ား၏ တားဆီးပိတ္ပင္မႈကို မၾကာခဏခံရေသာ္လည္း တဖက္တြင္လည္း RCSS/SSA ၏ ကိုဗစ္-၁၉ ကာကြယ္ ထိန္းခ်ဳပ္ေရးအတြက္ အစိုးရ၊ တပ္ပိုင္း ဆိုင္ရာက ေထာက္ပံ့မႈမ်ား ေပးေဝေနသည္မွာ စဥ္းစားစရာ ျဖစ္ေနသည္ဟုလည္း ေဒသခံျပည္သူမ်ားက ေျပာဆိုလာၾကသည္။ https://burmese.shannews.org/archives/17215

**************

၁၉။     လူ႕အခြင့္အေရးေကာင္စီရဲ႕  ျမန္မာကို ပစ္မွတ္ထားတဲ့ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ဳိး လက္မခံ

June 23, 2020

ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရးအေျခအေနနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ကုလသမဂၢလူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီက ခ်မွတ္လိုက္တဲ့ ဆုံးျဖတ္ ခ်က္ကို ျမန္မာႏုိင္ငံဘက္က လက္မခံပယ္ခ်လိုက္ပါတယ္။ ဆြစ္ဇာလန္ႏ္ုိင္ငံ ဂ်နီဗာၿမိဳ႕ မွာ ဇြန္လ ၂၂ ရက္ေန႔က က်င္းပခဲ့တဲ့ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီရဲ႕ ၄၃ ႀကိမ္ေျမာက္ ပုံမွန္အစည္းအေ၀းအတြင္း ဥေရာပသမဂၢ (EU) က တင္သြင္းခဲ့တဲ့ ဆုံးျဖတ္ခ်က္အဆုိကို လက္မခံေၾကာင္း ကုလသမဂၢဆုိင္ရာ ျမန္မာအၿမဲတမ္း ကိုယ္စားလွယ္ ဦးေက်ာ္မိုးထြန္းက အခုလို ေျပာပါတယ္။

“ႏုိင္ငံတႏုိင္ငံျခင္းအေပၚ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ ခ်မွတ္မႈကုိ ကန္႔ကြက္ေၾကာင္းနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရး ျပႆနာေတြကုိ ေျဖရွင္းရာမွာ အျပဳသေဘာေဆာင္ဖုိ႔ ဘက္လုိက္မႈကင္းဖုိ႔ေတြ လုိအပ္တယ္”လို႔ ဦးေက်ာ္မိုးထြန္းက ေျပာခဲ့တာပါ။ ဒါ့အျပင္ ႏုိင္ငံတႏုိင္ငံ ရဲ႕ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာပိုင္ဆုိင္မႈကို ေလးစားဖို႔အျပင္၊ ရခုိင္အေရးကိစၥမွာ စုံစမ္းစစ္ေဆးေရးေကာ္မရွင္ရဲ႕ အစီရင္ခံစာအရ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္တဲ့သူေတြကို ျပည္တြင္းတရားစီရင္ေရး ဥပေဒေတြအရ အေရးယူဖို႔လုပ္ေနတာကို အသိအမွတ္ျပဳဖို႔နဲ႔ ဆုံးျဖတ္ ခ်က္ အဆုိမူၾကမ္းဟာ လက္ေတြ႔အမွန္တရားကို ထင္ဟပ္မႈမရွိေၾကာင္းလည္း ကန္႔ကြက္ေျပာဆုိသြားခဲ့ပါတယ္။

ကုလသမဂၢလူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီရဲ႕ ဆုံးျဖတ္ခ်က္မွာေတာ့ ရခုိင္ျပည္နယ္အေရး အပါအ၀င္ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္းက လူ႔အခြင့္ အေရး အေျခအေနေတြမွာ တုိးတက္မႈမရွိတာေတြကုိ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံဆုိင္ရာ ကုိယ္စားလွယ္ကေတာ့ ရခုိင္ျပည္နယ္အေရး အပါအ၀င္ ရင္ဆုိင္ေနရတဲ့ စိန္ေခၚမႈေတြကို ေျဖရွင္းေနေၾကာင္းနဲ႔ အထူးသျဖင့္ ကပ္ေရာဂါကာလမွာ ေနာက္ထပ္ႀကံဳေနရတဲ့ စိန္ေခၚမႈေတြကုိပါ ရင္ဆုိင္ေက်ာ္လႊားေနရေၾကာင္းလည္း တုံ႔ျပန္ထားပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံက လူ႔ အခြင့္အေရး အေျခအေနေတြနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ဥေရာပသမဂၢ (EU) က ကမကထလုပ္ တင္သြင္းခဲ့တဲ့ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ကုိေတာ့ ေထာက္ခံမဲ ၃၇ မဲ၊ ကန္႔ကြက္မဲ ၂ မဲနဲ႔ ၾကားေနမဲ ၈ မဲတုိ႔နဲ႔ အတည္ျပဳခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ https://burmese.voanews  .com/a/myanmar-react-on-human-rights-council-u-kyaw-moe-

**************

၂၀။     အင္းေလးကန္တြင္ ဘက္ထရီေရွာ့တိုက္ ငါးဖမ္းျခင္းမ်ားပိုမိုဆိုးရြားေနသျဖင့္ ထိန္းသိမ္းေပးေစလိုေၾကာင္း ေဒသခံမ်ား ေျပာၾကား

June 21, 2020

ေညာင္ေရႊၿမိဳ႕နယ္ အင္းေလးကန္တြင္ ဘက္ထရီေရွာ့တိုက္ငါးဖမ္းျခင္းမ်ား ပိုမိုဆိုးရြားေနသျဖင့္ ထိန္းသိမ္းေပးေစလိုေၾကာင္း အင္းေလးကန္တြင္ေနထိုင္သည့္ ေဒသခံမ်ားက ေျပာၾကားသည္။ အင္းေလးကန္ အေရွ႕ဘက္ျခမ္း၊ အေနာက္ဘက္ျခမ္းရွိ ေရစပ္ေက်းရြာမ်ားတြင္ ညဘက္ေမွာင္ခ်ိန္ ဘက္ထရီေရွာ့တိုက္ ငါးဖမ္းျခင္းမ်ား ယခုေနာက္ပိုင္း ပိုမိုဆိုးရြားေနၿပီး မူးယစ္ ေဆးဝါး စိတ္ၾကြေဆးျပားမ်ားလည္း မ်ားျပားလာေနေၾကာင္း၊ ဘက္ထရီေရွာ့တိုက္ ငါးဖမ္းျခင္းႏွင့္ ေဆးျပားကိစၥမ်ားကို ထိန္း သိမ္းေဆာင္ရြက္ေပးေစလိုေၾကာင္း ေဒသခံမ်ားက ေျပာၾကားသည္။ အင္းေလးကန္ အေရွ႕ဘက္ျခမ္း၊ အေနာက္ဘက္ျခမ္း အျပင္ အင္းေတာင္ဘက္တို႔တြင္ ဘက္ထရီေရွာ့တိုက္ ငါးဖမ္းျခင္း၊ ညဘက္တြင္ ငါးခိုးဖမ္းျခင္းကို တားျမစ္ေပးေစလိုေၾကာင္း ေဒသခံမ်ားက ဆိုသည္။

အင္းေလးကန္ ေဒသထိန္းသိမ္းကာကြယ္ေရး ဥပေဒ ထြက္ရွိထားေသာ္လည္း ရက္ေပါင္း ၉၀ အတြင္း အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႔ကို ဖြဲ႔စည္းႏိုင္ျခင္းမရွိေသးသျဖင့္ ဥပေဒ ထြက္ၿပီးဘာမွလုပ္ႏိုင္ျခင္းမရွိေသးေၾကာင္းသိရသည္။“အင္းထဲအႏွံ႔ပဲ ေရရွိတဲ့ေနရာ တိုင္းျဖစ္ေနတာ။ အဓိကေတာ့ ေက်းရြာအစပ္ေတြေပါ့။ ေနရာတိုင္းရွိတယ္။ ေတာင္ပိုင္းမွာလည္းရွိတယ္။ မထိန္းႏိုင္ဘူးဆို တာ အလုပ္မလုပ္ၾကလို႔ေပါ့။ ဥပေဒလုပ္ေသးတယ္။ ကိုဗစ္နဲ႔ ဘာနဲ႔ဆိုေတာ့ မလုပ္ႏိုင္ေတာ့ဘူး၊ တာဝန္ယူလုပ္ႏိုင္တဲ့သူမရွိ ဘူးျဖစ္ေနတယ္။ စီမံခ်က္လည္း အရင္ကလုပ္ေသးတယ္။ ျပည္သူမပါဘဲေတာ့မရဘူး။ ရပ္ေက်းေလာက္နဲ႔ လုပ္လို႔ေတာ့ ဘာမွမထူးဘူး။ ျပည္သူပါမွကို ရမယ္ေလ”ဟု ေညာင္ေရႊေဒသခံ ကိုျမတ္မင္းစိုးက ေျပာၾကားသည္။

ဘက္ထရီေရွာ့တိုက္ျခင္းေၾကာင့္ ခရမ္းခ်ဉ္ပင္မ်ား၏ အျမစ္မ်ားကိုပါ ထိခိုက္မႈရွိၿပီး ေရၿခံလုပ္ငန္းကိုပင္ ထိခိုက္မႈျဖစ္ေစေသာ ေၾကာင့္ ၿခံကိုေစာင့္အိပ္ရျခင္းရွိေၾကာင္းသိရသည္။ အင္းေလးကန္တြင္ ခရမ္းခ်ဥ္အမ်ား ဆံုးစိုက္ပ်ိဳးေသာရြာမ်ားမွာ အေနာက္ဘက္အျခမ္းမွ ေကလာ ၊ ငါးဖယ္ေခ်ာင္း၊ ေၾကးစား ကုန္း၊ ေျမႊေပြး၊ ပြဲစားကုန္းတို႔ျဖစ္ၿပီး ေနရာအႏွံ႔တြင္ ဘက္ထရီ ေရွာ့တိုက္မႈ မ်ားျပားေနေၾကာင္းသိရသည္။ ဘတ္ထရီေရွာ့တိုက္နည္းျဖင့္ ငါးဖမ္းရာတြင္ ငါးသယံဇာတအေျမာက္အျမား ပ်က္စီးဆံုးရံႈးသည့္အျပင္ မေသဆံုးဘဲက်န္လွ်င္လည္း မ်ိဳးမပြားႏိုင္ေတာ့ျခင္း၊ ေကာင္းက်ိဳးျပဳ ဇီဝအင္းဆက္မ်ားစြာ ေသေက် ပ်က္စီးျခင္းႏွင့္ ရွားပါးငါးမ်ိဳးစိတ္မ်ား (ဥပမာ- ငါးဖိန္းေဒသ မ်ိဳးရင္း) မ်ိဳးတုန္းသြားျခင္း အႏၱရာယ္မ်ားႀကံဳေတြ႔လာရသည့္ အျပင္ မိမိကိုယ္ကို ေရွာ့တိုက္မိလွ်င္လည္း ေဟာ္မုန္းပ်က္စီးျခင္းေၾကာင့္ အေၾကာအရြတ္ဆိုင္ရာ က်န္းမာေရးျပႆနာမ်ား ရင္ဆိုင္ႀကံဳေတြ႔ႏိုင္သျဖင့္ အင္းေလးကန္အတြင္း ဘက္ထရီေရွာ့တိုက္ငါးဖမ္းနည္း ပေပ်ာက္လာေစရန္ ဌာနေပါင္းစံုအဘက္ ဘက္က ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ရန္လိုသည့္အျပင္ ေဒသခံမ်ားကိုယ္တိုင္ ပါဝင္လာေစေသာနည္းျဖင့္ ပညာေပးလုပ္ငန္းမ်ား အစဥ္တစိုက္ ေဆာင္ရြက္လာျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း သစ္ေတာဦးစီးဌာနသဘာဝဝန္းက်င္ႏွင့္ သားငွက္တိရစာၦန္ထိန္းသိမ္းေရးဌာန အင္းေလးကန္ ေတာရိုင္း တိရစာၦန္ေဘးမဲ့ေတာဌာနမွ သိရသည္။

အင္းေလးကန္အတြင္းရွိေသာ ဇီဝမ်ိဳးစံု မ်ိဳးကြဲမ်ားမွာ ႏု႔ံတိုက္သတၱဝါမ်ိဳးစိတ္ ကိုးမ်ိဳး၊ ကုန္းေနေရေန သတၱဝါ ၂၆ မ်ိဳး၊ ငွက္မ်ိဳး စိတ္ ၃၅၆ မ်ိဳး၊ လိပ္ျပာမ်ိဳးစိတ္ ၉၄ မ်ိဳး၊ ခရုမ်ိဳးစိတ္ ၁၂ မ်ိဳး၊ ငါးမ်ိဳးစိတ္ ၅၇ မ်ိဳးတို႔ျဖစ္ၿပီး အပင္မ်ိဳး စိတ္မ်ားအျဖစ္ သစ္မ်ိဳးစိတ္ ၁၀၈ မ်ိဳး၊ ဝါးမ်ိဳး စိတ္ ၁၁ မ်ိဳး၊ သစ္ခြမ်ိဳးစိတ္ ၁၈၄ မ်ိဳး၊ ေဆး ဘက္ဝင္ပင္ ၅၂၇ မ်ိဳး၊ ေရညိဳေရေမွာ္ ၁၂ မ်ိဳးတို႔ရွိေၾကာင္း သိရ သည္။ https://news-eleven.co m/article/179427

**************

၂၁။     ေက်ာက္ေတာ္ အေပါက္ဝရြာတြင္ လက္နက္ႀကီးက်၍ အရပ္သား  ၂  ဦး ဒဏ္ရာရ

June 22, 2020

ရခိုင္ျပည္နယ္၊ ေက်ာက္ေတာ္ၿမိဳ႕နယ္၊ အေပါက္ဝ ေက်းရြာတြင္ ဇြန္လ ၂၁ ရက္ေန႔ မနက္ပိုင္းက လက္နက္ႀကီး က်ေရာက္ ေပါက္ကြဲမႈေၾကာင့္ အသက္ ၅၀ အရြယ္ ဦးေအးေက်ာ္ႏွင့္ ေဒၚေအးခင္ႏု တို႔ ၂ ဦး ထိခိုက္ ဒဏ္ရာမ်ား ရရွိခဲ့ေၾကာင္း သတင္း ရရွိသည္။

ဒဏ္ရာရရွိသူ ဦးေအးေက်ာ္က “က်ေနာ္တို႔ ရြာအနီး မီးရထားလမ္းဖက္က ဂ်ိမ္းဆိုၿပီး အသံေတြၾကားၿပီး ပစ္ခတ္သံေတြၾကား တယ္။ အသံေတြလည္း ဆူညံေနတာပဲ။ က်ေနာ္တို႔ အိမ္ေအာက္မွာဝပ္ေနၾကတဲ့အခါ လက္နက္ႀကီးအစ လာမွန္တာ။ လက္ နက္ႀကီးက ဘယ္ေနရာကို က်ၿပီးဘယ္လိုမွန္တယ္ဆိုတာ က်ေနာ္လည္း မသိခဲ့ဘူး။ ေက်ာကုန္းက နာလာမွ သိတာ”ဟု ဧရာဝတီသို႔ေျပာသည္။ အလားတူ ေဒၚေအးခင္ႏုမွာလည္း လက္နက္ႀကီး ပစ္ခတ္သံမ်ားကို ၾကား၍ အိမ္ေအာက္တြင္ ဝပ္ ေနစဥ္ ထိုသို႔ထိခိုက္ဒဏ္ရာရရွိခဲ့ျခင္းျဖစ္ကာ ၎မွာ ေမြးရာပါ စကားမေျပာတတ္သျဖင့္ ဒဏ္ရာရရွိခဲ့သည့္ အေျခေနကိုေတာ့ ျပန္မေျပာျပႏိုင္ေပ။ ေဒၚေအးခင္ႏု၏ ေမာင္ျဖစ္သူ ဦးေအာင္သိန္းထြန္း က “က်ေနာ္ အစ္မကလည္း ေမြးရာပါ စကား မေျပာတတ္ေတာ့ ေသခ်ာမေျပာျပႏိုင္ဘူး။ ေဘးနားကလူေတြေျပာတာေတာ့ ေသနတ္သံၾကားလို႔ ရြာသားေတြ ဟိုေျပးပုန္း၊ ဒီေျပးပုန္း၊ သူလည္း အိမ္ေအာက္မွာ ေခါင္းငံု႔ၿပီး ဝပ္ေနတဲ့အခ်ိန္ လာမွန္တာလို႔ ေျပာတယ္” ဟု ဧရာဝတီသို႔ ေျပာသည္။

ေဒသခံေက်းရြာသားမ်ားကေတာ့ ယမန္ေန႔ မနက္ပိုင္းက တပ္မေတာ္စစ္ေၾကာင္းတခုက ေက်းရြာအနီးရွိ မီးရထားလမ္း ဘက္မွ ကန္ေစာက္ေတာင္ေျခဘက္သို႔ ျပန္သြားစဥ္ မိုင္းေပါက္ကြဲမႈ ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီးေနာက္ ထိုသို႔ လက္နက္ႀကီး က်ည္ဆန္မ်ား က်ေရာက္ ေပါက္ကြဲလာျခင္းျဖစ္ေၾကာင္းေျပာသည္။ လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ ေက်ာကုန္းႏွင့္ ညာဘက္ လက္ေမာင္းတို႔တြင္ ဒဏ္ရာရရွိခဲ့ သူဦးေအးေက်ာ္ႏွင့္ ညာဘက္ဒူးတြင္ဒဏ္ရာရရွိခဲ့သူ ေဒၚေအးခင္ႏုတို႔ကို အေပါက္ဝ တိုက္နယ္ေဆးရံုမွတဆင့္ စစ္ေတြေဆးရံုသို႔ ပို႔ေဆာင္ကာ ေဆးကုသမႈ ခံယူေနလွ်က္ရွိသည္။ ေက်ာက္ေတာ္ၿမိဳ႕နယ္အတြင္းက အိမ္ေျခ ၁၅၀ဝ နီးပါး ရွိသည့္ အေပါက္ဝ စံျပေက်းရြာတြင္ ရန္ကုန္- စစ္ေတြ ကားလမ္းေပၚႏွင့္ ကုလားတန္ျမစ္ကမ္းေဘးတြင္ တည္ရွိေသာ ေက်းရြာတရြာ ျဖစ္သည္။

ရခိုင္ျပည္နယ္၊ ေျမာက္ပိုင္းၿမိဳ႕နယ္မ်ားတြင္ တပ္မေတာ္ ႏွင့္ AA တို႔သည္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ႏိုဝင္ဘာလကုန္း ကတည္းက ႏွစ္ဘက္တိုက္ပြဲမ်ား ျပင္းထန္စြာျဖစ္ပြားေနသည္မွာ ၂ ႏွစ္နီးပါးၾကာျမင့္လာမႈႏွင့္အတူ စစ္ေဘးေရွာင္ အေရအတြက္မွာ ၂ သိန္းနီးပါးရွိကာ ေဒသခံျပည္သူမ်ားမွာလည္း အသက္လု ထြက္ေျပးေနၾကရသည္။ မိုင္းေပါက္ကြဲမႈအပါအဝင္ လက္နက္ႀကီး၊ လက္နက္ငယ္မ်ားထိမွန္၍ အရပ္သားျပည္ သူမ်ားမွာလည္း ေန႔စဥ္ႏွင့္မွ် ေသဆံုး၊ ဒဏ္ရာ ရရွိေနမႈႏွင့္ အတူ ဖမ္းဆီးခံရျခင္း၊ ေနအိမ္မ်ား မီးရိႈ႕ခံရမႈမ်ားလည္း မ်ားျပားလာေနသည့္အတြက္ အရပ္သားအစိုးရလက္ထက္တြင္ အျပင္းထန္ဆံုးႏွင့္ ထိခိုက္မႈ အမ်ားဆံုး တိုက္ပြဲလည္း ျဖစ္သည္။ https://burma.irrawaddy.com/news/2020/06/22/225084.html

***************

၂၂။     ျမဝတီ-ေကာ့ကရိတ္အာရွလမ္းတြင္ ေျပာင္းဆန္တင္ယာဥ္တိမ္းေမွာက္၍ ယာဥ္ေမာင္းေသဆုံးၿပီး  ၅  ဦး ဒဏ္ရာရ

June 22, 2020

ထိုင္း-ျမန္မာနယ္စပ္ ကုန္သြယ္မႈလမ္းေၾကာင္း တစ္ခုျဖစ္သည့္ ကရင္ျပည္နယ္ ျမဝတီ-ေကာ့ကရိတ္ အာရွလမ္းတြင္ ဇြန္လ ၂၁ ရက္ေန႔ ညေန ၅ နာရီအခ်ိန္ခန္႔ကေျပာင္းဆန္တင္ ၂၂ဘီး ကုန္တင္ယာဥ္တစ္စီး တိမ္းေမွာက္မႈျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး ယာဥ္ေမာင္း ျဖစ္သူေသဆုံးကာ လူ ၅ ဦး ထိခိုက္ဒဏ္ရာမ်ားရရွိခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ဇြန္ ၂၁ ရက္ေန႔ညေန ၅ နာရီအခ်ိန္ခန္႔က ျမဝတီ-ေကာ့ကရိတ္အာရွလမ္း မိုင္တိုင္အမွတ္ ၁၆၀ ကီလုိမီတာႏွင့္ ၾကား ကြမ္းၿခံေကြ႔ကုန္းဆင္းတြင္ ေကာ့ကရိတ္ဘက္မွ ျမဝတီဘက္သုိ႔ ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီး ဒဂုံဆိပ္ကမ္းေနယာဥ္ေမာင္း ရဲလင္းေအာင္(၂၈)ႏွစ္ေမာင္းႏွင္ၿပီးယာဥ္ေနာက္လုိက္ေက်ာ္မုိးဦး(၂၇)ႏွစ္လုိက္ပါလာသည့္ယာဥ္အမွတ္ 7D/9971 ဟြန္ဒုိင္း အမ်ဳိးအစား အျဖဴေရာင္ ၂၂ ဘီး တြဲကားယာဥ္သည္ေျပာင္းဆန္မ်ားတင္ေဆာင္လာၿပီး အခင္းျဖစ္ရာအေရာက္တြင္ ဘရိတ္ ေပါက္သြားကာလမ္း၏ယာဘက္ျခမ္းသုိ႔ထုိးက်၍ တိမ္းေမွာက္သြားျခင္းျဖစ္သည္။ ယာဥ္တိမ္းေမွာက္မႈေၾကာင့္ ယာဥ္ေမာင္း ျဖစ္သူ ရဲလင္းေအာင္မွာ အခင္းျဖစ္ေနရာတြင္ ဦးေခါင္းဒဏ္ရာျဖင့္ ေသဆုံးသြားခဲ့ၿပီး ယာဥ္ထုိးက်ေနစဥ္ ယာဥ္ပြတ္တုိက္မိ သည့္ လမ္းေဘးေရသန္႔ဘူးေကာက္ေနသူႏွစ္ဦးအပါအဝင္ ယာဥ္ေပၚပါသူမ်ား စုစုေပါင္း ၅ ဦး (မစုိးရိမ္ရ) ဒဏ္ရာအသီးသီး ရရွိခဲ့သည္။ အဆုိပါ ယာဥ္တိမ္းေမွာက္မႈျဖစ္စဥ္တြင္ ျမဝတီခ႐ုိင္၊ ဒုခ႐ုိင္ရဲတပ္ဖြဲ႔မွဴး ရဲမွဴးစိန္ေဒြး ႏွင့္ ရဲတပ္ဖြဲ႔ဝင္မ်ား၊ ျမဝတီ ယာဥ္ထိန္း တပ္ဖြဲ႔စု ၇၃ မွ ယာဥ္ထိန္းတပ္ဖြဲ႔ဝင္မ်ားႏွင့္ ျမဝတီခ႐ုိင္မီးသတ္တပ္ဖြဲ႔ဝင္မ်ားမွအခင္းျဖစ္ရာေနရာသုိ႔ သြားေရာက္ စစ္ေဆး ၾကည့္႐ႈစစ္ေဆးမႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။

ယာဥ္အားႀကံ့ခုိင္မႈမစစ္ေဆးဘဲမဆင္မျခင္ေမာင္းႏွင္မႈေၾကာင့္ လမ္းေဘး တိမ္း ေမွာက္ ခဲ့ကာ လူေသဆုံးေစခဲ့ၿပီး လူ ၅ ဦးထိခိုက္ဒဏ္ရာရေစသည့္ ယာဥ္ေမာင္း ရဲလင္းေအာင္(၂၈)ႏွစ္(ကြယ္လြန္) အားသဃၤန္းညီ ေနာင္ရဲစခန္းမွ ယာဥ္(ပ) ၁ဝ/၂ဝ၂ဝ၊ ရာဇသတ္ႀကီးပုဒ္မ ၂၇၉/၃၃၇/၃၃၈/၃ဝ၄(က)ျဖင့္အမႈဖြင့္အေရး ယူထားေၾကာင္း သိရသည္။ http://kicnew s.org/2020/06/%e1%80%bb%e1%80%99%e1%80%9d%e1%80%90%e1%80%ae

***************

၂၃။     ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႕ ေတာင္ခြ်န္းသြားလမ္းအား ယာဥ္မဝင္ရန္ကန္႔သတ္

June 22, 2020

ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႕ ေတာင္ခြ်န္းသြားလမ္းအား သစ္ေတာဦးစီးဌာနမွ ယာဥ္မဝင္ရ ကန္႔သတ္နယ္ေျမအျဖစ္ သတ္မွတ္ၿပီး ဆိုင္းဘုတ္တင္ထားေၾကာင္း ရွမ္းျပည္နယ္သစ္ေတာ ဦးစီးဌာနမွ သတင္းရရွိသည္။

အေရွ႕ဘက္ေတာင္ေပၚေဒသျဖစ္သည့္ ေတာင္ခြ်န္းေတာင္ေၾကာသည္ ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႕၏ ေရေဝ၊ ေရလဲ ေဒသတစ္ခုျဖစ္ၿပီး သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ပ်က္စီးမႈမရွိေစရန္ ရည္ရြယ္ကာ ယင္းသို႔ ကန္႔သတ္လိုက္ျခင္းျဖစ္သည္။ သို႔ျဖစ္၍ ေတာင္ခြ်န္းသြား လမ္းအား ကား၊ ဆိုင္ကယ္မ်ား ဝင္ေရာက္မႈမရွိေစရန္ ဇြန္လ ၂၁ ရက္ကစ၍ ကားတာယာမ်ားျဖင့္ အကာအရံ ျပဳလုပ္ထား ေၾကာင္း ရွင္သန္ကမာၻေျမ အစိမ္းေရာင္ ကြန္ရက္အဖြဲ႔ ဥကၠ႒ ေဒၚခ်ယ္ရီေက်ာ္က ေျပာသည္။ “သဘာဝ ေတာလမ္းအတိုင္း ျဖစ္ေစဖို႔ ရည္ရြယ္ပါတယ္၊ အခုလို ကာရံသြားမယ္ဆိုတာကိုလည္း ရွမ္းျပည္နယ္အစိုးရအဖြဲ႔ကို ခြင့္ျပဳခ်က္ေတာင္းခံၿပီး လုပ္ ေဆာင္ခဲ့တာပါ”ဟု ေဒၚခ်ယ္ရီ ေက်ာ္က ေျပာသည္။

ေတာင္ခြ်န္းသည္ ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႕၏ အထင္ကရေနရာတစ္ ခုျဖစ္ၿပီး ယာဥ္မ်ားသြားလာတတ္သည့္အတြက္ သဘာဝပတ္ဝန္း က်င္မ်ားပ်က္စီးျခင္း၊ အမိႈက္မ်ားစည္းကမ္းမဲ့စြန္႔ပစ္ျခင္း၊ သစ္ပင္မ်ားခုတ္ထြင္ခံရျခင္းတို႔ ျဖစ္ေပၚလ်က္ရွိသည္ဟုလည္း ေတာင္ႀကီး ေဒသခံအခ်ိဳ႕က ေျပာသည္။ https://7day.news/detail?id=189756

**************

၂၄။     အေထာက္အထားမျပည့္စံုသူ ေနရပ္ျပန္မ်ား ေငြေၾကးေတာင္းခံမႈ မေပးႏိုင္၍ အခ်ဳပ္က်ခံေနရ

June 21, 2020

ကမၻာ့ကပ္ေရာဂါ Covid-19 အေရးေပၚကာလအတြင္း ေနရပ္ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ ျပန္လာေသာ ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သား မ်ားအနက္ ပတ္စ္ပုိ႔ႏွင့္ စာရြက္စာတမ္း မျပည့္စံုသူမ်ားက္ုိ ထိုင္း-ျမန္မာနယ္စပ္ မဲေဆာက္-ျမဝတီ အမွတ္ ၂ ခ်စ္ ၾကည္ေရးတံတား ထိုင္း ဘက္ျခမ္း၌ တာဝန္ရွိသူမ်ားက ေငြေၾကးေတာင္းခံမႈမ်ားရိွရာ မေပးႏိုင္၍ အခ်ဳပ္ က်ခံရသူ အမ်ားအျပားရိွေၾကာင္း ေနရပ္ျပန္ လာသူမ်ားက ေျပာသည္။

ထိုင္းႏိုင္ငံအတြင္းရိွ စက္ရံုအလုပ္ရံုမ်ား ကုန္ၾကမ္းျပတ္လပ္ျခင္း၊ ကုန္ေခ်တင္ပို႔ ေရာင္းခ်မႈအဆင္မေျပျခင္းတို႔ေၾကာင့္ လႏွင့္ ခ်ီ အလုပ္ရပ္နားထားရ၍ ေနရပ္သို႔ ျပန္လာစဥ္ ထိုင္းဘက္ျခမ္း၌ တာဝန္ရွိသူမ်ားက ဘတ္ေငြ ၁,၀၀၀ ေတာင္းရာ မေပးႏိုင္၍ အခ်ဳပ္သံုးရက္က်ခ့ဲရသည္ဟု ေနရပ္ျပန္ ျမန္မာေရႊ႕ေျပာင္း အလုပ္သမ တစ္ဦးက ယခုလုိ ေျပာသည္။“ဇြန္ ၁၅ ရက္ေန႔က လာတယ္။ ၁၆ ရက္ေန႔ မွာ အမွတ္ (၂) ခ်စ္ၾကည္ေရးတံတား(ထိုင္းဘက္)ကို ေရာက္တယ္။ အေထာက္အထား မျပည့္စုံလို႔ ဒဏ္ေငြ တစ္ေထာင္႐ိုက္တယ္၊ သမီးတို႔က မေပးႏိုင္ဘူး၊ ဘတ္တစ္ေထာင္မေပး ႏိုင္ေတာ့ သံုးရက္ အခ်ဳပ္က်ပါ တယ္ရွင့္၊ ဘယ္သူေတာင္းလဲေတာ့မသိဘူး။ ဗမာစကားေျပာတ့ဲသူပဲေတာင္းတာ၊ မေပးႏိုင္ေတာ့ အမွတ္(၁) တံတားဘက္ကို ေခၚသြား ၿပီး အခ်ဳပ္မွာ သံုးရက္ထိန္းသိမ္းထားတယ္။ ”ဟု ၎က ေျပာသည္။ထုိ႔အျပင္ ၎ႏွင့္အတူ အမွတ္ ၂ ခ်စ္ၾကည္တံတား ထိုင္းဘက္းျခမ္း၌ ေငြေၾကးမေပးႏိုင္၍ အခ်ဳပ္က်ခံခ့ဲရသူ ေလးဆယ္ခန္႔ရိွ သည္ဟုလည္း အဆုိပါ ေနရပ္ျပန္အလုပ္သမက ျဖည့္စြက္ေျပာသည္။

COVID-19 အေရးေပၚကာလတြင္ ဒုကၡျဖစ္ၿပီး ေနရပ္သို႔ျပန္လာသူ ျမန္မာလုပ္သားမ်ားကို မလိုအပ္ဘဲအခ်ဳပ္ထဲ မထည့္ေစ လုိေၾကာင္းႏွင့္ယခုလုိဒုကၡမ်ားသည့္အခ်ိန္တြင္ ထပ္ၿပီးဒုကၡမေပးေစလုိေၾကာင္း ျမ၀တီခရိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး ဦးေတဇာေအာင္ က ေျပာသည္။ “ကိုဗစ္အေရးေပၚကာလမွာ ကန္႔သတ္ခ်က္ေတြရိွသလို ကင္းလႊတ္ခြြင့္ေတြလည္းေပးထားပါတယ္။ အဲကင္း လႊတ္ခြင့္ကို ရေစခ်င္တယ္။ ဒီလူေတြက က်န္တဲ့ေနရာ သြားမွာလည္း မဟုတ္ဘူး။ ေပးထားတ႔ဲ လမ္းေၾကာင္းက ေနျပန္မွာ။ ဒီလိုအေျခအေနမွာ မလိုအပ္ဘဲ အခ်ဳပ္ခန္းထဲမထည့္ေစခ်င္ဘူး၊ ထည့္လိုက္ျခင္းအားျဖင့္ ဘာျဖစ္လဲဆိုေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ႏိုင္ငံသားေတြဟာ တကယ္ပင္ပန္းဆင္းရဲခံၿပီးသြားၿပီးေတာ့ ရွာရတာ၊ ဒီေလာက္ ဒုကၡေတြမ်ားေနတ့ဲအခ်ိန္ တည့္တည့္ေျပာ ရရင္ ထပ္ၿပီးေတာ့ဒုကၡမေပးေစခ်င္ဘူး။ ဒီဟာေလးေတြကို အေကာင္းဆံုးျဖစ္ေအာင္ေတာ့ ေဆာင္ရြက္ေနပါတယ္”ဟု ခ႐ုိင္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးက ေျပာသည္။

ျမဝတီနယ္စပ္ အမွတ္(၂) ခ်စ္ၾကည္ေရးတံတားကတစ္ဆင့္ Covid-19 အေရးေပၚကာလအတြင္း ႏွစ္ႏိုင္ငံ တာဝန္ရိွသူမ်ား ၏ ညွိႏိႈင္းမႈအရ ေမလ ၂၃ ရက္မွ ဇြန္လ ၉ ရက္ေန႔ထိ ျမန္မာေရႊ ့ေျပာင္းလုပ္သား စုစုေပါင္း လူဦးေရ ၃၀၀၀၀ ေက်ာ္ ျပန္ လည္ ဝင္ေရာက္ခဲ့ၿပီဟုသိရသည္။ ထုိသုိ႔ျပန္လာသူမ်ားအနက္ စာရြက္စာတမ္းအေထာက္အထား မျပည့္စုံသူအမ်ားအျပား မွာ ထုိင္းဘက္ျခမ္းမွ ေငြေၾကးေတာင္းခံမႈကုိ မေပးႏိုင္၍ ယခုလုိ အခ်ဳပ္က်ခံခဲ့ရမႈႏွင့္ ႀကံဳေတြ႔ေနရျခင္းျဖစ္သည္ဟု ဆုိၾက သည္။ http://kicnews.org/2020/06/%e1%80% a1%e1%80%b1%e1%80%91%e1%80%ac%e1%80e1%

***************

 

 

မွတ္ခ်က္။        သက္ဆိုင္ရာ သတင္းမီဒီယာအသီးသီးမွ ေကာက္ႏုတ္ေဖာ္ျပျခင္း ျဖစ္ပါသည္။

 

*** ၿပီး ***

 

 

unicode

နေ့စဉ်သတင်းများ စုဆောင်းတင်ပြခြင်း

(No. 37, June 23, 2020)

 

၁။        “ဝ”  လူမျိုးများ လူသားစားသည့် ဓလေ့ မရှိဟု “ဝ” အမျိုးသားပါတီ ပြော

၂။         AA အပါအဝင် မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ် ၄ ဖွဲ့ နှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးရာတွင် လုံခြုံရေးကို အစိုးရနှင့်တပ်မတော်က                          ရာနှုန်းပြည့် အာမခံ

၃။        ကရင်နီ (ကယား) ပြည်နယ်အတွက် တည်ငြိမ်အေးချမ်းသောအခြေအနေ ဆက်လက်ဖော်ဆောင်မည်ဟု KNPP                                ဥက္ကဋ္ဌ ပြော

၄။        ရခိုင် ပဋိပက္ခ ဖိအားကြောင့် မြေပုံက ရပ်/ကျေး အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ၆၀ နုတ်ထွက်

၅။        တရုတ် – မြန်မာနယ်စပ် KIO COVID-19 စစ်ဆေးရေးဂိတ် မြန်မာစစ်တပ်၏ ဖယ်ရှားဖျက်ဆီး ခံရ

၆။        ဇူလိုင်ပထမပတ်တွင် ပိုး၊ စကော ဒုတိယတန်းသင်ရိုးသစ်မွမ်းမံသင်တန်း ဧရာဝတီ စာ/ယဉ် ဖွင့်မည်

၇။        ကချင်ပြည်နယ် မဲစာရင်းအတွက် မှတ်ပုံတင်မဖော်ပြနိုင်သည့် လူဦးရေ ၁ သိန်းခွဲရှိနေ

၈။        ဓနိကြာစံပြရွာတည်ဆောက်ရေး ဒေသခံများ သွားရောက်ကန့်ကွက်ရာတွင် မြန်မာရွှေဧကရာဇ်ကုမ္ပဏီတာဝန်ရှိသူ                        များ အခြားနေရာသို့ တိမ်းရှောင်

၉။        ရခိုင်နှင့် ချင်းတွင် အင်တာနက် ချက်ချင်းပြန်ဖွင့်ပေးရန် အရပ်ဘက်အဖွဲ့ ၁၀ဝ ကျော် တောင်းဆို

၁၀။      ကယားပြည်နယ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီမှ ကိုယ်စားလှယ်လောင်းအယောက် ၃၀ အဆိုပြုလွှာခေါ်ယူနေ

၁၁။      ကုမ္ပဏီနှင့်ဌာနဆိုင်ရာအကြား ချုပ်ဆိုသော အချက်အလက်များ အသိပေးရေးအဆို ချင်းလွှတ်တော် အတည်ပြု

၁၂။      မြောက်ဦး ဒေသခံတစ်ဦးကို တပ်မတော်ကဖမ်းဆီးထား

၁၃။      ၁ နှစ်နီးပါး အင်တာနက် အဖြတ်ခံရသောကြောင့် ပလက်ဝရှိဒေသခံများ၊ ဌာနဆိုင်ရာများနှင့် လူမှုအဖွဲ့အစည်းများ                     တွင် အခက်အခဲများစွာကြုံ

၁၄။      RCSS/SSA ၏ လွိုင်ကော်ဝမ်း တပ်စခန်း အနီး အစိုးရတပ် အင်အား ဖြည့်

၁၅။      ပြည်ထောင်စုနယ်မြေတွင် SNLD ပါတီနှင့် ANP ပါတီတို့က ပါတီရုံးတည်ဆောက်ရန် မြေကွက်လျှောက်ထားရာ မြို့စွန်၌                ချထားပေးမည် ဖြစ်ခြင်းကြောင့် SNLD ပါတီအနေဖြင့် မယူတော့ဘဲ ANP ပါတီက မြေဈေးညှိနှိုင်း နေဟုဆို

၁၆။      တိုင်းရင်းသားအပေါ် ကျူးလွန်ခဲ့သည့် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြမ်းဖက်မှုများကို ပြန်လည်ဖော်ထုတ် အရေးယူရန် KHRG                   တောင်းဆို

၁၇။      ကရင်ပြည်နယ် လွှတ်တော်တွင် မေးခွန်းမေးမြန်းမှု မရှိသေးသည့် ကိုယ်စားလှယ် ၁ဝ ဦးကျော်ရှိနေ

၁၈။      မိုးနဲ RCSS/SSA ကိုဗစ်-၁၉ စစ်ဆေးရေး ဂိတ် တပ်မှ ဖျက်ဆီး

၁၉။      လူ့အခွင့်အရေးကောင်စီရဲ့  မြန်မာကို ပစ်မှတ်ထားတဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်မျိုး လက်မခံ

၂၀။      အင်းလေးကန်တွင် ဘက်ထရီရှော့တိုက်ငါးဖမ်းခြင်းများ ပိုမိုဆိုးရွားနေသဖြင့်ထိန်းသိမ်းပေးစေလိုကြောင်း ဒေသခံ များ                     ပြောကြား

၂၁။      ကျောက်တော် အပေါက်ဝရွာတွင် လက်နက်ကြီးကျ၍ အရပ်သား  ၂  ဦး ဒဏ်ရာရ

၂၂။       မြဝတီ-ကော့ကရိတ်အာရှလမ်းတွင် ပြောင်းဆန်တင်ယာဉ်တိမ်းမှောက်၍ ယာဉ်မောင်းသေဆုံးပြီး ၅ ဦး ဒဏ်ရာရ

၂၃။      တောင်ကြီးမြို့ တောင်ချွန်းသွားလမ်းအား ယာဉ်မဝင်ရန်ကန့်သတ်

၂၄။      အထောက်အထားမပြည့်စုံသူ နေရပ်ပြန်များ ငွေကြေးတောင်းခံမှု မပေးနိုင်၍ အချုပ်ကျခံနေရ

****************

 

၁။        “ဝ” လူမျိုးများ လူသားစားသည့် ဓလေ့ မရှိဟု  “ဝ”  အမျိုးသားပါတီ ပြော

June 21, 2020

“ဝ” လူမျိုးများသည် လူကိုသတ်ဖြတ်စားသောက်သည့် ဓလေ့ မရှိကြောင်း “ဝ” အမျိုးသားပါတီ (WNP) က ပြောကြား လိုက်သည်။

ဇွန်လ ၁၄ ရက်က ကျိုင်းတုံဟစ်တိုင် ဆိုသည့် Facebook Group တခုတွင် Foe Lu ဆိုသည့် အကောင့်ပိုင်ရှင်က ကျိုင်းတုံ သမိုင်း ကောက်နှုတ်ချက်ဆိုသည့် စာစုကိုရေးသားခဲ့ပြီး ယင်းစာစုတွင် ၁၂ ရာစု မတိုင်မီက မြောက်ပိုင်း ဒေသရှိ “ဝ” လူမျိုး များသည် လူအချင်းချင်းသတ်ဖြတ် စားသောက်နေသော ယဉ်ကျေးမှုတွင် ရှိနေပါဦးမည်ဟု ရေးသားခဲ့သည်။ အဆိုပါ ရေးသားချက်နှင့် ပတ်သက်၍ ကျိုင်းတုံ အခြေစိုက် (WNP) ရှမ်းအရှေ့ဌာနချုပ်ခွဲမှ တာဝန်ခံ ဒေါက်တာ M ဇော်လတ်က ယင်းရေးသားချက်သည် “ဝ” လူမျိုးများကို စော်ကားသည့် အရေးအသားဖြစ်နေသဖြင့် ကန့်ကွက်ထားကြောင်း ဧရာဝတီသို့ ပြောသည်။“ကျိုင်းတုံက “ဝ”  တွေနဲ့ မြောက်ပိုင်း “ဝ”  မတူဘူး ဆိုပြီးတော့ ရေးထားတာလေ။ လူလူချင်း သတ်ဖြတ်စား သောက်တဲ့ ယဉ်ကျေးမှုဆိုတော့ ကျနော်တို့ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ဘယ်သူ့မှာမှ အဲဒီလိုယဉ်ကျေးမှုမရှိဘူး။ ဒီအရေးသားကို မကျေနပ်တာ” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

ကျိုင်းတုံဟစ်တိုင်တွင် ရေးသားထားသည့် ကျိုင်းတုံသမိုင်း ကောက်နှုတ်ချက်များနှင့် ပတ်သက်၍ WNP က ဇွန်လ ၁၅ ရက် တွင် ကန့်ကွက်စာ ထုတ်ထားသည်ဟုလည်း ဒေါက်တာ M ဇော်လတ်က ပြောသည်။ အဆိုပါ ကန့်ကွက်စာတွင် “ဝ”  လူမျိုး များသည် လူသားစားသည့် ယဉ်ကျေးမှုမရှိသကဲ့သို့ ကျိုင်းတုံခေတ်တွင် ခေါင်းဖြတ်သော ဓလေ့များလည်း လုံးဝမရှိဟုဆို သည်။ ကျိုင်းတုံ ဟစ်တိုင်တွင် ဖော်ပြထားသော ရေးသားမှုများကိုဖျက်သိမ်းပြီး ရေးသားသူအနေနှင့် ပြန်လည် တောင်းပန် သင့်ကြောင်းလည်း WNP ၏ ကန့်ကွက်စာတွင် ရေးသားထားသည်။ ကျိုင်းတုံ ဟစ်တိုင်တွင် ကျိုင်းတုံ သမိုင်းကောက်နှုတ် ချက်များ စာစုရေးသားသည့် Foe Lu ဆိုသည့် အကောင့်ပိုင်ရှင်ကလည်း ၎င်း ရေးသားသည့် စာစုကို ပြန်လည် ဖြုတ်ချပြီး ဇွန်လ ၁၄ ရက်တွင် “ဝ”  အမျိုးသားပါတီသို့ တောင်းပန်ပါကြောင်း ဆိုထားသည်။

WNP ဖြစ်မြောက်ရေး အဖွဲ့ခေါင်းဆောင် ဦးဆိုင်းပေါင်းနပ်ကမူ တောင်းပန်မှုကို WNP က ထည့်သွင်း စဉ်းစားမည်ဖြစ်ပြီး မည်သည့် အကြောင်းအရင်းကြောင့် “ဝ”  လူမျိုးများ လူသားစားသည်ဟု ရေးသည်ကို စာရေးသားသူကိုယ်တိုင် ရှင်းပြစေလို ကြောင်း ပြောဆိုသည်။ ၎င်းက “သူတို့က တောင်းပန်လာတယ်ဆိုရင်လည်း ဒီအထောက်အထားကို ဘာလို့ ရေးတာလဲ။ ကျနော်လည်း သိချင်တယ်။ ကျနော်တို့ဆီကို ရောက်အောင်ယူလာခဲ့၊ ကျနော်တို့ ကျိုင်းတုံဇုန်ရဲ့ တာဝန်ခံကို ကျနော်ပြော ထားတယ်”ဟု ဆိုသည်။ နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဦးသန်းစိုးနိုင်ကမူ “ဝ”  လူမျိုးများသည် ယခင်က လူကို ခေါင်းဖြတ် ကာ နတ်ပူဇော်လေ့ ရှိသော်လည်း လူအချင်းချင်း သတ်ဖြတ်စားသောက်မှု ပြုလုပ်လေ့ မရှိဟုဆိုသည်။ တိုင်းရင်းသားအရေး လေ့လာသုံးသပ်သူ ဦးမောင်မောင်စိုးကလည်း “ဝ”  လူမျိုးများသည် ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်မတိုင်မီ အစောပိုင်းကာလတုန်းက ခေါင်းဖြတ် နတ်ပူဇော်သည့် အလေ့အထရှိသော်လည်း လူသတ်စားသည့် ဓလေ့မရှိဟု ဆိုသည်။

“ဝ”  လူမျိုးများက မျိုးစေ့ ထံမံတောင်းသောအခါ အပင်ပေါက်နိုင်သော မျိုးစေ့များကိုပေး၍ ယင်းမျိုးစေ့များကို လူခေါင်း ဖြတ်ရာမှ ရလာသော သွေးဖြင့် ဖြန်း၍ စိုက်ပျိုးပါက အပင်ပေါက်လိမ့်မည်ဟု လူမျိုးခြားများက ပြောဆိုကြသည်။ “ဝ” လူမျိုး အချို့သည် နတ်ပူဇော်သဖြင့် အပင်များပေါက်လာခြင်းဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်လာပြီး လူခေါင်းဖြတ်၍ နတ်ပူဇော်လာကြ ကြောင်း “ဝ” သမိုင်းစာအုပ်တွင် ရေးသားထားသည်။ လူခေါင်းဖြတ် နတ်ပူဇော်သည့် အလေ့ကို “ဝ”  ဒေသရှိ ကုန်းမင် တောင် (ဂေါင်မွတ်နူ) ၏ တောင်ဘက်နှင့် အနောက်ဘက်ရှိ ရွာအချို့၊ နမ့်ခါချောင်း အထက်ပိုင်း အနောက်ဘက်ရှိ ရွာအချို့ တွင် ကျင့်သုံးခဲ့ပြီး အခြားကျေးရွာများတွင် မကျင့်သုံးကြကြောင်း “ဝ”  သမိုင်းစာအုပ်အရ သိရသည်။ https://burma.irra waddy.com/news/2020/06/20/224974.html

****************

၂။         AA အပါအဝင် မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ် ၄ ဖွဲ့ နှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးရာတွင် လုံခြုံရေးကို အစိုးရနှင့်တပ်မတော်က                          ရာနှုန်း ပြည့် အာမခံ

June 22, 2020

AA ရခိုင်တပ်တော်အပါအဝင် မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ် ၄ ဖွဲ့နှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးရာတွင် လုံခြုံရေးကို အစိုးရနှင့် တပ်မတော် က ရာနှုန်းပြည့် အာမခံကြောင်း နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး ဦးဇော်ဌေးက ဇွန်လ ၁၉ ရက်နေ့ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲ တွင် ပြောဆိုသွားသည်။

မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်အဖွဲ့များနှင့် အစိုးရတွေ့ဆုံရန် ကိုဗစ် ၁၉ရောဂါကြောင့် ခရီးသွားလာမှု ကန့်သတ်ချက်မရှိသည့်အခါမှ တွေ့ဆုံနိုင်မည်ဟု မြောက်ပိုင်းအဖွဲ့များက အကြောင်းပြန်ထားကြောင်း နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဦးဇော်ဌေးက သမ္မတရုံးသတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် ပြောဆိုသည်။“ကိုဗစ်- ၁၉ ဒီခရီးသွားလာမှု ကန့်သတ်ချက်တွေမရှိတော့မှတွေလို့ အဆင်ပြေမယ်လို့ ကျွန်တော်တို့ကို ထုတ်ပြန်ထားတယ်။ အဲဒီတော့ ကျွန်တော်တို့က ကန့်သတ်ချက်တွေရှိနေရင်းတောင်မှ ဆွေးနွေးမှုကမပြတ်ဖို့လိုတယ်။ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ သဘောထားက မြေပြင်အခြေအနေအရပေါ့နော်။ သွားလို့လာလို့မရဘူး။ ဟုတ်ပြီ အဲဒါဆိုရင် ကျွန်တော်တို့ အွန်လိုင်းမှာတွေ့ပေါ့။ ဆွေးနွေးလို့ရတာပဲ။ ဒါမျိုးပေါ့။ အဲဒီအပေါ်မှာမှ ဒါကကျွန်တော်တို့က တရားဝင်အစည်းအဝေးပွဲ မဟုတ်သေးဘူး။ Informal သွားမယ်။ အဲဒီမှာပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ကျေကျေလည်လည်ပြောပြောပြီး မှ နှစ်ဦးနှစ်ဖက်အလာအလားတွေကောင်းတယ်။ ဘုံသဘောတူညီချက်ရနိုင်တယ်ဆိုရင် တရားဝင်ဆွေးနွေးပွဲသွားမယ်။ အဲဒါကို ကျွန်တော်တို့လုပ်ထားတာ” ဟု ၎င်းကပြောဆိုသည်။

မြောက်ပိုင်းအဖွဲ့များသည် တရုတ်နိုင်ငံအတွင်း ကိုဗစ်- ၁၉ ကြောင့် ကန့်သတ်ချက်များရှိနေသည့်အတွက် မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ဆုံရန် လာရောက်ရာတွင် အခက်အခဲရှိနေခြင်းကြောင့် အွန်းလိုင်းမှ ဆွေးနွေးရန် အစိုးရက မြောက်ပိုင်းအဖွဲ့များကို ကမ်းလှမ်းခဲ့သော်လည်း တွေ့ဆုံရန်အဆင်မပြေကြောင်း အကြောင်းပြန်ခဲ့သည်ဟု ဦးဇော်ဌေးကပြောဆိုသည်။

အဆိုပါ မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ် ၄ ဖွဲ့ ကချင်တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ (KIA)၊ တအာင်း(ပလောင်) တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ (TNLA)၊ ကိုးကန့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ (MNDAA)၊ ရခိုင်တပ်တော် (AA) တို့ပါဝင်ပြီး အစိုးရ က AA ကို အကြမ်းဖက်အဖွဲ့အစည်းအဖြစ် ကြေညာထားသည်။ လက်ရှိချိန်တွင် မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ် ၃ ဖွဲ့ ဖြစ်သော TNLA၊ MNDAA၊ AA တို့နှင့် တပ်မတော်ကြား မကြာခဏ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားမှုများရှိပြီး ရခိုင်ပြည်နယ်နှင့် ပလက်ဝဒေသတွင် တပ်မတော်နှင့် AA တို့ကြား တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားမှုပိုမိုပြင်းထန်လျက်ရှိပြီး တိုက်ပွဲကြောင့် နေအိမ်စွန့်ခွာ ထွက်ပြေးသူများ၊ ထိခိုက် ဒဏ်ရာရရှိသူများ အပြစ်မဲ့အရပ်သားသေဆုံးမှုများလည်း များပြားလျက်ရှိသည်။ https://www.khitthitnews.com/20 20 /06/aa%e1%80%a1%e1%80%95%e1%80%ab%e1%80%a1%e1%80%9d%e1%80%84%e1%80%ba

**************

၃။        ကရင်နီ(ကယား)ပြည်နယ်အတွက် တည်ငြိမ်အေးချမ်းသောအခြေအနေ ဆက်လက်ဖော်ဆောင်မည်ဟု KNPP                                    ဥက္ကဋ္ဌဌ ပြော

June 22, 2020

ကရင်နီ (ကယား) ပြည်နယ်အတွက် တည်ငြိမ်အေးချမ်းသော အခြေအနေ ဆက်လက်ဖော်ဆောင်မည်ဟု NCA မထိုးရ သေးသည့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် အဖွဲ့တစ်ခုဖြစ်သော ကရင်နီအမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီ (KNPP) ဥက္ကဋ္ဌ ခွန်းအေဘယ်တွိဒ် က ပြောကြားသည်။

ဇွန်လ ၂၁ ရက်တွင် ကျရောက်သည့် (၁၄၅) နှစ်မြောက် ကရင်နီအမျိုးသားနေ့သို့ KNPP ဥက္ကဋ္ဌ က သဝဏ်လွှာပေးပို့စဉ် အထက်ပါအတိုင်း ပြောကြားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ KNPP အနေဖြင့် နိုင်ငံရေး အခြေအနေအရ ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုစနစ်ကို ဘဝတူညီ နောင်တိုင်းရင်းသားများနှင့် အတူတကွလက်တွဲဖော်ဆောင်ရန် ဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်၍ ငြိမ်းချမ်းမှု တည်ဆောက် ခြင်းမှတစ်ဆင့် နိုင်ငံရေးလုပ်ငန်းစဉ်ကို အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိရာ လက်ရှိအခြေအနေတွင် လုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ရန် အခက်အခဲဖြစ်လျက်ရှိသည်ဟု KNPP ဥက္ကဋ္ဌ သဝဏ်လွှာတွင် ဖော်ပြသည်။‘‘သို့သော် မည်သို့သော အခက်အခဲများနှင့် ရင်ဆိုင်ရသည်ဖြစ်စေ ငြိမ်းချမ်းရေးတည်ဆောက်မှုဖြစ်စဉ်မှတစ်ဆင့် ကရင်နီပြည်သူများ တည်ငြိမ်   အေးချမ်းသောဘဝကို ဖြတ်သန်းနိုင်ရေးအတွက် သဘောတူညီထားသည့် ကတိကဝတ်များအပေါ်တွင် ခိုင်မာစွာရပ်တည်၍ ကရင်နီပြည်နယ်အတွက် တည်ငြိမ်အေးချမ်းသော အခြေအနေတစ်ရပ်ကို ဆက်လက်ဖော် ဆောင်သွားမည်သာဖြစ်သည်’’ ဟု KNPP ဥက္ကဋ္ဌက ခွန်းအေဘယ်တွိဒ်က ပြောသည်။

KNPP သည် NCA လက်မှတ်ရေးထိုးနိုင်ရေးအတွက် အစိုးရနှင့် ညှိနှိုင်းမှုများ လုပ်ဆောင်ခဲ့သော်လည်း လက်ရှိအချိန်ထိ ပြေလည်ခဲ့ခြင်းမရှိသေးပေ။ သို့ရာတွင် KNPP သည် ၂၀၁၂ က တည်းက ပြည်နယ်အဆင့်၊ ပြည်ထောင်စုအဆင့် အပစ်ရပ် စဲရေးဆောင်ရွက်ထားရာ ၎င်းတို့အဖွဲ့နှင့် တပ်မတော်အကြား တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားမှုနည်းပါးသည်။ KNPP ဥက္ကဋ္ဌ ၏ သဝဏ်လွှာ တွင် ကရင်နီအမျိုးသားများအနေဖြင့် မည်သည့်အရပ်ဒေသသို့ ရောက်ရှိသည်ဖြစ်စေ မိမိတို့၏အမျိုးသားဝိသေသလက္ခဏာ များနှင့် ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုထုံးတမ်းစဉ်လာများကို ထိန်းသိမ်းစောင့် ရှောက်ကြရန်လည်း တိုက်တွန်း ထားသည်။

(၁၄၅) နှစ်မြောက် ကရင်နီအမျိုးသားနေ့ အထိမ်းအမှတ် အခမ်းအနားကို KNPP ထိန်းချုပ် နယ်မြေအချို့၌ ကျင်းပခဲ့သည်။ KNPP သည် ကယားပြည်နယ်အတွင်းရှိ မြို့နယ်များနှင့်  မြန်မာ-ထိုင်းနယ်စပ်တို့၌ အခြေပြုလှုပ်ရှားသည်။ https://7day .news/detail?id=189753

**************

၄။        ရခိုင် ပဋိပက္ခ ဖိအားကြောင့် မြေပုံက ရပ်/ကျေး အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ၆၀ နုတ်ထွက်

June 20, 2020

ရခိုင်ပြည်နယ် မြေပုံမြို့နယ်ရှိ ရပ်ကွက်၊ ကျေးရွာပေါင်း ၇၃ ခုမှ အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ၆၀ ဦးက နုတ်ထွက်စာ တင်ခဲ့သည်ဟု မြေပုံမြို့နယ်၊ အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးမှူးရုံးမှ ဒုမြို့နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ဦးစိန်လှမောင်က ဧရာဝတီသို့ ပြောကြားသည်။

ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်း ဖြစ်ပွားနေသည့် တပ်မတော်နှင့် ရက္ခိုင် စစ်တပ် (AA) တို့ အကြားက ပဋိပက္ခရိုက်ခတ်မှုဖိအားကြောင့် ဆက်လက်တာဝန် ထမ်းဆောင်ရန် ခက်ခဲသဖြင့် ယင်းသို့ နုတ်ထွက်စာတင်ရခြင်းဖြစ်ကြောင်း ကာယကံရှင် အုပ်ချုပ်ရေးမှူး အချို့က ဧရာဝတီသို့အတည်ပြုသည်။ လုံခြုံရေးအရ အမည်မဖော်လိုသည့် မြေပုံမြို့နယ်မှ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးတဦးက “AA ဖြစ် ဖြစ် တပ် ဖြစ်ဖြစ် ရွာထဲကို လက်နက်ကိုင်ပြီးဝင်လာရင် သူတို့ခိုင်းတာ ကျနော်တို့က လုပ်ပေးရမှာလေ။ နီးရာဓါး ကြောက်ရ တာကိုး။ ဒါကို အစိုးရနားလည်မပေးကိုယ်ချင်းစာမပေးပဲ အကြမ်းဖက်နဲ့ ဖမ်းဆီးတယ်ဆိုတော့ ဘယ်လိုလုပ်နေရဲတော့မလဲ။ တနေ့ဘယ်သူ့ဖမ်းဦးမလဲလို့ တွေးကြောက်နေရတာ။ မြို့ပေါ်တက်နေရတယ်။ နောက်မိခင်ဌာနကနေ တာဝန်ယူမှု၊ တာဝန်ခံ မှုဆိုတာမရှိဘူး။ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးတွေကို ဖမ်းတယ်ဆိုရင် သက်ဆိုင်ရာဌာနကြီးတွေက ရှင်းပေးရမှာပေါ့”ဟု ပြောသည်။

ပြီးခဲ့သည့် မေလနောက်ဆုံးအပတ်က မြေပုံမြို့ရှိ အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ၃ ဦးကို အစိုးရက ရက္ခိုင်စစ်တပ် (AA) နှင့် ဆက်သွယ်ကာ ရိက္ခာထောက်ပံ့ပေးခြင်း၊လူသစ်စုဆောင်းပေးခြင်းများပြုလုပ်သည်ဆိုသောစွပ်စွဲချက်ဖြင့် အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေး ဥပဒေ ဖြင့် ဖမ်းဆီးသွားခဲ့သည်။ အစိုးရဝန်ထမ်းများဖြစ်သည့် အုပ်ချုပ်ရေးမှူးများသည် လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့  ၂ ခုကြားတွင် ညှပ်နေ ပြီး AA ကို ကြောက်ရသလို အစိုးရ၏ ဥပဒေကို ကြောက်နေရသဖြင့် အကြောက်တရား၊ စိုးရိမ်မှုများနှင့် မနေထိုင်လိုသဖြင့် ဇွန်လ ပထမအပတ်က နုတ်ထွက်စာတင်ခဲ့သည်ဟု ရပ်ကျေးအုပ်ချုပ်ရေးမှူးများကဆိုသည်။ မြေပုံမြို့နယ်တွင် ရပ်ကွက် ၁၄ ခု၊ ကျေးရွာပေါင်း ၅၉ ရွာတွင် ရပ်၊ကျေးအုပ်ချုပ်ရေးမှူးပေါင်း ၇၃ ဦးရှိသည့်အနက် ၆၀ ဦးက နုတ်ထွက်စာတင်ခဲ့ပြီး ၁၃ ဦး ကျန်ခဲ့ကြောင်း၊ ကျန်ခဲ့သည့် ၁၃ ဦးတွင် ၃ ဦးက အဖမ်းခံထားရပြီး ၁ ဦးက အုပ်ချုပ်ရေးမှူးရာထူးမှ နုတ်ထွက်၍ နယ်ပြောင်း ရွှေ့သွားသည်မှာ ၁ နှစ်ခန့်ရှိပြီဟု မြေပုံမြို့နယ်ရှိ ထွေအုပ်ရုံးမှ သိရသည်။

မြန်မာအင်စတီကျူ (MIPS ) မှ အမှုဆောင်ဒါရိုက်တာ ဒေါက်တာ မင်းဇော်ဦးက “AA အနေနဲ့ အစိုးရရဲ့ အုပ်ချုပ်ရေး ယန္တရား ကို သူတို့ရဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးနဲ့ အစားထိုးဖို့ ကြိုးစားလာတယ်။ သူတို့က ရွာတွေကို ဝင်ပြီးတော့ စားသောက်ဖို့ခိုင်းစေတာ၊ တချို့ နေရာတွေမှာဆိုရင် အုပ်ချုပ်ရေးမှူးတွေခေါ်ပြီးတော့ လက်နက်ငယ် သင်တန်းတွေတက်ခိုင်းတာတွေ ကျနော်တို့ ကြားရ တယ်”ဟု ပြောသည်။ မြေပုံမြို့နယ်၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဦးဖေသန်းကလည်း ဒေသခံများ၏ ဆန္ဒမဲဖြင့် ရွေးချယ် ခန့်အပ်ထားသည့် အုပ်ချုပ်ရေးမှူးများသည် ရပ်ကျေးဖွံ့ဖြိုးရေးကအစ ကျေးရွာအတွင်းဖြစ်ပွားသည့် အမှုအခင်းများ ပါမကျန် လိုက်လံဆောင်ရွက်ပေးရသော အောက်ခြေလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်ရသူများ ဖြစ်သည်ဟု ရှင်းပြသည်။

မြေပုံမြို့နယ်ရှိ ရပ်ကျေးများတွင် လစ်လပ်သွားသည့် အုပ်ချုပ်ရေးမှူးနေရာများတွင် ရပ်ကျေးဥပဒေအတိုင်း မဲပေးစဉ်က ဒုတိယမဲအများဆုံး ရသည့်သူကို အစားထိုးခန့်အပ်ရန် အကြောင်းကြားထားပြီးဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။ အဆိုပါကိစ္စနှင့် ပတ်သက်ပြီး လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဦးဖေသန်းက လစ်လပ်သွားသည့် ရပ်ကျေးအုပ်ချုပ်ရေး မှူးနေရာများတွင် လုပ် ဆောင်ရန်မည်သူမှ ဆန္ဒမရှိဟု ကြားသိနေရကြောင်းလည်း ဧရာဝတီသို့ပြောသည်။ https://burma.irrawaddy.com/new s/2020/06 /20/224990.html

***************

၅။        တရုတ် – မြန်မာနယ်စပ် KIO COVID-19 စစ်ဆေးရေးဂိတ် မြန်မာစစ်တပ်၏ ဖယ်ရှားဖျက်ဆီး ခံရ

June 23, 2020

ကချင်ပြည်နယ် Loije (လွယ်ဂျယ်)မြို့နယ်ရှိ တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ် ကချင်လွတ်လပ်ရေးအဖွဲ့ KIO ၏ COVID-19 ကပ်ရောဂါ စစ်ဆေးရေးဂိတ်တစ်ခုတွင် ဇွန်လ (၂၂) တနင်္လာနေ့က မြန်မာစစ်တပ်မှ ဝင်ရောက်လာသည့်အတွက် ဖယ်ရှား လိုက်ရသည်ဟု ဒေသခံများမှသိရသည်။ အဆိုပါ ဂိတ်တွင် KIO ဆေးတပ်ဖွဲ့ နှင့် အရပ်ဖက် ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းများမှ နှစ် နိုင်ငံနယ်စပ် ဝင်ထွက်သွားလာသူများကို ပြီးခဲ့သည့် မတ်လကတည်းက နေ့စဉ် ရောဂါစစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်ခြင်းဖြစ်သည်။

“ဒီ Loije နဲ့ Lana Zup ကြား တရုတ်နယ်စပ်ကနေ Nba Pa ဘက်ကို ဆက်သွယ်တဲ့ လမ်းတစ်ခုရှိတယ်။ အဲဒီလမ်းကြောင်း ချောင်းတံတားဂိတ်မှာ KIO ဆေးတပ်ဖွဲ့တွေနေပြီး ဖြတ်သွားဖြတ်လာသူတွေကို COVID-19 စစ်ဆေးပေးနေတာပါ။ အဲဒါကို ဇွန်လ ၂၂ ရက် ၉ နာရီလောက်မှာ Loije ကနေ မြန်မာစစ်တပ် ဝင်စီးပြီး ဖယ်ရှား၊ ဖျက်ဆီးပစ် လိုက်တာဖြစ်တယ်” ဟု လုံခြုံရေးအရ နာမည်မဖော်လိုသူ ဒေသခံတစ်ဦး ကချင်သတင်းဌာန KNG ကို ပြောသည်။ သို့သော်လည်း KIO အရှေ့ပိုင်း ခရိုင် ကျန်းမာရေးဌာနမှ အမည်မဖော်လိုသူတစ်ဦး၏ ပြောပြချက်အရ အဆိုပါဂိတ်ကို KIO ဘက်က ဆုတ်ခွာပြီးနောက် နောက်ဆက်တွဲအခြေအနေကို မသိရတော့ကြောင်း KNG ကိုပြောဆိုသည်။

တပ်မတော်၏လုပ်ရပ်သည် ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိဖြင့် KIA တပ်ဖွဲ့ကို “ထိုးစစ်”ဆင်နေခြင်းဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်ကြောင်း ကချင်ပြည်နယ် လိုင်ဇာမြို့မှ KIO သတင်းနှင့်ပြန်ကြားရေးဌာန တာဝန်ခံ ဗိုလ်မှူးကြီး အင်ဖန်နော်ဘူ ပြောသည်။ ယခုလို KIO ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးရေဂိတ် ဝင်စီးဖျက်ဆီးခံရပြီးနောက် အဆိုပါ နေရာသို့ Nba Pa အခြေစိုက် KIA တပ်ရင်း (၁) တပ်ဖွဲ့များ ချီတက်လာစဉ် မြန်မာစစ်တပ်က Loije စခန်းသို့ ပြန်ခေါက်သွားကြောင်း ဒေသခံများထံမှ သိရသည်။ အဆိုပါ ဖြစ်ရပ်ကြောင့် တနင်္လာနေ့က နှစ်ဖက်တပ်ဖွဲ့ကြား တိုက်ပွဲဖြစ်လို့နီးပါး ဖြစ်ခဲ့သည်ဟုလည်း ဒေသခံများ ပြောသည်။

နိုင်ငံအတွင်း COVID-19 ကမ္ဘာ့ ကပ်ရောဂါကာကွယ်၊ ကုသရေးပြုလုပ်နေသည့်ကာလမှာ ၎င်းတို့အကြမ်းဖက်အဖွဲ့ဟု သတ် မှတ်သော ရခိုင် AA အဖွဲ့ ကလွဲပြီး ကျန် တိုင်းရင်းသားတော်လှန်ရေးအဖွဲ့များရှိသည့် နေရာ၊ ဒေသအားလုံးမှာ မေ (၁၀) ရက်မှ သြဂုတ် (၃၁)ရက်ထိ စစ်ပွဲရပ်ထားကြောင်း မြန်မာ့တပ်မတော်က မေလ (၉)ရက်နေ့ ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ https:// burmes e.kachinnews.com/2020/06/22/%e1%80%90%e1%80%9b%e1%80%af%e1%80%90%e1

***************

၆။        ဇူလိုင်ပထမပတ်တွင် ပိုး၊ စကော ဒုတိယတန်း သင်ရိုးသစ်မွမ်းမံသင်တန်း ဧရာဝတီ စာ/ယဉ် ဖွင့်မည်

June 20, 2020

၂၀၂၀-၂၁ ပညာသင်နှစ်တွင် အခြေခံပညာကျောင်းများ၌ သင်ကြားမည့် ပိုး၊ စကော ဒုတိယတန်း သင်ရိုးညွန်းတမ်း အတွက် ဆရာ၊ဆရာမများ မွမ်းမံသင်တန်းကို ဇူလိုင် ပထမအပတ်အတွင်း ဖွင့်လှစ်သွားမည်ဟု ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး ကရင်စာပေ နှင့် ယဉ်ကျေးမှုကော်မတီ ဥက္ကဌ မန်းအိုင်ခလိန်က ကေအိုင်စီသို့ ပြောသည်။

မွမ်းမံသင်တန်းကို ဖွင့်လှစ်ရန်အတွက် တိုင်းဒေသကြီးအဆင့် ကရင် စာ/ယဉ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ မြို့နယ်အဆင့် စာ/ယဉ်များက ဇွန်လ ၂၀ ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်းမှ မွန်းလွဲပိုင်းထိ အွန်လိုင်းအစည်းအဝေး (Zoom Meeting) ပြု လုပ်ကာ ဆွေးနွေးဆုံးဖြတ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ မန်းအိုင်ခလိန်က “အစိုးရထုတ်ပြန်ထားတဲ့ ကိုဗစ် ကာကွယ်ရေး အစီအမံတွေအတိုင်း သေချာပြင်ဆင်လိုက်နာပြီး တော့ လာမဲ့ ဇူလိုင် ပထမအပတ်အတွင်းမှာ ပိုး၊ စကော ဒုတိယတန်းသင်ရိုး ဆရာ၊ ဆရာမများ မွမ်းမံသင်တန်းကို ပုသိမ်မြို့မှာပြုလုပ်သွားဖို့ ရှေ့လုပ်ငန်းစဉ်အနေနဲ့ ဆွေးနွေးဆုံးဖြတ်လိုက်တယ်”ဟု ကေအိုင်စီသို့ ယနေ့ ပြောသည်။ အဆိုပါသင်တန်းသို့ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ မြို့နယ်အလိုက် ဆရာ၊ ဆရာမ ၆၀ဦး တက်ရောက်ရန် ရှိသကဲ့သို့ ၎င်းဆရာ၊ ဆရာမများ၏ သွားလာစရိတ်အတွက် သက်ဆိုင်ရာ မြို့နယ်စာပေနှင့် ယဉ်ကျေးမှုကော်မတီများက ကူညီပံ့ပိုးပေးသွားမည်ဖြစ်သည်။ သင်တန်းစရိတ်ကိုမူ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၏ ကရင်ရေးရာဝန်ကြီးက အစိုးရ ဘတ်ဂျက် ထဲမှ ထုတ်ပေးရန် စီစဉ်ထားသည်ဟု မန်းအိုင်ခလိန်၏ ပြောပြချက်အရ သိရသည်။

ဧရာဝတီတိုင်း စာ/ယဉ် ဗီဒီယိုကွန်းဖရန့်စင်း အစည်းအဝေးတွင် ကိုဗစ်ကာလ အခြေခံပညာစာသင်ကျောင်းများ ပြန် ဖွင့်ချိန် ၌ စာပေသင်ကြားရေး၊ ဆရာ၊ ဆရာမများ ပံ့ပိုးရေးအပိုင်းကို အဓိကထားဆွေးနွေးခဲ့ကြရာ ကျောင်းအပ်ရာတွင်လည်း တိုင်း စာ/ယဉ်က ထုတ်ပြန်ထားသည့်အတိုင်း ကရင်ကလေးငယ်များ၏နာမည်များတွင် စ၊ စော၊ နန့်၊ နော် ထည့်သွင်းရေး အတွက် အလေးထားဆောင်ရွက်ရန် ဆွေးနွေးခဲ့ကြကြောင်း အစည်းအဝေးပါဝင်ခဲ့သူများက ပြောသည်။ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး ကရင်စာပေနှင့် ယဉ်ကျေးမှုကော်မတီ နှစ်ပတ်လည်အစည်းအဝေးကို ပြီးခဲ့သည့် မတ်လ အတွင်းက ကျင်းပရန် ရည်ရွယ် ထားသော်လည်း ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ကြောင့် ရက်ရွှေ့ဆိုင်းခဲ့ရသည်။ ထို့နောက် ဇွန်လ ၁၃ ရက်နေ့တွင် အွန်လိုင်း ဗီဒီယိုကွန် ဖရန့် အစည်းအဝေးပြုလုပ်ခဲ့ပြီး ယနေ့ ထပ်မံ ပြုလုပ်ခြင်းဖြစ်သည်။ http://kicnews.org/2020/0n6/%e1%80%87%e 1%80%b0%e1%80%9c%e1%80%a d%e1% 80%af%e1%80

**************

၇။        ကချင်ပြည်နယ် မဲစာရင်းအတွက် မှတ်ပုံတင်မဖော်ပြနိုင်သည့် လူဦးရေ ၁ သိန်းခွဲရှိနေ

June 19, 2020

ကချင်ပြည်နယ်တွင် လာမည့် ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲအတွက် မဲစာရင်းပြုစုရာ မှတ်ပုံတင်မဖော်ပြနိုင်သည့် လူဦးရေ ၁ သိန်းခွဲ ရှိနေကြောင်း ပြည်နယ်ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ရုံး (ခွဲ)မှ သိရသည်။ ဇွန်လ ၁၈ ရက်နေ့အထိ ကချင်ပြည်နယ်တွင် မဲပေးနိုင် သည့် လူဦးရေ ၁၀ သိန်း ၇သောင်းရှိနေပြီး အဆိုပါစာရင်းမှ လူဦးရေ ၁သိန်းခွဲသည် မှတ်တင်ပုံမဖော်ပြနိုင်သည့်အတွက် လာမည့်ရွေးကောက်ပွဲတွင် မဲပေးပိုင်ခွင့် ဆုံးရှုံးနိုင်ကြောင်း သတိပေးထားသည်။

“ဒီပြသာနာက ဒီနှစ်မှရှိတာတော့မဟုတ်ပါဘူး။ ပုံမှန်လိုဖြစ်နေတာ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုရင် တစ်ချို့ပြည်သူတွေက မှတ်ပုံတင်နဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့မှ အချိန်တန်ရင် မှတ်ပုံတင်သွားလုပ်ရမယ်ဆိုတာကို သိပ်ပြီးတော့နားမလည်တာရှိတယ်။ နောက်တစ် ချက်ကတော့ စာရင်းကောက်ယူတဲ့အချိန်မှာ သက်ဆိုင်ရာ ကာယကံရှင်မိသားစုတွေ မိမိအိမ်သားရဲ့မှတ်ပုံတင်ကို တိတိကျ ကျမ ပြောနိုင်တဲ့အတွက် မဖော်ပြနိုင်တာလည်းရှိတယ်။”ဟု ကချင်ပြည်နယ်ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ရုံးခွဲမှ အရာရှိ ဦထွန်းအောင်ခိုင် ပြောသည်။ မှတ်ပုံတင်မဖော်ပြနိုင်သည့် လူဦးရေသည်ယခင်ရွေးကောက်ပွဲထက် ပိုပိုများပြားလာသည့် အတွက် ရွေးကောက်ပွဲကာလ မရောက်မှီ သက်ဆိုင်ရာရပ်ကျေး (သို့မဟုတ်) အုပ်ချုပ်ရေးရုံးသို့ သွားရောက်ဖြည့်စွက်ပေးရန် ၎င်းက ဆက်ပြောသည်။

အဆိုပါ မဲစာရင်းကို ပြည်နယ်လူဝင်မူကြီးကြပ်ရေးဌာန၊ မြို့နယ်အုပ်ချုပ်ရေးရုံအဖွဲ့ နှင့် ပြည်နယ်ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် တို့က လွန်ခဲ့သည့် ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဇွန်လမှ စတင်ပြုစုခဲ့ကြသည်ဟု သိရသည်။ ထို့ကြောင့် ကချင်ပြည်နယ်တွင် မဲထည့်ပိုင်ခွင့်ရှိ သည့် လူဦးရေစာရင်းသည် လက်ရှိတွင် ၁၀ သိန်း ၇ သောင်းရှိနေပြီး လအလိုက်လူဦးရေစာရင်းထပ်တိုးလာနိုင်ကြောင်း ပြည်နယ်ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ရုံး (ခွဲ) မှ သိရသည်။

မဲဆန္ဒရှင်ပြည်သူများအနေဖြင့် မှတ်ပုံတင်ရှိမှသာ မဲထည့်ပိုင်ခွင့်ရနိုင်သည်ဟူသည့် အသိပညာပေးအစီစဉ်များ လုပ်ဆောင် သင့်ကြောင့် ကချင်ပြည်နယ်ပြည်သူ့ပါတီမှ ဦးကွမ်ကရောင်အောင်ခမ်းကပြောသည်“မဲတစ်မဲဟာ တိုင်းပြည်အတွက် အစိုးရ အပြောင်းလဲဖြစ်စေတယ်။ မဲတစ်ပြားဟာ အလွန်တစ်ရာမှအရေးကြီးတယ်။ မဲတစ်ပြားကြောင့်မို့ အကောင်းဘက်ကို ဖြစ်သွား စေသလို အဆိုးဘက်ကိုလည်းဖြစ်သွားစေတယ်။ အကောင်းဘက်ဆိုတာက ကျနော်တို့ ညွှန့်ပေါင်းအစိုးရဖွဲ့စည်းမယ်။ ဘယ် ပါတီဘဲဖြစ်ဖြစ် ကျနော်တို့တူတကွလုပ်မယ်ဆိုတဲ့နေရာမှာ ညွှန့်ပေါင်းအစိုးရ လိုအပ်လာတယ်။ လူတစ်ယောက်ရဲ့ မဲတစ်ပြား ရူံးနိမ့်သွားမယ်ဆိုလို့ရှိရင် ရွေးကောက်ပွဲအတွက် အပြောင်းလဲဖြစ်ရုံတင်မက အပြောင်းလဲရဲ့နောက်ဆက်တွဲတွေလည်း အများကြီးဖြစ်လာနိုင်တယ်။” ဟု ကချင်ပြည်သူ့ပါတီမှ ဦးအောင်ခမ်းက ဆိုသည်။

လာမည့်အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ကချင်တစ်ပြည်နယ်လုံးတွင် မဲဆန္ဒရှင်လူဦးရေပေါင်း ၁သိန်း ၇သောင်း၊ လျာထား သည့် မဲရုံ ၈၉၀ ရှိသည်ဟု သိရသည်။ ၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲတွင် မဲဆန္ဒရှင်လူဦးရေ ၈သိန်း ၇သောင်းရှိကာ၊ မဲရုံပေါင်း ၈၁၄ ရုံရှိကြောင်း ပြည်နယ်ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ရုံးမှ သိရသည်။ https://burmese.kachinnews.com/2020/06/19/%e1  %80%80%e1%80%81%e1%80%bb%e1%80%84%e1

***************

၈။        ဓနိကြာစံပြရွာတည်ဆောက်ရေး ဒေသခံများ သွားရောက်ကန့်ကွက်ရာတွင် မြန်မာရွှေဧကရာဇ်ကုမ္ပဏီတာဝန်ရှိသူများ                 အခြား နေရာသို့ တိမ်းရှောင်

June 21, 2020

မွန်ပြည်နယ်၊ရေးမြို့နယ်တောင်ပိုင်း မကျီးကျေးရွာအုပ်စုတွင်အငြင်းပွားနေကြသော ဓနိကြာစံပြရွာတည်ဆောက်ရေးသို့ (ဇွန် ၂၀ ရက်နေ့) နံနက်ပိုင်းက  ဒေသခံများစုဝေး၍ သွားရောက်ကန့်ကွက်ရာတွင် ခေတ္တရောက်ရှိလာသည့် မြန်မာရွှေ ဧကရာဇ် ကုမ္ပဏီတာဝန်ရှိသူများ မျက်နှာခြင်းဆိုင် ဖြေရှင်းခြင်းမပြုဘဲ အခြားနေရာသို့ တိမ်းရှောင်သွားကြောင်း သတင်းရရှိသည်။

ရန်ကုန်အခြေစိုက် Mainstream ပင်မမီဒီယာတိုက်များမှ သတင်းထောက်အချို့ကို မြန်မာရွှေဧကရာဇ်ကုမ္ပဏီက ဓနိကြာစံ ပြရွာသို့ ဘိတ်ခေါ်လာ၍ တောင်ပြိုမှုဘေးအန္တရယ်မှ လွတ်ကင်းနိုင်ရန် ယာယီရွှေ့ပြောင်းထားသော ဘုန်းကြီးကျောင်းနှင့် နေအိမ်များကို သတင်းရိုက်ကူးနေစဉ် ကန့်ကွက်သူဒေသခံများစုရုံးရောက်ရှိလာသဖြင့် ကုမ္ပဏီတာဝန်ရှိသူများက သတင်း ထောက်များနှင့်အတူ နေရာပြောင်းရွှေ့တိမ်းရှောင်လိုက်ရသည်ဟု သိရသည်။

ဓနိကြာအတွင်းရွာ ဆရာတော် ဘဒ္ဒ  န္တ စန္ဒသာရက “အခုကိစ္စကို ပွင့်လင်းမြင်သာမှုရှိစေဖို့ ကုမ္ပဏီမန်နေဂျာဖြစ်ဖြစ် တွေ့ချင် လို့ ဒီနေရာမှာလာစောင့်နေတာပါ၊ ဘိုးဘွားအဆက်ဆက်က ဒီရွာကိုစတည်ခဲ့တာ အနှစ် ၁၅၀ ပြည့်လာပါပြီ ၃-၄ အိမ်နဲ့ လယ်ယာခြံမြေလုပ်ပြီးနေခဲ့ကြတာ၊ ဒီနေရာမှာ ကျွဲနွားတွေကျောင်းဖို့ ထင်းတွေခုတ်ဖို့၊ မှိုတွေ ဟင်းချက်စရာအပင်တွေခူးဖို့ အများနဲ့ဆိုင်တဲ့နေရာလို့ ရွာသားတွေအဆက်ဆက်က ထိန်းသိမ်းပြီးနေလာခဲ့တာပါ၊ သီဟိုပင်တွေကျူးကျော်စိုက်ထားတဲ့ လူတွေက သူ့အပိုင်မြေဆိုပြီး ကုမ္ပဏီနဲ့အရောင်းအဝယ်လုပ်ခဲ့ကြတယ်၊ အများနဲ့ဆိုင်တဲ့မြေဖြစ်တဲ့အတွက် ဒါကိုရွာသားတွေ လက်မခံနိုင်ဘူး” ဟု မိန့်ဆိုသည်။

ဓနိကြာကျေးရွာ ဥက္ကဌဟောင်းဖြစ်ခဲ့သူ နိုင်ဟတွဲက“ကျနော့်အဖေ ဦးထွန်းဇင် ဒီရွာမှာသူကြီးလုပ်ခဲ့တာ အနှစ် ၄၀ လောက်ရှိ ပါတယ်၊ သူကွယ်လွန်ပြီး နောက်ပိုင်း ကျနော်လည်း ဆက်လုပ်ပါတယ်၊ ဒီနေရာက အများပိုင်မြေပါ၊ ရွာသားတွေလိုအပ်တဲ့ သစ်ဝါးတွေ ခုတ်တဲ့စာကျက်မြေနေရာပါ၊ အခုလို ရွာအသစ်တည်ဆောက်ဖို့လည်းမလိုဘူး၊ ရွာအသစ်တည်ဆောက်ဖို့ ဘယ် သူမှလည်း မထောက်ခံဘူး အဲဒါကြောင့် ဒီနေ့ကုမ္ပဏီနဲ့ တွေ့ဖို့လာကြတာ”ဟု ပြောသည်။ မွန်တိုင်းရင်းသား ဝတ်စုံအနီ စုံညီဝတ်ဆင်ထားသော ရွာသူရွာသားများ စုရုံးရောက်ရှိလာကြသည်ကို အဝေးမှလှမ်းမြင်လိုက်ရသည့်အချိန်တွင် ရန်ကုန် Mainstream မီဒီယာသတင်းထောက်များအား ကုမ္ပဏီတာဝန်ရှိပုဂ္ဂိုလ်များက ဓနိကြာကမ်းခြေဘက်သို့ ချက်ချင်း နေရာ ပြောင်းရွှေ့ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့ကြောင်း ကုမ္ပဏီနှင့် အတူလိုက်ပါခဲ့သည့်သတင်းထောက်တစ်ဦးက မွန်သတင်းအေဂျင်စီ ကို ပြောသည်။

ဓနိကြာအပြင်ရွာအနီးရှိ ဗလဲ့ခပွားတောင်တွင် မြန်မာရွှေဧကရာဇ်ကုမ္ပဏီမှ လမ်းခင်းကျောက်နှင့် အလှဆင်ကျောက်အမျိုးမျိုး ထုတ်လုပ်ရန် စီစဉ်ထားပြီး တောင်များဖြိုချသည့်အခါ မလွတ်ကင်းသည့်လူနေအိမ်များကို ရွှေ့ပြောင်းရန် လိုအပ်လာသည် ဟု သိရသည်။ အဆိုပါ ဓနိကြာစံပြရွာတည်ဆောက်သည့်နေရာသည် မွန်ပြည်နယ်တောင်ပိုင်း ယခင်ခေါဇာမြို့နယ်ခွဲတဝိုက် မိထောလှာကြီးရွာမှ မကျီးကျေးရွာ၊ ဓနိကြာနှင့် မွန်ပြည်နယ်တောင်ပိုင်း နယ်စပ်အဆုံးထိမှာ မွန်ပြည်နယ်အစိုးရ သတ်မှတ် ထားသည့် သဘာဝအခြေခံခရီးသွားလုပ်ငန်းဇုန် Eco-Tourism Zone ဧရိယာအတွင်း အကြုံးဝင်နေသည်။ http://burme se.monnews .org/2020/06/21/%e1%80%a1%e1%80%84%e1%80%bc%e1%80%84%e1%

****************

၉။        ရခိုင်နှင့် ချင်းတွင် အင်တာနက် ချက်ချင်းပြန်ဖွင့်ပေးရန် အရပ်ဘက်အဖွဲ့ ၁၀ဝ ကျော် တောင်းဆို

June 21, 2020

ရခိုင်နဲ့ ချင်းပြည်နယ်က မြို့ ၈ မြို့မှာ ဖုန်းအင်တာနက်ဖြတ်တောက်ထားတာ ၁ နှစ်ပြည့်ပြီဖြစ်ပြီး ခြွင်းချက်မရှိ စွမ်းအားပြည့် ချက်ချင်းပြန်ဖွင့်ပေးဖို့ မြန်မာအရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်း ၁၀ဝ ကျော်က တောင်းဆိုလိုက်ပါတယ်။ ဒီနေ့ ဇွန် ၂၁ ရက်နေ့မှာ ၁ နှစ် ပြည့်တာဖြစ်ပြီး ဒါဟာ ကမ္ဘာအရှည်ကြာဆုံး အင်တာနက်ဖြတ်တောက်တာလို့ဆိုပါတယ်။

အဲဒီမြို့နယ် ၈ မြို့နယ်က လူပေါင်း ၁၄ သိန်းလောက်ဟာ သူတို့ရဲ့ စီးပွားရေး၊လူမှုရေး၊ယဉ်ကျေးမှု၊ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု၊ နိုင်ငံရေး နဲ့ နိုင်ငံသားအခွင့်အရေးတွေ ချိုးဖောက်ခံနေရပြီး အစိုးရကတော့ ဒါဟာ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးအတွက် လုပ်ထားတာလို့ ဆို ထားပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီလိုအင်တာနက်ဖြတ်တောက်ထားလို့ ရခိုင်ပြည်နယ်ထဲမှာ ဖြစ်နေတဲ့ပဋိပက္ခတွေ လျော့သွားတယ် ဆိုတဲ့ အထောက်အထားမတွေ့ရဘဲ ကိုဗစ်-၁၉ ကမ္ဘာ့ကပ်ရောဂါကာလထဲမှာ ဒေသခံတွေဟာ ဆိုးရွားတဲ့ ထိခိုက်တာတွေ ကြုံနေရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒါကြောင့် ပိတ်ထားတဲ့ မြို့တွေက ဖုန်းအင်တာနက်လိုင်းတွေကို ခြွင်းချက်မရှိ စွမ်းအားပြည့် ချက်ချင်းပြန်ဖွင့်ပေးဖို့၊ ၂၀၁၃ ခုနှစ် ဆက်သွယ်ရေးဥပဒေရဲ့ ပုဒ်မ ၇၇ နဲ့ ၇၈ တို့ကို ပြန်လည်သုံးသပ်ဖို့နဲ့ လူ့အခွင့်အရေး စံနှုန်းတွေနဲ့အညီ အမြန်ဆုံးပြင်ဆင်ဖို့၊ နောက်နောင်မှာလည်း အင်တာနက်ကို မဖြတ်တောက်ဖို့၊ နှုန်းမလျှော့ဖို့ အရပ်ဘက် အဖွဲ့တွေက တောင်းဆိုပါတယ်။

ဒါကို ကုလသမဂ္ဂအပါအဝင် နိုင်ငံတကာက ကန့်ကွက်ထားပြီး ဒီနေ့မှာလည်း အမေရိကန်၊ ဗြိတိန်၊ ပြင်သစ်၊ ဥရောပသမဂ္ဂ၊ ကနေဒါ၊ ဒိန်းမတ်၊ ဂျာမဏီ၊ အီတလီ၊ နော်ဝေ စတဲ့ နိုင်ငံတွေကလည်း ကြေညာချက်ထုတ်ပြန်ခဲ့ကြပါသေးတယ်။ ရခိုင်ပြည် နယ် နဲ့ ချင်းပြည်နယ်မှာရှိတဲ့ မြို့နယ် ၈ မြို့နယ်မှာ အင်တာနက်ဖြတ်တောက်တာ ၁ နှစ်ပြည့်အဖြစ် တက်ကြွလှုပ်ရှားတွေ က အင်တာနက်ဖြတ်တောက်မှု ရပ်တန့်ရေး လှုံ့ဆော်ရေးစာတန်းကို ရန်ကုန်မြို့ရှိ ဆူးလေ ခုံးတံတားမှာ ချိတ်ဆွဲကာ လှုပ်ရှားမှုတခုကို ့ ဇွန် ၂၁ ရက်မှာ ပြုလုပ်ပါတယ်။ http://burmese.dvb.no/archives/395416

***************

၁၀။      ကယားပြည်နယ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီမှ ကိုယ်စားလှယ်လောင်းအယောက် ၃၀ အဆိုပြုလွှာခေါ်ယူနေ

June 20, 2020

ကယားပြည်နယ် ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီမှ (၂၀၂၀) ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲမှာ ပြည်နယ်အတွင်း ကိုယ်စား လှယ်လောင်းနေရာ ၃၀ နေရာ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်သွားဖို့ရှိရာ အခုဆိုရင် ပြည်နယ်အတွက် စိတ်ပါဝင်စားတဲ့ ကိုယ်စားလှယ် လောင်း အယောက် ၃၀ ဦးကို အဆိုပြုလွှာခေါ်ယူနေပြီဖြစ်ပါတယ်။

ကယားပြည်နယ် ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ ဥက္ကဋ္ဌ ဦးဖိုးရယ်က “ ကျနော်တို့ကတော့ အရည်အချင်းကတော့ အဓိကမထားဘူးပေါ့ နော် အဓိကကကိုယ့်လူမျိုးအတွက် ကိုယ့်ပြည်နယ်အတွက် တစ်ကယ်စိတ်ဝင်စားပြီးတော့မှ ခြေစွန်ပစ်ပြီးတော့မှ လုပ်နိုင်တဲ့ လူကို ကျနော်တို့ ဦးစားပေးတယ်ပေါ့နော်။”လို့ပြောပါတယ်။ အခုလိုအဆိုပြုလွှာခေါ်ရခြင်းမှာ ပါတီအတွင်း ပွင့်လင်းမြင်သာ မှုရှိစေဖို့နဲ့ အမှန်တစ်ကယ် ပြည်နယ်အကျိုးထမ်းဆောင်နိုင်သူတွေကို ပါဝင်လာနိုင်အောင်လို့ ဆိုပါတယ်။ ထိုအဆိုပြုလွာ များကို စိတ်ဝင်စားသူမှန်သမျှ ဝင်ရာက်လျှောက်ထားနိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ လောလောဆယ်တွင် အဆိုပြုလွာများကို မြို့နယ်အလိုက်ဖြန့်ထားပြီး တစ်ပြည်နယ်လုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ဖြန့်ထားတာလို့ သိရပါတယ်။

၎င်းပါတီမှာလက်ရှိ ရှားတောမြို့နယ် ဥက္ကဌဖြစ်ပြီး ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီဗဟိုကောင်မတီအဖွဲ့ဝင် ဦးစိုင်းအုန်းမြင့် က လူငယ် တွေကို ဦးစားပေးဝင်ပြိုင်ခိုင်းချင်တယ်လို့ပြောပါတယ်။“ကျနော်ကတော့ဝင်မပြိုင်တော့ဘူး လူငယ်တွေကိုဦးစားပေမယ် လူငယ် တွေကတက်ကြွတယ် လှုပ်ရှားတယ် ပညာတတ်တွေများတယ် ကျနော်တို့ကျတော့ date out နေပြီလို့ပြောရမှာပေါ နော်”လို့ ပြောပါတယ်။ လျှောက်ထားသော လျှောက်လွှာများကို ကော်မရှင်များဖွဲ့စည်းပြီး ကော်မရှင်မှစစ်ဆေးပြီးမှသာ သက် ဆိုင်ရာမြို့နယ်အလိုက် သင့်တော်သောပုဂ္ဂိုလ်များကို ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ခန့်အပ်ထားမယ်လို့သိရပါတယ်။

ကယားပြည်နယ်အတွင်း ပြည်နယ်လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ၁၄ ဦးအနက် ၁၂ ဦး ဝင်ပြိုင်မှာဖြစ်ပြီး၊ အမျိုးသားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် ၁၂ နေရာရှိသည့်အနက် ၁၀ နေရာဝင်ပြိုင်ဖို့ ပြင်ဆင်ထားကြောင်း၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ၇ နေရာအနက် ၇ နေရာ ဝင်ပြိုင်ဖို့ ပြင်ဆင်ထားကြောင်း ကြားသိရပါတယ်။ ယခုလက်ရှိ အချိန်မှာတော့ သက်ဆိုင်ရာ မြို့နယ် အလိုက် လျှောက်ထားသူတွေမှာ ဒီမေားဆိုမြို့နယ်တွင် ၄ ဦး၊ လွှိုင်ကော်မြို့နယ်တွင် ၆ ဦး၊ ၊ ရှားတေားမြို့နယ်တွင် ၃ ဦး၊ ဖရူဆိုမြို့နယ်၊ ဘောလခဲမြို့နယ်၊ မယ်စဲ့မြို့နယ်နှင့် ဖာဆောင်းမြို့နယ်များတို့တွင် လောလောဆယ် လျှောက်ထားသူ မရှိ သေးကြောင်း လောလောဆယ် တစ်ပြည်နယ်လုံး လျှောက်ထားသူဦးရေမှာ ၁၃ ယောက် ရှိနေပြီဖြစ်ကြောင်း သက်ဆိုင်ရာ မြို့နယ်  အလိုက် ရုံးများကိုဆက်သွယ်မေးမြန်းချက်အရ သိရပါတယ်။ https://www.bnionline.net/mm/news-73669

***************

၁၁။      ကုမ္ပဏီနှင့် ဌာနဆိုင်ရာအကြား ချုပ်ဆိုသော အဓိကအချက်အလက်များ အသိပေးရေးအဆို ချင်း လွှတ်တော် အတည်ပြု

June 22, 2020

ချင်းပြည်နယ်အတွင်း ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်းများဆောင်ရွက်ရန် ဌာနဆိုင်ရာများနှင့် ကုမ္ပဏီများအကြား ချုပ်ဆိုထားသော စာချုပ်ပါ အဓိကအချက်အလက်များအား လုပ်ငန်းအောင်မြင်စေရေးအတွက် တစ်ဖက်တစ်လမ်းမှ ပါဝင်ကြီးကြပ်မှု တာဝန်ယူ ရသော လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ၊ သက်ဆိုင်ရာဌာန ခရိုင်/မြို့နယ်နှင့် ကျေးရွာအုပ်ချုပ်ရေးမှူးများကို အသိပေးရန်ဆို သည့် ချင်းပြည်နယ်အစိုးရအား တိုက်တွန်းသည့်အဆိုကို ချင်းပြည်နယ်လွှတ်တော်က အတည်ပြုလိုက်သည်။ ယင်းအဆိုကို ထန်တလန်မြို့နယ်၊ မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၁) ပြည်နယ်လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဦးဗန်ထောင်းက  ပြီးခဲ့သည့် ဇွန်လ (၁၈) ရက်နေ့က ကျင်းပပြုလုပ်သော ဒုတိယအကြိမ်မြောက် ချင်းပြည်နယ်လွှတ်တော်အထူးအစည်း အဝေးပထမနေ့တွင် တင်း သွင်းပြီး ဇွန်လ (၁၉) ရက် လွှတ်တော် အထူးအစည်းအဝေးဒုတိယနေ့တွင် ဆွေးနွေးအတည်ပြုခဲ့ကြခြင်းဖြစ်သည်။

“ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်းတွေ ကုမ္ပဏီကနေပြီးမှ ဆောင်ရွက်တဲ့အခါမှာ တချို့နေရာမှာ လူမြင်ရင်တောင် မသင့်တော်တဲ့ အရာတွေ ပစ္စည်းအရည်အသွေးအရသော်လည်းကောင်း၊ အရေအတွက်အရသော်လည်းကောင်း၊ အဲလိုမျိုးချွက်ယွင်းတာ တွေ အားနည်းတာတွေရှိတတ်တယ်။ ကျနော်တို့ လွှတ်တာ်ကိုယ်စားလှယ်ကသော်လည်းကောင်း၊ ခရိုင်/မြို့နယ်အုပ်ချုပ် ရေးမှူးတို့၊ သက်ဆိုင်ရာဌာနဆိုင်ရာတွေကသွားပြောတဲ့အခါမှာ စာချုပ်ထဲမှာဒီလို ဘဲပါတယ်ဆိုပြီး ပြန်ပြီးတော့မှ အပြောခံရ တတ်တယ်။ နောက်တချက်က ဥပမာ ပညာရေးဌာနကအဆောက်အဦးဆောက်တယ်။ ကျေးရွာတွေမှာကျောင်းဆောင်တွေ ဆောက်တယ်။ သက်ဆိုင်ရာပညာရေးဌာနကနေမသိရဘူး။ မသိအခါကျတော့ သူတို့ဟာသူတို့လာလုပ်တယ် သူတို့ဟာ သူတို့ပြီးသွားတယ်။ ပြီးကြမှလာစစ်ဆေးတယ်။ ခများတို့ဌာနဘဲ မကြီးကြပ်ဘူးလား။ မသိရကောင်းလားဆိုပြီး အပြောဆိုခံရ တဲ့ဟာမျိုးတွေရှိတယ်။ ဒါကြောင့် ကုမ္ပဏီနဲ့က ပြည်နယ်အဆင့်မှာစာချုပ်ချုပ်ကြတယ်။ ပြည်နယ်က ခရိုင်ကိုအသိပေးရမယ်။ မြို့နယ် ကျေးရွာအုပ်ချုပ်ရေးမှူးအဆင့်ထိ အသိပေးရမယ် အဲဒီလိုအသိပေးမှဘဲ ကျနော်တို့ကိုဝိုင်းဝန်းပြောဆိုလို့ရမယ် ကုမ္ပဏီကိုလည်း အကြံပေးလို့မယ်ဆိုတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ ဒီအဆိုကိုတင်သွင်းတာဖြစ်တယ်”ဟု လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဦးဗန်ထောင်းကပြောသည်။

ယင်းအဆိုကို လွှတ်တော်ကိုအတည်ပြုသည့်အတွက် နောက်နောင်ဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်းများဆောင်ရွက်သည့်အခါ သတ်မှတ် ထားသည့် စံချိန်စံညွှန်းများနှင့်အညီဆောင်ရွက်လာနိုင်မည်ဟု ယုံကြည်ကြောင်း ဦးဗန်ထောင်းကပြောသည်။“နောင်မှာ ဝိုင်းဝန်းပြီးတော့ ကြီးကြပ်မယ့်အခါကျတော့ ကြီးကြပ်သူအရေအတွက်နည်းနေတာထက်တော့ ပိုပြီးတော့မှ ပြီပြီပြင်ပြင် သတ်မှတ်ထားသောစံချိန်စံညွန်းအတိုင်း သတ်မှတ်ထားတဲ့စည်းကမ်းချက်တွေအတိုင်း ပိုပြီးတော့မှဆောင်ရွက်လာနိုင် မယ်လို့ယုံကြည်ပါတယ်”ဟု ပြည်နယ်လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဦးဗန်ထောင်း ကပြောသည်။ မတူပီမြို့နယ် မဲဆန္ဒနယ် အမှတ် (၁) ပြည်နယ်လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဦးအောင်လျန်ကလည်း စာချုပ်ပါအဓိကအချက်အလက်များ မိတ္တူများအား သိရှိခြင်းအားဖြင့် လုပ်ငန်းကြီးကြပ်မှုပိုင်းတွင် များစွာအထောက်အကူပြုမည်ဟု ပြောသည်။

“အဲဒီအဆိုကို ကျနော်တို့အတည်ပြုလိုက်တော့ သက်ဆိုင်ရာ ကျေးရွာအုပ်ချုပ်ရေးမှူးတွေကလည်း ဒီစာချုပ်စာတန်းတွေ ကို သိရတာပေါ့နော် ဒီစာချုပ်စာတန်းတွေကို ကြည့်ပြီးတော့ ကြီးကြပ်လို့ရတာပေါ့ သက်ဆိုင်ရာဌာနဆိုင်ရာတွေ၊ လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်တွေကလည်း ချက်ခြင်းချက်ခြင်းနဲ့ လုပ်ငန်းခွင်ထဲမရောက်နိုင်တော့ ဒီစာချုပ်စာတန်းမိတ္တူတွေသာ ကျေးရွာ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးများဆီရောက်ရင် ပိုပြီးတော့ ထိရောက်မှာပါ၊ ကျေးရွာအုပ်ချုပ်ရေးမှူးတွေကလည်း စာချုပ်ကိုကိုင်ပြီးတော့ ကန်ထရိုက်တာတွေကို ကြီးကြပ်လို့ရတာပေါ့”ဟု ဦးအောင်လျန်ကပြောသည်။ https://www.bnionline.net/mm/news-

**************

၁၂။      မြောက်ဦး ဒေသခံတစ်ဦးကို တပ်မတော်ကဖမ်းဆီးထား

June 19, 2020

ရခိုင်ပြည်နယ် မြောက်ဦးမြို့နယ် လိပ်ဆင်းပြင်ကျေးရွာသားတစ်ဦးကို တပ်မတော်စစ်ကြောင်းတစ်ခုက ဇွန်လ ၁၁ ရက်နေ့ ကတည်းဖမ်းဆီးသွားတာ ဒီနေ့အထိပြန်လွှတ်ပေးတာမရှိသေးဘူးလို့ မိသားစုက RFA ကိုပြောပါတယ်။ ရခိုင်ပြည်နယ် မြောက်ဦးမြို့နယ် မြောက်ပိုင်း လိပ်ဆင်းပြင်ကျေးရွာကို တပ်မတော်စစ်ကြောင်းတစ်ခုက ဇွန်လ ၁၀ ရက်နေ့က ဝင်ရောက် လာပြီးနောက် ဇွန်လ ၁၁ ရက်နေ့ အဲဒီစစ်ကြောင်းရွာက ပြန်အထွက်မှာ ကျေးရွာသား တစ်ဦးဖြစ်သူ အသက် ၃၁ နှစ်အရွယ် ကိုသန်းမြင့်ဌေးကို ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားတာလို့ မိသားစုက RFA ကိုပြောပါတယ်။

စစ်ကြောင်းအရာရှိက သူ့ကိုလမ်းပြခိုင်းဖို့ ခေါ်ယူတာဖြစ်လို့ ပြန်လွှတ်ပေးမယ်လို့ပြောပြီး ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင် သွားတာလို့ လည်းဆိုပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီနေ့အထိပြန်လွှတ်ပေးတာ မရှိသလို စစ်ကြောင်းသွားရာလမ်းတစ်လျှောက် စစ်ဝတ်စုံဝတ်ပြီး ကြိုးချည်ပြီးတော့ ခေါ်သွားနေတယ်လို့ ဖမ်းဆီးခံရတဲ့ ကိုသန်းမြင့်ဌေးရဲ့ ဖခင် ဦးစံထွန်းဖြူကပြောပါတယ်။ ကိုသန်းမြင့်ဌေး ကို ဖမ်းဆီးသွားတဲ့ တပ်မတော်စစ်ကြောင်းဟာ လိပ်ဆင်းပြင်ကျေးရွာကထွက်သွားပြီးနောက် ဇွန်လ ၁၃ ရက်နေ့ကနေ ၁၄ ရက် နေ့အထိ တိမ်ညိုစစ်ဘေးဒုက္ခသည်စခန်းမှာ အိမ်ထောင်စုတွေကို နှစ်ရက်ကြာ စစ်ဆေးခဲ့ပါတယ်။ နောက်နေ့တွေမှာ တိမ်ညိုကျေးရွာထဲမှာလည်း အလားတူ စစ်ဆေးမှုတွေပြုလုပ်ပြီး ဇွန်လ ၁၇ ရက်နေ့က တိမ်ညိုကျေးရွာ ကနေ မြောက်ဦးမြို့ နယ် ပေါက်တောပြင်ကျေးရွာဘက်ကို ထွက်သွားတယ်လို့ ဒေသခံတွေကပြောပါတယ်။

ဖမ်းဆီးခံရတဲ့ ကိုသန်းမြင့်ဌေးရဲ့ အမျိုးသမီးဖြစ်သူ မဆန်းမေနုက သူ့အမျိုးသားဟာ စစ်ကြောင်းနဲ့အတူ ပါသွားတာကြောင့် အသက်အန္တရာယ်ကို စိုးရိမ်မိတယ်လို့ပြောပါတယ်။ ရခိုင်မြောက်ပိုင်းမှာ တပ်မတော်နဲ့ AA အဖွဲ့တို့အကြား တိုက်ပွဲတွေ ဆက် လက်ပြင်းထန်နေပြီးတော့ အရပ်သားထိခိုက် သေဆုံးမှုတွေကလည်း တဖြည်းဖြည်းများလာနေပြီး RFA က ရရှိထားတဲ့ အချက်အလက်တွေအရ ရခိုင်မြောက်ပိုင်းနဲ့ ချင်းပြည်နယ် ပလက်ဝမြို့နယ်တွေမှာ  ၂၀၁၈ ဒီဇင်ဘာလကနေ ပြီးခဲ့တဲ့ ဇွန်လ ၁၁ ရက်နေ့အထိ သေဆုံးတဲ့ အရပ်သား ၂၆၀ နဲ့ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရသူပေါင်း ကတော့ ၅၆၅ ဦးအထိ ရှိနေပါတယ်။ https://www.rfa.org/bur ese/news/mrauku-civilian-was-detained-by-army-06192020130321.html

*************

၁၃။      ၁ နှစ်နီးပါး အင်တာနက် အဖြတ်ခံရသောကြောင့် ပလက်ဝရှိဒေသခံများ၊ ဌာနဆိုင်ရာများနှင့် လူမှုအဖွဲ့အစည်းများ                       တွင် အခက် အခဲများစွာ ကြုံ

June 20, 2020

ချင်းပြည်နယ် ပလက်ဝမြို့င့် ရခိုင်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း(၈)မြို့နယ်တွင် အင်တာနက်လိုင်း ဖြတ်တောက်ခံရသည်မှာ ၁ နှစ် ပြည့်ခါနီးပြီဖြစ်ပြီး လွန်ခဲ့သော (၅)လခန့်က ပြန်ဖွင့်ပေးပြီး မကြာခင်ပြန်ပိတ်လိုက်ခြင်းကြောင့် ပလက်ဝမြို့တွင် ယခုအချိန် ဆိုလျှင် အင်တာနက်လိုင်း ဖြတ်တောက်ခံရသည်မှ ၅ လ ခန့်ရှိပြီဖြစ်ပြီး ဒေသခံများ၊ ဌာနဆိုင်ရာများနှင့် လူမှုအဖွဲ့အစည်း များတွင် အခက်အခဲများစွာ ကြုံတွေ့နေရကြောင်း သိရသည်။

ပလက်ဝမြို့အရပ်ဖက်လူမှုအဖွဲ့အစည်းတွင် လုပ်ကိုင်နေသူ ဦးရာကျော်က “အင်တာနက် အဖြတ်ခံရတော့ အခက်အခဲတော့ အများကြီးကြုံတွေ့ရတယ်၊ အလုပ်ကိစ္စအတွက်လည်း အဆင်မပြေဘူး၊ ဘယ်အဖွဲ့အစည်းနဲ့မှ အဆက်အသွယ်မရဘူး၊ နည်း ပညာပိုင်းနဲ့ပတ်သက်ရင်ဖြစ်ဖြစ် အဆင်မပြေမှုက အနည်းနဲ့အများရှိတယ်”ဟုပြောသည်။ ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနမှ ဖေဖော်ဝါရီလ (၄)ရက်နေ့တွင် ထပ်မံပြီး ချင်းပြည်နယ်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်နှင့် ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း (၈)မြို့နယ်ကို အင်တာနက်လိုင်း ဖြတ်တောက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

ပလက်ဝမြို့ဒေသခံ ဦးအောင်စိုးက “နှစ်ကြိမ်လောက် ရလိုက် အဖြတ်ခံရလိုက်ဖြစ်ပြီး နောက်ဆုံး လေးလခွဲ ဝန်းကျင် လောက်ရှိပြီ၊ အင်တာနက်လိုင်းတွေ မရရှိသေးဘူး၊ ဒေသခံ တွေအနေနဲ့လည်း အဆင်မပြေတာလေးတွေရှိတယ်၊ တစ်ခုခု ဆိုရင် ဖုန်းနဲ့ပဲ ဆက်သွယ်နေရတော့ အထူးသဖြင့် ပလက်ဝမြို့မှာရှိတဲ့ NGO အဖွဲ့တွေဆိုရင် ပိုအခက်အခဲဖြစ်မယ်၊ အခုလို ကိုဗစ်-၁၉ ဖြစ်နေတဲ့ ကာလမှာတွေဆိုရင် သတင်းသိရှိရမှုပိုင်းမှာလည်း အားနည်းသွားတယ်၊ TV ကထုတ်လွှင့်ပေးတဲ့ အစီအစဉ်ကနေဘဲ သိရတယ်၊ တော်တော်များများက ကြည့်ရမယ့်အချိန်လည်း သိပ်မရှိတဲ့လူတွေလည်း ပိုများတယ်”ဟု ပြောသည်။

ရက္ခိုင့်တပ်မတော် AA နှင့် မြန်မာ့တပ်မတော်တို့အကြား တိုက်ပွဲအဖြစ်များသော ဒေသများတွင် အင်တာနက်လိုင်းများ ဖြတ်တောက်ခြင်းကြောင့် ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ စစ်ဘေးရှောင်ပြည်သူများ၏ သတင်းအချက်အလက် ရရှိနိုင်မှုဆုံးရှုံးခြင်း၊ ရေမြေခြားတွင်ရှိသော ဆွေမျိုးများနှင့် အဆက်အသွယ်ရရှိရန်ခက်ခဲခြင်းစသည့် အခွင့်အရေးများ ဆုံးရှုံးကြောင်း ဒေသခံများ ထံမှ သိရသည်။ မြန်မာ့တပ်မတော်နှင့် ရက္ခိုင့်တပ်မတော် AA တို့ကြား တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားသည့် ဘူးသီးတောင်၊ မောင်တော၊ မြောက်ဦး၊ ကျောက်တော်၊ မင်းပြား၊ပုဏ္ဍားကျွန်း၊ ရသေ့တောင်၊မြေပုံ၊ ချင်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ ပလက်ဝမြို့နယ် အပါအဝင် (၉) မြို့နယ်အား ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနမှ အင်တာနက်လိုင်း ဆက်သွယ်မှုကို ၁ နှစ်ခန့် ဖြတ်တောက်ထားခဲ့ပြီး ဖုန်းပြော ဆိုမှုကို ဖွင့်ထားပေးကြောင်း သိရသည်။ https://www.bnionline.net/mm/news-73656

*************

၁၄။      RCSS/SSA  ၏ လွိုင်ကော်ဝမ်း တပ်စခန်း အနီး အစိုးရတပ် အင်အား ဖြည့်

June 22, 2020

သျှမ်းပြည် ပြန်လည်ထူထောင်ရေးကောင်စီ၊ သျှမ်းပြည်တပ်မတော် (RCSS/SSA) ထိန်းချုပ်သည့်နေယ်မြေ လွိုင်ကော်ဝမ်း အနီးတွင် အစိုးရတပ်မတော် စစ်အင်အား ၅၀ဝ ကျော် ဖြည့်တင်းရောက်ရှိနေကြောင်း စုံစမ်းသိရသည်။ ဇွန်၂၀ ရက်မှ စတင် ကာ ကျိုင်းတုံ အခြေစိုက် တပ်ရင်းဖြစ်သည့် ခြေမြန်တပ်ရင်း ခမရ ၂၂၄၊ ခမရ ၅၇၁ နှင့် ခြေလျင်တပ်ရင်း ၂၂၁ တို့ ပူးပေါင်း ပြီး စစ်အင်အား ၅၀ဝ ကျော်သည် မြန်မာ-ထိုင်း နယ်စပ် သျှမ်းစစ်ရှောင် ဒုက္ခသည်များ နေထိုင်သည့် RCSS/SSA ၏ ကျိုင်းတုံစစ်ဒေသအမှတ် ၁ လွိုင်ကော်ဝမ်းတပ်စခန်း ဘက်သို့ အင်အားတိုးဖြည့်နေရာယူထားကြောင်း စစ်ရှောင်များကို ကူညီမှုပေးနေသည့် ကော်မတီထံမှ သိရသည်။

အစိုးရတပ်မတော် စစ်အင်အား တိုးချဲ့လာသည့်အတွက် စစ်ရှောင်များတိုက်ပွဲဖြစ်ပွားမည်ကို စိုးရိမ်နေကြကြောင်း၊ တပ် အင်အားတိုးချဲ့သည့်နေရာများသည် စစ်ရှောင်များ ဟင်းရွက်ရှာစားသည့်နေရာဖြစ်ကြောင်းလည်း မြန်မာ-ထိုင်း နယ်စပ် စစ်ရှောင်စခန်းကူညီပေးနေသည့် ကော်မတီအဖွဲ့ဝင် နန်းငင်းဟွမ် က သျှမ်းသံတော်ဆင့် ကို ပြောသည်။ “ စစ်အင်အားတွေ အလုံးအရင်းဝင်လာတော့ စစ်ရှောင်တွေကလန့်သွားတယ်။ တိုက်ပွဲဖြစ်မှာကြောက်ကြတယ်။ သူတို့တပ်စခန်းလာချတဲ့နေရာ ကလည်း စစ်ရှောင်တွေ ဟင်းရွက်တွေ ရှာစားတဲ့နေရာဖြစ်တယ်”ဟု နန်းငင်းဟွမ် က ဆိုသည်။ သို့သော် ယမန်နေ့ (ဇွန်၂၁)ရက် မနက်ပိုင်းတွင် အစိုးရတပ်မတော် စစ်အင်အား ဆုတ်ခွာခဲ့သော်လည်း စစ်ရှောင်များအနေဖြင့် အစာရှာရန် မသွားရဲသေးကြောင်း၊ တောင်ကြောတလျောက်တွင် စစ်အင်အားထပ်မံရှိမှာကို စိုးရိမ်နေကြဆဲ ဖြစ်ကြောင်း လွိုင်ကော်ဝမ်း စစ်ရှောင်စခန်းတွင်နေထိုင်သည့် လုံးဘ က သျှမ်းသံတော်ဆင့်ကို ပြောသည်။

ထို အစိုးရ တပ်မတော် စစ်အင်အားတိုးချဲ့သည့်နေရာတွင် စစ်ရှောင် ဒုက္ခသည် ၂၅၀ဝ ကျော်နေထိုင်သည့် နေရာဖြစ် ကြောင်းသိရသည်။

RCSS/SSA သည် တနိုင်ငံလုံပစ်ခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူညီစာချုပ် (NCA)လက်မှတ်ရေးထိုးထားသည့် အဖွဲ့ဖြစ်ပြီး၊ NCA ထိုးပြီးနောက်ပိုင်း အစိုးရတပ်မတော်သည် မြန်မာ-ထိုင်းနယ်စပ် RCSS/SSA တပ်စခန်းရှိသည့် လွိုင်ကော်ဝမ်း အနီးသို့ စစ်အင်အားတိုးချဲ့မှုမျာ မကြာခဏ ပြုလုပ်လာသည်ဟုလည်း စစ်ရှောင်ပြည်သူများက ပြောသည်။ အစိုးရတပ်မတော် စစ်အင်အား ၅၀ဝ ကျော် RCSS/SSA နယ်မြေ လွိုင်ကော်ဝမ်း ဒေသ သို့ဝင်လာသည့် ကိစ္စနှင့် ပတ်သက်ပြီး RCSS/SSA ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဗိုလ်မှူး စိုင်းခမ်းစံ က “ ကျနော် သတင်းတော့ ကြားရတယ်။ သတင်းအချက်အလက် အတိအကျတော့ မရသေးဘူး”ဟု သျှမ်းသံတော်ဆင့်ကို ပြောသည်။ NCA ထိုးပြီးနောက်ပိုင်း RCSS/SSA တပ်စခန်းများကို အစိုးရ တပ်မတော်က မကြာခဏ ဝင်ရောက်အင်အားဖြည့်တင်းမှုများ ပြုလုပ်လာပြီး၊ တိုက်ပွဲများလည်း မကြာခဏ ထိတွေ့မှု ဖြစ်လာပြီး၊ စစ်ရှောင်များအနေဖြင့် လွိုင်ကော်ဝမ်းဒေသ တိုက်ပွဲပြန်ဖြစ်မှာကို စိုးရိမ်ပူပန်နေရကြောင်း သိရသည်။ https:// burmese.shannews.org/archives/17207

**************

၁၅။      ပြည်ထောင်စုနယ်မြေတွင် SNLD ပါတီနှင့် ANP ပါတီတို့က ပါတီရုံးတည်ဆောက်ရန် မြေကွက်လျှောက်ထားရာ မြို့စွန်၌                  ချထားပေးမည် ဖြစ်ခြင်းကြောင့် SNLD ပါတီအနေဖြင့် မယူတော့ဘဲ ANP ပါတီက မြေဈေးညှိနှိုင်း နေဟုဆို

June 23, 2020

ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ နေပြည်တော်တွင် SNLD ပါတီနှင့် ANP ပါတီတို့မှ ပါတီရုံး တည်ဆောက်ရန် မြေကွက်လျှောက်ထား ရာတွင် မြို့စွန်နေရာများ၌ ချထားပေးမည် ဖြစ်ခြင်းကြောင့် SNLD ပါတီအနေဖြင့် မယူတော့ဘဲ ANP ပါတီက မြေဈေးနှုန်း သတ်မှတ်ထားမှုနှင့် ပတ်သက်၍ ညှိနှိုင်းနေကြောင်း သိရသည်။

“ကျွန်တော်တို့ ကြာပါပြီဗျ။ ဟိုဒင်းပြောရင် သူတို့ NLD က ၁၆ ဧက ယူထားတာလေ။ ယူထားတော့ သြော်အဲဒီတော့ သူတို့တောင် ဟိုဟာဖြစ်တယ်ဆိုတော့ ဒါအခြေအနေမေးလိုက်တော့ သူတို့က ဘယ်လိုရမှန်းတော့ မသိဘူးပေါ့ဗျာ။ အဲဒီတော့ ကျွန်တော်တို့လည်း ဟိုမေး၊ ဒီမေးနဲ့ နေပြည်တော်မှာတော့ သိတော့သိတယ်။ မြေကွက်ဝယ်လို့ ရတယ်လေ။ အဲဒီတော့ ဘယ်နေရာလွတ်မလဲပေါ့။ အဲဒါနည်းနည်း မေးမြန်းကြည့်ပြီးတော့ ကျွန်တော်တို့လည်း လွတ်တဲ့နေရာ တစ်ကွက် လျှောက်ကြည့်တယ်။ တစ်ကွက်ဆိုပေမယ့် အဲဒါ ဧက ၂၀ ကျော်တယ်။ ဒါပေမယ့် အဲဒီထဲကနေ ကျွန်တော်တို့ ၁၀ ဧက ပေါ့လေ၊ ပေးဖို့ဆိုပြီး လျှောက်ဖူးတာတော့ ရှိပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီအပေါ်မှာ ချပေးတာ၊ ပြုပေးတာမရှိဘဲနဲ့ တခြားပေါ့ဗျာ။ ကျွန်တော့် ဒုဥက္ကဋ္ဌ (၁) ပြောထားသလိုပဲ၊ တော်တော်ဝေးပါတယ်။ ကြံ့ခိုင်ရေးရုံးရဲ့ ဟိုးဘက်ပေါ့လေ။ ကျွန်တော်တို့လည်း လိုက်မကြည့်တော့ပါဘူး၊ အဲဒီဘက်ပိုင်းမှာ အဲဒီဘက်ယူမလားပေါ့ဗျာ ဆိုတဲ့သဘောတော့ပြောတာရှိတယ်။ ရှိတော့ ကျွန်တော်တို့ကတော့ အဆင်လည်းပြေမှာ မဟုတ်ဘူးလေ။ အရမ်းဝေးတယ်ဆိုတော့ ပါတီရုံးလုပ်တယ်ဆိုတာ အရမ်းဝေး ရင်တော့ အဆင်မပြေတော့ ကျွန်တော်တို့ မယူဘူး၊ သွားမကြည့်ဖြစ်ဘူးပေါ့ဗျာ”ဟု ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ ချုပ်ပါတီ (SNLD) တွဲဖက် အတွင်းရေးမှူး (၁) ဦးစိုင်းကျော်ညွှန့်က ပြောကြားသည်။

ပြည်ထောင်စုအဆင့်တွင် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ငါးနေရာနှင့်အထက် အနိုင်ရရှိသော နိုင်ငံရေးပါတီများအနေဖြင့် နေပြည်တော်တွင် ပါတီရုံးဖွင့်လှစ်ရန် မြေယာလျှောက်ထားနိုင်သည် ဆိုသည့်အတွက် ရခိုင်အမျိုးသားပါတီ (ANP) အနေနှင့် လည်း မြေ ၁၀ ဧက လျှောက်ထားခဲ့ကြောင်း ရခိုင်အမျိုးသားပါတီ (ANP) မှ မြေပုံမဲဆန္ဒနယ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စား လှယ် ဦးဖေသန်းက ဆိုသည်။“ဒါပေမယ့် သူတို့ပေးတဲ့ ဈေးနှုန်းက တစ်ဧကကို ၁၅၀ နဲ့ ယူခိုင်းတယ်ပေါ့ဗျာ။ ကျွန်တော်တို့ က အဲဒါကို ပြန်ပြီးတော့ စဉ်းစားပေးပါ။ ကျွန်တော်တို့ရတဲ့ မြေကွက် သူတို့လိုက်ပြတယ်။ ဒီနေရာဆိုတော့ အဲဒီမှာ လျှိုမြှောင်တွေလည်း ဖို့ရမယ့်ကိစ္စတွေ၊ မြေညှိရမယ့်ကိစ္စတွေ အဲဒီလိုမျိုးဖြစ်နေတော့ ကျွန်တော်တို့က တစ်ဧက ကို ၁၅၀ တော့ မပေးနိုင်ဘူး။ နည်းနည်းလျော့ပါဆိုပြီးတော့ တင်ပြထားတာရှိတယ်။ ဆိုလိုတာကတော့ သူတို့ပေးတာ မဟုတ်ဘူးဗျ။ ကျွန်တော်တို့ လျှောက်ထားနိုင်တယ်ဆိုလို့ လျှောက်ထားလိုက်တာ။ အခု မရသေးပါဘူး။ ကျွန်တော်တို့ ဈေးဆစ်ထားတယ်”ဟု ဦးဖေသန်း က ပြောကြားသည်။ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ပါတီက ပါတီရုံး တည်ဆောက်ရန်အတွက် လျှောက် ထားရယူထားသည့် မြေနေရာနှင့် ၎င်းတို့ကို ချထားပေးမည်ဆိုသော မြေနေရာသည် တန်ဖိုးအားဖြင့် ကွာခြားသလို မြို့စွန် နေရာတွင်လည်း ဖြစ်နေကြောင်း ဦးဖေသန်းက ပြောကြားသည်။

အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ပါတီက ပါတီရုံးဖွင့်လှစ်ရန်အတွက် ဝယ်ယူထားသည့် မြေဧက ၁၆ ဧက ကျော်သည် နေပြည်တော် စည်ပင်သာယာရေး ကော်မတီပိုင်မြေဖြစ်ပြီး ကော်မတီ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ဖြင့် မြေတစ်ဧကလျှင် ကျပ်သိန်း ၁၅၀ နှုန်းဖြင့် မြေနေရာချထားပေးခြင်းဖြစ်ကာ နေပြည်တော် ဟိုတယ်ဇုန်(၁)၊ Commercial ဇုန်အနီးတွင် ရှိသော်လည်း ယင်းဇုန် များတွင် ပါဝင်ခြင်းမရှိသည့် မြေဖြစ်ကြောင်း နေပြည်တော် စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီမှ တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက ပြောကြား ထားသည်။ https://news-eleven.com/article/179614

**************

၁၆။      တိုင်းရင်းသားအပေါ် ကျူးလွန်ခဲ့သည့် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြမ်းဖက်မှုများကို ပြန်လည်ဖော်ထုတ် အရေးယူရန် KHRG                      တောင်းဆို

June 19, 2020

အစိုးရ နှင့် တပ်မတော်တို့မှ ယခင်ကာလများက တိုင်းရင်းသား လူနည်းစုအပေါ် ကျူးလွန်ခဲ့သည့် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြမ်း ဖက်မှုကျူးလွန်သူများအပေါ် ပြန်လည်စုံစမ်းစစ်ဆေး ဖော်ထုတ်အရေးယူရန် ယနေ့ (ဇွန်လ ၁၉ ရက်) တွင် ကျရောက်သည့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ပဋိပက္ခဒေသများရှိ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြမ်းဖက်မှုပပျောက်ရေးနေ့တွင် ကရင်လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့-KHRG က တောင်းဆိုလိုက်သည်။

ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားရာဒေသများတွင် တပ်မတော်မှ တိုင်းရင်းသားလူနည်းစုများအပေါ် နည်းဗျူဟာကျကျ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြမ်းဖက်မှုအား လက်နက်သဖွယ် အသုံးပြုခဲ့ပြီး ၎င်းအတိတ်ကာလ ကျူးလွန်ခဲ့မှုများကို ပြန်လည်ဖြေရှင်းပေးမှုနှင့် စုံစမ်း စစ်ဆေးမှုပြုရန် ပျက်ကွက်ခြင်းသည် ပြစ်ဒဏ်ကင်းလွှတ်ခွင့်ရနေခြင်းဖြင့် အနာဂတ်တွင် ဆက်လက်ကျူးလွန်ရန် ခွင့်ပြုပေး ရာရောက်သည်ဟု KHRG က ပြောသည်။ KHRG ၏ ဒါရိုက်တာ နော်ထူးထူးက “ ဒီအကြမ်းဖက်မှုတွေကို ပြစ်ဒဏ်ကင်း လွှတ်ကနေ ဆက်လက်မဖြစ်ပွားအောင် အစိုးရနဲ့ တပ်မတော်က တရားမျှတမှုအတွက် စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုတွေ ပြုလုပ်ဖို့လို တယ်။ မဟုတ်ရင် ကျူးလွန်ခံခဲ့ရသူတွေအတွက် အမှန်တရားပျောက်ဆုံးနေပြီး လူ့အဖွဲ့အစည်းမှာလည်း စိန်ခေါ်မှုပေါင်းစုံကို ခံစား နေကြရမှာဖြစ်တယ်” ဟု ကေအိုင်စီသို့ပြောသည်။

ထို့အပြင် စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများ ပြန်လည်ပြုလုပ်ခဲ့ပါက တရားရေးဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်း ပုဂ္ဂိုလ်များအပြင် သက်ဆိုင်ရာ လူ့အခွင့် အရေးအဖွဲ့အစည်းများ၊ အမျိုးသမီး အရပ်ဖက်အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရမှာဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့တွင် စုစည်းကောက် ယူ မှတ်တမ်းပြုစုထားသည့် အချက်အလက် ပေါင်းများစွာရှိကြောင်းလည်း နော်ထူးထူးက ဆက်ပြောသည်။ ကရင်လူ့အခွင့် အရေးအဖွဲ့ – KHRG မှ ယခင် ၂၀၁၂ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၈ ခုနှစ်အတွင်း လိင်အကြမ်းဖက်မှုပေါင်း ၂၇ မှု ပါဝင်သည့် အစီရင်ခံစာ ၅၂ စောင်ကို လက်ခံစုစည်းရရှိထားသလို အဆိုပါ အကြမ်းဖက်မှုများသည် ပဋိပက္ခ ကာလအတွင်း ဆိုးရွားစွာနှင့် ကျယ်ပြန့် စွာဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး အလားတူ ၂၀၁၉ ခုနှစ်အချိန်ထိ လိင်အကြမ်းဖက်မှု နှင့် သက်ဆိုင်သည့် အစီရင်ခံစာများကို ဆက်လက်ရ ရှိနေသေးကြောင်း KHRG၏ ယနေ့ ထုတ်ပြန်ချက်၌ ဆိုသည်။

KHRG ၏ ယနေ့ ထုတ်ပြန်သည့် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာအကြမ်းဖက်မှု ပြစ်မှုကျူးလွန်သူများအပေါ် စစ်ဆေးဖော် ထုတ်အရေးယူ ရေး တောင်းဆိုမှုအပေါ် အမျိုးသမီးအခွင့်အရေး လှုပ်ရှားဆောင်ရွက်နေသည့် ကရင်အမျိုးသမီး အစည်းအရုံး-KWO အနေ ဖြင့် ထောက်ခံကြိုဆိုပြီး ၎င်းတို့အနေဖြင့်လည်း နစ်နာသူများ တရားမျှတမှုရရှိရေးအတွက် အစဉ်တစိုက် တောင်းဆိုနေ ကြောင်းလည်းဆိုသည်။ KWO ၏ လူမှုရေးတာဝန်ခံ နော်ဒါးမုက “တကယ်လို့ စစ်တပ်က ဒါတွေကို ကျူးလွန်ရင် စစ်ခုံရုံးမှာပဲ ဖြေရှင်း အရေးယူတာမျိုးလုပ်ရင် နစ်နာသူတွေအတွက် တရားမျှတမှုက ရရှိမှာမဟုတ်သလို ကျမတို့လည်း ဘယ်လိုပုံစံအ ရေးယူမလဲဆိုတာ မသိနိုင်ဘူး။ ဒါကြောင့် ကျူးလွန်သူတွေကို အရပ်ဖက်တရားရုံးတွေမှာပဲ ဖြေရှင်းအရေးယူတာမျိုး လုပ် သင့်တယ်။ ဒီလိုမှ ကျမတို့က နစ်နာသူတွေအတွက် အမှန်တရားကို ရရှိမှာဖြစ်မယ်” ဟု ကေအိုင်စီသို့ ပြောသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် အစိုးရ၊ တပ်မတော်နှင့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများအကြားဖြစ်ပွားသည့် လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခများ၌ မြန်မာစစ်တပ်နှင့် ၎င်း၏လက်အောက်ခံ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များမှ ဒေသခံတိုင်းရင်းသား လူနည်းစုများ အပေါ် ကျူးလွန်သည့် လိင်အကြမ်းဖက်မှုဆိုင်ရာ ပြစ်မှုများစွာရှိနေကြောင်း လူ့အခွင့်အရေးနှင့် အမျိုးသမီး၊ အရပ်ဖက်လူမှု အဖွဲ့အစည်းများ၏ ထုတ်ပြန်သည့် အစီရင်ခံစာများအရသိရသည်။ ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေ ညီလာခံမှ ဇွန်လ ၁၉ ရက် နေ့ကို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ပဋိပက္ခဒေသများရှိ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာအကြမ်းဖက်မှု ပပျောက်ရေးနေ့အဖြစ် ပြီးခဲ့သည့် ၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။ ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းရှိ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာအကြမ်းဖက်ခံခဲ့ရသူများနှင့် ၎င်း အကြမ်း ဖက်မှု အမြစ်ပြတ်ချေမှုန်းရေးအတွက် ရဲဝံ့စွာ ဘဝရင်းနှီးမြှုပ်နှံ ထားသူများနှင့် ဘဝပေးဆပ်ခဲ့ရသူများကို ဂုဏ်ပြုရန်အတွက် လည်း သတ်မှတ်ထားသည့် နေ့တစ်နေ့ဖြစ်သည်။ http://kicnews.org/2020/06/%e1%80%90%e1% 80%af%e1% 80%ad%e1%80%84%e1%80%b9%e1%80

**************

၁၇။      ကရင်ပြည်နယ် လွှတ်တော်တွင် မေးခွန်းမေးမြန်းမှု မရှိသေးသည့် ကိုယ်စားလှယ် ၁ဝ ဦးကျော်ရှိနေ

June 22, 2020

ကရင်ပြည်နယ်လွှတ်တော် ဒုတိယအကြိမ်လွှတ်တော်အစည်းအဝေးမှတ်တမ်းများအရ ပြည်နယ်လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ၂၃ ဦးတွင် ကြယ်ပွင့်ပြမေးခွန်းနှင့် ကြယ်ပွင့်မပြမေးခွန်းမေးမြန်းသူ ၁ဝ ဦးသာရှိပြီးကျန်သည့်ကိုယ်စားလှယ် ၁၃ ဦးမှာ အဆို နှင့် မေးခွန်းမေးမြန်းထားမှု မရှိသေးကြောင်းပြည်နယ်လွှတ်တော် မှတ်တမ်းများအရသိရသည်။

ကရင်ပြည်နယ်၏ ဒုတိယအကြိမ်မြောက် လွှတ်တော်ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးကို၂ဝ၁၆ ခုနှစ် ဖေဖေါ်ဝါရီလ ၈ ရက်နေ့တွင် စတင်ကျင်းပခဲ့ပြီး ၂ဝ၂ဝ ပြည့်နှစ် ဇွန်လ အထိ လွှတ်တော်အစည်းအဝေး ၂၂ ကြိမ် ကျင်းပပြီးစီးသွား ကြောင်းပြည်နယ် လွှတ်တော် တာဝန်ရှိသူထံမှ သိရသည်။ လွှတ်တော်တွင် မေးခွန်းအများဆုံးမေးမြန်းထားသူ မြဝတီမဲဆန္ဒနယ် လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် ဦးသန့်ဇင်အောင်က“မေးခွန်းမေးမြန်းတာ အဆိုတင်သွင်းတာတွေကို အဓိကလုပ်ရမယ့် ကိစ္စပေါ့နော်။ တစ်ချို့ကိုယ်စားလှယ်တွေကသူတို့ဒေသအတွက် မေးခွန်းမမေးဖြစ်တာတွေ တွေ့ရတယ်။ မေးခွန်းမေးလိုက်တဲ့အပေါ်မှာ သက်ဆိုင်ရာအစိုးရအဖွဲ့က ရာနှုန်းပြည့်မဟုတ်ရင်တောင် ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးကိစ္စနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော်တော်များများ ဆောင်ရွက် ပေးနိုင်ခဲ့တယ်ပေါ့နော်”ဟုဇွန်လ ၂၁ ရက်နေ့ကကေအိုင်စီသို့ပြောသည်။

“လွှတ်တော်အမတ်တစ်ချို့က ဝန်ကြီးနေရာယူထားတော့ မေးခွန်းမေးစရာမရှိတော့ဘူးပေါ့လေ။ နောက်တစ်ပိုင်းက ပြည် သူလူထုအရေးကိုစိတ်ဝင်စားမှုအားနည်းတယ်လို့ ပြောလို့ရတယ်။ NLD အရှိန်ကြောင့်သာတက်သွားတယ်။ သူတို့ရဲ့ အရည် အချင်း အစစ်အမှန်ကမပါလာဘူးလေ။ လူထုမေးခိုင်းရင်လည်းမေးလို့ရှိရင် ငါ့အတွက်အခက်ခဲများဖြစ်မလားစိုးရိမ်မှုရှိတယ် လို့ပဲယူဆမိတယ်။ ပြည်သူ့ကိုယ်စားလှယ်တစ်ယောက်အနေနဲ့ အရွေးခံတော့မယ်ဆိုရင် ပြည်သူ့အကျိုးကို ဆောင် ရွက်ဖို့ ရည်မှန်းထားတဲ့လူဖြစ်ဖို့ အရေးကြီးတယ်”ဟု ကရင်ရေးရာကော်မတီအတွင်းရေးမှူး စောကျော်စွာကဇွန်လ ၂၁ ရက် နေ့ ကေအိုင်စီသို့ပြောသည်။

ကရင်ပြည်နယ်လွှတ်တော်တွင် ဒုလွတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါ်နန်းသူဇာဝင်း၊ တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဗိုလ်ကြီး အောင်မြင့်ထွန်းနှင့် အခြားမြို့နယ်ရှိ ပြည်နယ်လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်စုစုပေါင်း ၁ဝ ဦးကမေးခွန်းပေါင်း ၅၇၅ ခု၊ အဆို ၃ ခု မေးမြန်းခဲ့ကြသည်ဟု လွှတ်တော်မှတ်တမ်းများအရသိရသည်။ ဒုတိယအကြိမ်မြောက် ကရင်ပြည်နယ်လွှတ်တော်၏ ၄ နှစ် ကျော်ကာလအတွင်း လွှတ်တော်ပုံမှန်အစည်းအဝေး ၁၄ ကြိမ်၊ အထူးအစည်းအဝေး ၂ ကြိမ်၊ အရေးပေါ်အစည်းအဝေး ၆ ကြိမ် ကျင်းပခဲ့ပြီးဟု ပြည်နယ်လွှတ်တော် တာဝန်ရှိသူထံမှ သိရသည်။ http://kicnews.org/2020/06/%e1%80%80 %e1%80%9b%e1%80%84%e1%80%b9%e1%80%bb%e1%

*************

၁၈။      မိုးနဲ  RCSS/SSA  ကိုဗစ်-၁၉ စစ်ဆေးရေး ဂိတ် တပ်မှ ဖျက်ဆီး

June 22, 2020

သျှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း လင်းခေးခရိုင် မိုးနဲမြို့နယ်အတွင်း RCSS/SSA ၏ ကိုဗစ်-၁၉ စစ်ဆေးရေး ဂိတ်ကို အစိုးရ တပ်မတော် က လာရောက် ဖျက်ဆီးခဲ့ကြောင်း စုံစမ်းသိရသည်။

ဖြစ်စဉ်မှာ ဇွန် ၂၁ ရက်တွင် မိုးနဲမြို့နယ် နားခန်ကျေးရွာအတွင်းရှိ သျှမ်းပြည် ပြန်လည်ထူထောင်ရေးကောင်စီ၊ သျှမ်းပြည် တပ်မတော် (RCSS/SSA) ၏ ကိုဗစ်-၁၉ စစ်ဆေးရေးဂိတ်ကို အရှေ့အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် (ရလခ) တိုင်းမှူး အမိန့် ဖြင့် လာရောက်ဖျက်ဆီးခဲ့သည် ဟု RCSS/SSA ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဒုဗိုလ်မှူးကြီး စဝ်အုမ်ခေး က သျှမ်းသံတော်ဆင့် ကို ပြောသည်။“ ခြေမြန်တပ်ရင်း ခမရ ၅၇၅ တပ် အင်အား ၃၀ ကျော်လောက် လာဖျက်တာပါ။ ရလခတိုင်းမှူး အမိန့်နဲ့ လာ ဖျက်တာပါ။ အရင်ကတည်းက ကျနော်တို့ စစ်ဆေးနေတဲ့ဂိတ်ပါ။ ဘာမှ မဖြစ်ပါဘူး။ ကျနော်တို့ ကျေးရွာတွေမှာလည်း ကျန်းမာရေး စစ်ဆေးဂိတ်တွေ အများကြီးရှိပါတယ်” ဟု ဒုဗိုလ်မှူးကြီး စဝ်အုမ်ခေး က ပြောသည်။

RCSS/SSA ၏ ကိုဗစ်-၁၉ ကာကွယ်တားဆီးရေး လုပ်ငန်းစဉ်များ ဆောင်ရွက်ရန်အတွက် တည်ဆောက်ထားသည့် ကိုဗစ်-၁၉ စစ်ဆေးရေးဂိတ်ကို အရှေ့အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် (ရလခ) တိုင်းမှူးဗိုလ်ချုပ် သန်းလှိုင် အမိန့်အရ လာရောက် ဖျက်ဆီးခဲ့ကြောင်း RCSS/SSA ၏ သတင်းဝက်ဆိုဒ် တွင် ရေးသားဖော်ပြထားသည်။

ကိုဗစ်-၁၉ ကျန်းမာရေး စစ်ဆေးသည့် ဂိတ်ကို လာရောက်ဖျက်ဆီးသည့် နားလောကျေးရွာအုပ်စု မိုင်းပန်မြို့နယ် အခြေစိုက် သည့် ခမရ ၅၇၅ သည်အရှေ့ အလယ်ပိုင်းတိုင်း စစ်ဌာနချုပ် (ရလခ-ခိုလမ်) လက်အောက်ခံ အမှတ် ၁၇ စစ်ဆင်ရေး ကွပ်ကဲရေး ဌာနချုပ် စကခ ၁၇ ၏ တပ်ရင်း ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။ RCSS/SSA ၏ ကျန်းမာရေး ဝန်ဆောင်မှုပေးနေသည့် ဝန်ထမ်းများသည် အစိုးရအာဏာပိုင်များ၏ တားဆီးပိတ်ပင်မှုကို မကြာခဏခံရသော်လည်း တဖက်တွင်လည်း RCSS/SSA ၏ ကိုဗစ်-၁၉ ကာကွယ် ထိန်းချုပ်ရေးအတွက် အစိုးရ၊ တပ်ပိုင်း ဆိုင်ရာက ထောက်ပံ့မှုများ ပေးဝေနေသည်မှာ စဉ်းစားစရာ ဖြစ်နေသည်ဟုလည်း ဒေသခံပြည်သူများက ပြောဆိုလာကြသည်။ https://burmese.shannews.org/archives/17215

**************

၁၉။      လူ့အခွင့်အရေးကောင်စီရဲ့  မြန်မာကို ပစ်မှတ်ထားတဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်မျိုး လက်မခံ

June 23, 2020

မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ လူ့အခွင့်အရေးအခြေအနေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ကုလသမဂ္ဂလူ့အခွင့်အရေးကောင်စီက ချမှတ်လိုက်တဲ့ ဆုံးဖြတ် ချက်ကို မြန်မာနိုင်ငံဘက်က လက်မခံပယ်ချလိုက်ပါတယ်။ ဆွစ်ဇာလန်နိ်ုင်ငံ ဂျနီဗာမြို့ မှာ ဇွန်လ ၂၂ ရက်နေ့က ကျင်းပခဲ့တဲ့ ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေးကောင်စီရဲ့ ၄၃ ကြိမ်မြောက် ပုံမှန်အစည်းအဝေးအတွင်း ဥရောပသမဂ္ဂ (EU) က တင်သွင်းခဲ့တဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်အဆိုကို လက်မခံကြောင်း ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာ မြန်မာအမြဲတမ်း ကိုယ်စားလှယ် ဦးကျော်မိုးထွန်းက အခုလို ပြောပါတယ်။

“နိုင်ငံတနိုင်ငံခြင်းအပေါ် ဆုံးဖြတ်ချက် ချမှတ်မှုကို ကန့်ကွက်ကြောင်းနဲ့ လူ့အခွင့်အရေး ပြဿနာတွေကို ဖြေရှင်းရာမှာ အပြုသဘောဆောင်ဖို့ ဘက်လိုက်မှုကင်းဖို့တွေ လိုအပ်တယ်”လို့ ဦးကျော်မိုးထွန်းက ပြောခဲ့တာပါ။ ဒါ့အပြင် နိုင်ငံတနိုင်ငံ ရဲ့ အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်ဆိုင်မှုကို လေးစားဖို့အပြင်၊ ရခိုင်အရေးကိစ္စမှာ စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးကော်မရှင်ရဲ့ အစီရင်ခံစာအရ ပြစ်မှုကျူးလွန်တဲ့သူတွေကို ပြည်တွင်းတရားစီရင်ရေး ဥပဒေတွေအရ အရေးယူဖို့လုပ်နေတာကို အသိအမှတ်ပြုဖို့နဲ့ ဆုံးဖြတ် ချက် အဆိုမူကြမ်းဟာ လက်တွေ့အမှန်တရားကို ထင်ဟပ်မှုမရှိကြောင်းလည်း ကန့်ကွက်ပြောဆိုသွားခဲ့ပါတယ်။

ကုလသမဂ္ဂလူ့အခွင့်အရေးကောင်စီရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်မှာတော့ ရခိုင်ပြည်နယ်အရေး အပါအဝင် မြန်မာနိုင်ငံတွင်းက လူ့အခွင့် အရေး အခြေအနေတွေမှာ တိုးတက်မှုမရှိတာတွေကို ဖော်ပြထားပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ ကိုယ်စားလှယ်ကတော့ ရခိုင်ပြည်နယ်အရေး အပါအဝင် ရင်ဆိုင်နေရတဲ့ စိန်ခေါ်မှုတွေကို ဖြေရှင်းနေကြောင်းနဲ့ အထူးသဖြင့် ကပ်ရောဂါကာလမှာ နောက်ထပ်ကြုံနေရတဲ့ စိန်ခေါ်မှုတွေကိုပါ ရင်ဆိုင်ကျော်လွှားနေရကြောင်းလည်း တုံ့ပြန်ထားပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံက လူ့ အခွင့်အရေး အခြေအနေတွေနဲ့ ပတ်သက်လို့ ဥရောပသမဂ္ဂ (EU) က ကမကထလုပ် တင်သွင်းခဲ့တဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ကိုတော့ ထောက်ခံမဲ ၃၇ မဲ၊ ကန့်ကွက်မဲ ၂ မဲနဲ့ ကြားနေမဲ ၈ မဲတို့နဲ့ အတည်ပြုခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ https://burmese.voanews  .com/a/myanmar-react-on-human-rights-council-u-kyaw-moe-tun-/5473583.html

**************

၂၀။      အင်းလေးကန်တွင် ဘက်ထရီရှော့တိုက် ငါးဖမ်းခြင်းများပိုမိုဆိုးရွားနေသဖြင့် ထိန်းသိမ်းပေးစေလိုကြောင်း ဒေသခံများ                      ပြောကြား

June 21, 2020

ညောင်ရွှေမြို့နယ် အင်းလေးကန်တွင် ဘက်ထရီရှော့တိုက်ငါးဖမ်းခြင်းများ ပိုမိုဆိုးရွားနေသဖြင့် ထိန်းသိမ်းပေးစေလိုကြောင်း အင်းလေးကန်တွင်နေထိုင်သည့် ဒေသခံများက ပြောကြားသည်။ အင်းလေးကန် အရှေ့ဘက်ခြမ်း၊ အနောက်ဘက်ခြမ်းရှိ ရေစပ်ကျေးရွာများတွင် ညဘက်မှောင်ချိန် ဘက်ထရီရှော့တိုက် ငါးဖမ်းခြင်းများ ယခုနောက်ပိုင်း ပိုမိုဆိုးရွားနေပြီး မူးယစ် ဆေးဝါး စိတ်ကြွဆေးပြားများလည်း များပြားလာနေကြောင်း၊ ဘက်ထရီရှော့တိုက် ငါးဖမ်းခြင်းနှင့် ဆေးပြားကိစ္စများကို ထိန်း သိမ်းဆောင်ရွက်ပေးစေလိုကြောင်း ဒေသခံများက ပြောကြားသည်။ အင်းလေးကန် အရှေ့ဘက်ခြမ်း၊ အနောက်ဘက်ခြမ်း အပြင် အင်းတောင်ဘက်တို့တွင် ဘက်ထရီရှော့တိုက် ငါးဖမ်းခြင်း၊ ညဘက်တွင် ငါးခိုးဖမ်းခြင်းကို တားမြစ်ပေးစေလိုကြောင်း ဒေသခံများက ဆိုသည်။

အင်းလေးကန် ဒေသထိန်းသိမ်းကာကွယ်ရေး ဥပဒေ ထွက်ရှိထားသော်လည်း ရက်ပေါင်း ၉၀ အတွင်း အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းနိုင်ခြင်းမရှိသေးသဖြင့် ဥပဒေ ထွက်ပြီးဘာမှလုပ်နိုင်ခြင်းမရှိသေးကြောင်းသိရသည်။“အင်းထဲအနှံ့ပဲ ရေရှိတဲ့နေရာ တိုင်းဖြစ်နေတာ။ အဓိကတော့ ကျေးရွာအစပ်တွေပေါ့။ နေရာတိုင်းရှိတယ်။ တောင်ပိုင်းမှာလည်းရှိတယ်။ မထိန်းနိုင်ဘူးဆို တာ အလုပ်မလုပ်ကြလို့ပေါ့။ ဥပဒေလုပ်သေးတယ်။ ကိုဗစ်နဲ့ ဘာနဲ့ဆိုတော့ မလုပ်နိုင်တော့ဘူး၊ တာဝန်ယူလုပ်နိုင်တဲ့သူမရှိ ဘူးဖြစ်နေတယ်။ စီမံချက်လည်း အရင်ကလုပ်သေးတယ်။ ပြည်သူမပါဘဲတော့မရဘူး။ ရပ်ကျေးလောက်နဲ့ လုပ်လို့တော့ ဘာမှမထူးဘူး။ ပြည်သူပါမှကို ရမယ်လေ”ဟု ညောင်ရွှေဒေသခံ ကိုမြတ်မင်းစိုးက ပြောကြားသည်။

ဘက်ထရီရှော့တိုက်ခြင်းကြောင့် ခရမ်းချဉ်ပင်များ၏ အမြစ်များကိုပါ ထိခိုက်မှုရှိပြီး ရေခြံလုပ်ငန်းကိုပင် ထိခိုက်မှုဖြစ်စေသော ကြောင့် ခြံကိုစောင့်အိပ်ရခြင်းရှိကြောင်းသိရသည်။ အင်းလေးကန်တွင် ခရမ်းချဉ်အများ ဆုံးစိုက်ပျိုးသောရွာများမှာ အနောက်ဘက်အခြမ်းမှ ကေလာ ၊ ငါးဖယ်ချောင်း၊ ကြေးစား ကုန်း၊ မြွှေပွေး၊ ပွဲစားကုန်းတို့ဖြစ်ပြီး နေရာအနှံ့တွင် ဘက်ထရီ ရှော့တိုက်မှု များပြားနေကြောင်းသိရသည်။ ဘတ်ထရီရှော့တိုက်နည်းဖြင့် ငါးဖမ်းရာတွင် ငါးသယံဇာတအမြောက်အမြား ပျက်စီးဆုံးရှုံးသည့်အပြင် မသေဆုံးဘဲကျန်လျှင်လည်း မျိုးမပွားနိုင်တော့ခြင်း၊ ကောင်းကျိုးပြု ဇီဝအင်းဆက်များစွာ သေကျေ ပျက်စီးခြင်းနှင့် ရှားပါးငါးမျိုးစိတ်များ (ဥပမာ- ငါးဖိန်းဒေသ မျိုးရင်း) မျိုးတုန်းသွားခြင်း အန္တရာယ်များကြုံတွေ့လာရသည့် အပြင် မိမိကိုယ်ကို ရှော့တိုက်မိလျှင်လည်း ဟော်မုန်းပျက်စီးခြင်းကြောင့် အကြောအရွတ်ဆိုင်ရာ ကျန်းမာရေးပြဿနာများ ရင်ဆိုင်ကြုံတွေ့နိုင်သဖြင့် အင်းလေးကန်အတွင်း ဘက်ထရီရှော့တိုက်ငါးဖမ်းနည်း ပပျောက်လာစေရန် ဌာနပေါင်းစုံအဘက် ဘက်က ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန်လိုသည့်အပြင် ဒေသခံများကိုယ်တိုင် ပါဝင်လာစေသောနည်းဖြင့် ပညာပေးလုပ်ငန်းများ အစဉ်တစိုက် ဆောင်ရွက်လာခြင်းဖြစ်ကြောင်း သစ်တောဦးစီးဌာနသဘာဝဝန်းကျင်နှင့် သားငှက်တိရစ္ဆာန်ထိန်းသိမ်းရေးဌာန အင်းလေးကန် တောရိုင်း တိရစ္ဆာန်ဘေးမဲ့တောဌာနမှ သိရသည်။

အင်းလေးကန်အတွင်းရှိသော ဇီဝမျိုးစုံ မျိုးကွဲများမှာ နုံ့တိုက်သတ္တဝါမျိုးစိတ် ကိုးမျိုး၊ ကုန်းနေရေနေ သတ္တဝါ ၂၆ မျိုး၊ ငှက်မျိုး စိတ် ၃၅၆ မျိုး၊ လိပ်ပြာမျိုးစိတ် ၉၄ မျိုး၊ ခရုမျိုးစိတ် ၁၂ မျိုး၊ ငါးမျိုးစိတ် ၅၇ မျိုးတို့ဖြစ်ပြီး အပင်မျိုး စိတ်များအဖြစ် သစ်မျိုးစိတ် ၁၀၈ မျိုး၊ ဝါးမျိုး စိတ် ၁၁ မျိုး၊ သစ်ခွမျိုးစိတ် ၁၈၄ မျိုး၊ ဆေး ဘက်ဝင်ပင် ၅၂၇ မျိုး၊ ရေညိုရေမှော် ၁၂ မျိုးတို့ရှိကြောင်း သိရ သည်။ https:// news-eleven.com/article/179427

**************

၂၁။      ကျောက်တော် အပေါက်ဝရွာတွင် လက်နက်ကြီးကျ၍ အရပ်သား  ၂  ဦး ဒဏ်ရာရ

June 22, 2020

ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ကျောက်တော်မြို့နယ်၊ အပေါက်ဝ ကျေးရွာတွင် ဇွန်လ ၂၁ ရက်နေ့ မနက်ပိုင်းက လက်နက်ကြီး ကျရောက် ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် အသက် ၅၀ အရွယ် ဦးအေးကျော်နှင့် ဒေါ်အေးခင်နု တို့ ၂ ဦး ထိခိုက် ဒဏ်ရာများ ရရှိခဲ့ကြောင်း သတင်း ရရှိသည်။

ဒဏ်ရာရရှိသူ ဦးအေးကျော်က “ကျနော်တို့ ရွာအနီး မီးရထားလမ်းဖက်က ဂျိမ်းဆိုပြီး အသံတွေကြားပြီး ပစ်ခတ်သံတွေကြား တယ်။ အသံတွေလည်း ဆူညံနေတာပဲ။ ကျနော်တို့ အိမ်အောက်မှာဝပ်နေကြတဲ့အခါ လက်နက်ကြီးအစ လာမှန်တာ။ လက် နက်ကြီးက ဘယ်နေရာကို ကျပြီးဘယ်လိုမှန်တယ်ဆိုတာ ကျနော်လည်း မသိခဲ့ဘူး။ ကျောကုန်းက နာလာမှ သိတာ”ဟု ဧရာဝတီသို့ပြောသည်။ အလားတူ ဒေါ်အေးခင်နုမှာလည်း လက်နက်ကြီး ပစ်ခတ်သံများကို ကြား၍ အိမ်အောက်တွင် ဝပ် နေစဉ် ထိုသို့ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်ကာ ၎င်းမှာ မွေးရာပါ စကားမပြောတတ်သဖြင့် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည့် အခြေနေကို

တော့ ပြန်မပြောပြနိုင်ပေ။ ဒေါ်အေးခင်နု၏ မောင်ဖြစ်သူ ဦးအောင်သိန်းထွန်း က “ကျနော် အစ်မကလည်း မွေးရာပါ စကား မပြောတတ်တော့ သေချာမပြောပြနိုင်ဘူး။ ဘေးနားကလူတွေပြောတာတော့ သေနတ်သံကြားလို့ ရွာသားတွေ ဟိုပြေးပုန်း၊ ဒီပြေးပုန်း၊ သူလည်း အိမ်အောက်မှာ ခေါင်းငုံ့ပြီး ဝပ်နေတဲ့အချိန် လာမှန်တာလို့ ပြောတယ်” ဟု ဧရာဝတီသို့ ပြောသည်။

ဒေသခံကျေးရွာသားများကတော့ ယမန်နေ့ မနက်ပိုင်းက တပ်မတော်စစ်ကြောင်းတခုက ကျေးရွာအနီးရှိ မီးရထားလမ်း ဘက်မှ ကန်စောက်တောင်ခြေဘက်သို့ ပြန်သွားစဉ် မိုင်းပေါက်ကွဲမှု ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက် ထိုသို့ လက်နက်ကြီး ကျည်ဆန်များ ကျရောက် ပေါက်ကွဲလာခြင်းဖြစ်ကြောင်းပြောသည်။ လက်ရှိအချိန်တွင် ကျောကုန်းနှင့် ညာဘက် လက်မောင်းတို့တွင် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ သူဦးအေးကျော်နှင့် ညာဘက်ဒူးတွင်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သူ ဒေါ်အေးခင်နုတို့ကို အပေါက်ဝ တိုက်နယ်ဆေးရုံမှတဆင့် စစ်တွေဆေးရုံသို့ ပို့ဆောင်ကာ ဆေးကုသမှု ခံယူနေလျှက်ရှိသည်။ ကျောက်တော်မြို့နယ်အတွင်းက အိမ်ခြေ ၁၅၀ဝ နီးပါး ရှိသည့် အပေါက်ဝ စံပြကျေးရွာတွင် ရန်ကုန်- စစ်တွေ ကားလမ်းပေါ်နှင့် ကုလားတန်မြစ်ကမ်းဘေးတွင် တည်ရှိသော ကျေးရွာတရွာ ဖြစ်သည်။

ရခိုင်ပြည်နယ်၊ မြောက်ပိုင်းမြို့နယ်များတွင် တပ်မတော် နှင့် AA တို့သည် ၂၀၁၈ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလကုန်း ကတည်းက နှစ်ဘက်တိုက်ပွဲများ ပြင်းထန်စွာဖြစ်ပွားနေသည်မှာ ၂ နှစ်နီးပါးကြာမြင့်လာမှုနှင့်အတူ စစ်ဘေးရှောင် အရေအတွက်မှာ ၂ သိန်းနီးပါးရှိကာ ဒေသခံပြည်သူများမှာလည်း အသက်လု ထွက်ပြေးနေကြရသည်။ မိုင်းပေါက်ကွဲမှုအပါအဝင် လက်နက်ကြီး၊ လက်နက်ငယ်များထိမှန်၍ အရပ်သားပြည် သူများမှာလည်း နေ့စဉ်နှင့်မျှ သေဆုံး၊ ဒဏ်ရာ ရရှိနေမှုနှင့် အတူ ဖမ်းဆီးခံရခြင်း၊ နေအိမ်များ မီးရှို့ခံရမှုများလည်း များပြားလာနေသည့်အတွက် အရပ်သားအစိုးရလက်ထက်တွင် အပြင်းထန်ဆုံးနှင့် ထိခိုက်မှု အများဆုံး တိုက်ပွဲလည်း ဖြစ်သည်။ https://burma.irrawaddy.com/news/2020/06/22/225084.html

***************

၂၂။       မြဝတီ-ကော့ကရိတ်အာရှလမ်းတွင် ပြောင်းဆန်တင်ယာဉ်တိမ်းမှောက်၍ ယာဉ်မောင်းသေဆုံးပြီး  ၅  ဦး ဒဏ်ရာရ

June 22, 2020

ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ် ကုန်သွယ်မှုလမ်းကြောင်း တစ်ခုဖြစ်သည့် ကရင်ပြည်နယ် မြဝတီ-ကော့ကရိတ် အာရှလမ်းတွင် ဇွန်လ ၂၁ ရက်နေ့ ညနေ ၅ နာရီအချိန်ခန့်ကပြောင်းဆန်တင် ၂၂ဘီး ကုန်တင်ယာဉ်တစ်စီး တိမ်းမှောက်မှုဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ယာဉ်မောင်း ဖြစ်သူသေဆုံးကာ လူ ၅ ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာများရရှိခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

ဇွန် ၂၁ ရက်နေ့ညနေ ၅ နာရီအချိန်ခန့်က မြဝတီ-ကော့ကရိတ်အာရှလမ်း မိုင်တိုင်အမှတ် ၁၆၀ ကီလိုမီတာနှင့် ကြား ကွမ်းခြံကွေ့ကုန်းဆင်းတွင် ကော့ကရိတ်ဘက်မှ မြဝတီဘက်သို့ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး ဒဂုံဆိပ်ကမ်းနေယာဉ်မောင်း ရဲလင်းအောင် (၂၈)နှစ်မောင်းနှင်ပြီးယာဉ်နောက်လိုက်ကျော်မိုးဦး(၂၇)နှစ်လိုက်ပါလာသည့်ယာဉ်အမှတ် 7D/9971 ဟွန်ဒိုင်း အမျိုးအစား အဖြူရောင် ၂၂ ဘီး တွဲကားယာဉ်သည်ပြောင်းဆန်များတင်ဆောင်လာပြီး အခင်းဖြစ်ရာအရောက်တွင် ဘရိတ် ပေါက်သွားကာလမ်း၏ယာဘက်ခြမ်းသို့ထိုးကျ၍ တိမ်းမှောက်သွားခြင်းဖြစ်သည်။ ယာဉ်တိမ်းမှောက်မှုကြောင့် ယာဉ်မောင်း ဖြစ်သူ ရဲလင်းအောင်မှာ အခင်းဖြစ်နေရာတွင် ဦးခေါင်းဒဏ်ရာဖြင့် သေဆုံးသွားခဲ့ပြီး ယာဉ်ထိုးကျနေစဉ် ယာဉ်ပွတ်တိုက်မိ သည့် လမ်းဘေးရေသန့်ဘူးကောက်နေသူနှစ်ဦးအပါအဝင် ယာဉ်ပေါ်ပါသူများ စုစုပေါင်း ၅ ဦး (မစိုးရိမ်ရ) ဒဏ်ရာအသီးသီး ရရှိခဲ့သည်။ အဆိုပါ ယာဉ်တိမ်းမှောက်မှုဖြစ်စဉ်တွင် မြဝတီခရိုင်၊ ဒုခရိုင်ရဲတပ်ဖွဲ့မှူး ရဲမှူးစိန်ဒွေး နှင့် ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်များ၊ မြဝတီ ယာဉ်ထိန်း တပ်ဖွဲ့စု ၇၃ မှ ယာဉ်ထိန်းတပ်ဖွဲ့ဝင်များနှင့် မြဝတီခရိုင်မီးသတ်တပ်ဖွဲ့ဝင်များမှအခင်းဖြစ်ရာနေရာသို့ သွားရောက် စစ်ဆေး ကြည့်ရှုစစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။

ယာဉ်အားကြံ့ခိုင်မှုမစစ်ဆေးဘဲမဆင်မခြင်မောင်းနှင်မှုကြောင့် လမ်းဘေး တိမ်း မှောက် ခဲ့ကာ လူသေဆုံးစေခဲ့ပြီး လူ ၅ ဦးထိခိုက်ဒဏ်ရာရစေသည့် ယာဉ်မောင်း ရဲလင်းအောင်(၂၈)နှစ်(ကွယ်လွန်) အားသင်္ဃန်းညီ နောင်ရဲစခန်းမှ ယာဉ်(ပ) ၁ဝ/၂ဝ၂ဝ၊ ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ ၂၇၉/၃၃၇/၃၃၈/၃ဝ၄(က)ဖြင့်အမှုဖွင့်အရေး ယူထားကြောင်း သိရသည်။ http://kicnew s.org /2020/06/%e1%80%bb%e1%80%99%e1%80%9d%e1%80%90%e1%80%ae

***************

၂၃။      တောင်ကြီးမြို့ တောင်ချွန်းသွားလမ်းအား ယာဉ်မဝင်ရန်ကန့်သတ်

June 22, 2020

တောင်ကြီးမြို့ တောင်ချွန်းသွားလမ်းအား သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယာဉ်မဝင်ရ ကန့်သတ်နယ်မြေအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး ဆိုင်းဘုတ်တင်ထားကြောင်း ရှမ်းပြည်နယ်သစ်တော ဦးစီးဌာနမှ သတင်းရရှိသည်။

အရှေ့ဘက်တောင်ပေါ်ဒေသဖြစ်သည့် တောင်ချွန်းတောင်ကြောသည် တောင်ကြီးမြို့၏ ရေဝေ၊ ရေလဲ ဒေသတစ်ခုဖြစ်ပြီး သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ပျက်စီးမှုမရှိစေရန် ရည်ရွယ်ကာ ယင်းသို့ ကန့်သတ်လိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။ သို့ဖြစ်၍ တောင်ချွန်းသွား လမ်းအား ကား၊ ဆိုင်ကယ်များ ဝင်ရောက်မှုမရှိစေရန် ဇွန်လ ၂၁ ရက်ကစ၍ ကားတာယာများဖြင့် အကာအရံ ပြုလုပ်ထား ကြောင်း ရှင်သန်ကမ္ဘာမြေ အစိမ်းရောင် ကွန်ရက်အဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါ်ချယ်ရီကျော်က ပြောသည်။ “သဘာဝ တောလမ်းအတိုင်း ဖြစ်စေဖို့ ရည်ရွယ်ပါတယ်၊ အခုလို ကာရံသွားမယ်ဆိုတာကိုလည်း ရှမ်းပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ကို ခွင့်ပြုချက်တောင်းခံပြီး လုပ် ဆောင်ခဲ့တာပါ”ဟု ဒေါ်ချယ်ရီ ကျော်က ပြောသည်။

တောင်ချွန်းသည် တောင်ကြီးမြို့၏ အထင်ကရနေရာတစ် ခုဖြစ်ပြီး ယာဉ်များသွားလာတတ်သည့်အတွက် သဘာဝပတ်ဝန်း ကျင်များပျက်စီးခြင်း၊ အမှိုက်များစည်းကမ်းမဲ့စွန့်ပစ်ခြင်း၊ သစ်ပင်များခုတ်ထွင်ခံရခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိသည်ဟုလည်း တောင်ကြီး ဒေသခံအချို့က ပြောသည်။ https://7day.news/detail?id=189756

**************

၂၄။      အထောက်အထားမပြည့်စုံသူ နေရပ်ပြန်များ ငွေကြေးတောင်းခံမှု မပေးနိုင်၍ အချုပ်ကျခံနေရ

June 21, 2020

ကမ္ဘာ့ကပ်ရောဂါ Covid-19 အရေးပေါ်ကာလအတွင်း နေရပ်မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်လာသော ရွှေ့ပြောင်းလုပ်သား များအနက် ပတ်စ်ပို့နှင့် စာရွက်စာတမ်း မပြည့်စုံသူများကိ်ု ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ် မဲဆောက်-မြဝတီ အမှတ် ၂ ချစ် ကြည်ရေးတံတား ထိုင်း ဘက်ခြမ်း၌ တာဝန်ရှိသူများက ငွေကြေးတောင်းခံမှုများရှိရာ မပေးနိုင်၍ အချုပ် ကျခံရသူ အများအပြားရှိကြောင်း နေရပ်ပြန် လာသူများက ပြောသည်။

ထိုင်းနိုင်ငံအတွင်းရှိ စက်ရုံအလုပ်ရုံများ ကုန်ကြမ်းပြတ်လပ်ခြင်း၊ ကုန်ချေတင်ပို့ ရောင်းချမှုအဆင်မပြေခြင်းတို့ကြောင့် လနှင့် ချီ အလုပ်ရပ်နားထားရ၍ နေရပ်သို့ ပြန်လာစဉ် ထိုင်းဘက်ခြမ်း၌ တာဝန်ရှိသူများက ဘတ်ငွေ ၁,ဝ၀ဝ တောင်းရာ မပေးနိုင်၍ အချုပ်သုံးရက်ကျခဲ့ရသည်ဟု နေရပ်ပြန် မြန်မာရွှေ့ပြောင်း အလုပ်သမ တစ်ဦးက ယခုလို ပြောသည်။“ဇွန် ၁၅ ရက်နေ့က လာတယ်။ ၁၆ ရက်နေ့ မှာ အမှတ် (၂) ချစ်ကြည်ရေးတံတား(ထိုင်းဘက်)ကို ရောက်တယ်။ အထောက်အထား မပြည့်စုံလို့ ဒဏ်ငွေ တစ်ထောင်ရိုက်တယ်၊ သမီးတို့က မပေးနိုင်ဘူး၊ ဘတ်တစ်ထောင်မပေး နိုင်တော့ သုံးရက် အချုပ်ကျပါ တယ်ရှင့်၊ ဘယ်သူတောင်းလဲတော့မသိဘူး။ ဗမာစကားပြောတဲ့သူပဲတောင်းတာ၊ မပေးနိုင်တော့ အမှတ်(၁) တံတားဘက်ကို ခေါ်သွား ပြီး အချုပ်မှာ သုံးရက်ထိန်းသိမ်းထားတယ်။ ”ဟု ၎င်းက ပြောသည်။

ထို့အပြင် ၎င်းနှင့်အတူ အမှတ် ၂ ချစ်ကြည်တံတား ထိုင်းဘက်းခြမ်း၌ ငွေကြေးမပေးနိုင်၍ အချုပ်ကျခံခဲ့ရသူ လေးဆယ်ခန့်ရှိ သည်ဟုလည်း အဆိုပါ နေရပ်ပြန်အလုပ်သမက ဖြည့်စွက်ပြောသည်။

COVID-19 အရေးပေါ်ကာလတွင် ဒုက္ခဖြစ်ပြီး နေရပ်သို့ပြန်လာသူ မြန်မာလုပ်သားများကို မလိုအပ်ဘဲအချုပ်ထဲ မထည့်စေ လိုကြောင်းနှင့်ယခုလိုဒုက္ခများသည့်အချိန်တွင် ထပ်ပြီးဒုက္ခမပေးစေလိုကြောင်း မြဝတီခရိုင်အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ဦးတေဇာအောင် က ပြောသည်။ “ကိုဗစ်အရေးပေါ်ကာလမှာ ကန့်သတ်ချက်တွေရှိသလို ကင်းလွှတ်ခွင့်တွေလည်းပေးထားပါတယ်။ အဲကင်း လွှတ်ခွင့်ကို ရစေချင်တယ်။ ဒီလူတွေက ကျန်တဲ့နေရာ သွားမှာလည်း မဟုတ်ဘူး။ ပေးထားတဲ့ လမ်းကြောင်းက နေပြန်မှာ။ ဒီလိုအခြေအနေမှာ မလိုအပ်ဘဲ အချုပ်ခန်းထဲမထည့်စေချင်ဘူး၊ ထည့်လိုက်ခြင်းအားဖြင့် ဘာဖြစ်လဲဆိုတော့ ကျနော်တို့ နိုင်ငံသားတွေဟာ တကယ်ပင်ပန်းဆင်းရဲခံပြီးသွားပြီးတော့ ရှာရတာ၊ ဒီလောက် ဒုက္ခတွေများနေတဲ့အချိန် တည့်တည့်ပြော ရရင် ထပ်ပြီးတော့ဒုက္ခမပေးစေချင်ဘူး။ ဒီဟာလေးတွေကို အကောင်းဆုံးဖြစ်အောင်တော့ ဆောင်ရွက်နေပါတယ်”ဟု ခရိုင် အုပ်ချုပ်ရေးမှူးက ပြောသည်။

မြဝတီနယ်စပ် အမှတ်(၂) ချစ်ကြည်ရေးတံတားကတစ်ဆင့် Covid-19 အရေးပေါ်ကာလအတွင်း နှစ်နိုင်ငံ တာဝန်ရှိသူများ ၏ ညှိနှိုင်းမှုအရ မေလ ၂၃ ရက်မှ ဇွန်လ ၉ ရက်နေ့ထိ မြန်မာရွှေ ့ပြောင်းလုပ်သား စုစုပေါင်း လူဦးရေ ၃၀ဝ၀ဝ ကျော် ပြန် လည် ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီဟုသိရသည်။ ထိုသို့ပြန်လာသူများအနက် စာရွက်စာတမ်းအထောက်အထား မပြည့်စုံသူအများအပြား မှာ ထိုင်းဘက်ခြမ်းမှ ငွေကြေးတောင်းခံမှုကို မပေးနိုင်၍ ယခုလို အချုပ်ကျခံခဲ့ရမှုနှင့် ကြုံတွေ့နေရခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြ သည်။ http:// kicnews.org/2020/06/%e1%80%a1%e1%80%b1%e1%80%91%e1%80%ac%e1%80e1%

**************

 

မှတ်ချက်။          သက်ဆိုင်ရာ သတင်းမီဒီယာအသီးသီးမှ ကောက်နုတ်ဖော်ပြခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

 

*** ပြီး ***

 

ေန႔စဥ္သတင္းမ်ား စုေဆာင္းတင္ျပျခင္း၊ နေ့စဉ်သတင်းများ စုဆောင်းတင်ပြခြင်း

zawgyi

ေန႔စဥ္သတင္းမ်ား စုေဆာင္းတင္ျပျခင္း
(No. 36, June 19, 2020)

၁။ ၿမိဳ႕နယ္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းမ်ားေရြးခ်ယ္ရာတြင္ မြန္ညီညြတ္ေရးပါတီဗဟိုမွ ဝင္ေရာက္စြက္ဖက္မည္မဟုတ္

၂။ ဇြန္ ၁၆ ရက္ကို သွ်မ္းအမ်ိဳးသားအခြင့္အေရးေန႔အျဖစ္ သတ္မွတ္

၃။ AA ေၾကာင့္ ရခိုင္၏ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ယႏၱရား မပ်က္စီးႏိုင္ဟု အစိုးရ အဖြဲ႔ရံုး ေျပာ

၄။ ႏွစ္ပတ္အတြင္း ဒုတိယအႀကိမ္ ျမန္မာစစ္တပ္ ႏွင့္ KIA တိုက္ပြဲ ျဖစ္ပြား

၅။ ဒီမိုကေရစီအေရးႏွင့္ တုိင္းရင္းအေရး တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူ ေနာ္အုန္းလွ ရန္ကုန္ကရင့္ေရးရာ ဝင္ၿပိဳင္မည္

၆။ လာမည့္ လႊတ္ေတာ္တြင္ ၅၈ ေနရာ ရရွိမည္ဟု SNDP ခန္႔မွန္း

၇။    ကြတ္ခိုင္ ရြာသား ၅ ဦး တပ္မေတာ္မွ လမ္းျပ အျဖစ္ေခၚေဆာင္သြား

၈။ သခင္စစ္ကုမၸဏီကို တရားစြဲဆိုထားသည့္အမႈ တရားလိုသက္ေသ ရဲစခန္း၏ထြက္ဆိုမႈကို အားရေက်နပ္မႈ မရွိဟုဆို

၉။ အမ္းၿမိဳ႕ ခ်င္းဒုကၡသည္ တစ္ေထာင္ေက်ာ္ ဆန္ရိကၡာအေရးေပၚလိုအပ္

၁၀။ ေနာင္ခ်ိဳ ဂုတ္တြင္း ကားတစီး ေခ်ာက္ထဲက် ၃ ဦးေသ

၁၁။ ျပည္နယ္အစိုးရ၏ လယ္ယာေျမေဖာ္ထုတ္မွုေၾကာင့္ လီဒိုလမ္းမေပၚေက်းရြာ ၂ ခုအျငင္းပြားဖြယ္ရွိေန

၁၂။ မူးယစ္ေဆးဝါးျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူမ်ားအတြက္ ထားစရာေနရာလံုေလာက္မႈမရွိေတာ့ဟု မြန္ျပည္သစ္ပါတီ သထံုခရိုင္ တာဝန္ရွိသူ                 ေျပာ

၁၃။ ကိုဗစ္ လုပ္ငန္းစဥ္ ေဆာင္ရြက္ေနသည့္ RCSS/SSA ကို အာဏာပိုင္မ်ား တားျမစ္

၁၄။ ေက်ာက္ျဖဴတြင္ ေထြအုပ္ဝန္ထမ္း ၁ ဦးအသတ္ခံရ

၁၅။ လားရိႈးၿမိဳ႕နယ္အတြင္း ပုတ္ပြေနသည့္ အမ်ိဳးသမီးအေလာင္း ၂ ေလာင္းေတြ႔

၁၆။ ေရြးေကာက္ပြဲ ဝင္ၿပိဳင္လိုသူမ်ားအတြက္ ဆႏၵျပဳလႊာမ်ား KPP စတင္ေတာင္းယူ

၁၇။ ျမန္မာအလံ ျဖဳတ္ခ်ခံခဲ့ရသည့္ ခ်င္းေရႊေဟာ္တြင္ နယ္နမိတ္ ျပန္တိုင္းဖို႔ တရုတ္နွင့္ သေဘာတူညီမႈ ရ

၁၈။ မူးယစ္သံသယ တပ္ရင္းမွဴးကို ရဲထံအစစ္ခံရန္ အစိုးရအသိေပးမႈ DKBA မတံု႔ျပန္

၁၉။ တာေလာႀကီးေက်းရြာ ႏွစ္ရွည္ပင္စိုက္ပ်ိဳးေျမေနရာ ဖ်က္စီးခံရမႈ ျပည္နယ္အစိုးရ စုံစမ္းေန

၂၀။ ေခါႏူးစုမ္ အမ်ိုးသားဥယ်ာဥ္တြင္ အိမ္ေမြး တိရိစာၦန္မ်ား စည္းကမ္းမဲ့ လႊတ္ျခင္းကို အေရးယူေပးရန္ ေတာင္းဆို

၂၁။ ဂ်ပန္စ္က်န္ပစၥည္း စမ္းသပ္တူးေဖာ္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ခ်န္ထားရွိေသာ ေရကန္တြင္ ၄ ေလာင္းၿပိဳင္ ေရနစ္ေသဆံုး

၂၂။ ျမဝတီၿမိဳ႕ ညမထြက္ရအမိန္႔ ဇြန္လ ၃၀ ရက္ထိ တိုးျမႇင့္ထားၿပီး ၂လအတြင္း အမိန္႔ခ်ိဳးေဖာက္သူ ၈၀၀ ေက်ာ္ဖမ္း မိ

၂၃။ လယ္သမားမ်ားအတြက္ COVID 19 ကာလအထူးေခ်းေငြ စတင္ထုတ္ေပးသြားမည္

၂၄။ ေတာင္ကုတ္ၿမိဳ႕ႏွင့္ ငါးမိုင္ခန္႔အကြာတြင္ အင္အားရစ္(ခ္)တာစေကး ၅.ဝ အဆင့္ရွိ ေျမငလ်င္တစ္ခု လႈပ္ခတ္

****************

၁။ ၿမိဳ႕နယ္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းမ်ားေရြးခ်ယ္ရာတြင္ မြန္ညီညြတ္ေရးပါတီဗဟိုမွ ဝင္ေရာက္စြက္ဖက္မည္မဟုတ္
June 16, 2020

၂၀၂၀ ေရြးေကာက္ပြဲဝင္ၾကမည့္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းမ်ားေရြးခ်ယ္ရာတြင္ သက္ဆိုင္ရာၿမိဳ႕နယ္အလိုက္ စိတ္ႀကိဳက္ေရြး ခ်ယ္ ေစမွာျဖစ္ၿပီး မြန္ညီညြတ္ေရးပါတီ MUP ဗဟိုမွ ဝင္ေရာက္စြက္ဖက္မည္မဟုတ္ေၾကာင္း ဗဟိုအလုပ္အမႈေဆာင္အဖြဲ႔ဝင္ ႏိုင္က်န္ရစ္က ေျပာၾကားသည္။“မိမိတို႔ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းေရြးခ်ယ္ဖို႔က မိမိတို႔ၿမိဳ႕နယ္ေကာ္မတီေတြအေပၚမွာပဲ အဓိက မူတည္ပါတယ္၊ ေရြးခ်ယ္မႈအခြင့္အာဏာေတြ ၿမိဳ႕နယ္ကိုအျပည့္အပ္ႏွင္းေပးထားပါတယ္၊ က်ေနာ္တို႔ ဗဟိုအဆင့္ေရြးခ်ယ္ ေရးအဖြဲ႔ကေန ၿမိဳ႕နယ္ေတြကို ဝင္ေရာက္စြက္ဖက္မွာမဟုတ္ဘူး၊ ကိုယ့္ၿမိဳ႕နယ္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းေတြကို ကိုယ့္ၿမိဳ႕နယ္ ကသာ ေရြးခ်ယ္တာ အေကာင္းဆံုးပါပဲ” ဟု ႏိုင္က်န္ရစ္က ဆိုသည္။

မြန္ညီညြတ္ေရးပါတီ ဥကၠဌ ႏိုင္တင္ေအာင္၊ ဗဟိုအလုပ္အမႈေဆာင္ဝင္မ်ားျဖစ္ၾကေသာ ႏိုင္က်န္ရစ္၊ ႏိုင္မြန္ရာဇာႏွင့္ ႏိုင္ေအာင္မြန္ တို႔ပါဝင္သည့္ ဗဟိုအဆင့္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းေရြးခ်ယ္ေရးအဖြဲ႔က ၂၀၂၀ ေရြးေကာက္ပြဲေအာင္ႏိုင္ေရး မဟာဗ်ဴဟာ ႏွင့္ပတ္သက္၍ ယေန႔(ဇြန္ ၁၆) တြင္ သံျဖဴဇရပ္ၿမိဳ႕၌ ၿမိဳ႕နယ္ MUP ပါတီေကာ္မတီဝင္ ၁၀ဝ ခန္႔အား လာ ေရာက္ေတြ႕ဆံု၍ ရွင္းလင္းေျပာၾကားခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းအျဖစ္ ေရြးေကာက္ပြဲဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္လိုသူ ပါတီဝင္မ်ားအေနျဖင့္ သက္ဆိုင္ရာၿမိဳ႕နယ္ပါတီရံုးအသီးသီးသို႔ ဇြန္လ ၃၀ ရက္ေန႔ကို ေနာက္ဆံုးထား၍ သတ္မွတ္ေလွ်ာက္ လႊာပံုစံျဖင့္ အဆိုျပဳလႊာ တင္သြင္းရမည္ျဖစ္ၿပီး ၿမိဳ႕နယ္အဆင့္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းေရြးခ်ယ္ေရးအဖြဲ႔က မိမိတို႔ ကိုယ္စား လွယ္ေလာင္းမ်ားကိုေရြးခ်ယ္၍ ဇူလိုင္လ ၁၅ ရက္ေန႔ ေနာက္ဆံုးထားၿပီး ပါတီဗဟိုဌာနခ်ဳပ္ စာရင္းေပးပို႔ရမည္ဟု အသိေပး ထားသည္။ MUP ပါတီကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း အရည္အခ်င္းသတ္မွတ္ခ်က္ ၁၉ ခ်က္ရွိသည့္အနက္ အဓိကအားျဖင့္ ေဒသခံ (သို႔မဟုတ္) ေဒသတြင္းေနထိုင္သူ (သို႔မဟုတ္) ဇာတိေမြးရပ္ေျမမွ ပါတီဝင္ျဖစ္ရမည္ဟု ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း အရည္ အခ်င္း (Criteria of Candidate) သတ္မွတ္ခ်က္တြင္ ဦးစားေပး ေဖာ္ျပထားသည္။

ၿပီးခဲ့သည့္ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲ၌ သံျဖဴဇရပ္ၿမိဳ႕နယ္အတြင္း မြန္အမ်ိဳးသားပါတီ MNP, မြန္ေဒသလံုးဆိုင္ရာဒီမိုကေရစီပါတီ AMDP, အမ်ိဳးသမီးပါတီ(မြန္)ႏွင့္ မြန္အမ်ိဳးသား တစ္သီးပုဂၢလကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းမ်ားစြာ ပါဝင္ယွဥ္ၿပိဳင္ၾကသျဖင့္ မြန္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းမ်ား အခ်င္းခ်င္းထိပ္တိုက္ျဖစ္ကုန္ၾကၿပီး NLD ကိုယ္စားလွယ္မ်ားက မဲဆႏၵနယ္ေျမအားလံုးတြင္ အျပတ္အသပ္ အႏိုင္ရရွိခဲ့ေၾကာင္း ေတြ႔ရသည္။ ယခုအခါ မြန္အင္အားစုအားလံုး ျပန္လည္ေပါင္းစည္းထားေသာ မြန္ညီညြတ္ ေရးပါတီ၏ တစ္ခုတည္းေသာ အလံေတာ္ေအာက္တြင္ ၂၀၂၀ ေရြးေကာက္ပြဲဝင္ေရာက္ၾကမည့္ မြန္အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ား မဲဆႏၵေနရာအေတာ္မ်ားမ်ားတြင္ ေအာင္ပြဲဆင္ႏိုင္လိမ့္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာသူမ်ားက သံုးသပ္ၾကသည္။ http://burmese.monnews.org/2020/06/16/%e1%80%99%e1%80%bc%e1

**************

၂။ ဇြန္ ၁၆ ရက္ကို သွ်မ္းအမ်ိဳးသားအခြင့္အေရးေန႔အျဖစ္ သတ္မွတ္
June 16, 2020

လြန္ခဲ့သည့္ ၂၃ ႏွစ္က သွ်မ္းျပည္ အလယ္ပိုင္းတြင္ အစုလံုအၿပံဳလိုက္ သတ္ျဖတ္ခံရသည့္ ေန႔ကို သတိရ ေအာက္ေမ့ေစရန္ အတြက္ ဇြန္ ၁၆ ရက္ကို သွ်မ္းအမ်ိဳးသားလူ႔အခြင့္အေရးေန႔အျဖစ္ သတ္မွတ္လိုက္ေၾကာင္း CSSU ကထုတ္ျပန္လိုက္သည္။

၁၉၉၆ မွ ၁၉၉၈ ခုႏွစ္အတြင္းျဖတ္ေလးျဖတ္စီမံကိန္းျဖင့္ အစိုးရတပ္မေတာ္မွ သွ်မ္းျပည္ေတာင္ပိုင္းရွိ ေက်းလက္လူထုအား အတင္းအဓမၼ ေနရပ္ေျပာင္းေရႊ႕ခိုင္းမႈ၊ အစုလိုက္အၿပံဳလိုက္သတ္ျဖတ္မႈ၊ အတင္းအဓမၼျပဳက်င့္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ ၁၉၉၇ ခုႏွစ္ ဇြန္လ ၁၆ ရက္က သွ်မ္းျပည္ေတာင္ပိုင္း လြိဳင္လင္ခရိုင္ ကြန္ဟိန္းၿမိဳ႕နယ္အတြင္း အမ်ိဳးသမီးႏွင့္ကေလးငယ္အပါ အဝင္ ေက်းလက္ျပည္သူ ၅၆ ဦးကို သတ္ျဖတ္မႈလုပ္ခဲ့သည့္ရက္ကို ဝမ္းနည္းသတိရေအာက္ေမ့သည့္အေနျဖင့္ သွ်မ္းအမ်ိဳး သားလူ႔အခြင့္အေရးေန႔အျဖစ္ သတ္မွတ္လိုက္ရျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း သွ်မ္းျပည္ညီညြတ္ေရးေကာ္မတီက ယေန႔ ဇြန္ ၁၆ ရက္စြဲ ျဖင့္ ထုတ္ျပန္လိုက္သည္။

သွ်မ္းအမ်ိဳးသားလူ႔အခြင့္အေရးေန႔ သတ္မွတ္လိုက္သည့္ ကိစၥႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး CSSU ၏ အတြင္းေရးမွဴး စိုင္းဆိုင္မုဒ္ က “လြန္ခဲ့တဲ့ ၂၃ ႏွစ္က စစ္တပ္က သွ်မ္းျပည္သားေတြအေပၚလူ႔အခြင့္အေရး က်ဴးလြန္ခဲ့တာေတြကို ျပန္သတိရေအာင္၊ လူ ငယ္ေတြကို သမိုင္းေၾကာင္းသိေအာင္၊ ေနာက္အဲဒီအခ်ိန္က ေသဆံုးသြားတဲ့သူေတြကို သတိရေအာက္ေမ့ဖို႔ပါ”ဟု သွ်မ္းသံ ေတာ္ဆင့္ ကိုေျပာသည္။ လြန္ခဲ့သည့္ႏွစ္ေပါင္း ၂၃ ႏွစ္ကအတိုင္း သမိုင္းျဖစ္ရပ္ဆိုးမ်ားထပ္မံ မေပၚေပါက္ေစဘဲ ၿငိမ္းခ်မ္း ေရး လ်င္ျမန္စြာျဖစ္ထြန္းရန္၊ က်ဴးေက်ာ္ေစာ္ကားသူမ်ား၏ အျပစ္ေၾကြးအား ေဆးေၾကာေပးရာေရာက္ေစရန္၊ မတရားက်ဴး လြန္ခံခဲ့ရသည့္ အျပစ္မဲ့ျပည္သူတို႔၏ မိသားစုဝင္းမ်ား အားႏွစ္သိမ့္ကုစားေပးရာေရာက္ေစရန္ႏွင့္ ေသဆံုးသြားသည့္ အျပစ္ မဲ့ျပည္သူတို႔အား ေအာက္ေမ့သတိရသည့္အေနျဖင့္ ရည္ရြယ္ကာ ဇြန္ ၁၆ ရက္ကို သွ်မ္းအမ်ိဳးသားလူ႔အခြင့္အေရးေန႔အျဖစ္ သတ္မွတ္ေၾကာင္း CSSU ၏ ထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

ျမန္မာစစ္အစိုးရ၏ စစ္ရာဇာဝတ္မႈေျမာက္သည့္ က်ဴးလြန္မႈမ်ားကို အဆိုးရြားဆံုးႏွင့္ အက်ယ္ျပန္႔ဆံုးထိခိုက္ခံစားခဲ့ရသည့္ ၿမိဳ႕နယ္ေပါင္း ၁၁ ၿမိဳ႕နယ္၊ ရြာေပါင္း ၁၄၀ဝ ေက်ာ္ ထိခိုက္ပ်က္စီးခဲ့ၿပီး၊ အမ်ိဳးသမီးေပါင္း ၆၀ဝ ေက်ာ္ လိင္အၾကမ္းဖက္ခံခဲ့ရ သည္။ ျမန္မာစစ္အစိုးရ အေနျဖင့္ သွ်မ္းျပည္သူမ်ားအေပၚ က်ဴးလြန္ခဲ့သည့္ျဖစ္ရပ္ကို ယေန႔ထိတိုင္ အေရးယူေဆာင္ရြက္ ျခင္းမရွိေသးသည့္အျပင္ ဆက္လက္ၿပီးက်ဴးလြန္ေနဆဲဟု သွ်မ္းလူ႔အခြင့္အေရး တက္ၾကြေဆာင္ရြက္သူမ်ားကေျပာဆိုသည္။

၁၉၉၆-၁၉၉၈ ကာလတြင္ သွ်မ္းျပည္ ေတာင္ပိုင္းၿမိဳ႕နယ္ ၁၅ ၿမိဳ႕နယ္အတြင္း စစ္အစိုးရမွ နယ္ေျမ ရွင္းလင္းမႈေၾကာင့္ ေက်း လက္ျပည္သူ ၄ သိန္းေက်ာ္ ေနရပ္စြန္႔ခြာခဲ့ရၿပီး အစုလိုက္အၿပံဳလိုက္ သတ္ျဖတ္ခံရျခင္း အဓမၼျပဳက်င့္ခံရျခင္းသည္ ယေန႔ တိုင္ တရားမွ်တမႈ မရရွိေသးေၾကာင္းလည္း သွ်မ္းလူမႈအသင္းမ်ားက ယေန႔ရက္စြဲျဖင့္ ထုတ္ျပန္ေၾကညာလိုက္သည္။ ဇြန္ ၁၆ ရက္ကိုသွ်မ္းလူမႈ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားက ေနရာေဒသအႏွံ႔တြင္ လြန္ခဲ့သည့္ ၂၃ ႏွစ္တြင္ စစ္တပ္က်ဴးလြန္မႈေၾကာင့္ ေသဆံုး သြားသူမ်ားအတြက္ ဝမ္းနည္းျခင္း သတိရေအာက္ေမ့ျခင္းအေနျဖင့္ အလွဴဒါနမ်ားလည္း ျပဳလုပ္ေပးေၾကာင္း သိရသည္။ https://burmese.shannews.o rg/archives/17118

**************

၃။ AA ေၾကာင့္ ရခိုင္၏ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ယႏၱရား မပ်က္စီးႏိုင္ဟု အစိုးရ အဖြဲ႔ရံုး ေျပာ
June 16, 2020

ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ ရကၡိဳင့္ စစ္တပ္ (AA) ၏ တိုက္ခိုက္ေနမႈမ်ားက အစိုးရ၏ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ယႏၱရားမ်ား ပ်က္စီးသြားႏိုင္သည္ အထိ စိုးရိမ္စရာမရွိေၾကာင္း ျပည္ေထာင္စုအစိုးရအဖြဲ႔ရံုးဝန္ျကီးဌာနမွ တာဝန္ရွိသူမ်ားကေျပာသည္။ ေနျပည္ေတာ္တြင္ က်င္းပျပဳလုပ္သည့္ အစိုးရ၏ စတုတၳ ၁ ႏွစ္တာကာလအတြင္း ေဆာင္ရြက္ခဲ့သည္မ်ားကို ျပည္ေထာင္စု အစိုးရအဖြဲ႔ရံုး ဝန္ႀကီးဌာနမွ ရွင္းလင္းစဥ္ ယင္းဌာန၏ ဒုတိယဝန္ႀကီး ဦးတင္ျမင့္ႏွင့္ ညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဦးျမင့္သန္း တို႔က အထက္ပါ အတိုင္း ေျပာဆိုျခင္းျဖစ္သည္။“ရခိုင္ျပည္နယ္အစိုးရအဖြဲ႔ကလည္း သူ႔နယ္ေျမေဒသအတြက္ သူလည္းပဲေအးခ်မ္းဖို႔အတြက္ ဒီအုပ္ခ်ဳပ္ေရးယႏၱရားလည္ပတ္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ေတာ့ သူလည္းပဲ အားသြန္ခြန္စိုက္ေဆာင္ရြက္ေနတယ္”ဟု အစိုးရအဖြဲ႔ရံုး ဝန္ႀကီးဌာန၏ ညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဦးျမင့္သန္းက သတင္းစာ ရွင္းလင္းပြဲအၿပီးတြင္ သတင္းေထာက္မ်ားကို ေျပာသည္။

AA အဖြဲ႔သည္ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ အစိုးရ၏ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္အစား ၎တို႔၏ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္ျဖင့္ အစားထိုးမည္ဟု ေၾကြး ေၾကာ္ထားၿပီး ရခိုင္ျပည္နယ္မွ အစိုးရႏွင့္တပ္မေတာ္ကို အၿပီးအပိုင္ထြက္ခြာသြားရန္ၿပီးခဲ့သည့္ ေမ ၂၉ ရက္ေန႔က သေဘာ ထား ေၾကညာခ်က္တေစာင္ ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ AA အဖြဲ႔သည္ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးယႏၱရားပ်က္ျပားေစရန္ အတြက္ ရဲစခန္းမ်ားကို တိုက္ခိုက္ျခင္း၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးမ်ားကို ဖမ္းဆီးသတ္ျဖတ္ျခင္းမ်ား ေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိရာ ေျမာက္ဦး၊ ေျမပံု၊ မင္းျပားႏွင့္ ပုဏၰားကြ်န္းၿမိဳ႕နယ္မ်ားတြင္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးမ်ား ႏုတ္ထြက္ခဲ့ေၾကာင္း အစိုးရအဖြဲ႔ရံုး ဝန္ႀကီးဌာန၏ ဒုတိယ ဝန္ႀကီး ဦးတင္ျမင့္က ေျပာသည္။

ဦးတင္ျမင့္က“အုပ္ခ်ဳပ္ေရးပ်က္ျပားေအာင္လို႔ ရဲတပ္ဖြဲ႔ဝင္ေတြကို ဖမ္းတယ္။ သတ္တယ္။ စခန္းေတြကို တိုက္တယ္။ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႔အစည္းဝင္ေတြကိုလည္း ဖမ္းဆီးတယ္။ ေခၚယူႏွိပ္စက္တယ္။ မည္သို႔ပင္ဆိုေစ ရခိုင္ျပည္နယ္ အစိုးရက သမၼတရံုးရဲ့ ညႊန္ၾကားခ်က္နဲ႔အညီ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးယႏၱရားကို ျပန္လည္တည္ ေဆာက္ေနပါတယ္”ဟု ေျပာသည္။

ရခိုင္ျပည္နယ္၏ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးယႏၱရားကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ရန္ အစိုးရႏွင့္ AA အဖြဲ႔တို႔ အားၿပိဳင္ေနသည့္ သေဘာျဖစ္ေနၿပီး AA အဖြဲ႔ကလည္း ၎တို႔၏ အာဏာထူေထာင္ႏိုင္ရန္ Arakan People Authority (APA) ဟုေခၚသည့္ ရခိုင္ျပည္သူ႔အာဏာ ပိုင္အဖြဲ႔ ဖြဲ႔စည္းႏိုင္ေရးႀကိဳးစားေနေၾကာင္း ရခိုင္အေရးေလ့လာသူ ဦးေမာင္ေမာင္စိုး ကေျပာသည္။“ေျပာရရင္ေတာ့ ၂ ဖက္ စလံုးက အုပ္ခ်ဳပ္ေရးယႏၱရားကို ခ်ဳပ္ကိုင္ႏိုင္ဖို႔အၿပိဳင္ႀကိဳးစားေနတဲ့ကာလေပါ့။ ဒုတိယအခ်က္ကေတာ့ ေက်းရြာအုပ္ခ်ဳပ္ေရး မွဴး ေတြက ဖမ္းဆီးခံရလို႔ ႏုတ္ထြက္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ အစိုးရရဲ့ယႏၱရားကို ဘယ္လိုတည္ေဆာက္ရမလဲဆိုၿပီး အစိုးရကလည္း လံုးပန္းေနတဲ့ကာလျဖစ္တယ္။ နည္းနည္းေတာ့အားၿပိဳင္ေနတဲ့ကာလလို႔ပဲ ေျပာရပါလိမ့္မယ္”ဟု ၎ ကသံုးသပ္သည္။

ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ AA အဖြဲ႔က ၎တို႔၏ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးယႏၱရားႏွင့္ အစားထိုးမည္ဟု ေျပာဆိုခဲ့ၿပီး ယခုအခါ ရဲစခန္း၊ ရဲကင္း မ်ားကို ဝင္ေရာက္တိုက္ခိုက္ျခင္းသည္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ယႏၱရားကိုတိုက္ခိုက္ေနျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း တပ္မေတာ္မွ ဗိုလ္မွဴးခ်ဳပ္ ေဇာ္မင္းထြန္းက ေျပာသည္။“တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရးလုပ္ငန္းေတြကို တိုက္ခိုက္တာဟာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးယႏၱရားကို ပ်က္ျပား ေအာင္လုပ္တာပဲ။ ဒါေၾကာင့္ ထိေရာက္တဲ့အုပ္ခ်ဳပ္မႈစနစ္ လိုေနၿပီလို႔ ေျပာတာ”ဟု ဗိုလ္မွဴးခ်ဳပ္ ေဇာ္မင္းထြန္းက ေျပာ သည္။ မေန႔က ေနျပည္ေတာ္တြင္ သတင္းေထာက္မ်ားက ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးဝင္ေရာက္ႏိုင္သလားဆိုသည့္ ေမးခြန္းကို အစိုးရအဖြဲ႔ရံုးညႊန္ခ်ဳပ္ ဦးျမင့္သန္းက ယင္းအေျခအေနအထိ စိုးရိမ္စရာ မလိုေၾကာင္း ျပန္လည္တုန္႔ျပန္သည္။ https://burma.irrawaddy.com/news/2020/06/16/224725.html

**************

၄။ ႏွစ္ပတ္အတြင္း ဒုတိယအႀကိမ္ ျမန္မာစစ္တပ္ ႏွင့္ KIA တိုက္ပြဲ ျဖစ္ပြား
June 18, 2020

ျမန္မာအစိုးရတပ္ႏွင့္ ကခ်င္လြတ္လပ္ေရးတပ္မေတာ္ KIA ၾကား ႏွစ္ပတ္အတြင္း ဒုတိယအႀကိမ္တိုက္ပြဲသည္ ရွမ္းျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္း ကြတ္ခိုင္ၿမိဳ႕နယ္တြင္ ဇြန္လ(၁၇)၊ ဗုဒၶဟူးေန႔ နံနက္ပိုင္းက ျဖစ္ပြားခဲ့သည္။

ကြတ္ခိုင္ၿမိဳ႕ အေနာက္ေျမာက္ဘက္ KIA တပ္မဟာ (၄) လက္ေအာက္ခံ တပ္ရင္း (၈) နယ္ေျမ Kaleng (ကာလိုင္) ေက်းရြာ အုပ္စု Nawng Maw Bum (ေနာင္ေမာ့ေတာင္)သို႔ တပ္မေတာ္စစ္ေၾကာင္းမ်ား စစ္ဆင္လႈပ္ရွားလာေသာေၾကာင့္ KIA ဘက္က ခုခံယင္း တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားရေၾကာင္း KIA တပ္မဟာ (၄) အရာရွိတစ္ဦး ယခုလို အတည္ျပဳေျပာပါသည္။ “ျမန္မာစစ္ တပ္ ထိုးစစ္ဆင္လာတာကေတာ့ သုံး၊ ေလးရက္ေလာက္ရွိၿပီ၊ သုံးေနရာကေန မိမိသို႔ စခန္းဆီ တက္လာတာပါ။ တပ္မ (၈၈) နဲ႔ တျခားတပ္ရင္းေတြ ပူးေပါင္းတဲ့ စစ္ေၾကာင္းေတြ စုစုေပါင္း အင္အား ၄၀၀ ေလာက္ရွိမယ္”ဟု သူက ကခ်င္သတင္းဌာန KNG ကို ဗုဒၶဟူးေန႔ ေျပာပါသည္။ ယခုတိုက္ပြဲသည္ KIA တပ္ရင္း (၈) လက္ေအာက္ Kaleng တိုက္နယ္႐ုံးကို လုံၿခဳံေရးေပး ေသာ KIA အထူးလႈပ္ရွားေရး တပ္ရင္း (Mobile Battalion) (၂၉) ႏွင့္ ‘နယ္ေျမရွင္းလင္းေရးေခါင္းစဥ္’ျဖင့္ ထိုးစစ္ဆင္လာ ေသာ ျမန္မာစစ္တပ္ႏွင့္ တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားျခင္း ျဖစ္သည္ဟု အထက္ KIA အရာရွိက ဆက္ဆိုသည္။

လြန္ခဲ့ေသာ တစ္ပတ္ေက်ာ္မွာလည္း မူဆယ္ၿမိဳ႕နယ္အတြင္း KIA တပ္မဟာ (၆) လက္ေအာက္ခံ တပ္ရင္း (၉) အေျခစိုက္ စခန္း Htan Hpa Bum (ထန္းဖါေတာင္) ကို ျမန္မာစစ္တပ္ တပ္မ (၈၈) ႏွင့္ တပ္မ (၉၉) ပူးေပါင္းစစ္ေၾကာင္းမွ ဇြန္လ (၆) ရက္ မွ (၇) ရက္ထိႏွစ္ရက္ၾကာ ထိုးစစ္ဆင္တိုက္ခိုက္ၿပီး သိမ္းပိုက္ခဲ့သည္။ COVID-19 ကမၻာ့ကပ္ေရာဂါကာလ တပ္မေတာ္ က ၎တို႔ အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕အျဖစ္ သတ္မွတ္ထားေသာ ရခိုင္ AA အဖြဲ႕ႏွင့္ျဖစ္ပြားေနေသာ စစ္ပြဲမွလႊဲၿပီး က်န္ တနိုင္ငံလုံး အတိုင္းအတာကို ေမလ (၁၀)ရက္မွ ၾသဂုတ္လ (၃၁)ရက္ထိ စစ္ပြဲ ရပ္ထားေၾကာင္း ေၾကညာထားခ်ိန္ ရွမ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္း မွာ KIA အဖြဲ႕ကို ‘နယ္ေျမရွင္းလင္းေရး ေခါင္းစဥ္’သတ္ကာ လိုက္လံတိုက္ခိုက္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ေနျခင္းလည္း ျဖစ္သည္။ https://burmese.kachinnews.com/2020/06/18/%e1%82%8f%e1%80%bd%e1%80%85%e1%80%b9%e1

**************

၅။ ဒီမိုကေရစီအေရးႏွင့္ တုိင္းရင္းအေရး တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူ ေနာ္အုန္းလွ ရန္ကုန္ကရင့္ေရး            ရာ ဝင္ၿပိဳင္မည္
June 17, 2020

ဒီမိုကေရစီအေရး၊ လူ႔အခြင့္အေရးႏွင့္ တုိင္းရင္းသားအေရး တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူ ေနာ္အုန္းလွ သည္ လာမည့္ပါတီစံု အေထြ ေထြေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီး ကရင္တုိင္းရင္းသားေရးရာဝန္ႀကီးေနရာကို ညီၫြတ္ေသာတိုင္းရင္းသား လူမ်ိဳးမ်ား ဒီမိုကေရစီပါတီ(UNDP) ကိုယ္စားျပဳ ဝင္ၿပိဳင္သြားမည္ဟု သူမက ေကအုိင္စီသို႔ ဇြန္ ၁၇ ရက္ေန႔တြင္ အတည္ျပဳ ေျပာသည္။

“ ပါတီက တာဝန္ေပးလို႔ ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီး ကရင္ေရးရာ မဲဆႏၵနယ္ ဝင္ၿပိဳင္မယ္။ ကရင္လူမ်ိဳးေတြ အခြင့္အေရး အျပည့္အဝရဖုိ႔၊ တန္းတူအခြင့္အေရးရွိဖို႔ လုပ္ေဆာင္ခ်င္လို႔ အခုလို ဝင္ၿပိဳင္တာျဖစ္ပါတယ္”ဟု ေနာ္အုန္းလွက ေျပာသည္။ ၎သည္ ၁၉၈၈ ဒီမိုကေရစီအေရးေတာ္ပံုတြင္ စတင္ပါဝင္ၿပီးေနာက္ ႏုိင္ငံေရးေလာကသို႔ ဝင္ေရာက္လာသူ ျဖစ္သည္။ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ (NLD) တြင္ ရပ္ေက်းအဆင့္မွ ဗဟိုအမ်ိဳးသမီးအဆင့္ထိ တာဝန္ယူခဲ့ဖူးသူျဖစ္သည္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ လြတ္ေျမာက္ေရးအတြက္ ေရႊတိဂံုဘုရားတြင္ ဆုေတာင္းပြဲျပဳလုပ္ရာ ပါတီစည္းကမ္းႏွင့္ မညီသည့္ အတြက္ NLD က ပါတီဝင္အျဖစ္မွ သူမအား ၂၀၀၅ ခုႏွစ္တြင္ ထုတ္ပယ္ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

သူမသည္ ႏိုင္ငံေရးေလာကသို႔ စတင္ဝင္ေရာက္ခဲ့ခ်ိန္ကတည္းက ၂၁ ႀကိမ္ အဖမ္းခံခဲ့ရဖူးၿပီး ေထာင္ ၁၁ ႀကိမ္ က်ခံရထား သည္။ ထိုထဲတြင္ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္ ၁၁ ရက္ေန႔တြင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၊ မဟာဗႏၶဳလ ပန္းၿခံေရွ႕၌ ကရင့္အာဇာနည္ေန႔ ျပဳလုပ္ သည့္အတြက္ ေထာင္ ၁၅ ရက္ က်ခဲ့မႈျဖစ္စဥ္တြင္ ကရင္တုိင္းရင္းသားမ်ားက သူမအေပၚ အားေပးဝန္းရံမႈမ်ားစြာရရွိခဲ့ သည္။ ထို႔အျပင္ သူမသည္ ႏိုင္ငံေရးတက္ႂကြလႈပ္ရွားသူအျဖစ္ ရပ္တည္ခဲ့ေသာ္လည္း ၂၀၁၉ ဧၿပီ ၅ ရက္ေန႔တြင္ ျပဳလုပ္ သည့္ UNDP ပါတီတည္ေထာင္ေရး ေဆြးေႏြးပြဲတြင္ ပါတီႏုိင္ငံေရးျပန္လုပ္မည္ဟု ေကအုိင္စီသို႔ သီးျခား ေျပာဆိုခဲ့ဖူးသည္။

၎က“လက္ရွိ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးလုပ္ငန္းစဥ္က ပါတီျပင္ပႏုိင္ငံေရးနဲ႔လုပ္တဲ့အခါ မလြယ္ကူတာေတြရွိတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ပါတီႏုိင္ငံေရးျပန္လုပ္ဖုိ႔ ရည္ရြယ္တယ္။ ပူးေပါင္းမဲ့ပါတီကေတာ့ အခု ၉၀ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားအဖြဲ႔က တည္ေထာင္မယ့္ပါတီမွ ဝင္ေရာက္လုပ္ကိုင္ဖို႔ ရည္ရြယ္ထားတယ္”ဟု ၂၀၁၉ ခုႏွစ္ ဧၿပီ ၅ ရက္ေန႔တြင္ ေကအိုင္စီသို႔ ေျပာ သည္။ လက္ရွိ ေနာ္အုန္းလွသည္ ၁၉၉၀ အမတ္မ်ား တည္ေထာင္ထားသည့္ ညီၫြတ္ေသာတိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ား ဒီမို ကေရစီပါတီ(UNDP)တြင္ အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴးတာဝန္ယူထားသူ ျဖစ္သည္။ http://kicnews.org/2020/06/%e1% 80%92%e1%80%ae%e1%80%99% e1%80%ad%e1%80%af%e1%80

**************

၆။ လာမည့္ လႊတ္ေတာ္တြင္ ၅၈ ေနရာ ရရွိမည္ဟု SNDP ခန္႔မွန္း
June 18, 2020

လာမည့္ ၂၀၂၀ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ သွ်မ္းတိုင္းရင္းသားမ်ား ဒီမိုကရက္တစ္ ပါတီ( SNDP) အေနျဖင့္ လႊတ္ေတာ္တြင္ ၅၈ ေနရာခန္႔မွန္းထားေၾကာင္း SNDP ဥကၠဌ ဦးစိုင္းအိုက္ေပါင္း က ေျပာၾကားလိုက္သည္။

“က်ေနာ္တို႔ အရင္က ၅၈ ေယာက္ ႏိုင္ဖူးတယ္ေလ။ အခုလဲ အဲ့ေလာက္ မွန္းထားတာေပါ့”ဟု ဦးစိုင္းအိုက္ေပါင္း ကေျပာ သည္။ လြန္ခဲ့သည့္ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္တြင္ SNDP ပါတီသည္ လႊတ္ေတာ္တြင္ ၅၈ ေနရာရရွိခဲ့ၿပီး၊ ဝန္ႀကီးေနရာ ၆ ဦးရခဲ့သျဖင့္ အေတြ႔အႀကံဳမ်ားစြာရွိေၾကာင္း၊ ထို႔ေၾကာင့္ လာမည့္ ၂၀၂၀ ေရြးေကာက္ခံၿပီး အႏိုင္ရမည္ဆိုပါက သွ်မ္းျပည္အစိုးရ ျဖစ္ႏိုင္ ေၾကာင္းလည္း ဦးစိုင္းအိုက္ေပါင္းက သံုးသပ္ေျပာဆိုလိုက္သည္။

၂၀၂၀ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ SNDP အေနျဖင့္ သွ်မ္းျပည္ေနရာအႏွံ႔အျပင္ ကခ်င္ျပည္နယ္၊ မႏၱေလးတိုင္း စုစုေပါင္းၿမိဳ႕နယ္ ၃၀ ၿမိဳ႕နယ္တြင္ ဝင္ၿပိဳင္သြားမည္ဟု ပါတီ ဥကၠဌ ဦးစိုင္းအိုက္ေပါင္းက ေျပာၾကားသည္။“ ၿမိဳ႕နယ္ ၃၀ ေလာက္ ဝင္ၿပိဳင္မယ္။ သွ်မ္းအေရွ႕၊ သွ်မ္းေတာင္၊ သွ်မ္းေျမာက္ ေနာက္ၿပီး ကခ်င္ျပည္နယ္ သွ်မ္းျပည္ ျပင္ပကေတာ့ ကခ်င္ပဲ။ မႏၱေလးတိုင္းက သွ်မ္းတိုင္းရင္းသားေရးရာ ဝန္ႀကီးေနရာလဲ ဝင္ၿပိဳင္မယ္”ဟု ဦးစိုင္းအိုက္ေပါင္း က ထပ္ေလာင္းေျပာသည္။

ထို႔ျပင္ ၂၀၂၀ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ အမ်ိဳးသမီး ႏွင့္ လူငယ္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းကို ဦးစားေပး ေရြးခ်ယ္သြားမည္ ျဖစ္ၿပီး ပါတီ၏ ထိပ္သီးေခါင္းေဆာင္မ်ား ပါဝင္ယွဥ္ၿပိဳင္သြားမည္ မဟုတ္ေၾကာင္းလည္းသိရသည္။“ အမ်ိဳးသမီးနဲ႔ လူငယ္က ၂၀၊၃၀ ရာခိုင္ႏႈန္းပါမယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။ က်ေနာ္ကေတာ့ ဝင္မၿပိဳင္ေတာ့ဘူး။ က်ေနာ္တို႔လူငယ္ေတြကို ေနရာေပး တယ္”ဟု ဦးစိုင္းအိုက္ေပါင္းက ဆိုသည္။ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ SNDP အေနျဖင့္ သွ်မ္းျပည္တြင္ လႊတ္ေတာ္တေနရာ တြင္သာ ရရွိခဲ့သည္။ https://burmese.shannews.org/archives/17161

**************

၇။ ကြတ္ခိုင္ ရြာသား ၅ ဦး တပ္မေတာ္မွ လမ္းျပ အျဖစ္ေခၚေဆာင္သြား
June 18, 2020

သွ်မ္းျပည္ ေျမာက္ပိုင္း ကြတ္ခိုင္ၿမိဳ႕နယ္အတြင္း ယေန႔ မနက္ တိုက္ပြဲ ၂ ႀကိမ္ျဖစ္ပြားၿပီး ရြာသား ၅ ဦးကို တပ္မေတာ္မွ လမ္းျပအျဖစ္ေခၚေဆာင္သြားေၾကာင္း စံုစမ္းသိရသည္။ အစိုးရတပ္မေတာ္မွလမ္းျပအျဖစ္ေခၚေဆာင္သြားသည့္ အမ်ိဳးသား ၅ ဦးထဲမွ ၃ ဦးသည္ ကြတ္ခိုင္ၿမိဳ႕နယ္ ေနာင္ဟြယ္ေက်းရြာတြင္ ေနထိုင္သူမ်ားျဖစ္ၿပီး က်န္ ၂ ဦးမွာ ကာလိုင္ဇြပ္ေအာင္ စစ္ေရွာင္စခန္းတြင္ ေနထိုင္သူမ်ားျဖစ္ေၾကာင္း ကြတ္ခိုင္ေဒသခံမ်ားေျပာျပခ်က္အရသိရသည္။

“ ေနာင္ဟြယ္ ရြာသား ၃ ဦးက တအာင္း(ပေလာင္) လူမ်ိဳးေတြပါ။ စစ္ေရွာင္စခန္းက ၂ ဦးက ကခ်င္လူမ်ိဳးေတြပါ။ လမ္းျပ အျဖစ္ေခၚသြားတယ္လို႔သိရပါတယ္”ဟု အစိုးရတပ္မေတာ္မွ ေခၚေဆာင္သြားစဥ္ ျမင္ေတြ႔လိုက္သည့္ ေဒသခံ အမ်ိဳးသား တဦးက သွ်မ္းသံေတာ္ဆင့္ကို ေျပာသည္။ ျဖစ္ပြားေနေသာ စစ္ေရးဋိပကၡေၾကာင့္ ေတာင္ယာအလုပ္သြားလုပ္ၿပီး စစ္ေရွာင္ စခန္းသို႔ျပန္လာသည့္ အမ်ိဳးသား ၂ ဦးကိုလည္း စစ္တပ္က ယေန႔မနက္ပိုင္းကဖမ္းဆီး ေခၚေဆာင္သြားျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။“ေနာင္ဟြယ္ရြာသား ၃ ဦးကိုေတာ့ ရြာကေနေခၚသြားတယ္။ စစ္ေရွာင္ အမ်ိဳးသား ၂ ေယာက္က ေတာင္ယာက ေနျပန္လာတာ။ လမ္းမွာ တပ္မေတာ္နဲ႔ေတြ႔ေတာ့ လမ္းျပအျဖစ္ေခၚသြားတာ။ သူတို႔ေတြက အသက္က ၂၀-၃၀ ဝန္းက်င္ရွိ မယ္ထင္တယ္”ဟု တပ္မွ ေခၚသြားစဥ္ျမ င္ေတြ႔လိုက္သည့္ အမ်ိဳးသားတဦးက ျပန္ေျပာျပသည္။

ယခုရက္ပိုင္း ကြတ္ခိုင္ၿမိဳ႕နယ္ ကာလိုင္၊ ေနာင္ဖန္းေက်းရြာႏွင့္ နမ့္ဖူးေက်းရြာတြင္ ျဖစ္ပြားေနသည့္ တိုက္ပြဲမ်ားသည္ အစိုးရ တပ္မေတာ္ ႏွင့္ ကခ်င္လြတ္ေျမာက္ေရး တပ္မေတာ္ (KIA)တို႔ ျဖစ္ပြားေနသည့္ တိုက္ပြဲျဖစ္ေၾကာင္း ေဒသခံမ်ား ေျပာျပခ်က္ အရသိရသည္။ သွ်မ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္း ကြတ္ခိုင္ၿမိဳ႕နယ္အတြင္း တိုက္ပြဲမ်ားဆက္လက္ ျပင္းထန္လာႏိုင္ေၾကာင္း၊ ကိုဗစ္ ကာကြယ္ထိန္းခ်ဳပ္သည့္ အခ်ိန္ကာလအတြင္း တပ္မေတာ္မွ တိုက္ပြဲမ်ားရပ္တန္႔ထားမည္ဟု ေၾကညာခဲ့ေသာ္လည္း တိုက္ပြဲ မ်ားဆက္လက္ျဖစ္ပြားေနေၾကာင္းလည္း ဆရာေနာင္လတ္က ေျပာသည္။

ကြတ္ခိုင္ၿမိဳ႕နယ္အတြင္း ယခုရက္ပိုင္း တပ္မေတာ္မွစစ္အင္အား ရာဂဏန္း ထပ္မံျဖည့္တင္းကာ ေဒသအတြင္း လႈပ္ရွားေန ေၾကာင္း ေဒသခံမ်ားေျပာျပခ်က္အရသိရသည္။ အဆိုပါ သတင္းႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး သွ်မ္းသံေတာ္ဆင့္မွ တပ္မေတာ္ သတင္း မွန္ျပန္ၾကားေရးဌာန ႏွင့္ KIA ကို အႀကိမ္ႀကိမ္ ဖုန္းဆက္ေခၚဆိုခဲ့ေသာ္လည္း မရရွိခဲ့ေပ။ https://burmese.shannews.o rg/archives/17166

**************

၈။ သခင္စစ္ကုမၸဏီကို တရားစြဲဆိုထားသည့္အမႈ တရားလိုသက္ေသ ရဲစခန္း၏ထြက္ဆိုမႈကို အားရေက်နပ္မႈ မရွိဟုဆို
June 16, 2020

ကခ်င္ျပည္နယ္ ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕အေျခစိုက္ ျမစ္ႀကီးနားသတင္းဂ်ာနယ္ မွ သခင္စစ္ကုမၼဏီကို တရားစြဲဆိုထားထားသည့္အမွု ဇြန္လ ၁၅ ရက္ေန႔ ႐ုံးခ်ိန္းတြင္ တရားလိုသက္ေသျဖစ္ေသာ ရဲစခန္း၏ထြက္ဆိုခ်က္အေပၚ ေက်နပ္အားရမႈမရွိေၾကာင္း တရားလို သတင္းေထာက္ မြန္းမြန္းပန္ ထံမွ သိရသည္။
“ဒီေန႔႐ုံးခ်ိန္းကို လုံးဝအားမရဘူး။ ဘာလို႔လဲဆိုရင္ အမွုစစ္ထြက္ဆိုတဲ့အခ်က္မွာ အခင္းျဖစ္တဲ့ေန႔ကဖမ္းထားတဲ့ အသံဖိုင္ ကို အခင္းျဖစ္တဲ့ေန႔မွာ မေပးခဲ့ဘဲနဲ႔ ေနာက္က်မွေပးတယ္ဆိုတဲ့အခ်က္ေတြျဖစ္ေနတယ္။ ေနာက္တစ္ခ်က္က က်မတို႔အဲေန႔ က သက္ေသခံပစၥည္းေတြကိုအပ္တယ္။ ရဲစခန္းကလက္မခံဘူး။ သူတို႔ကေျပာတာ ေနာက္မွအပ္ပါတဲ့။ က်ေနာ္တို႔ေခၚတဲ့ ခ်ိန္မွ အပ္ရမယ္။ ခုအပ္လို႔မရဘူးဆိုၿပီး ခုမအပ္ေသးနဲ႔ဆိုၿပီးေျပာတယ္။ ၿပီးေတာ့အဲေန႔ကလည္း အမႈကိုေစာေစာမဖြင့္ေပး ဘူး။ ေက်ေအးဖို႔ဘဲထပ္ခါထပ္ခါလာေျပာေနတာ။ အဲခ်ိန္က်ေတာ့ ေန႔လည္ ၁၁ နာရီကတည္းကေန ည ၁၀ နာရီေလာက္မွ အိမ္ျပန္ရတယ္။ ၿပီးလို႔ရွိရင္ အေသးစိတ္အခ်က္လက္ကိုလည္း တရား႐ုံးေရာက္မွေျပာ ဒီမွာက အေသးစိတ္အခ်က္လက္ ေတြကို မေရးလည္းရတယ္ မွတ္မိသေလာက္ဘဲေျပာ အဲလိုေတြေျပာတဲ့ခ်ိန္က်ေတာ့ မပါႏိုင္တဲ့အခ်က္လက္ေတြရွိသြားတာ ေပ့ါေနာ္။ အဲအမႈျဖစ္တဲ့ေန႔မွာ က်မသတင္းေတြမွာ ဘယ္လိုေျဖထားတယ္။ အဲေန႔က က်မအက်ီ ၤ ၾကယ္သီးက ဘယ္လိုျပဳတ္ ထားတယ္ မျပဳတ္ထားဘူးဆိုတာ အဲေန႔က်မတို႔ ေရွ႕ေနအျပင္ တစ္ျခားသတင္းေထာက္ေတြလည္း အားလုံးေတြ႕မွာပါ။ ခုက က်မကဘဲ အဲဒီၾကယ္သီးေတြကို စြဲျဖဳတ္ထားတဲ့အေနထားမွာရွိေနတယ္။”ဟု မြန္းမြန္းပန္ က ေျပာသည္။

“သူ႔ရဲ႕ဥပေဒေၾကာင္းအရဆို အမွုနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ဟာကို တရားလိုဘက္က စေပးကတည္းက ရဲေတြယူခဲ့ရမွေပါ့။ ယူဖို႔လည္း က်ေနာ္တို႔အကုန္လုံးက ေျပာတယ္။ အဲဒါကိုသိမ္းေပးပါ ဒါအမွုအတြက္ သက္ေသခံပစၥည္းဟုတ္တယ္ စတိုင္ကတည္းက သိမ္းခိုင္းတာသူတို႔က မသိမ္းဘူး။ အဲေတာ့ ဒီေန႔တရား႐ုံးမွာလာထြက္တဲ့ခ်ိန္က်ေတာ့ မေပးပါဘူးဆိုၿပီး လာထြက္ၾကတာ။ အဲေတာ့ အမႈျဖစ္ၿပီး တစ္ပတ္ ဒါမွမဟုတ္ ၁၄ရက္ေလာက္ၾကာတဲ့ခါက်မွ က်ေနာ္တို႔ကဘဲ အဲသက္ေသခံပစၥည္းကို ရဲကို အပ္ တယ္ေပါ့။ အမွုျဖစ္ၿပီးအဲေလာက္ၾကာမွအပ္တဲ့ပစၥည္းက အစစ္အမွန္တစ္ကယ္ အသံဖမ္းထားတာ ဟုတ္မဟုတ္ အက်ီ ၤၿပဲ တာကလည္း သူတို႔ျပသာနာျဖစ္ခဲ့တာ ဟုတ္မဟုတ္ကိစၥမွာ သံသယျဖစ္စရာ ျဖစ္လာတာေပါ့ဗ်ာ”ဟု တရားလိုဘက္မွ ေရွ႕ေနျဖစ္သည့္ တရားလႊတ္ေတာ္ေရွ႕ေန ဦးတင္ထြန္းသိန္းက ေျပာသည္။ ရဲစခန္းဘက္မွ လက္မခံခဲ့သည့္ အဆိုပါ သက္ေသခံပစၥည္းသည္ ရဲစခန္း၏ေပ့ါဆမႈသာ ျဖစ္သည့္အတြက္ ၎၏အမႈႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး နစ္နာမႈမရွိေစရန္ အေကာင္း ဆုံးညႇိႏိႈင္းေဆာင္ရြက္သြားဖို႔ ရွိေၾကာင္း ၎ကဆက္ေျပာသည္။

၂၀၁၉ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္ဝါရီလ ၂၆ ရက္ေန႔ သခင္စစ္ကုမၼဏီက ျမစ္ႀကီးနားသတင္းဂ်ာနယ္မွ သတင္းေထာက္ႏွစ္ဦးအား ဂ်ာနယ္တြင္ပါရွိသည့္ သတင္းတစ္ပုဒ္ႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ေဆြးေႏြးရန္အတြက္ဟုဆိုကာ ျမစ္ႀကီးနားသတင္းဂ်ာနယ္႐ုံးမွ ဝိုင္းေမာ္ၿမိဳ႕ရွိ ၎တို႔ကုမၸဏီ႐ုံးခန္းသို႔ ေခၚေဆာင္ၿပီးေနာက္ အမ်ိဳးသမီးသတင္းေထာက္ျဖစ္သည့္ မြန္းမြန္းပန္အား ၿခိမ္း ေျခာက္ေျပာဆိုကာ ဂ်ာနယ္ျဖင့္ ပါးရိုက္ခဲ့ၿပီး သတင္းေထာက္ အေဂ်အား ထိုင္ထတစ္သိန္းလုပ္ရန္ ၿခိမ္းေျခာက္ေစခဲ့သည့္ အတြက္ ျမစ္ႀကီးနား သတင္းဂ်ာနယ္မွ သခင္စစ္ကုမၼဏီအား အသေရဖ်က္မူ ပုဒ္မ ၅၀၀ ျဖင့္ စတင္တရားစြဲဆိုခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ မည္သူမဆို အျခားတစ္ဦးဦးအား အေသရဖ်က္မူ တစ္ခုခုက်ဴးလြန္လၽွင္ ထိုသူအား ေထာင္ဒဏ္ (၂) ႏွစ္ထိ ခ်မွတ္ နိုင္သည့္အျပင္ ေငြဒဏ္ျဖစ္ေစ၊ ဒဏ္ ႏွစ္ရပ္လုံးျဖစ္ေစ ခ်မွတ္ႏိုင္ေသာပုဒ္မျဖစ္သည္ဟု သိရသည္။ https://burmese.kac hinnews.com/2020/06/16/%e1%80%9e%e1%80%81%e1%80%84%e1%80%ba%e1

***************

၉။ အမ္းၿမိဳ႕ ခ်င္းဒုကၡသည္ တစ္ေထာင္ေက်ာ္ ဆန္ရိကၡာအေရးေပၚလိုအပ္
June 17, 2020

ရခိုင္ျပည္နယ္ အမ္းၿမိဳ႕နယ္ ဒလက္ေခ်ာင္းေက်းရြာအုပ္စုက ရွမ္းကုန္းနဲ႔ မဂၤလာဒံုရြာက ခ်င္းတိုင္းရင္းသား လူဦးေရတစ္ ေထာင္ေက်ာ္ကို တပ္မေတာ္က ဆန္သယ္ယူခြင့္ကန္႔သတ္ထားတာ ေျခာက္လေက်ာ္ၿပီျဖစ္လို႔ အဲဒီရြာေတြမွာ ဆန္ရိကၡာ ျပတ္လပ္ေနပါတယ္။ ဆန္သယ္ခြင့္ အပိတ္ခံထားရတာေျကာင့္ ခ်င္းတိုင္းရင္းသား တစ္ေထာင္ေက်ာ္ဟာ စားစရာဆန္မရွိဘဲ အေရးေပၚ ရိကၡာလိုအပ္ေနတယ္လို႔ ခ်င္းလူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမႈ အကူအညီေပးေရးအဖြဲ႔ (CHAT) က ဆလိုင္း ဝင္းေမာင္ က ေျပာပါတယ္။ “ေက်းရြာကလူေတြက ပိတ္ဆို႔ခံထားရတာ ၾကာတဲ့အခါက်ေတာ့ စားဖို႔ေသာက္ဖို႔က ဆန္ေတြက မရွိတဲ့ အတိုင္းအတာကို ေရာက္ေနတယ္၊ ခုကရြာေတြမွာ ဆန္လည္းဝယ္လို႔မရဘူး၊ အခုရြာေတြမွာ ငွက္ေပ်ာသီးေတြ၊ အသီးအရြက္ေတြ စားၿပီးေနေနရတယ္ဗ်၊ ေက်းရြာအားလံုးနီးပါး ပိတ္ဆို႔ခံထားရတယ္၊ အေရးေပၚလိုအပ္ေနတာကေတာ့ ရွမ္းကုန္းေက်းရြာနဲ႔ မဂၤလာဒံုေက်းရြာ အဲမွာအဓိက လိုအပ္ေနတယ္” ရွမ္းကုန္းေက်းရြာမွာ လူဦးေရ ၆၀ဝ ေက်ာ္နဲ႔ မဂၤလာဒံု ေက်းရြာမွာ လူဦးေရ ၅၀ဝ ေက်ာ္ရွိတယ္လို႔ ဆလိုင္းဝင္းေမာင္က ေျပာပါတယ္။

ဒလက္ေခ်ာင္းေက်းရြာအုပ္စုထဲမွာ ခ်င္းတိုင္းရင္းသားေတြ ေနထိုင္တဲ့ရြာ ၃၆ ရြာနဲ႔ ရခိုင္တိုင္းရင္းသားေတြ ေနထိုင္တဲ့ရြာ ငါး ရြာေလာက္ရွိပါတယ္။ ဒီေက်းရြာႏွစ္ရြာကိုပဲ ဖုန္းအဆက္အသြယ္ရတာေၾကာင့္ ေျမျပင္အေျခအေနသိရၿပီး အျခားေက်းရြာ ေတြ အေျခအေနကိုေတာ့ အေသးစိတ္ မသိရေသးဘူးလို႔ CHAT အဖြဲ႔က ေျပာပါတယ္။ ဒလက္ေခ်ာင္းေက်းရြာအုပ္စုဟာ အမ္းၿမိဳ႕ကို ကုန္းလမ္း၊ ေရလမ္းနဲ႔ သြားႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီႏွစ္ ဇန္နဝါရီလဆန္းကစလို႔ AA အဖြဲ႔ကို ရိကၡာေရာက္သြားမွာ တားျမစ္တာဆိုတဲ့ တပ္မေတာ္ဘက္က အေၾကာင္းျပခ်က္နဲ႔ ရိကၡာသယ္ယူခြင့္ နဲ႔ သြားလာခြင့္ေတြ ပိတ္ထားတာလို႔ ေဒသခံ ေတြကေျပာပါတယ္။ ရိကၡာအေရးေပၚ လိုအပ္ေနတဲ့ ေဒသခံ ခ်င္းတိုင္းရင္းသားေတြကို အကူအညီေပးႏိုင္ဖို႔ ခ်င္းအရပ္ဘက္ အဖြဲ႔ေတြ ျပင္ဆင္ေန ၾကပါတယ္။ ခ်င္း စစ္ေဘးေရွာင္ျပည္သူမ်ား အေရးေပၚကူညီေရးနဲ႔ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးေကာ္မတီ RRCCI က ေျပာေရး ဆိုခြင့္ရွိသူ မိုင္နန္းေဝ ေျပာသြားတာပါ။ ရြာေတြထဲက ခ်င္းလူငယ္တခ်ိဳ႕ကေတာ့ ရန္ကုန္ကိုထြက္ေျပး ခိုလံႈေနတာေတြလည္း ရွိတယ္လို႔ ခ်င္းအရပ္ဘက္အဖြဲ႔ေတြက ေျပာပါတယ္။

တပ္မေတာ္က ရိကၡာသယ္ယူခြင့္ ပိတ္ထားတယ္ဆိုတာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ တပ္မေတာ္သတင္းမွန္ျပန္ၾကားေရးအဖြဲ႔က ဗိုလ္မွဴး ခ်ဳပ္ ေဇာ္မင္းထြန္းကို RFA ဖုန္းနဲ႔ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းေပမယ့္ လက္ခံေျဖၾကားတာမရွိပါဘူး။ AA နဲ႔ တပ္မေတာ္တို႔ တိုက္ပြဲ ေတြေၾကာင့္ ခ်င္းျပည္နယ္ ပလက္ဝမွာစစ္ေဘးဒုကၡသည္ ၉၀ဝ၀ ေက်ာ္ရွိသလို ရခိုင္ျပည္နယ္မွာလည္း ခ်င္းလူဦးေရ ေျခာက္ေထာင္ေက်ာ္ ဒုကၡေရာက္ေနတယ္လို႔ အရပ္ဘက္အဖြဲ႔ေတြက ေျပာပါတယ္။ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာဆိုရင္ မင္းျပား၊ အမ္း၊ ေျမပံုနဲ႔ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕နယ္ေတြမွာ ခ်င္းတိုင္းရင္းသား စစ္ေဘးဒုကၡသည္ေတြရွိၿပီး အမ္းၿမိဳ႕နယ္မွာေတာ့ အမ်ားဆံုးရွိတယ္လို႔ ေျပာၾကပါတယ္။ https://www.rfa.org/burme se/news/urgent-food-supply-required-for-thousand-of-ann-refug ees-

**************

၁၀။ ေနာင္ခ်ိဳ ဂုတ္တြင္း ကားတစီး ေခ်ာက္ထဲက် ၃ ဦးေသ
June 17, 2020

သွ်မ္းျပည္ ေျမာက္ပိုင္း ေနာင္ခ်ိဳၿမိဳ႕နယ္ ဂုတ္တြင္း တြင္ ယေန႔ မနက္ ၃ နာရီ ေက်ာ္က ခရီးသည္ တင္ယာဥ္ express ကား တစီး ေခ်ာက္ထဲသို႔ ထိုးက်ကာ ယာဥ္ေမာင္းတဦး ႏွင့္ ခရီးသည္ ၂ ဦး ေသဆံုးခဲ့ေၾကာင္း စံုစမ္းသိရသည္။“ယာဥ္ေမာင္းနဲ႔အမ်ိဳးသားတဦးကေတာ့ ျဖစ္တဲ့ေနရာမွာ ပြဲခ်င္းၿပီးေသတယ္။ ေနာက္အမ်ိဳးသမီးတေယာက္ကေတာ့ ေဆးရံု မွာဆံုးတယ္”ဟု သြားေရာက္ကူညီခဲ့သည့္ ကမ္းလင့္လက္မ်ား လူမႈကူညီေရးအသင္း (ေနာင္ပိန္) မွ ဦးေနေအာင္က သွ်မ္းသံေတာ္ဆင့္သို႔ ေျပာသည္။ အဆိုပါ ခရီးသည္ယာဥ္တြင္ ယာဥ္ေမာင္းအပါဝင္ စုစုေပါင္း ၁၇ ဦး လိုက္ပါခဲ့ၿပီး၊ ၃ ဦး

ေသဆံုးကာ ၊ ၅ ဦး ဒဏ္ရာျပင္းထန္ေၾကာင္း၊ က်န္ သူမ်ားမွာ ဒဏ္ရာမျပင္းထန္ေၾကာင္းလည္း ဦးေနေအာင္ က ဆိုသည္။“ ဒဏ္ရာျပင္းထန္တဲ့ ၅ ဦးကိုေတာ့ က်ေနာ္တို႔အသင္းက ျပင္ဦးလြင္ ေဆးရံုကိုပို႔ေပးခဲ့ပါတယ္။ က်န္ သူေတြကေတာ့ ေနာင္ခ်ိဳ ေဆးရံုမွာပါ”ဟု ဦးေနေအာင္ က ေျပာသည္။ ထို ခရီးသည္ယာဉ္ သည္ မေကြးၿမိဳ႕မွ လားရိႈးၿမိဳ႕သို႔သြားမည္ မင္းသားႀကီး express ကားျဖစ္ေၾကာင္း၊ ကုန္းအဆင္းတြင္ ကားဘရိတ္ေပါက္မႈေၾကာင့္ ေရွ႕သို႕ထိုးဆင္းသြားေၾကာင္း သြားေရာက္ကူညီ သည့္ လူမႈေရးအသင္းမ်ားကေျပာသည္။

လြန္ခဲ့သည့္ရက္ပိုင္းက ေနာင္ခ်ိဳၿမိဳ႕နယ္ ဂုတ္တြင္း တြင္ မိုးသည္းထန္စြာ ရြာသြန္းမႈေၾကာင့္ ေတာင္က်ေခ်ာင္းေရႀကီးကာ ကားလမ္းမ်ားေခ်ာ္ခဲ့ေၾကာင္း၊ ယခုရက္ပိုင္း ထို ဂုတ္တြင္းတြင္ အတက္အဆင္း သတိထားၿပီး ေမာင္းရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း လည္း ကားသမားမ်ား က ေျပာသည္။ “ဒီရက္ပိုင္း မိုးေတြ အရမ္းရြာတယ္။ ေတာင္တက္ေတာင္ဆင္း ကားလမ္း ေတြေခ်ာ္ ေတာ့ သတိနဲ႔ေမာင္းဖို႔လိုတယ္။ ဂရုစိုက္ေမာင္းဖို႔ လိုပါတယ္”ဟု ကားသမား တဦးျဖစ္သည့္ စိုင္းေလာဝ္ က ေျပာသည္။

မိုးရြာသြန္းမႈေၾကာင့္ ေတာင္က်ေရမ်ား ယခင္ကထက္ ပိုက်လာေၾကာင္း၊ လမ္းမ်ားေခ်ာ္မႈေၾကာင္း ယခုရက္ပိုင္း ကားႀကီး၊ ကားေသးမ်ား သြားလာမႈခက္ခဲေနေၾကာင္း၊ လမ္းမ်ားသည္ ယခင္ကဲ့သို႔ မဟုတ္ေတာ့ေၾကာင္းလည္း ကားသမားမ်ားက ေျပာသည္။ https://burmese.shannew s.org/archives/17134

***************

၁၁။ ျပည္နယ္အစိုးရ၏ လယ္ယာေျမေဖာ္ထုတ္မွုေၾကာင့္ လီဒိုလမ္းမေပၚေက်းရြာ ၂ ခုအျငင္း            ပြားဖြယ္ရွိေန
June 17, 2020

အစိုးရ၏ ဟူးေဟာင့္ခ်ိဳင့္ဝွမ္းေဒသ လီဒိုလမ္းမေပၚရွိ စံျပ ေရြ႕ေျပာင္းေက်းရြာသစ္အတြက္ ေျမယာအသစ္ေဖာ္ထုတ္မွုကို အစိုးရက ေႏွာင္းမီေက်းရြာတြင္ လုပ္ေဆာင္ေနေသာေၾကာင့္ ေက်းရြာ ၂ ခုၾကား ပဠိပကၡျဖစ္လာမည့္အေျခအေနရွိေနသျဖင့္ အျမန္ေျဖရွင္းေပးရန္ ေတာင္းဆိုေနၾကသည္။ ဖားကန႔္ၿမိဳ႕နယ္ ေျမယာေဖာ္ထုတ္ေရးေကာ္မတီက စံျပေက်းရြာအတြက္ ေျမဧက ၂၀၀ ေက်ာ္ကို ၎ေက်းရြာႏွင့္ မိုင္ ၂၀ ေက်ာ္ကြာေဝးေသာ ေႏွာင္းမီေက်းရြာတြင္ လြန္ခဲ့သည့္မတ္လ ကတည္းက စတင္ေဖာ္ေဆာင္ခဲ့ရာ ေႏွာင္းမီေဒသခံမ်ားက ကန႔္ကြက္ေနဆဲျဖစ္သည္။
လယ္ယာေျမေဖာ္ထုတ္ေပးရန္ ေႏွာင္းမွီေက်းရြာေဒသခံမွ ေတာင္းဆိုျခင္းမရွိေသာ္လည္း စံျပေက်းရြာကသာ ေတာင္းဆိုခဲ့ ျခင္းျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ ျပည္နယ္အစိုးရ၏ ညြန္ၾကားစာတြင္ ‘ေႏွာင္းမီစံျပေက်းရြာ’တြင္ဟု ေက်းရြာ ၂ ခုကိုေရာေထြးစြာ ေဖာ္ျပခဲ့သျဖင့္ ေက်းရြာ ၂ ခုၾကား အျငင္းပြားဖြယ္ အေျခအေနျဖစ္ေနသည္ဟု ဆိုသည္။ “ညြန္ၾကားစာမွာက ‘ေႏွာင္းမွီစံျပ ေက်းရြာ’လို႔ စာထြက္လာတယ္။ စာထဲမွာကိုက ေျမေနရာရွာခိုင္းတာေပါ့။ ညြန္ၾကားစာက ဝန္ႀကီး႐ုံးကေန ၿမိဳ႕နယ္အုပ္ခ်ဳပ္ ေရးမွဴး ႐ုံးကထြက္လာတာေပါ့။ အဲ့မွတဆင့္ က်ေနာ္တို႔ကို ကြင္းဆင္းခိုင္းတယ္။ ေနာက္စံျပ ေက်းရြာအနီးတဝိုက္မွာက ေျမေနရာ လြတ္တာမရွိဘူးေလ။ စာမွာကိုက ေႏွာင္းမီပါေနေတာ့ အဲ့ဒီကို ျပန္ရွာတာေပါ့။ အဲ့မွာက ေျမလြတ္ေျမလပ္ရွိေန ေတာ့ တင္ေပးလိုက္တာေပါ့။ လက္ရွိအေျခအေနမွာလည္း စံျပေတာင္သူအတြက္ျဖစ္တယ္လို႔၊ ေနာက္ ေႏွာင္းမွီေတာင္သူ ေတြ အတြက္ျဖစ္တယ္လို႔ ၂ ဦး စလုံးကို တိတိက်က် ခ်မွတ္ေပးတာမရွိေသးပါဘူး”ဟု ဖားကန႔္ၿမိဳ႕နယ္ စိုက္ပ်ိဳးေရးဦးစီးမွဴး ဦးေဇာ္ေဇာ္လင္းက ေျပာဆိုသည္။

လယ္ယာေျမေဖာ္ထုတ္ေရးအတြက္ ၿမိဳ႕နယ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးမ်ားက ကြင္းဆင္းစစ္ေဆးခဲ့ခ်ိန္ ေဒသခံမ်ားအတြက္ ေဆာင္ရြက္ ေပးမည့္အေၾကာင္း ေျပာဆိုခဲ့ေသာေၾကာင့္ အဆိုပါလုပ္ငန္းကို ခြင့္ျပဳေပးခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္ဟု ေႏွာင္းမီေဒသခံ ဦးဆိုင္းေအာင္ က သတင္းဌာန KNG ကိုေျပာသည္။

“ဒီမွာလုပ္ငန္းစတင္ခဲ့တဲ့အခ်ိန္မွာ ၿမိဳ႕နယ္ကေန ကြင္းဆင္းစစ္ေဆးခဲ့တယ္။ က်ေနာ္ တို႔ ေဒသခံေတြက ဒီေနရာမွာ မလုပ္ဖို႔ ျငင္းပယ္ခဲ့တာရွိတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ေဒသခံေတြက ေျမလြတ္ေျမလပ္ ေလၽွာက္ထားတဲ့ေနရာ ျဖစ္တယ္။ ဒါေပမယ့္ သူတို႔က ႏိုင္ငံေတာ္ရံပုံေငြက်ထားတဲ့အတြက္ လုပ္ရင္လည္းေဒသခံေတြ အတြက္သာ ျဖစ္လိုေျပာခဲ့တယ္။ အခုက လယ္ယာေျမေဖာ္ထုတ္တာကလည္း ၿပီးခါနီးေတာ့ ေက်းရြာသားေတြအတြက္ မဟုတ္ဘဲ စံျပေက်းရြာဘက္က ေတာင္သူ ေတြ အတြက္လုပ္ေပးတာျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာလာတယ္။ အဲ့ေတာ့ အခုေဖာ္ထုတ္ ထားတဲ့ ေျမယာေတြက ခြဲဝယ္ယူလို႔လဲမရ ျပႆနာတက္ေနတာေပါ့” ဟုေျပာသည္။

အဆိုပါကိစၥႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး လီဆူတိုင္းရင္းသားေရးရာဝန္ႀကီး ဦးအားတီေယာဟန္က “က်ေနာ္တို႔ သိထားသေလာက္ေျပာ ရမယ္ဆိုရင္ စံျပေက်းရြာနဲ႔ ေႏွာင္မီေဒသခံျပည္သူေတြနဲ႔ ဘာေၾကာင့္ ျပသနာျဖစ္လာရသလဲဆိုေတာ့ ေအာက္ေျခမွာ အစိုးရ က လယ္ယာေျမေဖာ္ထုတ္ေပးဖို႔ တာဝန္ေပးလိုက္တဲ့သူရဲ႕ ျပတ္သားမွုမရွိတဲ့တစ္ေၾကာင္း၊ ျပည္နယ္အစိုးရကလည္း ေနရာ ႀကိဳတင္ရွာထားျခင္းမရွိဘဲနဲ႔ ျပည္သူေတာင္းခံထားတဲ့ဟာကို ဘတ္ဂ်က္ ခ်ေပးလိုက္တယ္။ အခ်ိန္အခါအရဆို မသုံးလို႔မရ ေတာ့ဘူး။ အဲ့ေတာ့ ခ်ေပးတဲ့အခါမွ ဟိုေနရာ ရွာလိုက္နဲ႔ ပတ္ခ်ာလည္သြားတဲ့အခါ ေနာက္ဆုံး ေႏွာင္းမွီမွာ သြားေဖာ္တယ္။ အဲ့မွာမေဖာ္ခင္ ရပ္ကြက္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးနဲ႔ ေဒသခံေတြကို ေသခ်ာညိႏိႈင္းတိုင္ပင္ရမွာျဖစ္တယ္။ အခုက မွန္မွန္ကန္ကန္နဲ႔ အလုပ္မလုပ္တဲ့အတြက္ ျဖစ္လာတဲ့ ျပႆနာ ျဖစ္တယ္” ဟု ေျပာသည္။

ဟူးေကာင္းခ်ိဳင့္ဝွမ္းေဒသ လီဒိုလမ္းေက်းရြာမ်ားတြင္ ေဒသခံမ်ားႏွင့္ ယုဇနကုမၸဏီတို႔ၾကား ေျမယာျပႆနာျဖစ္ေနရာမွ ယခု အခ်ိန္တြင္ အစိုးရ၏ညြန္ၾကားခ်က္ေၾကာင့္ ေက်းရြာ ၂ ခုၾကားေျမယာအျငင္းပြားမႈ ျဖစ္လာႏိုင္ေျခရွိေနသည္ဟု ေဒသခံမ်ား က ေျပာသည္။ https://burmese.k achinnews.com/2020/06/17/%e1%80%95%e1%80%bc%e1%80%8a%e

**************

၁၂။ မူးယစ္ေဆးဝါးျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူမ်ားအတြက္ ထားစရာေနရာလံုေလာက္မႈမရွိေတာ့ဟု မြန္ျ         ပည္သစ္ပါတီ သထံုခရိုင္ တာဝန္ရွိသူ ေျပာ
June 16, 2020

မူးယစ္ေဆးဝါးအႏၱရယ္ကို အမ်ိဳးသားေရးတာဝန္တစ္ရပ္အေနျဖင့္ မြန္ျပည္သစ္ပါတီက ဖမ္းဆီးအေရးယူလ်က္ရွိရာ ၎၏ ထိန္းခ်ဳပ္ေဒသတစ္ခုျဖစ္ေသာ သထံုခရိုင္အတြင္း ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူတရားခံမ်ားအတြက္ ထိန္းသိမ္းထားစရာေနရာလံု ေလာက္မႈမရွိေတာ့ ဟု မြန္ျပည္သစ္ပါတီသထံုခရိုင္တာဝန္ရွိသူတစ္ဦးက ေျပာျကားသည္။

မြန္ျပည္သစ္သတင္းစဉ္ Online မွ မြန္ဘာသာျဖင့္ ျဖန္႔ခ်ိခဲ့ေသာ “မြန္အမ်ိဳးသားအႏၱရယ္ မူးယစ္ေဆးဝါး” Documentary အပိုင္း(၂)တြင္ မူးယစ္ေဆးဝါးေရာင္းဝယ္ျဖန္႔ျဖဴးသူမ်ားႏွင့္ သံုးစြဲသူမ်ားအားဖမ္းဆီးအေရးယူထားမႈအေပၚ မြန္ျပည္သစ္ပါတီ သထံုခရိုင္မွ ဝန္ထုတ္ဝန္ပိုးျဖစ္လာရေၾကာင္း ခရိုင္အလုပ္အမႈေဆာင္ေကာ္မတီဝင္ ႏိုင္ေဇာ္မင္းဦးက ေျပာဆိုထားသည္။ ႏိုင္ေဇာ္မင္းဦးက “လက္ႀကီးသမားေတြကိုပဲ ဖမ္းခ်င္ပါတယ္၊ လူမ်ားမ်ားဖမ္းမိရင္ က်ေနာ္တို႔ဆီမွာ ထိန္းသိမ္းဖို႔ေနရာအတြက္ အခက္အခဲ ေတာ္ေတာ္ေလးရွိလာတယ္၊ ဖမ္းဆီးမိလာရင္ ေနစရာေနရာအတြက္ အခက္အခဲျဖစ္လာရတာကတစ္မ်ိဳး သူတို႔ စားေရးေသာက္ေရးကိစၥေတြကိုလည္း ပါတီအေနနဲ႔တာဝန္ႀကီးလာတဲ့အတြက္ တခါတေလမွာ အဖမ္းအဆီးေတြမလုပ္ဖို႔ တားထားလိုက္ရတယ္ သံုးစြဲတဲ့အဆင့္ေလာက္ပဲဆိုရင္ ဖမ္းမလာပါနဲ႔ေတာ့လို႔၊ ဘာျဖစ္လဲဆိုရင္ ဖမ္းလာၿပီးဆိုရင္ အိပ္ဖို႔ ေနရာမေပးႏိုင္ဘူး ထားဖို႔အခန္းေနရာလည္းမရွိဘူး ေနာက္ၿပီး သူတို႔ကို ေကြ်းေမြးတဲ့ကိစၥကလည္း တာဝန္ေတာ္ေတာ္ႀကီး ေလးလာတယ္” ဟု ဆိုသည္။

အထူးအျဖင့္ ေက်းရြာမ်ားတြင္ ၁၀ ႏွစ္ႏွင့္အထက္ ခေလးလူငယ္မ်ား သံုးစြဲေနၾကသည္ကို ေက်းရြာအႀကီးအကဲမ်ား ေျပာဆို ဆံုးမေသာ္လည္း ထိေရာက္မႈမရွိသည့္အတြက္ သက္ဆိုင္ရာအဖြဲ႔အစည္းမ်ားအေနျဖင့္ အေရးယူေပးေဆာင္ရြက္ေပးေစလို ေၾကာင္း အလားတူ ေကာ့မိတ္ေက်းရြာ ရပ္မိရပ္ဖ ႏိုင္စိုးခိုင္က ေျပာထားသည္။

ႏိုင္စိုးခိုင္က “အမ်ားအားျဖင့္ေတာ့ မိဘေတြ က ရပ္ရြာမွာမရွိၾကဘူး၊ အဖိုးအဖြားေတြနဲ႔ ေနၾကတာမ်ားေတာ့ ဒီလိုကိစၥေတြ အျဖစ္မ်ားလာတာလို႔လည္း ဆိုႏိုင္တယ္၊ ခေလးေတြ စာရိတၱခ်ိဳ႕ယြင္းလာတယ္၊ ပညာေရးအပိုင္းမွာလည္း ထိခိုက္လာ တယ္၊ ဒီမွာက ေတာ္ေတာ္မ်ားဆိုမွ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ကို ျဖစ္ေနတာ အဲဒါေၾကာင့္ ထိေရာက္ျပတ္သားစြာ အေရးယူေစ ခ်င္ပါတယ္” ဟု ဆိုသည္။

အဆိုပါ “မြန္အမ်ိဳးသားအႏၱရယ္ မူးယစ္ေဆးဝါး” Documentary အပိုင္း(၂) တြင္ မြန္ျပည္သစ္ပါတီ သထံုခရိုင္အတြင္း မူယစ္ေဆးဝါးျပစ္မႈျဖင့္ အေရးယူခံထားရသူမ်ား၏ ေနာက္ခံပံုရိပ္မ်ား၊ အင္တာဗ်ဴးမ်ားႏွင့္အတူ မူးယစ္ေဆးဝါးေၾကာင့္ ေနာက္ဆံုးရလိုက္သည့္သင္ခန္းစာမွာ “ေနာင္တ”ျဖစ္ေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားသည္ကို ေတြ႔ရွိရသည္။ အလားတူ မြန္ျပည္သစ္ ပါတီ ေမာ္လၿမိဳင္ခရိုင္ႏွင့္ ထားဝယ္ခရိုင္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးေဒသမ်ားတြင္လည္း မူးယစ္ေဆးဝါးႏွင့္ပတ္သက္၍ ေဆးစြဲသူမ်ား ျပန္ လည္ကုသေရး၊ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူတရားခံမ်ား ထိန္းသိမ္းထားရွိရန္လံုၿခံဳေသာေနရာႏွင့္ စားနပ္ရိကၡာမ်ားရရွိေရးအတြက္ ဝန္ထုပ္ဝန္ပိုးမ်ား ျဖစ္လာသည္ဟု သတင္းရရွိသည္။ http://burmese.monnews.org/2020/06/16/%e1%80%99% e1%80 %b0%e1%8 0%b8%e1%80%9a%e1%

**************

၁၃။ ကိုဗစ္ လုပ္ငန္းစဥ္ ေဆာင္ရြက္ေနသည့္ RCSS/SSA ကို အာဏာပိုင္မ်ား တားျမစ္
June 18, 2020

သွ်မ္းျပည္ ေတာင္ပိုင္း လင္းေခးခရိုင္ မိုးနဲၿမိဳ႕နယ္အတြင္း RCSS/SSA ၏ ကိုဗစ္-၁၉ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ေရး လုပ္ငန္းစဥ္ကို ေက်းရြာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး ႏွင့္ ရဲတပ္ဖြဲ႔ဝင္မ်ားက တားျမစ္ပိတ္ပင္ေၾကာင္းစံုစမ္းသိရသည္။

ဇြန္ ၁၈ ရက္ မနက္ ၉ နာရီက သွ်မ္းျပည္ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးေကာင္စီ၊ သွ်မ္းျပည္တပ္မေတာ္ (RCSS/SSA) ၏ က်န္းမာ ေရးဝန္ထမ္းမ်ားက မိုးနဲၿမိဳ႕နယ္အတြင္းရွိ ေဒသခံျပည္သူမ်ားအား ကိုဗစ္-၁၉ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ေရး လုပ္ငန္းစဥ္ ေဆာင္ ရြက္ေနစဥ္ လြယ္ဝပ္ေက်းရြာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးႏွင့္ ရဲတပ္ဖြဲ႔ဝင္ ၂ ဦး တို႔က လာေရာက္တားျမစ္ခဲ့ေၾကာင္း RCSS/SSA ဘက္က ဆိုပါသည္။“ဒီေန႔မနက္ က်ေနာ္တို႔ ကိုဗစ္-၁၉ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ေရးလုပ္ငန္းစဥ္ အဖြဲ႔ကို လာၿပီးဟန္႔တားတယ္ဆိုတာ ဟုတ္ပါတယ္။ က်ေနာ့အထင္ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ RCSS/SSA ကို နာမည္ မရေစခ်င္တဲ့သေဘာလားမသိဘူး”ဟု RCSS/SSA ၏ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ဒုဗိုလ္မွဴးႀကီး အုမ္ေခး က သွ်မ္းသံေတာ္ဆင့္ ကို ေျပာသည္။

RCSS/SSA ေဆးဝန္ထမ္းအဖြဲ႔သည္ က်ိဳင္းေတာင္းၿမိဳ႕အသြားလမ္း တေနရာတြင္ ကိုဗစ္-၁၉ သံသယလူနာရွိ၊ မရွိစစ္ေဆး ျခင္းႏွင့္ ႀကိဳတင္ကာကြယ္နည္း အသိပညာေဟာေျပာေပးျခင္း ေဆာင္ရြက္ေနစဥ္ လြယ္ဝပ္ေက်းရြာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး ႏွင့္ ရဲတပ္ဖြဲ႔ ၂ ဦး တို႔က ကားျဖင့္လာၿပီး၊ ခြင့္ျပဳခ်က္မရရွိပါက ကိုဗစ္-၁၉ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ေရးလုပ္ေဆာင္ျခင္း မျပဳရန္ တားျမစ္ ပိတ္ပင္ခဲ့ေၾကာင္း RCSS/SSA ၏သတင္းမီဒီယာ ဝက္ဆိုဒ္တြင္ ေရးသားေဖာ္ျပထားသည္။ ထို႔အျပင္ အမိန္႔မရပါက ထို ေနရာတြင္ ကိုဗစ္ -၁၉ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ေရး လုပ္ငန္းစဥ္မ်ား ေဆာင္ရြက္ျခင္းမျပဳရန္ ႏွင့္ ျပန္လည္ဆုတ္ခြာေပးရန္ ေျပာဆို ၿခိမ္းေျခာက္ခဲ့ရာ RCSS/SSA ၏ က်န္းမာေရးဝန္ထမ္းမ်ားသည္ ထိုေနရာမွ ျပန္လည္ဆုတ္ခြာေပးခဲ့ရေျကာင္းလည္း RCSS/SSA ၏ ဝက္ဆိုဒ္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

ဇြန္ ၁၆ ရက္ေန႔တြင္ ကိုဗစ္-၁၉ ကာလအတြင္း ထိန္းခ်ဳပ္ေရး ၊ကုသေရး ႏွင့္ ပတ္သတ္ၿပီး RCSS/SSA ႏွင့္ အစိုးရအဖြဲ႔တို႔ သည္ Vedio Conferencing အစည္းအေဝး ျပဳလုပ္ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။ လြန္ခဲ့သည့္ ဧၿပီလ ၇ ရက္ တြင္လည္း သွ်မ္းျပည္ ေတာင္ပိုင္း မိုင္းပန္ၿမိဳ႕နယ္ တြင္ RCSS/SSA ၏ ေဆးဝန္ထမ္းမ်ားကို အစိုးရတပ္မေတာ္က တားျမစ္ခဲ့ၿပီး၊ RCSS/SSA ၏ ေထာက္ပံ့မႈကို ယူပါက ေဒသခံျပည္သူမ်ားကို ဖမ္းဆီးအေရးယူမည္ဟုလည္း ၿခိမ္းေျခာက္ခဲ့ေၾကာင္းသိရသည္။ https://bu rmese.shannews.org/archives/17173

***************

၁၄။ ေက်ာက္ျဖဴတြင္ ေထြအုပ္ဝန္ထမ္း ၁ ဦးအသတ္ခံရ
June 18, 2020

ရခိုင္ျပည္နယ္ ေက်ာက္ျဖဴၿမိဳ႕နယ္ အေထြေထြအုပ္ခ်ဳပ္ေရး ဦးစီးဌာနမွ စာေရးဝန္ထမ္းျဖစ္သူ အသက္ ၄၀ ႏွစ္ခန္႔ရွိ ဦးစိုးမင္း မွာ အမည္မသိ လူတစုက ေခၚေဆာင္သြားၿပီးေနာက္ အသတ္ခံရေၾကာင္း ရဲတပ္ဖြဲ႔က အတည္ျပဳေျပာၾကားသည္။

ေက်ာက္ျဖဴၿမိဳ႕မ စခန္းမွဴး ဒုရဲမွဴး ေက်ာ္ေဇာက “က်ေနာ္တို႔ ဇြန္လ ၁၇ ရက္ေန႔ မနက္ပိုင္းမွာ ေတာင္ရွည္ေက်းရြာသို႔ သြားတဲ့ ကားလမ္းမေဘးမွာ လူတေယာက္ ေသေနတယ္ဆိုတာ သတင္းရလို႔ သြားၾကည့္တယ္။ ဘယ္သူ၊ ဘယ္ဝါ ျဖစ္တယ္ဆိုတာ ေဆးရံုပို႔ၿပီး စစ္ေဆးတဲ့အခါ စိုင္ၿခံဳေက်းရြာက ေထြအုပ္စာေရး ကိုစိုးမင္းထြန္း ျဖစ္တယ္ဆိုတာ သိရတာ”ဟု ဧရာဝတီသို႔ ေျပာသည္။ အသတ္ခံရသူ ဦးစိုးမင္းထြန္းမွာ ေက်ာက္ျဖဴၿမိဳ႕နယ္ စိုင္ၿခံဳေက်းရြာမွ ရပ္/ေက်း စာေရးတဦး ျဖစ္ၿပီး ဇြန္လ ၁၆ ရက္ေန႔ ညေနပိုင္းက မိသားစုႏွင့္အတူ ေနအိမ္၌ အိပ္ေနစဥ္ အမည္မသိ လူတစုမွ ေခၚေဆာင္သြားၿပီး ေနာက္ေန႔ နံနက္ ေလယာဥ္ကြင္း အနီးရွိေတာင္ရွည္ေက်းရြာသြားသည့္ ကားလမ္းေဘးတြင္ ၎၏ အေလာင္းအား ေတြ႕ရွိခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ရဲတပ္ဖြဲ႔က ဆိုသည္။

“သူ႔မိန္းမက ေျပာတာ အဲဒီည ၁၂ နာရီေလာက္မွာ အမည္မသိ လူတစု ေရာက္လာၿပီး အတင္းအဓမၼ ဖမ္းေခၚသြား တယ္လို႔ ေျပာတယ္။ ေနာက္ေန႔ မနက္မွာ ဒဏ္ရာနဲ႔ သူ႔အေလာင္းေတြ႔တာ”ဟု စခန္းမွဴး ဒုရဲမွဴး ေက်ာ္ေဇာက ဆက္လက္ ေျပာၾကားသည္။ အသတ္ခံရသည့္ ဦးစိုးမင္းထြန္း၏ အေလာင္းအား စစ္ေဆးရာ ဦးေခါင္း၊ ဝမ္းဗိုက္၊ ဝဲဘက္ လက္ဖ်ံတို႔တြင္ ညိဳမဲ ဒဏ္ရာအသီးသီး ရရွိခဲ့ၿပီးေသဆံုးခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ေက်ာက္ျဖဴၿမိဳ႕မရဲစခန္းမွသိရသည္။ အသတ္ခံရသည့္ အေၾကာင္း ရင္းႏွင့္က်ဴးလြန္သည့္တရားခံမ်ားကို ရဲတပ္ဖြဲ႔မွ ယခုတိုင္ဖမ္းဆီးႏိုင္ျခင္း မရွိေသးေပ။ အဆိုပါ ေသဆံုးမႈႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ဦးစိုးမင္းထြန္း၏ ဇနီးျဖစ္သူ ေဒၚမေဝသန္းက တရားလိုလုပ္ တိုင္တန္းၿပီး ေက်ာက္ျဖဴၿမိဳ႕မ ရဲစခန္းတြင္ ပ/၂၁၅ / ၂၀၂၀ ၊ ရာဇသတ္ႀကီး ပုဒ္မ ၃၀၂ / ၄၃ တို႔ျဖင့္ အမႈဖြင့္ကာ တရားခံဖမ္းဆီးႏိုင္ေရး ရွာေဖြစံုစမ္းလွ်က္ ရွိေၾကာင္းသိရသည္။ https:/ /burma.irrawaddy.com/news/2020/06/18/224902.html

**************

၁၅။ လားရိႈးၿမိဳ႕နယ္အတြင္း ပုတ္ပြေနသည့္ အမ်ိဳးသမီးအေလာင္း ၂ ေလာင္းေတြ႔
June 16, 2020

သွ်မ္းျပည္ ေျမာက္ပိုင္း လားရိႈးၿမိဳ႕နယ္ မတ္ခ်ီႏူရြာ အနီးတြင္ ပုတ္ပြေနသည့္ အမ်ိဳးသမီး ရုပ္အေလာင္း (၂)ေလာင္းကို ယေန႔ မနက္ပိုင္းက ေတြ႔ရွိေၾကာင္း စံုစမ္းသိရသည္။

အဆိုပါ အမ်ိဳးသမီး အေလာင္း ၂ ေလာင္း သည္ လားရိႈးၿမိဳ႕နယ္ တာပံုေက်းရြာအုပ္စု မတ္ခ်ီႏူ ရြာသြားလမ္းေဘးရွိၿခံဳ တခုထဲ တြင္း ေတြ႔ရွိေၾကာင္း၊ ေသဆံုးသူမ်ား၏အေလာင္းမွာ ပုတ္ပြေနၿပီျဖစ္သျဖင့္ မည္သူမည္ဝါျဖစ္ေၾကာင္း ေသခ်ာမသိရွိရ ေၾကာင္း လားရိႈးလူငယ္မ်ားလူမႈကူညီေရးအဖြဲ႔မွ စိုင္းဝသုန္ထြန္း က သွ်မ္းသံေတာ္ဆင့္ ကို ေျပာသည္။

“ဘာေၾကာင့္ အသတ္ခံရတယ္ဆိုတာကိုေတာ့ ေသခ်ာမသိရေသးဘူး။ ေနာက္ အေလာင္းက ပုတ္ပြၿပီး နံေနေတာ့ ဒဏ္ရာရထားတာလား ဆိုတာလည္း က်ေနာ္တို႔ ေသခ်ာမသိရဘူး” ဟု စိုင္းဝသုန္ထြန္း က ေျပာသည္။

အမ်ိဳးသမီး ၂ ဦး၏ အေလာင္းအား သြားေရာက္သယ္ေဆာင္ရသည့္လမ္းသည္ မိုးရြာထားသျဖင့္ သြားလာရလြန္စြာ ခက္ခဲ ေၾကာင္း၊ ေရာက္ရွိသြားသည့္ အခ်ိန္တြင္ အမ်ိဳးသမီး ၂ ဦး၏ ရုပ္အေလာင္းသည္ ညိဳပုတ္ပ်က္စီးေနေၾကာင္း၊ အသက္အရြယ္ အရ အသက္ ၄၀ ေက်ာ္ ႏွင့္ ၅၀ ဝန္းက်င္ခန္႔ရွိၾကေၾကာင္း၊ လက္ရွိမွာ လားရိႈးၿမိဳ႕ ရင္ခြဲရံုကို ပို႔ေဆာင္ထားေၾကာင္း သိရ သည္။ ထို ပုတ္ပြေနသည့္ အမ်ိဳးသမီး ၂ ဦးသည္ ညဝတ္စံု ဝမ္းဆက္ ဝတ္ဆင္ထားၿပီး၊ အမ်ိဳးသမီး ၂ ဦး လက္ကို ေနာက္ ျပန္ ႀကိဳးတုတ္ထားသည့္ အေနအထားႏွင့္ ၿခံဳပုတ္ထဲသို႔ စြန္႔ပစ္ထားသည့္ အေလာင္းျဖစ္သည္ဟု သိရသည္။ သွ်မ္းျပည္ ေျမာက္ပိုင္း လားရိႈးၿမိဳ႕နယ္အတြင္း ယခုရက္ပိုင္းလုယက္မႈမ်ားမၾကာခဏျဖစ္ပြားေၾကာင္းသိရသည္။ https://burmese. shannews.org/ar chives/17122

*************

၁၆။ ေရြးေကာက္ပြဲ ဝင္ၿပိဳင္လိုသူမ်ားအတြက္ ဆႏၵျပဳလႊာမ်ား KPP စတင္ေတာင္းယူ
June 18, 2020

ကရင္ျပည္သူ႔ပါတီ (KPP) က ေရြးေကာက္ပြဲဝင္ၿပိဳင္လိုသူမ်ားအတြက္ ဆႏၵျပဳလႊာမ်ားကို ဇြန္ ၁၈ ရက္ေန႔မွစ၍ စတင္ ေတာင္းယူေနၿပီးျဖစ္ေၾကာင္း ပါတီ ဒုဥကၠ႒ ေစာေစးဝါးက ေကအုိင္စီသို႔ ေျပာသည္။ ၎က “ ဒီေန႔က စေတာင္းလိုက္တယ္။ ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္မယ့္ သူေတြရဲ႕ ဆႏၵျပဳလႊာ ေတာင္းထားတယ္။ ဝင္ၿပိဳင္ခ်င္တဲ့ ေနရာနဲ႔ ဝင္ၿပိဳင္မယ့္ သူေတြကိုေပါ့။ ဇြန္ ၃၀ ရက္ေန႔ အေရာက္ ပါတီဌာနခ်ဳပ္ကိုပို႔ေပးဖို႔ ေတာင္းထားတယ္” ဟု ေစာေစးဝါးက ေျပာသည္။

ကရင္ျပည္သူ႔ပါတီ အေနျဖင့္ လာမည့္ပါတီစံု အေထြေထြေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ၎တို႔၏ အမာခံနယ္ေျမျဖစ္သည့္ ကရင္ျပည္ နယ္၊ သံေတာင္ႀကီးၿမိဳ႕နယ္ မဲဆႏၵနယ္ေျမမ်ားႏွင့္ ရန္ကုန္၊ ဧရာဝတီ၊ ပဲခူး၊ မြန္၊ တနသၤာရီရွိ မဲဆႏၵနယ္ေျမအခ်ိဳ႕တြင္ ဝင္ၿပိဳင္ ရန္ ျပင္ဆင္မႈမ်ားျပဳလုပ္ေနေၾကာင္း သိရသည္။

KPP အေနျဖင့္ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ေျခာက္ေနရာ၊ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ တစ္ေနရာ အႏုိင္ရရွိခဲ့သလို ပါတီဝင္ အင္အား တစ္သိန္းေက်ာ္ရွိကာ ကရင္ပါတီမ်ားထဲတြင္ ေရြးေကာက္ပြဲႏွစ္ႀကိမ္ဆက္ ႏုိင္ဖူးသည့္ တစ္ခုတည္းေသာပါတီျဖစ္ သည္။ လာမည့္ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ထပ္မံအႏုိင္ရေရးအတြက္ ကရင္လူငယ္မ်ား ဝိုင္းကူလုပ္ကိုင္ေပးေနေၾကာင္း KPP ႏွင့္ ကရင္လူငယ္မ်ားထံမွ သိရသည္။ http://kicnews.org/2020/06/%e1%80%b1%e1%80 %9b%e1% 80%bc%e1% 80%b8%e1%80%b1%e1%

*************

၁၇။ ျမန္မာအလံ ျဖဳတ္ခ်ခံခဲ့ရသည့္ ခ်င္းေရႊေဟာ္တြင္ နယ္နမိတ္ ျပန္တိုင္းဖို႔ တရုတ္နွင့္                  သေဘာတူညီမႈ ရ
June 17, 2020

ရွမ္းျပည္နယ္၊ ကိုးကန္႔ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရေဒသ ခ်င္းေရႊေဟာ္ၿမိဳ႕ရွိ တရုတ္-ျမန္မာ နယ္စပ္တြင္ လႊင့္ထူထားေသာ ျမန္မာ အလံတိုင္ကို တရုတ္နယ္ျခားေစာင့္တပ္က လက္နက္အျပည့္အစံုျဖင့္ လာေရာက္၍ ျဖဳတ္ခ်ခဲ့မႈျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီးေနာက္ ၂ ႏိုင္ငံ ႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးဌာနတို႔၏ ညွိႏိႈင္းမႈျဖင့္ ယခုအခါ နယ္နမိတ္ေျမ ျပန္တိုင္းရန္ သေဘာတူညီမႈ ရရွိထားေၾကာင္း သတင္း ရရွိသည္။ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္၊ ဇန္နဝါရီလက ကိုးကန္႔ကိုယ္ပိုင္ အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရေဒသ ခ်င္းေရႊေဟာ္ၿမိဳ႕ အမွတ္ ၂ ရပ္ကြက္ နယ္နိမိတ္ ေက်ာက္တိုင္ အမွတ္ BP- 144/3 ႏွင့္ BP-144/4 ၾကား ခန္႔မွန္းေျမပံုညႊန္း (MF-824965) ရွိ ႏွစ္ႏိုင္ငံ နယ္နိမိတ္မ်ဥ္းမွ (၄.၇) မီတာခန္႔အကြာတြင္ စိုက္ထူထားေသာ ျမန္မာႏိုင္ငံအလံတိုင္ေနရာသို႔ တရုတ္နယ္ျခားေစာင့္တပ္မွ ဝင္ေရာက္ဖ်က္ဆီးခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

“အဲဒီတုန္းက ႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးဌာနကတဆင့္ တရုတ္သံအမတ္ႀကီးကို ကန္႔ကြက္တယ္။ အဲဒီကတဆင့္ သူတို႔က ႏိုင္ငံေတာ္ကို သတင္းပို႔တယ္။ အဲဒါၿပီးေတာ့ နယ္နမိတ္ကိစၥေတြ ေဆာင္ရြက္ေနပါၿပီ။ အိမ္နီးနားခ်င္းႏိုင္ငံလည္း ျဖစ္တယ္။ မိတ္ဝတ္မပ်က္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ရမယ္ဆိုတဲ့ ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ႕ ညႊန္ၾကားခ်က္အရ နယ္နမိတ္ဆိုင္ရာ ကိစၥေတြကို ဥပေဒ၊ နည္းဥပေဒနဲ႔အညီပဲ ေျဖရွင္းပါတယ္”ဟု အစိုးရ အဖြဲ႔ရံုး ဝန္ႀကီးဌာန ဒုတိယ ဝန္ႀကီး ဦးတင္ျမင့္က ေျပာသည္။ ၎က“သူတို႔က တခါျပန္လာဖ်က္တယ္။ က်ေနာ္တို႔က သတ္မွတ္တယ္။ အဲလိုနဲ႔ ျဖစ္တဲ့အခါမွာ ၂ ႏိုင္ငံ ခ်စ္ၾကည္ေရးအတြက္ ရည္ ရြယ္ၿပီးေတာ့ သံတမန္နည္းလမ္းအရ ဒီလိုျဖစ္ေနတယ္။ ခင္ဗ်ားတို႔ တပ္ေတြ ျပန္ဆုတ္ပါဆိုၿပီး ၂ ဖက္ ညွိႏိႈင္းၿပီ ၂ ဖက္စလံုး ကတပ္ဖြဲ႔ေတြ ျပန္ဆုတ္သြားတယ္”ဟု ရွင္းျပသည္။ သို႔ေသာ္ မည္သည့္အခ်ိန္က စတင္ေဆာင္ရြက္သည္ ဆိုသည့္ အေသး စိတ္ေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ားကို မရွင္းျပႏိုင္ေသးေၾကာင္း၊ ႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးဌာနက ပိုသိ၊ ပိုေျပာႏိုင္မည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ၎တို႔ က ေျပာသည္။

နယ္စပ္ျပႆနာမ်ားသည္ တရုတ္ႏွင့္သာမက အိႏၵိယ၊ ထိုင္းႏိုင္ငံတို႔ႏွင့္လည္း ျဖစ္ပြားလ်က္ရွိေၾကာင္း၊ သို႔ေသာ္ ျပႆနာ ျဖစ္ပြားတိုင္းတြင္ အိမ္နီးခ်င္းေကာင္း ပီသစြာ မိတ္ဝတ္မပ်က္ေစရန္ ပါးနပ္လိမၼာစြာ ကိုယ္တြယ္ေျဖရွင္း ေဆာင္ရြက္ရမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း အစိုးရအဖြဲ႔ရံုး တာဝန္ရွိသူမ်ားက ေျပာသည္။

တရုတ္ – ျမန္မာ ႏွစ္ႏိုင္ငံ နယ္နိမိတ္အျငင္းပြားမႈမ်ားျဖစ္ေပၚပါက ေျဖရွင္းႏိုင္ေရးအတြက္ ျမန္မာ-တရုတ္ နယ္စပ္ေဒသမ်ား စီမံခန္႔ခြဲေရးႏွင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးဆိုင္ရာ သေဘာတူစာခ်ဳပ္ကို ၁၉၉၇ ခုႏွစ္တြင္ လက္မွတ္ေရးထိုးထားၾကေျကာင္း သိရသည္။ ထိုသေဘာတူစာခ်ဳပ္ပါ အေျခအေနမ်ားအပါအဝင္ လက္ရွိ ျမန္မာ – တရုတ္ နယ္စပ္အျငင္းပြားမႈမ်ား ေျဖရွင္း ႏိုင္ေရးအတြက္ ေဆာင္ရြက္မည့္ ကိစၥမ်ားကို တရုတ္ႏိုင္ငံႏွင့္ ဆက္လက္ ေဆြးေႏြးေနသလို နယ္စပ္ အျငင္းပြားမႈမ်ား ထပ္မံ မျဖစ္ေပၚလာေရးအတြက္ ပူးတြဲရည္မွန္းခ်က္တခုကို ေဖာ္ေဆာင္ရန္လည္း ျမန္မာအစိုးရက ႀကိဳးပမ္းခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ https://.irrawaddy.com/news/2020/0 6/17/224755.html

*************

၁၈။ မူးယစ္သံသယ တပ္ရင္းမွဴးကို ရဲထံအစစ္ခံရန္ အစိုးရအသိေပးမႈ DKBA မတံု႔ျပန္
June 18, 2020

က်ပ္ ၄၀ ဘီလီယံေက်ာ္ တန္ဖိုးရွိ ICE မူးယစ္ေဆးဝါးမႈတြင္ သံသယရွိသူ အမွတ္ ၉၀၃ တပ္ရင္းမွဴး ဒုတိယ ဗိုလ္မွဴးႀကီး ေစာေအဝမ္းအား ရဲတပ္ဖြဲ႔ထံေစလႊတ္ေပးရန္ အစိုးရ၏ အေၾကာင္းၾကားမႈကို ကလိုထူးေဘာတပ္ဖြဲ႔- KKO (ယခင္ DKBA) ဘက္က တပတ္ေက်ာ္အထိ တံု႕ျပန္မႈမရွိေသးေၾကာင္း တာဝန္ရွိသူမ်ားကေျပာသည္။ ရွမ္းျပည္နယ္၊ လြိဳင္လင္ၿမိဳ႕နယ္၊ ေတာင္ႀကီး-လြိဳင္လင္ ကားလမ္းေပၚတြင္ ေမလ ၂၄ ရက္ေန႔က ICE မူးယစ္ေဆး ၁၆၁၅ ကီလိုႏွင့္ ဖမ္းမိသူမ်ားအား စစ္ေဆး ခ်က္အရ ဒုဗိုလ္မွဴးႀကီ းေစာေအဝမ္းအေနျဖင့္ သယ္ေဆာင္ေရာင္းဝယ္မႈမ်ားတြင္ ပတ္သက္ေၾကာင္း သိရွိရသျဖင့္ ၎အား ဥပေဒ ႏွင့္အညီ စစ္ေဆးႏိုင္ရန္ ရဲတပ္ဖြဲ႔ထံသို႔ အျမန္ဆံုးေစလႊတ္ေပးရန္ ကရင္ျပည္နယ္ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ကိုယ္စား လံုၿခံဳေရးႏွင့္ နယ္စပ္ေရးရာဝန္ႀကီး ဗိုလ္မွဴးႀကီး မ်ိဳးမင္းေနာင္က လက္မွတ္ေရးထိုးကာ ဇြန္လ ၈ ရက္ေန႔ရက္စြဲျဖင့္ DKBA ထံ အေၾကာင္း ၾကားခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

DKBA ဘားအံၿမိဳ႕နယ္၊ ဆက္ဆံေရးရံုးတာဝန္ခံ ဗိုလ္မွဴး စိုးမိုး က “စာကို ၉ ရက္ေန႔က လက္ခံရရွိေတာ့ ဌာနခ်ဳပ္ကို ဆက္ လက္ေပးပို႔ခဲ့ပါတယ္၊ ခုထိေတာ့ က်ေနာ့္ဆီကိုလဲ ဘာမွျပန္လည္ ညႊန္ၾကားလာတာမရွိေသးဘူး၊ လံု/နယ္ ဝန္ႀကီး ဘက္ကို လည္း ျပန္လည္အေၾကာင္းၾကားတာ မရွိေသးဘူးသိရပါတယ္”ဟု ဧရာဝတီသို႔ေျပာသည္။ ဒုဗိုလ္မွဴးႀကီး ေစာေအဝမ္းႏွင့္ ပတ္သက္မႈရွိေၾကာင္း ေျပာဆိုထားသည့္ မူးယစ္ေဆးဝါးအမႈမွ ဖမ္းမိထားသူမ်ား၏ ထြက္ဆိုခ်က္အရ ေမလ ၂၉ ရက္ေန႔က လည္း ကေလာၿမိဳ႕နယ္၊ ေအာင္ပန္းၿမိဳ႕၊ ေတာင္ႀကီး-ကေလာ ကားလမ္းမေဘးတြင္ ရပ္တန္႔ထားသည့္ ၁၂ ဘီးယာဥ္ တစီး အား ေတြ႔ရွိခဲ့ၿပီး ေဇာ္မင္းေထြး(ခ)က်ားေပါက္ ဆိုသူႏွင့္အတူ ယာဥ္ေပၚမွ ICE မူးယစ္ေဆး ၁၅၃၄ ကီလိုအား ထပ္မံဖမ္းမိခဲ့ ေၾကာင္း ျမန္မာႏိုင္ငံ မူးယစ္ေဆးဝါ တားဆီးနိမ္ႏွင္းေရး ရဲတပ္ဖြဲ႔က ထုတ္ျပန္ထားသည္။

ဒုဗိုလ္မွဴးႀကီး ေစာေအဝမ္းအား ရဲတပ္ဖြဲ႔ထံ ေစလႊတ္ေပးထားျခင္းရွိမရွိ ကရင္ျပည္နယ္ရဲတပ္ဖြဲ႔မွဴးရံုး၊ ေကာ့ကရိတ္ခရိုင္ ရဲတပ္ဖြဲ႔မွဴးရံုးႏွင့္ ကရင္ျပည္နယ္ လူဝင္မႈႀကီးၾကပ္ေရး ဝန္ႀကီးတို႔ထံ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းခဲ့ရာတြင္ စစ္ေဆးခံရန္ ေစလႊတ္ေပး သည္ဟု မၾကားရေသးေၾကာင္း ေျပာၾကသည္။ ဗိုလ္မွဴးေစာဖားဘလဲ့က “ဒါက လူႀကီးေတြ ကိုင္တြယ္ေနတဲ့ကိစၥျဖစ္ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ကို ဘာမွညြန္ၾကားတာေတာ့ မရွိေသးဘူး၊ ဒီလိုစြပ္စြဲတာအတြက္ သူတို႔က က်ေနာ္တို႔ကို ဘယ္လိုသေဘာထား လဲေတာ့ မသိဘူးေပါ့၊ က်ေနာ္တို႔က NCA ထိုးထားတဲ့အတြက္ လူႀကီးေတြကေတာ့ ထိန္းထိန္းသိမ္းသိမ္း ေဆာင္ရြက္ေန တယ္လို႔ ထင္ပါတယ္၊ အဖြဲ႔အစည္းအေနနဲ႔လည္း မူးယစ္ေဆးဝါးတိုက္ဖ်က္ေရးကို ေဆာင္ရြက္ေနပါတယ္” ဟု ေျပာသည္။

ကလိုထူးေဘာတပ္ဖြဲ႔- KKO (ယခင္ DKBA)သည္ တႏိုင္ငံလံုးဆိုင္ရာ ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈရပ္စဲေရး သေဘာတူစာခ်ဳပ္ (NCA) လက္မွတ္ေရးထိုးထားသည့္အဖြဲ႔ျဖစ္ၿပီး ယခုျဖစ္စဥ္သည္ မူးယစ္ေဆးဝါး တားဆီးနိမ္ႏွင္းေရး ရဲတပ္ဖြဲ႔မွ ဖမ္းမိထားသူမ်ား စစ္ေဆးေပၚေပါက္ခ်က္အရ ေစာေအဝမ္း အေနျဖင့္ ပါဝင္ပတ္သက္ေနေၾကာင္း သံသယရွိသည့္အတြက္ ဥပေဒအရ စစ္ေဆးႏိုင္ရန္ DKBA တပ္ဖြဲ႔ထံသို႔ အေၾကာင္းထားျခင္းျဖစ္ၿပီး တပ္မေတာ္ႏွင့္ တိုက္ရိုက္ပတ္သက္မႈမရွိေၾကာင္း တပ္မေတာ္ သတင္းမွန္ျပန္ၾကားေရးအဖြဲ႔မွ ဗိုလ္မွဴးခ်ဳပ္ ေဇာ္မင္းထြန္းက ေျပာထားသည္။ https://burma.irrawaddy.com/news/202 0/ 06/18/224910.html

*************

၁၉။ တာေလာႀကီးေက်းရြာ ႏွစ္ရွည္ပင္စိုက္ပ်ိဳးေျမေနရာ ဖ်က္စီးခံရမႈ ျပည္နယ္အစိုးရ စုံစမ္းေန
June 17, 2020

ကခ်င္ျပည္နယ္ တာေလာႀကီးေက်းရြာရွိ ေဒသခံမ်ား၏ ႏွစ္ရွည္ပင္စိုက္ပ်ိဳးထားသည့္ေျမေနရာတြင္ ခြင့္ျပဳခ်က္မရွိဘဲ ဝင္ ေရာက္လုပ္ကိုင္ေနျခင္းကို စီစစ္ေတြ႕ရွိပါက ဥပေဒအရ အေရးယူသြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သယံဇာတဝန္ႀကီး က ေျပာသည္။

လက္ရွိ တာေလာႀကီးေက်းရြာ အစိုးရ၏သစ္ေတာႀကိဳးဝိုင္းအနားရွိေဒသခံမ်ား ႏွစ္ရွည္ပင္မ်ား စိုက္ပ်ိဳးထားသည့္ ေျမေနရာ တြင္ ဦးညႊန႔္ေအာင္ကုမၼဏီမွ တစ္သၽွဴးငွက္ေပ်ာစိုက္ရန္ ဘတ္ဖိုးျဖင့္လိုက္လံထိုးထားသည့္အတြက္ အဆိုပါကိစၥအား တာဝန္ ယူ ေျဖရွင္းေပးရန္တိုင္ၾကားမွုရွိလာသည့္အတြက္ ဇြန္လ ၁၇ ရက္ေန႔မွစကာ ကြင္းဆင္းစစ္ေဆးထားၿပီ ျဖစ္ေၾကာင္း ကခ်င္ ျပည္နယ္ သယံဇာတႏွင့္သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရး ဝန္ႀကီး ဦးဒရွီလဆိုင္းက ေျပာသည္။“မေန႔က စုံစမ္းစစ္ေဆး ခိုင္းလိုက္တယ္ဆိုတာက ဦးညႊန႔္ေအာင္က ဘယ္သူ႔ရဲ႕ခြင့္ျပဳမိန႔္နဲ႔ ဘယ္သူကလုပ္ေဆာင္ခိုင္းလို႔ဆိုတဲ့ဟာကို တစ္ခုၿပီးတစ္ခု စီ စစ္ရမွာျဖစ္တယ္။ ရြာသားေတြက လုပ္ခိုင္းတာလား၊ သို႔မဟုတ္ ဘယ္အဖြဲ႕စည္းက လုပ္ခိုင္းတာလဲဆိုတာကို စီစစ္တဲ့ခါမွာ အေျဖတစ္ခုကရလာမွာပါ။ စီစစ္လို႔ ဘယ္သူ႔ခြင့္ျပဳမိန႔္လဲမရွိဘူးဆိုရင္ လုပ္ငန္းကိုလည္းရပ္တန္းကရပ္ရမယ္။ လိုအပ္ရင္ အေရးယူတဲ့ထိပါ ေဆာင္ရြက္မွာျဖစ္တယ္။” ဟု ေျပာသည္။

ကခ်င္ျပည္နယ္ တ႐ုတ္တစ္သၽွဴးငွက္ေပ်ာစိုက္ပ်ိဳးသည္ကုမၸဏီ ၃၀ ေက်ာ္ရွိေသာ္လည္း အစိုးရတြင္တရားဝင္မွတ္ပုံတင္ထား သည့္ ကခ်င္စတားကုမၼဏီတစ္ခုသာရွိသည္ဟု ဆိုသည္။

“ဘတ္ဖိုးနဲ႔ထိုးေနတာ တစ္လေလာက္ရွိေနၿပီ။ ထိုးတိုင္းလည္း သြားတားတယ္။ အဲေနရာနဲ႔ ရြာႏွင့္က်ေတာ့ မနက္သြား ည ျပန္လုပ္ၾကတယ္။ ဦးညႊန႔္ေအာင္ကုမၼဏီဘတ္ဖိုးထိုးတဲ့လူက်ေတာ့ အဲေတာမွာကိုေနၿပီး ထိုးေနၾကတဲ့ခ်ိန္က်ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ သြားတားတဲ့ခ်ိန္မ်ိဳးေတာ့ မလုပ္ဘူး။ က်ေနာ္တို႔မျမင္ရင္ ျပန္ထိုးၾကတာ ခုတစ္လေလာက္ရွိၿပီ။ ၿပီးလည္းၿပီးခါးနီးေနၾကၿပီ။ လုပ္ပိုင္ခြင့္ရွိရင္ အေထာက္ထားျပပါဆို မျပနိုင္ဘူး။ ကၽြန္းစိုက္ထားတဲ့ေတာင္သူေတြမွာက ေျပစာရွိပါတယ္။ အဲေနရာ ပတ္လည္မွာ လည္း အက်ယ္ ၇ေပ အနံ ၇ေပေလာက္ရွိတယ္။ ေဒသခံေတြ အဲေတာထဲကို သြားဖို႔လာဖို႔ ကၽႊဲ ႏြား ေတြ ထည့္ ဖို႔လည္း ဘာမွအဆင္မေျပေတာ့ဘူး” ဟု တာေလာႀကီးေက်းရြာမွ ဦးေအာင္ေက်ာ္ထြန္းကေျပာသည္။

“က်ေနာ္တို႔အေနနဲ႔ သက္ဆိုင္ရာဌာနေတြကို တိုင္တာ ၃ ႀကိမ္ရွိၿပီ။ သက္ဆိုင္ရာကလည္း မလုပ္ေသးဘဲ ရပ္ထားဖို႔ တားျမစ္ထားတယ္လို႔သိရ တယ္။ ဒါေပမယ့္ သူတို႔က ဆက္လုပ္ေနေသးတုန္းဘဲ ဒီေန႔နဲ႔ မေန႔ကေတာ့ ေတာအုပ္ကိုယ္တိုင္ သြားေရာက္ကြင္းဆင္း ေနၿပီျဖစ္တဲ့တြက္ လုပ္တာမေတြ႕ဘူး။ က်ေနာ္တို႔အေနနဲ႔လည္း ေရာင္းထားတာေတြ ငွားထားတာ ေတြလည္း မရိွပါဘူး” ဟု ေဒသခံတစ္ဦးက ေျပာသည္။

ကခ်င္ျပည္နယ္တြင္ တ႐ုတ္တစ္သၽွဴးငွက္ေပ်ာစိုက္ထားသည့္ ေျမဧက ၁သိန္းေက်ာ္ရွိေနၿပီး တစ္သၽွဴးငွက္ေပ်ာစိုက္သည့္ လုပ္ငန္းရွင္မ်ားႏွင့္ အလုပ္သမားမ်ားၾကားအျပင္ သစ္ေတာႀကိဳးဝိုင္း၊ ေဒသခံမ်ားပိုင္ေျမစသည့္ ေျမယာျပသာနာအပါအဝင္ ျပႆနာမ်ားအားလုံးအား ထိထိေရာက္ေရာက္ ကိုင္သြယ္မည္ဆိုပါက လယ္ယာေျမဝန္ႀကီးဌာန၏ လုပ္ထုံးလုပ္နည္း စံ သတ္မွတ္ခ်က္ (SOP) ထြက္ရွိမွသာ အဆင္ေျပႏိုင္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း ကခ်င္ျပည္နယ္ လူဝင္မူႀကီးၾကပ္ေရးနဲ႔ လူ႔စြမ္းအား ဝန္ႀကီး ဦးေဇာ္ဝင္းက သုံးသပ္ေျပာဆိုခဲ့သည္။ https://burmese.kachin news.com/2020/06/17/%e1%80%90%e1%80%ac%e1%80%9c%e1%80%b1%e

**************

၂၀။ ေခါႏူးစုမ္ အမ်ိုးသားဥယ်ာဥ္တြင္ အိမ္ေမြး တိရိစာၦန္မ်ား စည္းကမ္းမဲ့ လႊတ္ျခင္းကို အေရး            ယူေပးရန္ ေတာင္းဆို
June 16, 2020

ေခါႏူးစုမ္ အမ်ိဳးသားဥယ်ာဥ္ ဧရိယာအတြင္း အိမ္ေမြး တိရိစာၦန္မ်ား စည္းကမ္းမဲ့ လႊတ္ျခင္းတို႔ကို ထိထိေရာက္ေရာက္ အေရး ယူေပးရန္ အဆိုပါဥယ်ာဥ္အနီးတစ္ဝိုက္တြင္ ေနထိုင္သည့္ ေဒသခံအခ်ိဳ႕က ေတာင္းဆိုေၾကာင္း သိရသည္။

လူထုအေျချပဳ ခရီးသြားလုပ္ငန္း လုပ္ကိုင္ေနသူ ဆလိုင္းေယာဟာမာန္ က “က်ေတာ္တို႔ ေဘာင္ေက်းရြာရဲ့ အိမ္ေထာင္စု လူဦးေရစာရင္းမွာ မပါဝင္တဲ့ လူေတြက ေနာင္တစ္ခ်ိန္ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ကို ျပစားမဲ့ေနရာေတြမွာ တရားမဝင္ ဆိတ္ေတြ လႊတ္တာတို႔ ေဘာင္ေက်းရြာလူေတြ အားလံုးေသာက္သံုးေနတဲ့ ေရစမ္းဦးမွာ အိမ္ေတြေဆာက္လုပ္ၿပီး အမိႈက္ေတြကို စည္းကမ္းမဲ့ စြန္႔ပစ္တာေတြရွိတယ္။ အဲဒါေတြကို ထိထိေရာက္ေရာက္ အေရးယူေပး ေစခ်င္ေနၾကတယ္ ေဒသခံေတြက လည္း”ဟု ေျပာသည္။

အမ်ိဳးသားဥယ်ာဥ္ တာဝန္ရွိသူမ်ားအေနျဖင့္လည္း စည္းကမ္းမဲ့ အိမ္ေမြးတိရိစာၦန္မ်ား ဥယ်ာဥ္အတြင္း ေစလႊတ္ျခင္းအေပၚ အေရးေဆာင္ရြက္မႈ မလုပ္တာမဟုတ္ပဲ ဥယ်ာဥ္ဝန္ထမ္းမ်ားလည္း လံုေလာက္မႈမရွိသျဖင့္ လက္လွမ္းမမီျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ျမန္မာႏိုင္ငံႏွင့္ ဥေရာပ သမဂၢအဖြဲ႔တို႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေနသည့္ သစ္ေတာ စိုးမိုးေရး၊ သစ္ေတာစီမံအုပ္ခ်ဳပ္ေရးႏွင့္ သစ္ေတာတရားဝင္ ကုန္သြယ္မႈျပဳလုပ္ေရးဆိုင္ရာ ညႊန္ေပါင္းအဖြဲ႔မွ ဦးရွိန္းေဂငိုင္းကေျပာသည္။ ဦးရွိန္းေဂငိုင္းက “မတူပီ၊ မင္းတပ္၊ ကန္ပက္လက္ သံုးၿမိဳ႕နယ္ဆိုေတာ့ ကြင္းဆင္းဝန္ထမ္းက နည္းလို႔ျဖစ္တယ္။ ဒီကိစၥေတြကို သိရင္ တရားဥပေဒ အတိုင္း အေရးယူမွာျဖစ္တယ္။ အိမ္ေမြးတိရိစာၦန္ေတြ လႊတ္ေၾကာင္းခြင့္လည္း လံုးဝမရွိဘူး”ဟုေျပာသည္။

ေခါႏူးစုမ္အမ်ိဳးသားဥယ်ာဉ္သည္ ကန္ပက္လက္တြင္ တည္ရွိၿပီး အာဆီယံတြင္ ေျမသားေတာင္အျမင့္ဆံုးစာရင္းတြင္ ပါဝင္ သကဲ့သို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္လည္း ဒုတိယအျမင့္ဆံုးျဖစ္သည္။ ပြင့္လင္းရာသီမ်ားတြင္ ျပည္တြင္းခရီးသည္မ်ားကို အဓိက ဆြဲေဆာင္သည့္ ခ်င္းျပည္နယ္၏ အထင္ကရေနရာလည္း ျဖစ္သည္။ https://www.bnionline.net/mm/news-73524

***************

၂၁။ ဂ်ပန္စ္က်န္ပစၥည္း စမ္းသပ္တူးေဖာ္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ခ်န္ထားရွိေသာ ေရကန္တြင္ ၄ ေလာင္း           ၿပိဳင္ ေရနစ္ေသဆံုး
June 18, 2020

သံျဖဴဇရပ္ၿမိဳ႕ မိန္ဗလာေတာင္၌ ကုမၸဏီတစ္ခုမွ ဂ်ပန္စစ္က်န္ပစၥည္းစမ္းသပ္တူးေဖာ္ခဲ့ၿပီးေနာက္ မူလအတိုင္းျပန္လည္ ျပင္ဆင္ျခင္းမရွိေသာေၾကာင့္ ခ်န္ထားရွိေသာေရကန္တြင္ ယမန္ေန႔ညေနပိုင္းက အမ်ိဳးသမီးႏွင့္ မိန္းခေလး ၄ ေလာင္းၿပိဳင္ ေရနစ္ေသဆံုးခဲ့ေၾကာင္း ေဒသခံမ်ားထံမွသတင္းရရွိသည္။

အဆိုပါ မိန္ဗလာေတာင္ေျခရွိ ဂရုဏာဘုန္းႀကီးေက်ာင္း ကပၸိယအမ်ိဳးသမီးႀကီးတစ္ဦးႏွင့္ မြန္စာေပလာေရာက္သင္ၾကား ေနေသာ ေက်ာင္းသူမိန္းခေလး ၃ ဦးတို႔သည္ ေက်ာင္းေဝရာဝစၥေဆာင္ရြက္အၿပီး ေျခလက္သန္႔စင္ရန္ ေရကန္သို႔ သြား ေရာက္ရာမွ ေရနစ္ေသဆံုးလ်က္ေတြ႔ရွိခဲ့ရျခင္း ျဖစ္သည္။ ကပၸိယ ေဒၚခင္ (၆၆) ႏွစ္ႏွင့္ ၎၏ ေဆြမ်ိဳးသားခ်င္းမ်ားျဖစ္ၾက ေသာ မိန္ဗလာေတာင္အနီးရွိ ပငေက်းရြာမွ မေအးသီရိစံ (၁၂) နွစ္၊ မေရႊပန္း (၁၂)ႏွစ္၊ မမိုးသဇင္ (၁၁) ႏွစ္တို႔ (၄) ဦးတို႔ အေလာင္းမ်ားအား ရဲစခန္းမွလာေရာက္ဆည္ယူ၍ သံျဖဴဇရပ္ၿမိဳ႕နယ္ေဆးရံုႀကီးသို႔ ဇြန္လ ၁၇ ရက္၊ ည ၈ နာရီအခ်ိန္တြင္ ပို႔ေဆာင္ခဲ့ေၾကာင္း ရဲေၾကးနန္းစာမိတၱဴအရ သိရသည္။ မိန္ဗလာေတာင္အနီး ေအာင္ကုသိုလ္ရပ္ကြက္ေနထိုင္သူ လင္းလင္းခိုင္က “မိန္ဗလာေတာင္လူေသမႈနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး သံျဖဴဇရပ္ၿမိဳ႕က ရဲစခန္း ေၾကးနန္းစာကိုဖတ္လိုက္မွ ေရတြင္းပ်က္ ဆိုတာ ခုမွသိလိုက္ရတယ္၊ သူခိုးေတြက ေရကန္တူးသြားၾကတယ္၊ ရဲ ေတြက ေရတြင္းပ်က္လို႔ေျပာတာ ဟုတ္ေနတာပဲ စည္းဝါးကိုက္ေနတာပဲ” ဟု ၎၏ Facebook တြင္ မွတ္ခ်က္ျပဳထားသည္။

ရဲေၾကးနန္းစာေဖာ္ျပခ်က္တြင္ အဆိုပါ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းႏွင့္ ၁ ဖာလံုခန္႔အကြာအေဝးရွိ မိန္ဗလာေတာင္အနီး Myanmar Eagle Co;Ltd. မွ တူးေဖာ္ထားရွိေသာ ေရတြင္းပ်က္အတြင္း၌ ေသဆံုးလွ်က္ေတြ႔ရွိရေၾကာင္း၊ ၎တို႔ ၄ ဦးေသဆံုးရျခင္းမွာ ဓမၼတာအတိုင္းဟုတ္မဟုတ္ အမႈမွန္ေပၚေပါက္ႏိုင္ေရး ေသမႈေသခင္းဖြင့္ ေဆာင္ရြက္ထားေၾကာင္း ေတြ႔ရွိရသည္။ Royal Eagle Myanmar Development Group Co., Ltd အား ခြင့္ျပဳခဲ့သည့္ ကနဦးစူးစမ္းေလ့လာခြင့္ကို ပိတ္သိမ္းရန္၊ ေျမျပင္ တြင္ ေဆာင္ရြက္ထားရွိမႈမ်ားအား မူလအတိုင္းျဖစ္ေအာင္ ျပန္လည္ေဆာင္ရြက္ရန္ႏွင့္ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ထိခိုက္ ပ်က္စီး မႈအတြက္ သစ္ပင္မ်ားျပန္လည္စိုက္ပ်ိဳးသြားရန္ မြန္ျပည္နယ္အစိုးရအဖြဲ႔မွ သက္ဆိုင္ရာကုမၸဏီသို႔ အေၾကာင္းၾကား ထားၿပီး ျဖစ္ပါေၾကာင္း ၿပီးခဲ့သည့္ ေဖေဖာ္ဝါရီလအတြင္း က်င္းပသည့္ ၁၅ ႀကိမ္ေျမာက္မြန္ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ ပံုမွန္အစည္း အေဝး၌ မြန္ျပည္နယ္ စည္ပင္သာယာေရးဝန္ႀကီးက ေျပာၾကားခဲ့သည္။ သို႔ရာတြင္ အဆိုပါကုမၸဏီမွ ေျမသားမ်ားတူးေဖာ္ ခဲ့ၿပီးေနာက္ လုပ္ငန္းပိတ္သိမ္းခ်ိန္တြင္ မူလအတိုင္း လံုးဝျပန္လည္ေဆာင္ရြက္ထားျခင္းမရွိေၾကာင္း ေဒသခံမ်ားက ေျပာဆိုေနၾကသည္။

မိန္ဗလာေတာင္၌ “မြန္ျပည္နယ္အစိုးရအဖြဲ႔ခြင့္ျပဳခ်က္ျဖင့္ ဒုတိယကမာၻစစ္ လက္က်န္ပစၥည္း ပဏာမေလ့လာစူးစမ္းေရးအဖြဲ႔” ေခါင္းစဥ္ျဖင့္လည္းေကာင္း၊ “ဒုတိယကမာၻစစ္အတြင္း ဂ်ပန္စစ္ဌာနခ်ဳပ္အေဆာက္အဦေနရာမ်ားအား စစ္သမိုင္းျပတိုက္ ေဖာ္ေဆာင္မည့္ ေရွ႕ေျပးစီမံကိန္း-စီမံကိန္းတာဝန္ရွိသူမ်ားမွအပ အခြင့္မရွိမဝင္ရ”ဗီႏိုင္းခ်ိတ္ဆြဲ၍လည္းေကာင္း ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဧၿပီလမွ စတင္တူးေဖာ္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ ဒုတိယကမာၻစစ္အတြင္းက ဂ်ပန္စစ္စခန္းျဖစ္ခဲ့ေသာ မိန္ဗလာေတာင္တြင္ ဂ်ပန္စစ္လက္နက္မ်ား၊ ေရႊေခ်ာင္းႏွင့္ အဖိုးတန္ ပတၱျမား၊ စိန္၊ ေရႊ ရတနာပစၥည္းမ်ား ဂ်ပန္တို႔ျမွဳပ္ႏွံထားသည္ဟု ယခုကာလ အထိ လက္ခံယံုၾကည္သူမ်ား ရွိေနသည္။ http://burmese.monnews.org/2020/06/18/%e1%80%82%e1%80%bb %e1%80%95%e1%80%94%e1%

**************

၂၂။ ျမဝတီၿမိဳ႕ ညမထြက္ရအမိန္႔ ဇြန္လ ၃၀ ရက္ထိ တိုးျမႇင့္ထားၿပီး ၂လအတြင္း အမိန္႔                        ခ်ိဳးေဖာက္သူ ၈၀၀ ေက်ာ္ဖမ္း မိ
June 16, 2020

ထိုင္း-ျမန္မာနယ္စပ္ ကရင္ျပည္နယ္ ျမဝတီၿမိဳ႕တြင္ ည ၁၂ နာရီမွ နံနက္ ၄ နာရီအတြင္း ညမထြက္ရအမိန္႔အား ဇြန္လ ၁၇ ရက္မွ ၃၀ ရက္ေန႔အထိ ရက္တိုးျမႇင့္ထားလုိက္သည္ဟု ၿမိဳ႕နယ္အေထြေထြ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ဦးစီးဌာနက ယေန႔ အမိန္႔ထုတ္ျပန္

လုိက္သည္။ ကရင္ျပည္နယ္အစိုးရအဖြဲ႔၏ ၫႊန္ၾကားခ်က္ျဖင့္ ျမဝတီၿမိဳ႕တြင္း ညမထြက္ရအမိန္႔ကုိ ဧၿပီလ ၁၈ ရက္မွ ေမလ ၁၅ ရက္ေန႔ထိ ည ၁၀ နာရီမွ နံနက္ ၄ နာရီအထိ လည္းေကာင္း၊ ေမလ ၁၆ ရက္မွ ဇြန္လ ၁၆ ရက္ေန႔ထိကုိ ည ၁၂ နာရီ မွ နံနက္ ၄ နာရီအထိလည္းေကာင္း ထုတ္ျပန္ထားၿပီးေနာက္ ယခုလုိ တတိယအႀကိမ္ ရက္တိုးျမႇင့္ ထုတ္ျပန္လုိက္ျခင္းျဖစ္ သည္။
မူလ အမိန္႔ ထုတ္ျပန္ထားသည့္ ဧၿပီလ ၁၈ ရက္မွ ဇြန္လ ၁၆ ရက္ေန႔ထိ ထုတ္ျပန္ခ်က္ကို လိုက္နာမႈမရိွသူမ်ားအား ညစဥ္ ဖမ္းဆီးရမိခ့ဲရာ အမိန္႔ခ်ိဳး ေဖာက္သူ ၈၆၁ ဦးဖမ္းဆီးရမိခဲ့ေၾကာင္း ျမဝတီၿမိဳ႕နယ္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး ဦးၿဖိဳးေဇာ္ကိုကိုက ေျပာ သည္။ ထိုသို႔ ဖမ္းဆီးရမိသူမ်ားအား တရားရံုးတြင္ အမႈစြဲတင္ၿပီး ဒဏ္ေငြ ၅ ေသာင္း သို႔မဟုတ္ ဒဏ္ေငြမေဆာင္ႏိုင္ပါက ေထာင္ဒဏ္ ၁ လ သတ္မွတ္ ခဲ့ရာ ထိုထဲတြင္ ဒဏ္ေငြ ၅ ေသာင္းက်ပ္ေပးေဆာင္သူ ၆၇၈ ဦး ရွိၿပီး ေထာင္ဒဏ္က်ခံသူ ၁၈၃ ဦး ရွိေၾကာင္း ၿမိဳ႕နယ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးက ဆက္ေျပာသည္။

အဆိုပါ ညမထြက္ရအမိန္ထုတ္ျပန္သည့္ကာလအတြင္း နယ္ေျမလံုၿခံဳေရးအတြက္ တပ္မေတာ္၊ ရဲတပ္ဖြဲ႔၊ နယ္ျခားေစာင့္တပ္ ႏွင့္ မီးသတ္တပ္ဖြဲ ဝင္မ်ား၊ ရပ္ကြက္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႔ဝင္မ်ားက အမိန္႔ဆန္႔က်င္သူမ်ားကို ညစဥ္ လွည့္လည္ ဖမ္းဆီးခဲ့ၿပီး ေမလ ၁၈ရက္မွ ဇြန္လ ၁၅ ရက္ေန႔ထိ အမ်ိဳးသား ၈၀၃ ဦး၊ အမ်ိဳးသမီး ၅၈ဦး ဖမ္းဆီးရမိခ့ဲရာ ၿမိဳ႕နယ္တရားရံုးသို႔ တရာစြဲ တင္ခ့ဲသည္။ ထိုသို႔ ဖမ္းဆီး ရမိသူမ်ားတြင္ ၿမိဳ႕တြင္ အေျခတ က်ေနထိုင္သည့္ ေဒသခံအနည္းစုျဖစ္ၿပီး ခိုးဆိုးလုႏိႈက္ႏွင့္ ပ်ံက်အမ်ားစု ျဖစ္ေၾကာင္း တာဝန္ရွိသူမ်ားက ေျပာသည္။ http://kicnews.org/2020/06/%e1%80%bb%e1%80%9 9%e1%80%9d%e1%80 %90%e1%80%ae%e1%

***************

၂၃။ လယ္သမားမ်ားအတြက္ COVID 19 ကာလအထူးေခ်းေငြ စတင္ထုတ္ေပးသြားမည္
June 17, 2020

COVID 19 ကာလမွာ ေတာင္သူလယ္သမားမ်ား အတြက္အထူးေခ်းေငြမ်ားကို ယခု ဇြန္လ မွစတင္ထုတ္ေခ်း သြားရန္ ေဆာင္ရြက္ေနသည္ဟု ျမန္မာ့လယ္ယာ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးဘဏ္ မြန္ျပည္နယ္ ဘဏ္ခြဲ ျပည္နယ္ မန္ေနဂ်ာ ဦးေက်ာ္စြာလိႈင္ ေျပာ ၾကားသည္။ COVID-19 အထူးေခ်းေငြအျဖစ္ မိုးစပါးေခ်းေငြ ရရွိထားသူ ေတာင္သူလယ္သမားမ်ားကို တစ္ဧကလွ်င္ က်ပ္ငါး ေသာင္း ႏႈန္းျဖင့္ ထပ္ေဆာင္း ထုတ္ေခ်းေပးသြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း စီမံကိန္း၊ဘ႑ာေရးႏွင့္ စက္မႈဝန္ႀကီးဌာနက ဇြန္လ ၁၇ ရက္ေန႔က သတင္း ထုတ္ျပန္လိုက္သည္။

“လယ္သမားေတြအတြက္ အထူးေခ်းေငြ တစ္ဧကကို ၅ ေသာင္းနႈန္းနဲ့ ထုတ္ေခ်းမွာ ျဖစ္ၿပီး အမ်ားဆံုး ဆယ္ဧကကို ထုတ္ ေခ်းေပးသြားမယ္ အတိုးႏႈန္းကလည္း စိုက္ပ်ိဳးစရိတ္ အတိုးအႏႈန္းအတိုင္းပဲ ၅ % ပဲ ထုတ္ေခ်းေပးသြား အခု ဇြန္လ အတြင္း မွာထုတ္ေခ်းေပးႏိုင္ဖို႔ေဆာင္ရြက္ေနပါတယ္”ဟု ဦးေက်ာ္စြာလိႈင္ ကဆိုသည္။ လယ္ယာေျမပိုင္ဆိုင္ခြင့္ ပံုစံ(၇)ရွိၿပီး စိုက္ပ်ိဳး ေရးစရိတ္ အၾကြေးေက်သူမ်ားကို လယ္တစ္ဧက ၅ ေသာင္းက်ပ္ႏႈန္းျဖင့္ လယ္သမားတစ္ဦး အမ်ားဆံုးလယ္ ၁၀ ဧကစာအ တြက္သာ ႏိုင္ငံတစ္ဝန္းလံုးတြင္ ထုတ္ေခ်းေပးသြားမည့္ အစီအစဥ္ျဖစ္ေၾကာင္း ၎ကဆိုသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ မိုးစပါးေခ်းေငြ ရရွိသူမ်ားသည္ ယခင္ပံုမွန္ေခ်းေငြမွ တစ္ဧကလွ်င္ က်ပ္တစ္သိန္းခြဲ ရရွိထားၿပီးျဖစ္သည့္အတြက္ စုစုေပါင္းက်ပ္ ၂ သိန္းရရွိ ေတာ့မည္ျဖစ္သည္။

ယင္းကဲ့သို႔ အထူးေခ်းေငြ ထပ္မံထုတ္ေခ်းေပးျခင္းသည္ လယ္သမားမ်ားအတြက္ ေကာက္စိုက္စရိတ္ ပိုရလာႏိုင္သည္ဟု သထံုၿမိဳ႕နယ္ ဒံုဝန္းမွ လယ္သမား ဦးေအာင္ဝင္းက ေျပာသည္။“ထုတ္ေခ်းေပးေတာ့ပိုေကာင္းတာေပါ့လယ္သမားေတြက ပိုက္ဆံလိုတာပဲေလ ေငြလိုေနေတာ့ ပိုေကာင္းတာေပါ့ သူတို႔ အခုေပးတဲ့ ေခ်းေငြက စိုက္စရိတ္နဲ႔ မေလာက္ဘူးေလ အခု ေပးေတာ့ အသံုးစရိတ္ ပိုရွိလာတာေပါ့ လိုအပ္တဲ့ ေကာက္စိုက္စရိတ္ေလးေတြ ပိုရလာတာေပါ့” ဟု ၎ကဆိုသည္။ အဆိုပါ အထူးေခ်းေငြ Special Covid 19 Relief Loan ကို မြန္ျပည္နယ္အတြင္းရွိ လယ္ဧက ၂ သိန္း ၈ ေသာင္းေက်ာ္ အတြက္ ေခ်းေငြ သန္းေပါင္း ၁ ေသာင္း ၄ ေထာင္ေက်ာ္ ထုတ္ေခ်းေပးသြားရန္ လ်ာထားသည္ဟု သိရသည္။

အလားတူ Covid-19 စီးပြားေရး ကုစားမႈအစီအစဉ္ လုပ္ငန္းစီမံခ်က္၏ Cash for Lending Support အစီအစဥ္တြင္ ေက်းရြာ မတည္ရန္ပံုေငြ စီမံကိန္းအား က်ပ္ ၄၁ ဘီလ်ံေက်ာ္ျဖင့္ ေက်းရြာ ၁၇ဝဝ ရြာအား အျမန္ဆံုးထုတ္ေခ်း သြားမည္ျဖစ္ ေၾကာင္း ေက်းလက္ေဒသဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး ဦးစီးဌာနမွ သတင္းရရွိသည္။ http://burmese.monnews.org/2020/06/18/ %e1%80%9c%e1%80%9a%e1%80%ba%e1%80%9e%e1%

**************

၂၄။ ေတာင္ကုတ္ၿမိဳ႕ႏွင့္ ငါးမိုင္ခန္႔အကြာတြင္ အင္အားရစ္(ခ္)တာစေကး ၅.ဝ အဆင့္ရွိ                       ေျမငလ်င္တစ္ခု လႈပ္ခတ္
June 16, 2020

ရခိုင္ျပည္နယ္၊ ေတာင္ကုတ္ၿမိဳ႕၏ အေရွ႕ေျမာက္ဘက္ ငါးမိုင္ခန္႔အကြာတြင္ အင္အားရစ္(ခ္)တာစေကး ၅.ဝ အဆင့္ရွိ ေျမ ငလ်င္တစ္ခု ဇြန္ ၁၆ ရက္ ညေနပိုင္းက လႈပ္ခတ္ခဲ့ေၾကာင္း မိုးေလဝသႏွင့္ ဇလေဗဒ ညႊန္ၾကားမႈ ဦးစီးဌာန၏ ထုတ္ျပန္ခ်က္ အရ သိရသည္။

ယေန႔ (ဇြန္ ၁၆ ရက္) ျမန္မာစံေတာ္ခ်ိန္ ၁၇ နာရီ၊ ၄၅ မိနစ္၊ ၅ဝစကၠန္႔ အခ်ိန္တြင္ ဂြေျမငလ်င္စခန္းမွ ေျမာက္-အေနာက္ ေျမာက္ဘက္ (၉၁) မိုင္ခန္႔ကြာေဝးေသာ ျမန္မာႏိုင္ငံျပည္တြင္း (ေတာင္ကုတ္ၿမိဳ႕၏ အေရွ႕ေျမာက္ဘက္ (၅) မိုင္ခန္႔အကြာ) ေျမာက္လတၱီတြဒ္ (၁၈.၉၀)ဒီဂရီ၊ အေရွ႕ေလာင္ဂ်ီတြဒ္ (၉၄.၂၉)ဒီဂရီ၊ အနက္ (၁၀) ကီလိုမီတာကို ဗဟိုျပဳ၍ အင္အားရစ္(ခ္) တာစေကး (၅.ဝ) အဆင့္ရွိ အင္အားအသင့္အတင့္ရွိ ေျမငလ်င္တစ္ခု လႈပ္ခတ္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ထုတ္ျပန္ခ်က္အရ သိရ သည္။ https://news-eleven.com/article/178727

မွတ္ခ်က္။ သက္ဆိုင္ရာ သတင္းမီဒီယာအသီးသီးမွ ေကာက္ႏုတ္ေဖာ္ျပျခင္း ျဖစ္ပါသည္။

*** ၿပီး ***

unicode

နေ့စဉ်သတင်းများ စုဆောင်းတင်ပြခြင်း
(No. 36, June 19, 2020)

၁။ မြို့နယ် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများရွေးချယ်ရာတွင် မွန်ညီညွတ်ရေးပါတီဗဟိုမှ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်မည်မဟုတ်

၂။ ဇွန် ၁၆ ရက်ကို သျှမ်းအမျိုးသားအခွင့်အရေးနေ့အဖြစ် သတ်မှတ်

၃။ AA ကြောင့် ရခိုင်၏ အုပ်ချုပ်ရေး ယန္တရား မပျက်စီးနိုင်ဟု အစိုးရ အဖွဲ့ရုံး ပြော

၄။ နှစ်ပတ်အတွင်း ဒုတိယအကြိမ် မြန်မာစစ်တပ် နှင့် KIA တိုက်ပွဲ ဖြစ်ပွား

၅။ ဒီမိုကရေစီအရေးနှင့် တိုင်းရင်းအရေး တက်ကြွလှုပ်ရှားသူ နော်အုန်းလှ ရန်ကုန်ကရင့်ရေးရာ ဝင်ပြိုင်မည်

၆။ လာမည့် လွှတ်တော်တွင် ၅၈ နေရာ ရရှိမည်ဟု SNDP ခန့်မှန်း

၇။ ကွတ်ခိုင် ရွာသား ၅ ဦး တပ်မတော်မှ လမ်းပြ အဖြစ်ခေါ်ဆောင်သွား

၈။ သခင်စစ်ကုမ္ပဏီကို တရားစွဲဆိုထားသည့်အမှု တရားလိုသက်သေ ရဲစခန်း၏ထွက်ဆို

မှုကို အားရကျေနပ်မှု မရှိဟုဆို

၉။ အမ်းမြို့ ချင်းဒုက္ခသည် တစ်ထောင်ကျော် ဆန်ရိက္ခာအရေးပေါ်လိုအပ်

၁၀။ နောင်ချို ဂုတ်တွင်း ကားတစီး ချောက်ထဲကျ ၃ ဦးသေ

၁၁။ ပြည်နယ်အစိုးရ၏ လယ်ယာမြေဖော်ထုတ်မှုကြောင့် လီဒိုလမ်းမပေါ်ကျေးရွာ ၂ ခုအငြင်းပွားဖွယ်ရှိနေ

၁၂။ မူးယစ်ဆေးဝါးပြစ်မှုကျူးလွန်သူများအတွက် ထားစရာနေရာလုံလောက်မှုမရှိတော့ဟု မွန်ပြည်သစ်ပါတီ သထုံခရိုင် တာဝန်ရှိသူ ပြော

၁၃။ ကိုဗစ် လုပ်ငန်းစဉ် ဆောင်ရွက်နေသည့် RCSS/SSA ကို အာဏာပိုင်များ တားမြစ်

၁၄။ ကျောက်ဖြူတွင် ထွေအုပ်ဝန်ထမ်း ၁ ဦးအသတ်ခံရ

၁၅။ လားရှိုးမြို့နယ်အတွင်း ပုတ်ပွနေသည့် အမျိုးသမီးအလောင်း ၂ လောင်းတွေ့

၁၆။ ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်ပြိုင်လိုသူများအတွက် ဆန္ဒပြုလွှာများ KPP စတင်တောင်းယူ

၁၇။ မြန်မာအလံ ဖြုတ်ချခံခဲ့ရသည့် ချင်းရွှေဟော်တွင် နယ်နမိတ် ပြန်တိုင်းဖို့ တရုတ်နှင့် သဘောတူညီမှု ရ

၁၈။ မူးယစ်သံသယ တပ်ရင်းမှူးကို ရဲထံအစစ်ခံရန် အစိုးရအသိပေးမှု DKBA မတုံ့ပြန်

၁၉။ တာလောကြီးကျေးရွာ နှစ်ရှည်ပင်စိုက်ပျိုးမြေနေရာ ဖျက်စီးခံရမှု ပြည်နယ်အစိုးရ စုံစမ်းနေ

၂၀။ ခေါနူးစုမ် အမျိုးသားဥယျာဉ်တွင် အိမ်မွေး တိရိစ္ဆာန်များ စည်းကမ်းမဲ့ လွှတ်ခြင်းကို အရေးယူပေးရန် တောင်းဆို

၂၁။ ဂျပန်စ်ကျန်ပစ္စည်း စမ်းသပ်တူးဖော်ခဲ့ပြီးနောက် ချန်ထားရှိသော ရေကန်တွင် ၄ လောင်းပြိုင် ရေနစ်သေဆုံး

၂၂။ မြဝတီမြို့ ညမထွက်ရအမိန့် ဇွန်လ ၃၀ ရက်ထိ တိုးမြှင့်ထားပြီး ၂လအတွင်း အမိန့်ချိုးဖောက်သူ ၈၀ဝ ကျော်ဖမ်း မိ

၂၃။ လယ်သမားများအတွက် COVID 19 ကာလအထူးချေးငွေ စတင်ထုတ်ပေးသွားမည်

၂၄။ တောင်ကုတ်မြို့နှင့် ငါးမိုင်ခန့်အကွာတွင် အင်အားရစ်(ခ်)တာစကေး ၅.ဝ အဆင့်ရှိ မြေငလျင်တစ်ခု လှုပ်ခတ်

**************

၁။ မြို့နယ် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများရွေးချယ်ရာတွင် မွန်ညီညွတ်ရေးပါတီဗဟိုမှ                 ဝင်ရောက်စွက်ဖက်မည်မဟုတ်
June 16, 2020

၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲဝင်ကြမည့် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများရွေးချယ်ရာတွင် သက်ဆိုင်ရာမြို့နယ်အလိုက် စိတ်ကြိုက်ရွေး ချယ် စေမှာဖြစ်ပြီး မွန်ညီညွတ်ရေးပါတီ MUP ဗဟိုမှ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်မည်မဟုတ်ကြောင်း ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်အဖွဲ့ဝင် နိုင်ကျန်ရစ်က ပြောကြားသည်။“မိမိတို့ကိုယ်စားလှယ်လောင်းရွေးချယ်ဖို့က မိမိတို့မြို့နယ်ကော်မတီတွေအပေါ်မှာပဲ အဓိက မူတည်ပါတယ်၊ ရွေးချယ်မှုအခွင့်အာဏာတွေ မြို့နယ်ကိုအပြည့်အပ်နှင်းပေးထားပါတယ်၊ ကျနော်တို့ ဗဟိုအဆင့်ရွေးချယ် ရေးအဖွဲ့ကနေ မြို့နယ်တွေကို ဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှာမဟုတ်ဘူး၊ ကိုယ့်မြို့နယ် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတွေကို ကိုယ့်မြို့နယ် ကသာ ရွေးချယ်တာ အကောင်းဆုံးပါပဲ” ဟု နိုင်ကျန်ရစ်က ဆိုသည်။

မွန်ညီညွတ်ရေးပါတီ ဥက္ကဌ နိုင်တင်အောင်၊ ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်ဝင်များဖြစ်ကြသော နိုင်ကျန်ရစ်၊ နိုင်မွန်ရာဇာနှင့် နိုင်အောင်မွန် တို့ပါဝင်သည့် ဗဟိုအဆင့် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းရွေးချယ်ရေးအဖွဲ့က ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲအောင်နိုင်ရေး မဟာဗျူဟာ နှင့်ပတ်သက်၍ ယနေ့(ဇွန် ၁၆) တွင် သံဖြူဇရပ်မြို့၌ မြို့နယ် MUP ပါတီကော်မတီဝင် ၁၀ဝ ခန့်အား လာ ရောက်တွေ့ဆုံ၍ ရှင်းလင်းပြောကြားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

ကိုယ်စားလှယ်လောင်းအဖြစ် ရွေးကောက်ပွဲဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်လိုသူ ပါတီဝင်များအနေဖြင့် သက်ဆိုင်ရာမြို့နယ်ပါတီရုံးအသီးသီးသို့ ဇွန်လ ၃၀ ရက်နေ့ကို နောက်ဆုံးထား၍ သတ်မှတ်လျှောက် လွှာပုံစံဖြင့် အဆိုပြုလွှာ တင်သွင်းရမည်ဖြစ်ပြီး မြို့နယ်အဆင့် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းရွေးချယ်ရေးအဖွဲ့က မိမိတို့ ကိုယ်စား လှယ်လောင်းများကိုရွေးချယ်၍ ဇူလိုင်လ ၁၅ ရက်နေ့ နောက်ဆုံးထားပြီး ပါတီဗဟိုဌာနချုပ် စာရင်းပေးပို့ရမည်ဟု အသိပေး ထားသည်။ MUP ပါတီကိုယ်စားလှယ်လောင်း အရည်အချင်းသတ်မှတ်ချက် ၁၉ ချက်ရှိသည့်အနက် အဓိကအားဖြင့် ဒေသခံ (သို့မဟုတ်) ဒေသတွင်းနေထိုင်သူ (သို့မဟုတ်) ဇာတိမွေးရပ်မြေမှ ပါတီဝင်ဖြစ်ရမည်ဟု ကိုယ်စားလှယ်လောင်း အရည် အချင်း (Criteria of Candidate) သတ်မှတ်ချက်တွင် ဦးစားပေး ဖော်ပြထားသည်။

ပြီးခဲ့သည့် ၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲ၌ သံဖြူဇရပ်မြို့နယ်အတွင်း မွန်အမျိုးသားပါတီ MNP, မွန်ဒေသလုံးဆိုင်ရာဒီမိုကရေစီပါတီ AMDP, အမျိုးသမီးပါတီ(မွန်)နှင့် မွန်အမျိုးသား တစ်သီးပုဂ္ဂလကိုယ်စားလှယ်လောင်းများစွာ ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ကြသဖြင့် မွန် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများ အချင်းချင်းထိပ်တိုက်ဖြစ်ကုန်ကြပြီး NLD ကိုယ်စားလှယ်များက မဲဆန္ဒနယ်မြေအားလုံးတွင် အပြတ်အသပ် အနိုင်ရရှိခဲ့ကြောင်း တွေ့ရသည်။

ယခုအခါ မွန်အင်အားစုအားလုံး ပြန်လည်ပေါင်းစည်းထားသော မွန်ညီညွတ် ရေးပါတီ၏ တစ်ခုတည်းသော အလံတော်အောက်တွင် ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲဝင်ရောက်ကြမည့် မွန်အမျိုးသားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ မဲဆန္ဒနေရာအတော်များများတွင် အောင်ပွဲဆင်နိုင်လိမ့်မည်ဖြစ်ကြောင်း စောင့်ကြည့်လေ့လာသူများက သုံးသပ်ကြသည်။ http://burmese.monnews.org/2020/06/16/%e1%80%99%e1%80%bc%e1

*************

၂။ ဇွန် ၁၆ ရက်ကို သျှမ်းအမျိုးသားအခွင့်အရေးနေ့အဖြစ် သတ်မှတ်
June 16, 2020

လွန်ခဲ့သည့် ၂၃ နှစ်က သျှမ်းပြည် အလယ်ပိုင်းတွင် အစုလုံအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရသည့် နေ့ကို သတိရ အောက်မေ့စေရန် အတွက် ဇွန် ၁၆ ရက်ကို သျှမ်းအမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးနေ့အဖြစ် သတ်မှတ်လိုက်ကြောင်း CSSU ကထုတ်ပြန်လိုက်သည်။

၁၉၉၆ မှ ၁၉၉၈ ခုနှစ်အတွင်းဖြတ်လေးဖြတ်စီမံကိန်းဖြင့် အစိုးရတပ်မတော်မှ သျှမ်းပြည်တောင်ပိုင်းရှိ ကျေးလက်လူထုအား အတင်းအဓမ္မ နေရပ်ပြောင်းရွှေ့ခိုင်းမှု၊ အစုလိုက်အပြုံလိုက်သတ်ဖြတ်မှု၊ အတင်းအဓမ္မပြုကျင့်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၇ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၆ ရက်က သျှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း လွိုင်လင်ခရိုင် ကွန်ဟိန်းမြို့နယ်အတွင်း အမျိုးသမီးနှင့်ကလေးငယ်အပါ အဝင် ကျေးလက်ပြည်သူ ၅၆ ဦးကို သတ်ဖြတ်မှုလုပ်ခဲ့သည့်ရက်ကို ဝမ်းနည်းသတိရအောက်မေ့သည့်အနေဖြင့် သျှမ်းအမျိုး သားလူ့အခွင့်အရေးနေ့အဖြစ် သတ်မှတ်လိုက်ရခြင်းဖြစ်ကြောင်း သျှမ်းပြည်ညီညွတ်ရေးကော်မတီက ယနေ့ ဇွန် ၁၆ ရက်စွဲ ဖြင့် ထုတ်ပြန်လိုက်သည်။

သျှမ်းအမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးနေ့ သတ်မှတ်လိုက်သည့် ကိစ္စနှင့်ပတ်သက်ပြီး CSSU ၏ အတွင်းရေးမှူး စိုင်းဆိုင်မုဒ် က “လွန်ခဲ့တဲ့ ၂၃ နှစ်က စစ်တပ်က သျှမ်းပြည်သားတွေအပေါ်လူ့အခွင့်အရေး ကျူးလွန်ခဲ့တာတွေကို ပြန်သတိရအောင်၊ လူ ငယ်တွေကို သမိုင်း ကြောင်းသိအောင်၊ နောက်အဲဒီအချိန်က သေဆုံးသွားတဲ့သူတွေကို သတိရအောက်မေ့ဖို့ပါ”ဟု သျှမ်းသံ တော်ဆင့် ကိုပြောသည်။ လွန်ခဲ့သည့်နှစ်ပေါင်း ၂၃ နှစ်ကအတိုင်း သမိုင်းဖြစ်ရပ်ဆိုးများထပ်မံ မပေါ်ပေါက်စေဘဲ ငြိမ်းချမ်း ရေး လျင်မြန်စွာဖြစ်ထွန်းရန်၊ ကျူးကျော်စော်ကားသူများ၏ အပြစ်ကြွေးအား ဆေးကြောပေးရာရောက်စေရန်၊ မတရားကျူး လွန်ခံခဲ့ရသည့် အပြစ်မဲ့ပြည်သူတို့၏ မိသားစုဝင်းများ အားနှစ်သိမ့်ကုစားပေးရာရောက်စေရန်နှင့် သေဆုံးသွားသည့် အပြစ် မဲ့ပြည်သူတို့အား အောက်မေ့သတိရသည့်အနေဖြင့် ရည်ရွယ်ကာ ဇွန် ၁၆ ရက်ကို သျှမ်းအမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးနေ့အဖြစ် သတ်မှတ်ကြောင်း CSSU ၏ ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။

မြန်မာစစ်အစိုးရ၏ စစ်ရာဇာဝတ်မှုမြောက်သည့် ကျူးလွန်မှုများကို အဆိုးရွားဆုံးနှင့် အကျယ်ပြန့်ဆုံးထိခိုက်ခံစားခဲ့ရသည့် မြို့နယ်ပေါင်း ၁၁ မြို့နယ်၊ ရွာပေါင်း ၁၄၀ဝ ကျော် ထိခိုက်ပျက်စီးခဲ့ပြီး၊ အမျိုးသမီးပေါင်း ၆၀ဝ ကျော် လိင်အကြမ်းဖက်ခံခဲ့ရ သည်။ မြန်မာစစ်အစိုးရ အနေဖြင့် သျှမ်းပြည်သူများအပေါ် ကျူးလွန်ခဲ့သည့်ဖြစ်ရပ်ကို ယနေ့ထိတိုင် အရေးယူဆောင်ရွက် ခြင်းမရှိသေးသည့်အပြင် ဆက်လက်ပြီးကျူးလွန်နေဆဲဟု သျှမ်းလူ့အခွင့်အရေး တက်ကြွဆောင်ရွက်သူများကပြောဆိုသည်။

၁၉၉၆-၁၉၉၈ ကာလတွင် သျှမ်းပြည် တောင်ပိုင်းမြို့နယ် ၁၅ မြို့နယ်အတွင်း စစ်အစိုးရမှ နယ်မြေ ရှင်းလင်းမှုကြောင့် ကျေး လက်ပြည်သူ ၄ သိန်းကျော် နေရပ်စွန့်ခွာခဲ့ရပြီး အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရခြင်း အဓမ္မပြုကျင့်ခံရခြင်းသည် ယနေ့ တိုင် တရားမျှတမှု မရရှိသေးကြောင်းလည်း သျှမ်းလူမှုအသင်းများက ယနေ့ရက်စွဲဖြင့် ထုတ်ပြန်ကြေညာလိုက်သည်။ ဇွန် ၁၆ ရက်ကိုသျှမ်းလူမှု အဖွဲ့အစည်းများက နေရာဒေသအနှံ့တွင် လွန်ခဲ့သည့် ၂၃ နှစ်တွင် စစ်တပ်ကျူးလွန်မှုကြောင့် သေဆုံး သွားသူများအတွက် ဝမ်းနည်းခြင်း သတိရအောက်မေ့ခြင်းအနေဖြင့် အလှူဒါနများလည်း ပြုလုပ်ပေးကြောင်း သိရသည်။ https://burmese.shannews.org/archives/17118

**************

၃။ AA ကြောင့် ရခိုင်၏ အုပ်ချုပ်ရေး ယန္တရား မပျက်စီးနိုင်ဟု အစိုးရ အဖွဲ့ရုံး ပြော
June 16, 2020

ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် ရက္ခိုင့် စစ်တပ် (AA) ၏ တိုက်ခိုက်နေမှုများက အစိုးရ၏ အုပ်ချုပ်ရေး ယန္တရားများ ပျက်စီးသွားနိုင်သည် အထိ စိုးရိမ်စရာမရှိကြောင်း ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံးဝန်ကြီးဌာနမှ တာဝန်ရှိသူများကပြောသည်။

နေပြည်တော်တွင် ကျင်းပပြုလုပ်သည့် အစိုးရ၏ စတုတ္ထ ၁ နှစ်တာကာလအတွင်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်များကို ပြည်ထောင်စု အစိုးရအဖွဲ့ရုံး ဝန်ကြီးဌာနမှ ရှင်းလင်းစဉ် ယင်းဌာန၏ ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးတင်မြင့်နှင့် ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဦးမြင့်သန်း တို့က အထက်ပါ အတိုင်း ပြောဆိုခြင်းဖြစ်သည်။ “ရခိုင်ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ကလည်း သူ့နယ်မြေဒေသအတွက် သူလည်းပဲအေးချမ်းဖို့အတွက် ဒီအုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားလည်ပတ်နိုင်ဖို့အတွက်တော့ သူလည်းပဲ အားသွန်ခွန်စိုက်ဆောင်ရွက်နေတယ်”ဟု အစိုးရအဖွဲ့ရုံး ဝန်ကြီးဌာန၏ ညွှန်ကြာ းရေးမှူးချုပ် ဦးမြင့်သန်းက သတင်းစာ ရှင်းလင်းပွဲအပြီးတွင် သတင်းထောက်များကို ပြောသည်။

AA အဖွဲ့သည် ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် အစိုးရ၏ အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်အစား ၎င်းတို့၏ အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်ဖြင့် အစားထိုးမည်ဟု ကြွေး ကြော်ထားပြီး ရခိုင်ပြည်နယ်မှ အစိုးရနှင့်တပ်မတော်ကို အပြီးအပိုင်ထွက်ခွာသွားရန်ပြီးခဲ့သည့် မေ ၂၉ ရက်နေ့က သဘော ထား ကြေညာချက်တစောင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ AA အဖွဲ့သည် ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားပျက်ပြားစေရန် အတွက် ရဲစခန်းများကို တိုက်ခိုက်ခြင်း၊ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးများကို ဖမ်းဆီးသတ်ဖြတ်ခြင်းများ ဆောင်ရွက်လျက်ရှိရာ မြောက်ဦး၊ မြေပုံ၊ မင်းပြားနှင့် ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ်များတွင် အုပ်ချုပ်ရေးမှူးများ နုတ်ထွက်ခဲ့ကြောင်း အစိုးရအဖွဲ့ရုံး ဝန်ကြီးဌာန၏ ဒုတိယ ဝန်ကြီး ဦးတင်မြင့်က ပြောသည်။

ဦးတင်မြင့်က“အုပ်ချုပ်ရေးပျက်ပြားအောင်လို့ ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေကို ဖမ်းတယ်။ သတ်တယ်။ စခန်းတွေကို တိုက်တယ်။ အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့အစည်းဝင်တွေကိုလည်း ဖမ်းဆီးတယ်။ ခေါ်ယူနှိပ်စက်တယ်။ မည်သို့ပင်ဆိုစေ ရခိုင်ပြည်နယ် အစိုးရက သမ္မတရုံးရဲ့ ညွှန်ကြားချက်နဲ့အညီ အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားကို ပြန်လည်တည် ဆောက်နေပါတယ်”ဟု ပြောသည်။

ရခိုင်ပြည်နယ်၏ အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားကို ထိန်းချုပ်နိုင်ရန် အစိုးရနှင့် AA အဖွဲ့တို့ အားပြိုင်နေသည့် သဘောဖြစ်နေပြီး AA အဖွဲ့ကလည်း ၎င်းတို့၏ အာဏာထူထောင်နိုင်ရန် Arakan People Authority (APA) ဟုခေါ်သည့် ရခိုင်ပြည်သူ့အာဏာ ပိုင်အဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းနိုင်ရေးကြိုးစားနေကြောင်း ရခိုင်အရေးလေ့လာသူ ဦးမောင်မောင်စိုး ကပြောသည်။“ပြောရရင်တော့ ၂ ဖက် စလုံးက အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားကို ချုပ်ကိုင်နိုင်ဖို့အပြိုင်ကြိုးစားနေတဲ့ကာလပေါ့။ ဒုတိယအချက်ကတော့ ကျေးရွာအုပ်ချုပ်ရေး မှူး တွေက ဖမ်းဆီးခံရလို့ နုတ်ထွက်နေတဲ့အချိန်မှာ အစိုးရရဲ့ယန္တရားကို ဘယ်လိုတည်ဆောက်ရမလဲဆိုပြီး အစိုးရကလည်း လုံးပန်းနေတဲ့ကာလဖြစ်တယ်။ နည်းနည်းတော့အားပြိုင်နေတဲ့ကာလလို့ပဲ ပြောရပါလိမ့်မယ်”ဟု ၎င်း ကသုံးသပ်သည်။

ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် AA အဖွဲ့က ၎င်းတို့၏ အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားနှင့် အစားထိုးမည်ဟု ပြောဆိုခဲ့ပြီး ယခုအခါ ရဲစခန်း၊ ရဲကင်း များကို ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခြင်းသည် အုပ်ချုပ်ရေး ယန္တရားကိုတိုက်ခိုက်နေခြင်းဖြစ်ကြောင်း တပ်မတော်မှ ဗိုလ်မှူးချုပ် ဇော်မင်းထွန်းက ပြောသည်။“တရားဥပဒေ စိုးမိုးရေးလုပ်ငန်းတွေကို တိုက်ခိုက်တာဟာ အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားကို ပျက်ပြား အောင်လုပ်တာပဲ။ ဒါကြောင့် ထိရောက်တဲ့အုပ်ချုပ်မှုစနစ် လိုနေပြီလို့ ပြောတာ”ဟု ဗိုလ်မှူးချုပ် ဇော်မင်းထွန်းက ပြော သည်။ မနေ့က နေပြည်တော်တွင် သတင်းထောက်များက ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် စစ်အုပ်ချုပ်ရေးဝင်ရောက်နိုင်သလားဆိုသည့် မေးခွန်းကို အစိုးရအဖွဲ့ရုံးညွှန်ချုပ် ဦးမြင့်သန်းက ယင်းအခြေအနေအထိ စိုးရိမ်စရာ မလိုကြောင်း ပြန်လည်တုန့်ပြန်သည်။ https://burma.irrawaddy.com/news/202 0/06/16/224725.html

**************

၄။ နှစ်ပတ်အတွင်း ဒုတိယအကြိမ် မြန်မာစစ်တပ် နှင့် KIA တိုက်ပွဲ ဖြစ်ပွား
June 18, 2020
မြန်မာအစိုးရတပ်နှင့် ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော် KIA ကြား နှစ်ပတ်အတွင်း ဒုတိယအကြိမ်တိုက်ပွဲသည် ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်တွင် ဇွန်လ(၁၇)၊ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ နံနက်ပိုင်းက ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။

ကွတ်ခိုင်မြို့ အနောက်မြောက်ဘက် KIA တပ်မဟာ (၄) လက်အောက်ခံ တပ်ရင်း (၈) နယ်မြေ Kaleng (ကာလိုင်) ကျေးရွာ အုပ်စု Nawng Maw Bum (နောင်မော့တောင်)သို့ တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများ စစ်ဆင်လှုပ်ရှားလာသောကြောင့် KIA ဘက်က ခုခံယင်း တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားရကြောင်း KIA တပ်မဟာ (၄) အရာရှိတစ်ဦး ယခုလို အတည်ပြုပြောပါသည်။ “မြန်မာစစ် တပ် ထိုးစစ်ဆင်လာတာကတော့ သုံး၊ လေးရက်လောက်ရှိပြီ၊ သုံးနေရာကနေ မိမိသို့ စခန်းဆီ တက်လာတာပါ။ တပ်မ (၈၈) နဲ့ တခြားတပ်ရင်းတွေ ပူးပေါင်းတဲ့ စစ်ကြောင်းတွေ စုစုပေါင်း အင်အား ၄၀ဝ လောက်ရှိမယ်”ဟု သူက ကချင်သတင်းဌာန KNG ကို ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ ပြောပါသည်။ ယခုတိုက်ပွဲသည် KIA တပ်ရင်း (၈) လက်အောက် Kaleng တိုက်နယ်ရုံးကို လုံခြုံရေးပေး သော KIA အထူးလှုပ်ရှားရေး တပ်ရင်း (Mobile Battalion) (၂၉) နှင့် ‘နယ်မြေရှင်းလင်းရေးခေါင်းစဉ်’ဖြင့် ထိုးစစ်ဆင်လာ သော မြန်မာစစ်တပ်နှင့် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခြင်း ဖြစ်သည်ဟု အထက် KIA အရာရှိက ဆက်ဆိုသည်။

လွန်ခဲ့သော တစ်ပတ်ကျော်မှာလည်း မူဆယ်မြို့နယ်အတွင်း KIA တပ်မဟာ (၆) လက်အောက်ခံ တပ်ရင်း (၉) အခြေစိုက် စခန်း Htan Hpa Bum (ထန်းဖါတောင်) ကို မြန်မာစစ်တပ် တပ်မ (၈၈) နှင့် တပ်မ (၉၉) ပူးပေါင်းစစ်ကြောင်းမှ ဇွန်လ (၆) ရက် မှ (၇) ရက်ထိနှစ်ရက်ကြာ ထိုးစစ်ဆင်တိုက်ခိုက်ပြီး သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ COVID-19 ကမ္ဘာ့ကပ်ရောဂါကာလ တပ်မတော် က ၎င်းတို့ အကြမ်းဖက်အဖွဲ့အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသော ရခိုင် AA အဖွဲ့နှင့်ဖြစ်ပွားနေသော စစ်ပွဲမှလွှဲပြီး ကျန် တနိုင်ငံလုံး အတိုင်းအတာကို မေလ (၁၀)ရက်မှ သြဂုတ်လ (၃၁)ရက်ထိ စစ်ပွဲ ရပ်ထားကြောင်း ကြေညာထားချိန် ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်း မှာ KIA အဖွဲ့ကို ‘နယ်မြေရှင်းလင်းရေး ခေါင်းစဉ်’သတ်ကာ လိုက်လံတိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်နေခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။ https://burmese.kachinnews.co m/2020/06/18/%e1%82%8f%e1%80%bd%e1%80%85%e1%80%b9%e1

***************

၅။ ဒီမိုကရေစီအရေးနှင့် တိုင်းရင်းအရေး တက်ကြွလှုပ်ရှားသူ နော်အုန်းလှ ရန်ကုန်         ကရင့်ရေးရာ ဝင်ပြိုင်မည်
June 17, 2020

ဒီမိုကရေစီအရေး၊ လူ့အခွင့်အရေးနှင့် တိုင်းရင်းသားအရေး တက်ကြွလှုပ်ရှားသူ နော်အုန်းလှ သည် လာမည့်ပါတီစုံ အထွေ ထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး ကရင်တိုင်းရင်းသားရေးရာဝန်ကြီးနေရာကို ညီညွတ်သောတိုင်းရင်းသား လူမျိုးများ ဒီမိုကရေစီပါတီ(UNDP) ကိုယ်စားပြု ဝင်ပြိုင်သွားမည်ဟု သူမက ကေအိုင်စီသို့ ဇွန် ၁၇ ရက်နေ့တွင် အတည်ပြု ပြောသည်။

“ ပါတီက တာဝန်ပေးလို့ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး ကရင်ရေးရာ မဲဆန္ဒနယ် ဝင်ပြိုင်မယ်။ ကရင်လူမျိုးတွေ အခွင့်အရေး အပြည့်အဝရဖို့၊ တန်းတူအခွင့်အရေးရှိဖို့ လုပ်ဆောင်ချင်လို့ အခုလို ဝင်ပြိုင်တာဖြစ်ပါတယ်”ဟု နော်အုန်းလှက ပြောသည်။ ၎င်းသည် ၁၉၈၈ ဒီမိုကရေစီအရေးတော်ပုံတွင် စတင်ပါဝင်ပြီးနောက် နိုင်ငံရေးလောကသို့ ဝင်ရောက်လာသူ ဖြစ်သည်။ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (NLD) တွင် ရပ်ကျေးအဆင့်မှ ဗဟိုအမျိုးသမီးအဆင့်ထိ တာဝန်ယူခဲ့ဖူးသူဖြစ်သည်။ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် လွတ်မြောက်ရေးအတွက် ရွှေတိဂုံဘုရားတွင် ဆုတောင်းပွဲပြုလုပ်ရာ ပါတီစည်းကမ်းနှင့် မညီသည့် အတွက် NLD က ပါတီဝင်အဖြစ်မှ သူမအား ၂၀ဝ၅ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ပယ်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

သူမသည် နိုင်ငံရေးလောကသို့ စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့ချိန်ကတည်းက ၂၁ ကြိမ် အဖမ်းခံခဲ့ရဖူးပြီး ထောင် ၁၁ ကြိမ် ကျခံရထား သည်။ ထိုထဲတွင် ၂၀၁၉ ခုနှစ် သြဂုတ် ၁၁ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၊ မဟာဗန္ဓုလ ပန်းခြံရှေ့၌ ကရင့်အာဇာနည်နေ့ ပြုလုပ် သည့်အတွက် ထောင် ၁၅ ရက် ကျခဲ့မှုဖြစ်စဉ်တွင် ကရင်တိုင်းရင်းသားများက သူမအပေါ် အားပေးဝန်းရံမှုများစွာရရှိခဲ့ သည်။ ထို့အပြင် သူမသည် နိုင်ငံရေးတက်ကြွလှုပ်ရှားသူအဖြစ် ရပ်တည်ခဲ့သော်လည်း ၂၀၁၉ ဧပြီ ၅ ရက်နေ့တွင် ပြုလုပ် သည့် UNDP ပါတီတည်ထောင်ရေး ဆွေးနွေးပွဲတွင် ပါတီနိုင်ငံရေးပြန်လုပ်မည်ဟု ကေအိုင်စီသို့ သီးခြား ပြောဆိုခဲ့ဖူးသည်။

၎င်းက“လက်ရှိ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးလုပ်ငန်းစဉ်က ပါတီပြင်ပနိုင်ငံရေးနဲ့လုပ်တဲ့အခါ မလွယ်ကူတာတွေရှိတယ်။ ဒါကြောင့် ပါတီနိုင်ငံရေးပြန်လုပ်ဖို့ ရည်ရွယ်တယ်။ ပူးပေါင်းမဲ့ပါတီကတော့ အခု ၉၀ ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များအဖွဲ့က တည်ထောင်မယ့်ပါတီမှ ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ဖို့ ရည်ရွယ်ထားတယ်”ဟု ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဧပြီ ၅ ရက်နေ့တွင် ကေအိုင်စီသို့ ပြော သည်။ လက်ရှိ နော်အုန်းလှသည် ၁၉၉၀ အမတ်များ တည်ထောင်ထားသည့် ညီညွတ်သောတိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ ဒီမို ကရေစီပါတီ(UNDP)တွင် အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးတာဝန်ယူထားသူ ဖြစ်သည်။ http://kicnews.org/202 0/06/%e1% 80%92%e1%80%ae%e1%80%99%e1%80%ad% e1%80%af%

**************

၆။ လာမည့် လွှတ်တော်တွင် ၅၈ နေရာ ရရှိမည်ဟု SNDP ခန့်မှန်း
June 18, 2020

လာမည့် ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲတွင် သျှမ်းတိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ် ပါတီ( SNDP) အနေဖြင့် လွှတ်တော်တွင် ၅၈ နေရာခန့်မှန်းထားကြောင်း SNDP ဥက္ကဌ ဦးစိုင်းအိုက်ပေါင်း က ပြောကြားလိုက်သည်။

“ကျနော်တို့ အရင်က ၅၈ ယောက် နိုင်ဖူးတယ်လေ။ အခုလဲ အဲ့လောက် မှန်းထားတာပေါ့”ဟု ဦးစိုင်းအိုက်ပေါင်း ကပြော သည်။ လွန်ခဲ့သည့် ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် SNDP ပါတီသည် လွှတ်တော်တွင် ၅၈ နေရာရရှိခဲ့ပြီး၊ ဝန်ကြီးနေရာ ၆ ဦးရခဲ့သဖြင့် အတွေ့အကြုံများစွာရှိကြောင်း၊ ထို့ကြောင့် လာမည့် ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ခံပြီး အနိုင်ရမည်ဆိုပါက သျှမ်းပြည်အစိုးရ ဖြစ်နိုင် ကြောင်းလည်း ဦးစိုင်းအိုက်ပေါင်းက သုံးသပ်ပြောဆိုလိုက်သည်။

၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲတွင် SNDP အနေဖြင့် သျှမ်းပြည်နေရာအနှံ့အပြင် ကချင်ပြည်နယ်၊ မန္တလေးတိုင်း စုစုပေါင်းမြို့နယ် ၃၀ မြို့နယ်တွင် ဝင်ပြိုင်သွားမည်ဟု ပါတီ ဥက္ကဌ ဦးစိုင်းအိုက်ပေါင်းက ပြောကြားသည်။“ မြို့နယ် ၃၀ လောက် ဝင်ပြိုင်မယ်။ သျှမ်းအရှေ့၊ သျှမ်းတောင်၊ သျှမ်းမြောက် နောက်ပြီး ကချင်ပြည်နယ် သျှမ်းပြည် ပြင်ပကတော့ ကချင်ပဲ။ မန္တလေးတိုင်းက သျှမ်းတိုင်းရင်းသားရေးရာ ဝန်ကြီးနေရာလဲ ဝင်ပြိုင်မယ်”ဟု ဦးစိုင်းအိုက်ပေါင်း က ထပ်လောင်းပြောသည်။

ထို့ပြင် ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲတွင် အမျိုးသမီး နှင့် လူငယ် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းကို ဦးစားပေး ရွေးချယ်သွားမည် ဖြစ်ပြီး ပါတီ၏ ထိပ်သီးခေါင်းဆောင်များ ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်သွားမည် မဟုတ်ကြောင်းလည်းသိရသည်။“ အမျိုးသမီးနဲ့ လူငယ်က ၂၀၊၃၀ ရာခိုင်နှုန်းပါမယ်လို့ မျှော်လင့်ပါတယ်။ ကျနော်ကတော့ ဝင်မပြိုင်တော့ဘူး။ ကျနော်တို့လူငယ်တွေကို နေရာပေး တယ်”ဟု ဦးစိုင်းအိုက်ပေါင်းက ဆိုသည်။ ၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲတွင် SNDP အနေဖြင့် သျှမ်းပြည်တွင် လွှတ်တော်တနေရာ တွင်သာ ရရှိခဲ့သည်။ https://burmese.shannews.org/archives/17161

**************

၇။ ကွတ်ခိုင် ရွာသား ၅ ဦး တပ်မတော်မှ လမ်းပြ အဖြစ်ခေါ်ဆောင်သွား
June 18, 2020

သျှမ်းပြည် မြောက်ပိုင်း ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်အတွင်း ယနေ့ မနက် တိုက်ပွဲ ၂ ကြိမ်ဖြစ်ပွားပြီး ရွာသား ၅ ဦးကို တပ်မတော်မှ လမ်းပြအဖြစ်ခေါ်ဆောင်သွားကြောင်း စုံစမ်းသိရသည်။ အစိုးရတပ်မတော်မှလမ်းပြအဖြစ်ခေါ်ဆောင်သွားသည့် အမျိုးသား ၅ ဦးထဲမှ ၃ ဦးသည် ကွတ်ခိုင်မြို့နယ် နောင်ဟွယ်ကျေးရွာတွင် နေထိုင်သူများဖြစ်ပြီး ကျန် ၂ ဦးမှာ ကာလိုင်ဇွပ်အောင် စစ်ရှောင်စခန်းတွင် နေထိုင်သူများဖြစ်ကြောင်း ကွတ်ခိုင်ဒေသခံများပြောပြချက်အရသိရသည်။

“ နောင်ဟွယ် ရွာသား ၃ ဦးက တအာင်း(ပလောင်) လူမျိုးတွေပါ။ စစ်ရှောင်စခန်းက ၂ ဦးက ကချင်လူမျိုးတွေပါ။ လမ်းပြ အဖြစ်ခေါ်သွားတယ်လို့သိရပါတယ်”ဟု အစိုးရတပ်မတော်မှ ခေါ်ဆောင်သွားစဉ် မြင်တွေ့လိုက်သည့် ဒေသခံ အမျိုးသား တဦးက သျှမ်းသံတော်ဆင့်ကို ပြောသည်။ ဖြစ်ပွားနေသော စစ်ရေးဋိပက္ခကြောင့် တောင်ယာအလုပ်သွားလုပ်ပြီး စစ်ရှောင် စခန်းသို့ပြန်လာသည့် အမျိုးသား ၂ ဦးကိုလည်း စစ်တပ်က ယနေ့မနက်ပိုင်းကဖမ်းဆီး ခေါ်ဆောင်သွားခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။“နောင်ဟွယ်ရွာသား ၃ ဦးကိုတော့ ရွာကနေခေါ်သွားတယ်။ စစ်ရှောင် အမျိုးသား ၂ ယောက်က တောင်ယာက နေပြန်လာတာ။ လမ်းမှာ တပ်မတော်နဲ့တွေ့တော့ လမ်းပြအဖြစ်ခေါ်သွားတာ။ သူတို့တွေက အသက်က ၂၀-၃၀ ဝန်းကျင်ရှိ မယ်ထင်တယ်”ဟု တပ်မှ ခေါ်သွားစဉ်မြ င်တွေ့လိုက်သည့် အမျိုးသားတဦးက ပြန်ပြောပြသည်။

ယခုရက်ပိုင်း ကွတ်ခိုင်မြို့နယ် ကာလိုင်၊ နောင်ဖန်းကျေးရွာနှင့် နမ့်ဖူးကျေးရွာတွင် ဖြစ်ပွားနေသည့် တိုက်ပွဲများသည် အစိုးရ တပ်မတော် နှင့် ကချင်လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော် (KIA)တို့ ဖြစ်ပွားနေသည့် တိုက်ပွဲဖြစ်ကြောင်း ဒေသခံများ ပြောပြချက် အရသိရသည်။ သျှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်း ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်အတွင်း တိုက်ပွဲများဆက်လက် ပြင်းထန်လာနိုင်ကြောင်း၊ ကိုဗစ် ကာကွယ်ထိန်းချုပ်သည့် အချိန်ကာလအတွင်း တပ်မတော်မှ တိုက်ပွဲများရပ်တန့်ထားမည်ဟု ကြေညာခဲ့သော်လည်း တိုက်ပွဲ များဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေကြောင်းလည်း ဆရာနောင်လတ်က ပြောသည်။

ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်အတွင်း ယခုရက်ပိုင်း တပ်မတော်မှစစ်အင်အား ရာဂဏန်း ထပ်မံဖြည့်တင်းကာ ဒေသအတွင်း လှုပ်ရှားနေ ကြောင်း ဒေသခံများပြောပြချက်အရသိရသည်။ အဆိုပါ သတင်းနှင့်ပတ်သက်ပြီး သျှမ်းသံတော်ဆင့်မှ တပ်မတော် သတင်း မှန်ပြန်ကြားရေးဌာန နှင့် KIA ကို အကြိမ်ကြိမ် ဖုန်းဆက်ခေါ်ဆိုခဲ့သော်လည်း မရရှိခဲ့ပေ။ https://burmese.shannews.o rg/archives/17166

**************

၈။ သခင်စစ်ကုမ္ပဏီကို တရားစွဲဆိုထားသည့်အမှု တရားလိုသက်သေ ရဲစခန်း၏ထွက်ဆိုမှုကို အားရကျေနပ်မှု မရှိဟုဆို
June 16, 2020

ကချင်ပြည်နယ် မြစ်ကြီးနားမြို့အခြေစိုက် မြစ်ကြီးနားသတင်းဂျာနယ် မှ သခင်စစ်ကုမ္မဏီကို တရားစွဲဆိုထားထားသည့်အမှု ဇွန်လ ၁၅ ရက်နေ့ ရုံးချိန်းတွင် တရားလိုသက်သေဖြစ်သော ရဲစခန်း၏ထွက်ဆိုချက်အပေါ် ကျေနပ်အားရမှုမရှိကြောင်း တရားလို သတင်းထောက် မွန်းမွန်းပန် ထံမှ သိရသည်။

“ဒီနေ့ရုံးချိန်းကို လုံးဝအားမရဘူး။ ဘာလို့လဲဆိုရင် အမှုစစ်ထွက်ဆိုတဲ့အချက်မှာ အခင်းဖြစ်တဲ့နေ့ကဖမ်းထားတဲ့ အသံဖိုင် ကို အခင်းဖြစ်တဲ့နေ့မှာ မပေးခဲ့ဘဲနဲ့ နောက်ကျမှပေးတယ်ဆိုတဲ့အချက်တွေဖြစ်နေတယ်။ နောက်တစ်ချက်က ကျမတို့အဲနေ့ က သက်သေခံ ပစ္စည်းတွေကိုအပ်တယ်။ ရဲစခန်းကလက်မခံဘူး။ သူတို့ကပြောတာ နောက်မှအပ်ပါတဲ့။ ကျနော်တို့ခေါ်တဲ့ ချိန်မှ အပ်ရမယ်။ ခုအပ်လို့မရဘူးဆိုပြီး ခုမအပ်သေးနဲ့ဆိုပြီးပြောတယ်။ ပြီးတော့အဲနေ့ကလည်း အမှုကိုစောစောမဖွင့်ပေး ဘူး။ ကျေအေးဖို့ဘဲထပ်ခါထပ်ခါလာပြောနေတာ။ အဲချိန်ကျတော့ နေ့လည် ၁၁ နာရီကတည်းကနေ ည ၁၀ နာရီလောက်မှ အိမ်ပြန်ရတယ်။ ပြီးလို့ရှိရင် အသေးစိတ်အချက်လက်ကိုလည်း တရားရုံးရောက်မှပြော ဒီမှာက အသေးစိတ်အချက်လက် တွေကို မရေးလည်းရတယ် မှတ်မိသလောက်ဘဲပြော အဲလိုတွေပြောတဲ့ချိန်ကျတော့ မပါနိုင်တဲ့အချက်လက်တွေရှိသွားတာ ပေါ့နော်။ အဲအမှုဖြစ်တဲ့နေ့မှာ ကျမသတင်းတွေမှာ ဘယ်လိုဖြေထားတယ်။ အဲနေ့က ကျမအကျီ င်္ ကြယ်သီးက ဘယ်လိုပြုတ် ထားတယ် မပြုတ်ထားဘူးဆိုတာ အဲနေ့ကျမတို့ ရှေ့နေအပြင် တစ်ခြားသတင်းထောက်တွေလည်း အားလုံးတွေ့မှာပါ။ ခုက ကျမကဘဲ အဲဒီကြယ်သီးတွေကို စွဲဖြုတ်ထားတဲ့အနေထားမှာရှိနေတယ်။”ဟု မွန်းမွန်းပန် က ပြောသည်။

“သူ့ရဲ့ဥပဒေကြောင်းအရဆို အမှုနဲ့ပတ်သက်တဲ့ဟာကို တရားလိုဘက်က စပေးကတည်းက ရဲတွေယူခဲ့ရမှပေါ့။ ယူဖို့လည်း ကျနော်တို့အကုန်လုံးက ပြောတယ်။ အဲဒါကိုသိမ်းပေးပါ ဒါအမှုအတွက် သက်သေခံပစ္စည်းဟုတ်တယ် စတိုင်ကတည်းက သိမ်းခိုင်းတာသူတို့က မသိမ်းဘူး။ အဲတော့ ဒီနေ့တရားရုံးမှာလာထွက်တဲ့ချိန်ကျတော့ မပေးပါဘူးဆိုပြီး လာထွက်ကြတာ။ အဲတော့ အမှုဖြစ်ပြီး တစ်ပတ် ဒါမှမဟုတ် ၁၄ရက်လောက်ကြာတဲ့ခါကျမှ ကျနော်တို့ကဘဲ အဲသက်သေခံပစ္စည်းကို ရဲကို အပ် တယ်ပေါ့။ အမှုဖြစ်ပြီးအဲလောက်ကြာမှအပ်တဲ့ပစ္စည်းက အစစ်အမှန်တစ်ကယ် အသံဖမ်းထားတာ ဟုတ်မဟုတ် အကျီ င်္ပြဲ တာကလည်း သူတို့ပြသာနာဖြစ်ခဲ့တာ ဟုတ်မဟုတ်ကိစ္စမှာ သံသယဖြစ်စရာ ဖြစ်လာတာပေါ့ဗျာ”ဟု တရားလိုဘက်မှ ရှေ့နေဖြစ်သည့် တရားလွှတ်တော်ရှေ့နေ ဦးတင်ထွန်းသိန်းက ပြောသည်။ ရဲစခန်းဘက်မှ လက်မခံခဲ့သည့် အဆိုပါ သက်သေခံပစ္စည်းသည် ရဲစခန်း၏ပေါ့ဆမှုသာ ဖြစ်သည့်အတွက် ၎င်း၏အမှုနှင့်ပတ်သက်ပြီး နစ်နာမှုမရှိစေရန် အကောင်း ဆုံးညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်သွားဖို့ ရှိကြောင်း ၎င်းကဆက်ပြောသည်။

၂၀၁၉ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၆ ရက်နေ့ သခင်စစ်ကုမ္မဏီက မြစ်ကြီးနားသတင်းဂျာနယ်မှ သတင်းထောက်နှစ်ဦးအား ဂျာနယ်တွင်ပါရှိသည့် သတင်းတစ်ပုဒ်နှင့်ပတ်သက်ပြီး ဆွေးနွေးရန်အတွက်ဟုဆိုကာ မြစ်ကြီးနားသတင်းဂျာနယ်ရုံးမှ ဝိုင်းမော်မြို့ရှိ ၎င်းတို့ကုမ္ပဏီရုံးခန်းသို့ ခေါ်ဆောင်ပြီးနောက် အမျိုးသမီးသတင်းထောက်ဖြစ်သည့် မွန်းမွန်းပန်အား ခြိမ်း ခြောက်ပြောဆိုကာ ဂျာနယ်ဖြင့် ပါးရိုက်ခဲ့ပြီး သတင်းထောက် အဂျေအား ထိုင်ထတစ်သိန်းလုပ်ရန် ခြိမ်းခြောက်စေခဲ့သည့် အတွက် မြစ်ကြီးနား သတင်းဂျာနယ်မှ သခင်စစ်ကုမ္မဏီအား အသရေဖျက်မူ ပုဒ်မ ၅၀ဝ ဖြင့် စတင်တရားစွဲဆိုခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ မည်သူမဆို အခြားတစ်ဦးဦးအား အသေရဖျက်မူ တစ်ခုခုကျူးလွန်လျှင် ထိုသူအား ထောင်ဒဏ် (၂) နှစ်ထိ ချမှတ် နိုင်သည့်အပြင် ငွေဒဏ်ဖြစ်စေ၊ ဒဏ် နှစ်ရပ်လုံးဖြစ်စေ ချမှတ်နိုင်သောပုဒ်မဖြစ်သည်ဟု သိရသည်။ https://burmese.kac hinnews.com/2020/06/16/% e1%80%9e%e1%80%81%e1%80%84%e1%80%ba%e1

***************

၉။ အမ်းမြို့ ချင်းဒုက္ခသည် တစ်ထောင်ကျော် ဆန်ရိက္ခာအရေးပေါ်လိုအပ်
June 17, 2020

ရခိုင်ပြည်နယ် အမ်းမြို့နယ် ဒလက်ချောင်းကျေးရွာအုပ်စုက ရှမ်းကုန်းနဲ့ မင်္ဂလာဒုံရွာက ချင်းတိုင်းရင်းသား လူဦးရေတစ် ထောင်ကျော်ကို တပ်မတော်က ဆန်သယ်ယူခွင့်ကန့်သတ်ထားတာ ခြောက်လကျော်ပြီဖြစ်လို့ အဲဒီရွာတွေမှာ ဆန်ရိက္ခာ ပြတ်လပ်နေပါတယ်။ ဆန်သယ်ခွင့် အပိတ်ခံထားရတာကြောင့် ချင်းတိုင်းရင်းသား တစ်ထောင်ကျော်ဟာ စားစရာဆန်မရှိဘဲ အရေးပေါ် ရိက္ခာလိုအပ်နေတယ်လို့ ချင်းလူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှု အကူအညီပေးရေးအဖွဲ့ (CHAT)က ဆလိုင်း ဝင်းမောင် က ပြောပါတယ်။ “ကျေးရွာကလူတွေက ပိတ်ဆို့ခံထားရတာ ကြာတဲ့အခါကျတော့ စားဖို့သောက်ဖို့က ဆန်တွေက မရှိတဲ့ အတိုင်းအတာကို ရောက်နေတယ်၊ ခုကရွာတွေမှာ ဆန်လည်းဝယ်လို့မရဘူး၊ အခုရွာတွေမှာ ငှက်ပျောသီးတွေ၊ အသီးအရွက်တွေ စားပြီးနေနေရတယ်ဗျ၊ ကျေးရွာအားလုံးနီးပါး ပိတ်ဆို့ခံထားရတယ်၊ အရေးပေါ်လိုအပ်နေတာကတော့ ရှမ်းကုန်းကျေးရွာနဲ့ မင်္ဂလာဒုံကျေးရွာ အဲမှာအဓိက လိုအပ်နေတယ်” ရှမ်းကုန်းကျေးရွာမှာ လူဦးရေ ၆၀ဝ ကျော်နဲ့ မင်္ဂလာဒုံ ကျေးရွာမှာ လူဦးရေ ၅၀ဝ ကျော်ရှိတယ်လို့ ဆလိုင်းဝင်းမောင်က ပြောပါတယ်။

ဒလက်ချောင်းကျေးရွာအုပ်စုထဲမှာ ချင်းတိုင်းရင်းသားတွေ နေထိုင်တဲ့ရွာ ၃၆ ရွာနဲ့ ရခိုင်တိုင်းရင်းသားတွေ နေထိုင်တဲ့ရွာ ငါး ရွာလောက်ရှိပါတယ်။ ဒီကျေးရွာနှစ်ရွာကိုပဲ ဖုန်းအဆက်အသွယ်ရတာကြောင့် မြေပြင်အခြေအနေသိရပြီး အခြားကျေးရွာ တွေ အခြေအနေကိုတော့ အသေးစိတ် မသိရသေးဘူးလို့ CHAT အဖွဲ့က ပြောပါတယ်။ ဒလက်ချောင်းကျေးရွာအုပ်စုဟာ အမ်းမြို့ကို ကုန်းလမ်း၊ ရေလမ်းနဲ့ သွားနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒီနှစ် ဇန်နဝါရီလဆန်းကစလို့ AA အဖွဲ့ကို ရိက္ခာရောက်သွားမှာ တားမြစ်တာဆိုတဲ့ တပ်မတော်ဘက်က အကြောင်းပြချက်နဲ့ ရိက္ခာသယ်ယူခွင့် နဲ့ သွားလာခွင့်တွေ ပိတ်ထားတာလို့ ဒေသခံ တွေကပြောပါတယ်။ ရိက္ခာအရေးပေါ် လိုအပ်နေတဲ့ ဒေသခံ ချင်းတိုင်းရင်းသားတွေကို အကူအညီပေးနိုင်ဖို့ ချင်းအရပ်ဘက် အဖွဲ့တွေ ပြင်ဆင်နေ ကြပါတယ်။ ချင်း စစ်ဘေးရှောင်ပြည်သူများ အရေးပေါ်ကူညီရေးနဲ့ ပြန်လည်ထူထောင်ရေးကော်မတီ RRCCI က ပြောရေး ဆိုခွင့်ရှိသူ မိုင်နန်းဝေ ပြောသွားတာပါ။ ရွာတွေထဲက ချင်းလူငယ်တချို့ကတော့ ရန်ကုန်ကိုထွက်ပြေး ခိုလှုံနေတာတွေလည်း ရှိတယ်လို့ ချင်းအရပ်ဘက်အဖွဲ့တွေက ပြောပါတယ်။

တပ်မတော်က ရိက္ခာသယ်ယူခွင့် ပိတ်ထားတယ်ဆိုတာနဲ့ ပတ်သက်လို့ တပ်မတော်သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့က ဗိုလ်မှူး ချုပ် ဇော်မင်းထွန်းကို RFA ဖုန်းနဲ့ ဆက်သွယ်မေးမြန်းပေမယ့် လက်ခံဖြေကြားတာမရှိပါဘူး။ AA နဲ့ တပ်မတော်တို့ တိုက်ပွဲ တွေကြောင့် ချင်းပြည်နယ် ပလက်ဝမှာစစ်ဘေးဒုက္ခသည် ၉၀ဝဝ ကျော်ရှိသလို ရခိုင်ပြည်နယ်မှာလည်း ချင်းလူဦးရေ ခြောက်ထောင်ကျော် ဒုက္ခရောက်နေတယ်လို့ အရပ်ဘက်အဖွဲ့တွေက ပြောပါတယ်။ ရခိုင်ပြည်နယ်မှာဆိုရင် မင်းပြား၊ အမ်း၊ မြေပုံနဲ့ မြောက်ဦးမြို့နယ်တွေမှာ ချင်းတိုင်းရင်းသား စစ်ဘေးဒုက္ခသည်တွေရှိပြီး အမ်းမြို့နယ်မှာတော့ အများဆုံးရှိတယ်လို့ ပြောကြပါတယ်။ https://www.rfa.org/burmese/news/urgent-food-supply-required-for-thousand-of-ann-refug ees–06172020055447.html

**************

၁၀။ နောင်ချို ဂုတ်တွင်း ကားတစီး ချောက်ထဲကျ ၃ ဦးသေ
June 17, 2020

သျှမ်းပြည် မြောက်ပိုင်း နောင်ချိုမြို့နယ် ဂုတ်တွင်း တွင် ယနေ့ မနက် ၃ နာရီ ကျော်က ခရီးသည် တင်ယာဉ် express ကား တစီး ချောက်ထဲသို့ ထိုးကျကာ ယာဉ်မောင်းတဦး နှင့် ခရီးသည် ၂ ဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း စုံစမ်းသိရသည်။“ယာဉ်မောင်းနဲ့အမျိုးသားတဦးကတော့ ဖြစ်တဲ့နေရာမှာ ပွဲချင်းပြီးသေတယ်။ နောက်အမျိုးသမီးတယောက်ကတော့ ဆေးရုံ မှာဆုံးတယ်”ဟု သွားရောက်ကူညီခဲ့သည့် ကမ်းလင့်လက်များ လူမှုကူညီရေးအသင်း (နောင်ပိန်) မှ ဦးနေအောင်က သျှမ်းသံတော်ဆင့်သို့ ပြောသည်။ အဆိုပါ ခရီးသည်ယာဉ်တွင် ယာဉ်မောင်းအပါဝင် စုစုပေါင်း ၁၇ ဦး လိုက်ပါခဲ့ပြီး၊ ၃ ဦး

သေဆုံးကာ ၊ ၅ ဦး ဒဏ်ရာပြင်းထန်ကြောင်း၊ ကျန် သူများမှာ ဒဏ်ရာမပြင်းထန်ကြောင်းလည်း ဦးနေအောင် က ဆိုသည်။“ ဒဏ်ရာပြင်းထန်တဲ့ ၅ ဦးကိုတော့ ကျနော်တို့အသင်းက ပြင်ဦးလွင် ဆေးရုံကိုပို့ပေးခဲ့ပါတယ်။ ကျန် သူတွေကတော့ နောင်ချို ဆေးရုံမှာပါ”ဟု ဦးနေအောင် က ပြောသည်။ ထို ခရီးသည်ယာဉ် သည် မကွေးမြို့မှ လားရှိုးမြို့သို့သွားမည် မင်းသားကြီး express ကားဖြစ်ကြောင်း၊ ကုန်းအဆင်းတွင် ကားဘရိတ်ပေါက်မှုကြောင့် ရှေ့သို့ထိုးဆင်းသွားကြောင်း သွားရောက်ကူညီ သည့် လူမှုရေးအသင်းများကပြောသည်။

လွန်ခဲ့သည့်ရက်ပိုင်းက နောင်ချိုမြို့နယ် ဂုတ်တွင်း တွင် မိုးသည်းထန်စွာ ရွာသွန်းမှုကြောင့် တောင်ကျချောင်းရေကြီးကာ ကားလမ်းများချော်ခဲ့ကြောင်း၊ ယခုရက်ပိုင်း ထို ဂုတ်တွင်းတွင် အတက်အဆင်း သတိထားပြီး မောင်းရန် လိုအပ်ကြောင်း လည်း ကားသမားများ က ပြောသည်။ “ဒီရက်ပိုင်း မိုးတွေ အရမ်းရွာတယ်။ တောင်တက်တောင်ဆင်း ကားလမ်း တွေချော် တော့ သတိနဲ့မောင်းဖို့လိုတယ်။ ဂရုစိုက်မောင်းဖို့ လိုပါတယ်”ဟု ကားသမား တဦးဖြစ်သည့် စိုင်းလောဝ် က ပြောသည်။

မိုးရွာသွန်းမှုကြောင့် တောင်ကျရေများ ယခင်ကထက် ပိုကျလာကြောင်း၊ လမ်းများချော်မှုကြောင်း ယခုရက်ပိုင်း ကားကြီး၊ ကားသေးများ သွားလာမှုခက်ခဲနေကြောင်း၊ လမ်းများသည် ယခင်ကဲ့သို့ မဟုတ်တော့ကြောင်းလည်း ကားသမားများက ပြောသည်။ https://burmese.s hannews.org/archives/17134

***************

၁၁။ ပြည်နယ်အစိုးရ၏ လယ်ယာမြေဖော်ထုတ်မှုကြောင့် လီဒိုလမ်းမပေါ်ကျေးရွာ ၂ ခု                  အငြင်းပွားဖွယ်ရှိနေ
June 17, 2020

အစိုးရ၏ ဟူးဟောင့်ချိုင့်ဝှမ်းဒေသ လီဒိုလမ်းမပေါ်ရှိ စံပြ ရွေ့ပြောင်းကျေးရွာသစ်အတွက် မြေယာအသစ်ဖော်ထုတ်မှုကို အစိုးရက နှောင်းမီကျေးရွာတွင် လုပ်ဆောင်နေသောကြောင့် ကျေးရွာ ၂ ခုကြား ပဠိပက္ခဖြစ်လာမည့်အခြေအနေရှိနေသဖြင့် အမြန်ဖြေရှင်းပေးရန် တောင်းဆိုနေကြသည်။ ဖားကန့်မြို့နယ် မြေယာဖော်ထုတ်ရေးကော်မတီက စံပြကျေးရွာအတွက် မြေဧက ၂၀ဝ ကျော်ကို ၎င်းကျေးရွာနှင့် မိုင် ၂၀ ကျော်ကွာဝေးသော နှောင်းမီကျေးရွာတွင် လွန်ခဲ့သည့်မတ်လ ကတည်းက စတင်ဖော်ဆောင်ခဲ့ရာ နှောင်းမီဒေသခံများက ကန့်ကွက်နေဆဲဖြစ်သည်။

လယ်ယာမြေဖော်ထုတ်ပေးရန် နှောင်းမှီကျေးရွာဒေသခံမှ တောင်းဆိုခြင်းမရှိသော်လည်း စံပြကျေးရွာကသာ တောင်းဆိုခဲ့ ခြင်းဖြစ်သည်။ သို့သော် ပြည်နယ်အစိုးရ၏ ညွန်ကြားစာတွင် ‘နှောင်းမီစံပြကျေးရွာ’တွင်ဟု ကျေးရွာ ၂ ခုကိုရောထွေးစွာ ဖော်ပြခဲ့သဖြင့် ကျေးရွာ ၂ ခုကြား အငြင်းပွားဖွယ် အခြေအနေဖြစ်နေသည်ဟု ဆိုသည်။ “ညွန်ကြားစာမှာက ‘နှောင်းမှီစံပြ ကျေးရွာ’လို့ စာထွက်လာတယ်။ စာထဲမှာကိုက မြေနေရာရှာခိုင်းတာပေါ့။ ညွန်ကြားစာက ဝန်ကြီးရုံးကနေ မြို့နယ်အုပ်ချုပ် ရေးမှူး ရုံးကထွက်လာတာပေါ့။ အဲ့မှတဆင့် ကျနော်တို့ကို ကွင်းဆင်းခိုင်းတယ်။ နောက်စံပြ ကျေးရွာအနီးတဝိုက်မှာက မြေနေရာ လွတ်တာမရှိဘူးလေ။ စာမှာကိုက နှောင်းမီပါနေတော့ အဲ့ဒီကို ပြန်ရှာတာပေါ့။ အဲ့မှာက မြေလွတ်မြေလပ်ရှိနေ တော့ တင်ပေးလိုက်တာပေါ့။ လက်ရှိအခြေအနေမှာလည်း စံပြတောင်သူအတွက်ဖြစ်တယ်လို့၊ နောက် နှောင်းမှီတောင်သူ တွေ အတွက်ဖြစ်တယ်လို့ ၂ ဦး စလုံးကို တိတိကျကျ ချမှတ်ပေးတာမရှိသေးပါဘူး”ဟု ဖားကန့်မြို့နယ် စိုက်ပျိုးရေးဦးစီးမှူး ဦးဇော်ဇော်လင်းက ပြောဆိုသည်။

လယ်ယာမြေဖော်ထုတ်ရေးအတွက် မြို့နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးများက ကွင်းဆင်းစစ်ဆေးခဲ့ချိန် ဒေသခံများအတွက် ဆောင်ရွက် ပေးမည့်အကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သောကြောင့် အဆိုပါလုပ်ငန်းကို ခွင့်ပြုပေးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်ဟု နှောင်းမီဒေသခံ ဦးဆိုင်းအောင် က သတင်းဌာန KNG ကိုပြောသည်။

“ဒီမှာလုပ်ငန်းစတင်ခဲ့တဲ့အချိန်မှာ မြို့နယ်ကနေ ကွင်းဆင်းစစ်ဆေးခဲ့တယ်။ ကျနော် တို့ ဒေသခံတွေက ဒီနေရာမှာ မလုပ်ဖို့ ငြင်းပယ်ခဲ့တာရှိတယ်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ဒေသခံတွေက မြေလွတ်မြေလပ် လျှောက်ထားတဲ့နေရာ ဖြစ်တယ်။ ဒါပေမယ့် သူတို့က နိုင်ငံတော်ရံပုံငွေကျထားတဲ့အတွက် လုပ်ရင်လည်းဒေသခံတွေ အတွက်သာ ဖြစ်လိုပြောခဲ့တယ်။ အခုက လယ်ယာမြေဖော်ထုတ်တာကလည်း ပြီးခါနီးတော့ ကျေးရွာသားတွေအတွက် မဟုတ်ဘဲ စံပြကျေးရွာဘက်က တောင်သူ တွေ အတွက်လုပ်ပေးတာဖြစ်တယ်လို့ ပြောလာတယ်။ အဲ့တော့ အခုဖော်ထုတ် ထားတဲ့ မြေယာတွေက ခွဲဝယ်ယူလို့လဲမရ ပြဿနာတက်နေတာပေါ့” ဟုပြောသည်။

အဆိုပါကိစ္စနှင့်ပတ်သက်ပြီး လီဆူတိုင်းရင်းသားရေးရာဝန်ကြီး ဦးအားတီယောဟန်က “ကျနော်တို့ သိထားသလောက်ပြော ရမယ်ဆိုရင် စံပြကျေးရွာနဲ့ နှောင်မီဒေသခံပြည်သူတွေနဲ့ ဘာကြောင့် ပြသနာဖြစ်လာရသလဲဆိုတော့ အောက်ခြေမှာ အစိုးရ က လယ်ယာမြေဖော်ထုတ်ပေးဖို့ တာဝန်ပေးလိုက်တဲ့သူရဲ့ ပြတ်သားမှုမရှိတဲ့တစ်ကြောင်း၊ ပြည်နယ်အစိုးရကလည်း နေရာ ကြိုတင်ရှာထားခြင်းမရှိဘဲနဲ့ ပြည်သူတောင်းခံထားတဲ့ဟာကို ဘတ်ဂျက် ချပေးလိုက်တယ်။ အချိန်အခါအရဆို မသုံးလို့မရ တော့ဘူး။ အဲ့တော့ ချပေးတဲ့အခါမှ ဟိုနေရာ ရှာလိုက်နဲ့ ပတ်ချာလည်သွားတဲ့အခါ နောက်ဆုံး နှောင်းမှီမှာ သွားဖော်တယ်။ အဲ့မှာမဖော်ခင် ရပ်ကွက်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးနဲ့ ဒေသခံတွေကို သေချာညိနှိုင်းတိုင်ပင်ရမှာဖြစ်တယ်။ အခုက မှန်မှန်ကန်ကန်နဲ့ အလုပ်မလုပ်တဲ့အတွက် ဖြစ်လာတဲ့ ပြဿနာ ဖြစ်တယ်” ဟု ပြောသည်။

ဟူးကောင်းချိုင့်ဝှမ်းဒေသ လီဒိုလမ်းကျေးရွာများတွင် ဒေသခံများနှင့် ယုဇနကုမ္ပဏီတို့ကြား မြေယာပြဿနာဖြစ်နေရာမှ ယခု အချိန်တွင် အစိုးရ၏ညွန်ကြားချက်ကြောင့် ကျေးရွာ ၂ ခုကြားမြေယာအငြင်းပွားမှု ဖြစ်လာနိုင်ခြေရှိနေသည်ဟု ဒေသခံများ က ပြောသည်။ https://burmese.kachinnews.com/2020/06/17/%e1%80%95%e1%80%bc%e1%80%8a%e 1%80%ba%e1

**************

၁၂။ မူးယစ်ဆေးဝါးပြစ်မှုကျူးလွန်သူများအတွက် ထားစရာနေရာလုံလောက်မှုမရှိတော့           ဟု မွန်ပြည်သစ်ပါတီ သထုံခရိုင် တာဝန်ရှိသူ ပြော
June 16, 2020

မူးယစ်ဆေးဝါးအန္တရယ်ကို အမျိုးသားရေးတာဝန်တစ်ရပ်အနေဖြင့် မွန်ပြည်သစ်ပါတီက ဖမ်းဆီးအရေးယူလျက်ရှိရာ ၎င်း၏ ထိန်းချုပ်ဒေသတစ်ခုဖြစ်သော သထုံခရိုင်အတွင်း ပြစ်မှုကျူးလွန်သူတရားခံများအတွက် ထိန်းသိမ်းထားစရာနေရာလုံ လောက်မှုမရှိတော့ ဟု မွန်ပြည်သစ်ပါတီသထုံခရိုင်တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက ပြောကြားသည်။

မွန်ပြည်သစ်သတင်းစဉ် Online မှ မွန်ဘာသာဖြင့် ဖြန့်ချိခဲ့သော “မွန်အမျိုးသားအန္တရယ် မူးယစ်ဆေးဝါး” Documentary အပိုင်း(၂)တွင် မူးယစ်ဆေးဝါးရောင်းဝယ်ဖြန့်ဖြူးသူများနှင့် သုံးစွဲသူများအားဖမ်းဆီးအရေးယူထားမှုအပေါ် မွန်ပြည်သစ်ပါတီ သထုံခရိုင်မှ ဝန်ထုတ်ဝန်ပိုးဖြစ်လာရကြောင်း ခရိုင်အလုပ်အမှုဆောင်ကော်မတီဝင် နိုင်ဇော်မင်းဦးက ပြောဆိုထားသည်။ နိုင်ဇော်မင်းဦးက “လက်ကြီးသမားတွေကိုပဲ ဖမ်းချင်ပါတယ်၊ လူများများဖမ်းမိရင် ကျနော်တို့ဆီမှာ ထိန်းသိမ်းဖို့နေရာအတွက် အခက်အခဲ တော်တော်လေးရှိလာတယ်၊ ဖမ်းဆီးမိလာရင် နေစရာနေရာအတွက် အခက်အခဲဖြစ်လာရတာကတစ်မျိုး သူတို့ စားရေးသောက်ရေးကိစ္စတွေကိုလည်း ပါတီအနေနဲ့တာဝန်ကြီးလာတဲ့အတွက် တခါတလေမှာ အဖမ်းအဆီးတွေမလုပ်ဖို့ တားထားလိုက်ရတယ် သုံးစွဲတဲ့အဆင့်လောက်ပဲဆိုရင် ဖမ်းမလာပါနဲ့တော့လို့၊ ဘာဖြစ်လဲဆိုရင် ဖမ်းလာပြီးဆိုရင် အိပ်ဖို့ နေရာမပေးနိုင်ဘူး ထားဖို့အခန်းနေရာလည်းမရှိဘူး နောက်ပြီး သူတို့ကို ကျွေးမွေးတဲ့ကိစ္စကလည်း တာဝန်တော်တော်ကြီး လေးလာတယ်” ဟု ဆိုသည်။

အထူးအဖြင့် ကျေးရွာများတွင် ၁၀ နှစ်နှင့်အထက် ခလေးလူငယ်များ သုံးစွဲနေကြသည်ကို ကျေးရွာအကြီးအကဲများ ပြောဆို ဆုံးမသော်လည်း ထိရောက်မှုမရှိသည့်အတွက် သက်ဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်းများအနေဖြင့် အရေးယူပေးဆောင်ရွက်ပေးစေလို ကြောင်း အလားတူ ကော့မိတ်ကျေးရွာ ရပ်မိရပ်ဖ နိုင်စိုးခိုင်က ပြောထားသည်။

နိုင်စိုးခိုင်က “အများအားဖြင့်တော့ မိဘတွေ က ရပ်ရွာမှာမရှိကြဘူး၊ အဖိုးအဖွားတွေနဲ့ နေကြတာများတော့ ဒီလိုကိစ္စတွေ အဖြစ်များလာတာလို့လည်း ဆိုနိုင်တယ်၊ ခလေးတွေ စာရိတ္တချို့ယွင်းလာတယ်၊ ပညာရေးအပိုင်းမှာလည်း ထိခိုက်လာ တယ်၊ ဒီမှာက တော်တော်များဆိုမှ တော်တော်များများ ကို ဖြစ်နေတာ အဲဒါကြောင့် ထိရောက်ပြတ်သားစွာ အရေးယူစေ ချင်ပါတယ်” ဟု ဆိုသည်။

အဆိုပါ “မွန်အမျိုးသားအန္တရယ် မူးယစ်ဆေးဝါး” Documentary အပိုင်း(၂) တွင် မွန်ပြည်သစ်ပါတီ သထုံခရိုင်အတွင်း မူယစ်ဆေးဝါးပြစ်မှုဖြင့် အရေးယူခံထားရသူများ၏ နောက်ခံပုံရိပ်များ၊ အင်တာဗျူးများနှင့်အတူ မူးယစ်ဆေးဝါးကြောင့် နောက်ဆုံးရလိုက်သည့်သင်ခန်းစာမှာ “နောင်တ”ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။ အလားတူ မွန်ပြည်သစ် ပါတီ မော်လမြိုင်ခရိုင်နှင့် ထားဝယ်ခရိုင် အုပ်ချုပ်ရေးဒေသများတွင်လည်း မူးယစ်ဆေးဝါးနှင့်ပတ်သက်၍ ဆေးစွဲသူများ ပြန် လည်ကုသရေး၊ ပြစ်မှုကျူးလွန်သူတရားခံများ ထိန်းသိမ်းထားရှိရန်လုံခြုံသောနေရာနှင့် စားနပ်ရိက္ခာများရရှိရေးအတွက် ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးများ ဖြစ်လာသည်ဟု သတင်းရရှိသည်။ http://burmese.monnews.or g/2020/06/16/%e1%80%99% e1%80 %b0%e1%80%b8%e1%80%9a%e1%

**************

၁၃။ ကိုဗစ် လုပ်ငန်းစဉ် ဆောင်ရွက်နေသည့် RCSS/SSA ကို အာဏာပိုင်များ တားမြစ်
June 18, 2020

သျှမ်းပြည် တောင်ပိုင်း လင်းခေးခရိုင် မိုးနဲမြို့နယ်အတွင်း RCSS/SSA ၏ ကိုဗစ်-၁၉ ကြိုတင်ကာကွယ်ရေး လုပ်ငန်းစဉ်ကို ကျေးရွာ အုပ်ချုပ်ရေးမှူး နှင့် ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်များက တားမြစ်ပိတ်ပင်ကြောင်းစုံစမ်းသိရသည်။

ဇွန် ၁၈ ရက် မနက် ၉ နာရီက သျှမ်းပြည်ပြန်လည်ထူထောင်ရေးကောင်စီ၊ သျှမ်းပြည်တပ်မတော် (RCSS/SSA) ၏ ကျန်းမာ ရေးဝန်ထမ်းများက မိုးနဲမြို့နယ်အတွင်းရှိ ဒေသခံပြည်သူများအား ကိုဗစ်-၁၉ ကြိုတင်ကာကွယ်ရေး လုပ်ငန်းစဉ် ဆောင် ရွက်နေစဉ် လွယ်ဝပ်ကျေးရွာ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးနှင့် ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင် ၂ ဦး တို့က လာရောက်တားမြစ်ခဲ့ကြောင်း RCSS/SSA ဘက်က ဆိုပါသည်။“ဒီနေ့မနက် ကျနော်တို့ ကိုဗစ်-၁၉ ကြိုတင်ကာကွယ်ရေးလုပ်ငန်းစဉ် အဖွဲ့ကို လာပြီးဟန့်တားတယ်ဆိုတာ ဟုတ်ပါတယ်။ ကျနော့အထင်တော့ ကျနော်တို့ RCSS/SSA ကို နာမည် မရစေချင်တဲ့သဘောလားမသိဘူး”ဟု RCSS/SSA ၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဒုဗိုလ်မှူးကြီး အုမ်ခေး က သျှမ်းသံတော်ဆင့် ကို ပြောသည်။

RCSS/SSA ဆေးဝန်ထမ်းအဖွဲ့သည် ကျိုင်းတောင်းမြို့အသွားလမ်း တနေရာတွင် ကိုဗစ်-၁၉ သံသယလူနာရှိ၊ မရှိစစ်ဆေး ခြင်းနှင့် ကြိုတင်ကာကွယ်နည်း အသိပညာဟောပြောပေးခြင်း ဆောင်ရွက်နေစဉ် လွယ်ဝပ်ကျေးရွာ အုပ်ချုပ်ရေးမှူး နှင့် ရဲတပ်ဖွဲ့ ၂ ဦး တို့က ကားဖြင့်လာပြီး၊ ခွင့်ပြုချက်မရရှိပါက ကိုဗစ်-၁၉ ကြိုတင်ကာကွယ်ရေးလုပ်ဆောင်ခြင်း မပြုရန် တားမြစ် ပိတ်ပင်ခဲ့ကြောင်း RCSS/SSA ၏သတင်းမီဒီယာ ဝက်ဆိုဒ်တွင် ရေးသားဖော်ပြထားသည်။ ထို့အပြင် အမိန့်မရပါက ထို နေရာတွင် ကိုဗစ် -၁၉ ကြိုတင်ကာကွယ်ရေး လုပ်ငန်းစဉ်များ ဆောင်ရွက်ခြင်းမပြုရန် နှင့် ပြန်လည်ဆုတ်ခွာပေးရန် ပြောဆို ခြိမ်းခြောက်ခဲ့ရာ RCSS/SSA ၏ ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းများသည် ထိုနေရာမှ ပြန်လည်ဆုတ်ခွာပေးခဲ့ရကြောင်းလည်း RCSS/SSA ၏ ဝက်ဆိုဒ်တွင် ဖော်ပြထားသည်။

ဇွန် ၁၆ ရက်နေ့တွင် ကိုဗစ်-၁၉ ကာလအတွင်း ထိန်းချုပ်ရေး ၊ကုသရေး နှင့် ပတ်သတ်ပြီး RCSS/SSA နှင့် အစိုးရအဖွဲ့တို့ သည် Vedio Conferencing အစည်းအဝေး ပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ လွန်ခဲ့သည့် ဧပြီလ ၇ ရက် တွင်လည်း သျှမ်းပြည် တောင်ပိုင်း မိုင်းပန်မြို့နယ် တွင် RCSS/SSA ၏ ဆေးဝန်ထမ်းများကို အစိုးရတပ်မတော်က တားမြစ်ခဲ့ပြီး၊ RCSS/SSA ၏ ထောက်ပံ့မှုကို ယူပါက ဒေသခံပြည်သူများကို ဖမ်းဆီးအရေးယူမည်ဟုလည်း ခြိမ်းခြောက်ခဲ့ကြောင်းသိရသည်။ https://bu rmese.shannews.org/a rchi ves/17173

****************

၁၄။ ကျောက်ဖြူတွင် ထွေအုပ်ဝန်ထမ်း ၁ ဦးအသတ်ခံရ
June 18, 2020

ရခိုင်ပြည်နယ် ကျောက်ဖြူမြို့နယ် အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေး ဦးစီးဌာနမှ စာရေးဝန်ထမ်းဖြစ်သူ အသက် ၄၀ နှစ်ခန့်ရှိ ဦးစိုးမင်း မှာ အမည်မသိ လူတစုက ခေါ်ဆောင်သွားပြီးနောက် အသတ်ခံရကြောင်း ရဲတပ်ဖွဲ့က အတည်ပြုပြောကြားသည်။

ကျောက်ဖြူမြို့မ စခန်းမှူး ဒုရဲမှူး ကျော်ဇောက “ကျနော်တို့ ဇွန်လ ၁၇ ရက်နေ့ မနက်ပိုင်းမှာ တောင်ရှည်ကျေးရွာသို့ သွားတဲ့ ကားလမ်းမဘေးမှာ လူတယောက် သေနေတယ်ဆိုတာ သတင်းရလို့ သွားကြည့်တယ်။ ဘယ်သူ၊ ဘယ်ဝါ ဖြစ်တယ်ဆိုတာ ဆေးရုံပို့ပြီး စစ်ဆေးတဲ့အခါ စိုင်ခြုံကျေးရွာက ထွေအုပ်စာရေး ကိုစိုးမင်းထွန်း ဖြစ်တယ်ဆိုတာ သိရတာ”ဟု ဧရာဝတီသို့ ပြောသည်။ အသတ်ခံရသူ ဦးစိုးမင်းထွန်းမှာ ကျောက်ဖြူမြို့နယ် စိုင်ခြုံကျေးရွာမှ ရပ်/ကျေး စာရေးတဦး ဖြစ်ပြီး ဇွန်လ ၁၆ ရက်နေ့ ညနေပိုင်းက မိသားစုနှင့်အတူ နေအိမ်၌ အိပ်နေစဉ် အမည်မသိ လူတစုမှ ခေါ်ဆောင်သွားပြီး နောက်နေ့ နံနက် လေယာဉ်ကွင်း အနီးရှိတောင်ရှည်ကျေးရွာသွားသည့် ကားလမ်းဘေးတွင် ၎င်း၏ အလောင်းအား တွေ့ရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ရဲတပ်ဖွဲ့က ဆိုသည်။

“သူ့မိန်းမက ပြောတာ အဲဒီည ၁၂ နာရီလောက်မှာ အမည်မသိ လူတစု ရောက်လာပြီး အတင်းအဓမ္မ ဖမ်းခေါ်သွား တယ်လို့ ပြောတယ်။ နောက်နေ့ မနက်မှာ ဒဏ်ရာနဲ့ သူ့အလောင်းတွေ့တာ”ဟု စခန်းမှူး ဒုရဲမှူး ကျော်ဇောက ဆက်လက် ပြောကြားသည်။ အသတ်ခံရသည့် ဦးစိုးမင်းထွန်း၏ အလောင်းအား စစ်ဆေးရာ ဦးခေါင်း၊ ဝမ်းဗိုက်၊ ဝဲဘက် လက်ဖျံတို့တွင် ညိုမဲ ဒဏ်ရာအသီးသီး ရရှိခဲ့ပြီးသေဆုံးခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ကျောက်ဖြူမြို့မရဲစခန်းမှသိရသည်။ အသတ်ခံရသည့် အကြောင်း ရင်းနှင့်ကျူးလွန်သည့်တရားခံများကို ရဲတပ်ဖွဲ့မှ ယခုတိုင်ဖမ်းဆီးနိုင်ခြင်း မရှိသေးပေ။ အဆိုပါ သေဆုံးမှုနှင့် ပတ်သက်ပြီး ဦးစိုးမင်းထွန်း၏ ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်မဝေသန်းက တရားလိုလုပ် တိုင်တန်းပြီး ကျောက်ဖြူမြို့မ ရဲစခန်းတွင် ပ/၂၁၅ / ၂၀၂၀ ၊ ရာဇသတ်ကြီး ပုဒ်မ ၃၀၂ / ၄၃ တို့ဖြင့် အမှုဖွင့်ကာ တရားခံဖမ်းဆီးနိုင်ရေး ရှာဖွေစုံစမ်းလျှက် ရှိကြောင်းသိရသည်။ https:/ /burma.irrawaddy.com /news/2020/06/18/224902.html

**************

၁၅။ လားရှိုးမြို့နယ်အတွင်း ပုတ်ပွနေသည့် အမျိုးသမီးအလောင်း ၂ လောင်းတွေ့
June 16, 2020

သျှမ်းပြည် မြောက်ပိုင်း လားရှိုးမြို့နယ် မတ်ချီနူရွာ အနီးတွင် ပုတ်ပွနေသည့် အမျိုးသမီး ရုပ်အလောင်း (၂)လောင်းကို ယနေ့ မနက်ပိုင်းက တွေ့ရှိကြောင်း စုံစမ်းသိရသည်။

အဆိုပါ အမျိုးသမီး အလောင်း ၂ လောင်း သည် လားရှိုးမြို့နယ် တာပုံကျေးရွာအုပ်စု မတ်ချီနူ ရွာသွားလမ်းဘေးရှိခြုံ တခုထဲ တွင်း တွေ့ရှိကြောင်း၊ သေဆုံးသူများ၏အလောင်းမှာ ပုတ်ပွနေပြီဖြစ်သဖြင့် မည်သူမည်ဝါဖြစ်ကြောင်း သေချာမသိရှိရ ကြောင်း လားရှိုးလူငယ်များလူမှုကူညီရေးအဖွဲ့မှ စိုင်းဝသုန်ထွန်း က သျှမ်းသံတော်ဆင့် ကို ပြောသည်။

“ဘာကြောင့် အသတ်ခံရတယ်ဆိုတာကိုတော့ သေချာမသိရသေးဘူး။ နောက် အလောင်းက ပုတ်ပွပြီး နံနေတော့ ဒဏ်ရာရထားတာလား ဆိုတာလည်း ကျနော်တို့ သေချာမသိရဘူး” ဟု စိုင်းဝသုန်ထွန်း က ပြောသည်။

အမျိုးသမီး ၂ ဦး၏ အလောင်းအား သွားရောက်သယ်ဆောင်ရသည့်လမ်းသည် မိုးရွာထားသဖြင့် သွားလာရလွန်စွာ ခက်ခဲ ကြောင်း၊ ရောက်ရှိသွားသည့် အချိန်တွင် အမျိုးသမီး ၂ ဦး၏ ရုပ်အလောင်းသည် ညိုပုတ်ပျက်စီးနေကြောင်း၊ အသက်အရွယ် အရ အသက် ၄၀ ကျော် နှင့် ၅၀ ဝန်းကျင်ခန့်ရှိကြကြောင်း၊ လက်ရှိမှာ လားရှိုးမြို့ ရင်ခွဲရုံကို ပို့ဆောင်ထားကြောင်း သိရ သည်။ ထို ပုတ်ပွနေသည့် အမျိုးသမီး ၂ ဦးသည် ညဝတ်စုံ ဝမ်းဆက် ဝတ်ဆင်ထားပြီး၊ အမျိုးသမီး ၂ ဦး လက်ကို နောက် ပြန် ကြိုးတုတ်ထားသည့် အနေအထားနှင့် ခြုံပုတ်ထဲသို့ စွန့်ပစ်ထားသည့် အလောင်းဖြစ်သည်ဟု သိရသည်။ သျှမ်းပြည် မြောက်ပိုင်း လားရှိုးမြို့နယ်အတွင်း ယခုရက်ပိုင်းလုယက်မှုများမကြာခဏဖြစ်ပွားကြောင်းသိရသည်။ https://burme se. shannews.org/archives/17122

*************

၁၆။ ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်ပြိုင်လိုသူများအတွက် ဆန္ဒပြုလွှာများ KPP စတင်တောင်းယူ
June 18, 2020

ကရင်ပြည်သူ့ပါတီ (KPP) က ရွေးကောက်ပွဲဝင်ပြိုင်လိုသူများအတွက် ဆန္ဒပြုလွှာများကို ဇွန် ၁၈ ရက်နေ့မှစ၍ စတင် တောင်းယူနေပြီးဖြစ်ကြောင်း ပါတီ ဒုဥက္ကဋ္ဌ စောစေးဝါးက ကေအိုင်စီသို့ ပြောသည်။ ၎င်းက “ ဒီနေ့က စတောင်းလိုက်တယ်။ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မယ့် သူတွေရဲ့ ဆန္ဒပြုလွှာ တောင်းထားတယ်။ ဝင်ပြိုင်ချင်တဲ့ နေရာနဲ့ ဝင်ပြိုင်မယ့် သူတွေကိုပေါ့။ ဇွန် ၃၀ ရက်နေ့ အရောက် ပါတီဌာနချုပ်ကိုပို့ပေးဖို့ တောင်းထားတယ်” ဟု စောစေးဝါးက ပြောသည်။

ကရင်ပြည်သူ့ပါတီ အနေဖြင့် လာမည့်ပါတီစုံ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ၎င်းတို့၏ အမာခံနယ်မြေဖြစ်သည့် ကရင်ပြည် နယ်၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ် မဲဆန္ဒနယ်မြေများနှင့် ရန်ကုန်၊ ဧရာဝတီ၊ ပဲခူး၊ မွန်၊ တနင်္သာရီရှိ မဲဆန္ဒနယ်မြေအချို့တွင် ဝင်ပြိုင် ရန် ပြင်ဆင်မှုများပြုလုပ်နေကြောင်း သိရသည်။

KPP အနေဖြင့် ၂၀၁၀ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ခြောက်နေရာ၊ ၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲတွင် တစ်နေရာ အနိုင်ရရှိခဲ့သလို ပါတီဝင် အင်အား တစ်သိန်းကျော်ရှိကာ ကရင်ပါတီများထဲတွင် ရွေးကောက်ပွဲနှစ်ကြိမ်ဆက် နိုင်ဖူးသည့် တစ်ခုတည်းသောပါတီဖြစ် သည်။ လာမည့် ရွေးကောက်ပွဲတွင် ထပ်မံအနိုင်ရရေးအတွက် ကရင်လူငယ်များ ဝိုင်းကူလုပ်ကိုင်ပေးနေကြောင်း KPP နှင့် ကရင်လူငယ်များထံမှ သိရသည်။ http://kicnews.org/2020/06 /%e1%80%b1%e1%80%9b%e1%80%bc%e1% 80%b8%e1%80%b1%e1%

*************

၁၇။ မြန်မာအလံ ဖြုတ်ချခံခဲ့ရသည့် ချင်းရွှေဟော်တွင် နယ်နမိတ် ပြန်တိုင်းဖို့ တရုတ်နှင့်             သဘောတူညီမှု ရ
June 17, 2020

ရှမ်းပြည်နယ်၊ ကိုးကန့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ ချင်းရွှေဟော်မြို့ရှိ တရုတ်-မြန်မာ နယ်စပ်တွင် လွှင့်ထူထားသော မြန်မာ အလံတိုင်ကို တရုတ်နယ်ခြားစောင့်တပ်က လက်နက်အပြည့်အစုံဖြင့် လာရောက်၍ ဖြုတ်ချခဲ့မှုဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက် ၂ နိုင်ငံ နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာနတို့၏ ညှိနှိုင်းမှုဖြင့် ယခုအခါ နယ်နမိတ်မြေ ပြန်တိုင်းရန် သဘောတူညီမှု ရရှိထားကြောင်း သတင်း ရရှိသည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလက ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင် အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ ချင်းရွှေဟော်မြို့ အမှတ် ၂ ရပ်ကွက် နယ်နိမိတ် ကျောက်တိုင် အမှတ် BP- 144/3 နှင့် BP-144/4 ကြား ခန့်မှန်းမြေပုံညွှန်း (MF-824965) ရှိ နှစ်နိုင်ငံ နယ်နိမိတ်မျဉ်းမှ (၄.၇) မီတာခန့်အကွာတွင် စိုက်ထူထားသော မြန်မာနိုင်ငံအလံတိုင်နေရာသို့ တရုတ်နယ်ခြားစောင့်တပ်မှ ဝင်ရောက်ဖျက်ဆီးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

“အဲဒီတုန်းက နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာနကတဆင့် တရုတ်သံအမတ်ကြီးကို ကန့်ကွက်တယ်။ အဲဒီကတဆင့် သူတို့က နိုင်ငံတော်ကို သတင်းပို့တယ်။ အဲဒါပြီးတော့ နယ်နမိတ်ကိစ္စတွေ ဆောင်ရွက်နေပါပြီ။ အိမ်နီးနားချင်းနိုင်ငံလည်း ဖြစ်တယ်။ မိတ်ဝတ်မပျက်အောင် ဆောင်ရွက်ရမယ်ဆိုတဲ့ နိုင်ငံတော်ရဲ့ ညွှန်ကြားချက်အရ နယ်နမိတ်ဆိုင်ရာ ကိစ္စတွေကို ဥပဒေ၊ နည်းဥပဒေနဲ့အညီပဲ ဖြေရှင်းပါတယ်”ဟု အစိုးရ အဖွဲ့ရုံး ဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယ ဝန်ကြီး ဦးတင်မြင့်က ပြောသည်။ ၎င်းက“သူတို့က တခါပြန်လာဖျက်တယ်။ ကျနော်တို့က သတ်မှတ်တယ်။ အဲလိုနဲ့ ဖြစ်တဲ့အခါမှာ ၂ နိုင်ငံ ချစ်ကြည်ရေးအတွက် ရည် ရွယ်ပြီးတော့ သံတမန်နည်းလမ်းအရ ဒီလိုဖြစ်နေတယ်။ ခင်ဗျားတို့ တပ်တွေ ပြန်ဆုတ်ပါဆိုပြီး ၂ ဖက် ညှိနှိုင်းပြီ ၂ ဖက်စလုံး ကတပ်ဖွဲ့တွေ ပြန်ဆုတ်သွားတယ်”ဟု ရှင်းပြသည်။ သို့သော် မည်သည့်အချိန်က စတင်ဆောင်ရွက်သည် ဆိုသည့် အသေး စိတ်ဆောင်ရွက်ချက်များကို မရှင်းပြနိုင်သေးကြောင်း၊ နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာနက ပိုသိ၊ ပိုပြောနိုင်မည် ဖြစ်ကြောင်း ၎င်းတို့ က ပြောသည်။

နယ်စပ်ပြဿနာများသည် တရုတ်နှင့်သာမက အိန္ဒိယ၊ ထိုင်းနိုင်ငံတို့နှင့်လည်း ဖြစ်ပွားလျက်ရှိကြောင်း၊ သို့သော် ပြဿနာ ဖြစ်ပွားတိုင်းတွင် အိမ်နီးချင်းကောင်း ပီသစွာ မိတ်ဝတ်မပျက်စေရန် ပါးနပ်လိမ္မာစွာ ကိုယ်တွယ်ဖြေရှင်း ဆောင်ရွက်ရမည် ဖြစ်ကြောင်း အစိုးရအဖွဲ့ရုံး တာဝန်ရှိသူများက ပြောသည်။

တရုတ် – မြန်မာ နှစ်နိုင်ငံ နယ်နိမိတ်အငြင်းပွားမှုများဖြစ်ပေါ်ပါက ဖြေရှင်းနိုင်ရေးအတွက် မြန်မာ-တရုတ် နယ်စပ်ဒေသများ စီမံခန့်ခွဲရေးနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးဆိုင်ရာ သဘောတူစာချုပ်ကို ၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် လက်မှတ်ရေးထိုးထားကြကြောင်း သိရသည်။ ထိုသဘောတူစာချုပ်ပါ အခြေအနေများအပါအဝင် လက်ရှိ မြန်မာ – တရုတ် နယ်စပ်အငြင်းပွားမှုများ ဖြေရှင်း နိုင်ရေးအတွက် ဆောင်ရွက်မည့် ကိစ္စများကို တရုတ်နိုင်ငံနှင့် ဆက်လက် ဆွေးနွေးနေသလို နယ်စပ် အငြင်းပွားမှုများ ထပ်မံ မဖြစ်ပေါ်လာရေးအတွက် ပူးတွဲရည်မှန်းချက်တခုကို ဖော်ဆောင်ရန်လည်း မြန်မာအစိုးရက ကြိုးပမ်းခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ https://.irrawaddy.com/news/2020/06/17/224755.html

*************

၁၈။ မူးယစ်သံသယ တပ်ရင်းမှူးကို ရဲထံအစစ်ခံရန် အစိုးရအသိပေးမှု DKBA မတုံ့ပြန်
June 18, 2020

ကျပ် ၄၀ ဘီလီယံကျော် တန်ဖိုးရှိ ICE မူးယစ်ဆေးဝါးမှုတွင် သံသယရှိသူ အမှတ် ၉၀၃ တပ်ရင်းမှူး ဒုတိယ ဗိုလ်မှူးကြီး စောအေဝမ်းအား ရဲတပ်ဖွဲ့ထံစေလွှတ်ပေးရန် အစိုးရ၏ အကြောင်းကြားမှုကို ကလိုထူးဘောတပ်ဖွဲ့- KKO (ယခင် DKBA) ဘက်က တပတ်ကျော်အထိ တုံ့ပြန်မှုမရှိသေးကြောင်း တာဝန်ရှိသူများကပြောသည်။ ရှမ်းပြည်နယ်၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်၊ တောင်ကြီး-လွိုင်လင် ကားလမ်းပေါ်တွင် မေလ ၂၄ ရက်နေ့က ICE မူးယစ်ဆေး ၁၆၁၅ ကီလိုနှင့် ဖမ်းမိသူများအား စစ်ဆေး ချက်အရ ဒုဗိုလ်မှူးကြီ းစောအေဝမ်းအနေဖြင့် သယ်ဆောင်ရောင်းဝယ်မှုများတွင် ပတ်သက်ကြောင်း သိရှိရသဖြင့် ၎င်းအား ဥပဒေ နှင့်အညီ စစ်ဆေးနိုင်ရန် ရဲတပ်ဖွဲ့ထံသို့ အမြန်ဆုံးစေလွှတ်ပေးရန် ကရင်ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်ကိုယ်စား လုံခြုံရေးနှင့် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီး ဗိုလ်မှူးကြီး မျိုးမင်းနောင်က လက်မှတ်ရေးထိုးကာ ဇွန်လ ၈ ရက်နေ့ရက်စွဲဖြင့် DKBA ထံ အကြောင်း ကြားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

DKBA ဘားအံမြို့နယ်၊ ဆက်ဆံရေးရုံးတာဝန်ခံ ဗိုလ်မှူး စိုးမိုး က “စာကို ၉ ရက်နေ့က လက်ခံရရှိတော့ ဌာနချုပ်ကို ဆက် လက်ပေးပို့ခဲ့ပါတယ်၊ ခုထိတော့ ကျနော့်ဆီကိုလဲ ဘာမှပြန်လည် ညွှန်ကြားလာတာမရှိသေးဘူး၊ လုံ/နယ် ဝန်ကြီး ဘက်ကို လည်း ပြန်လည်အကြောင်းကြားတာ မရှိသေးဘူးသိရပါတယ်”ဟု ဧရာဝတီသို့ပြောသည်။ ဒုဗိုလ်မှူးကြီး စောအေဝမ်းနှင့် ပတ်သက်မှုရှိကြောင်း ပြောဆိုထားသည့် မူးယစ်ဆေးဝါးအမှုမှ ဖမ်းမိထားသူများ၏ ထွက်ဆိုချက်အရ မေလ ၂၉ ရက်နေ့က လည်း ကလောမြို့နယ်၊ အောင်ပန်းမြို့၊ တောင်ကြီး-ကလော ကားလမ်းမဘေးတွင် ရပ်တန့်ထားသည့် ၁၂ ဘီးယာဉ် တစီး အား တွေ့ရှိခဲ့ပြီး ဇော်မင်းထွေး(ခ)ကျားပေါက် ဆိုသူနှင့်အတူ ယာဉ်ပေါ်မှ ICE မူးယစ်ဆေး ၁၅၃၄ ကီလိုအား ထပ်မံဖမ်းမိခဲ့ ကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံ မူးယစ်ဆေးဝါ တားဆီးနိမ်နှင်းရေး ရဲတပ်ဖွဲ့က ထုတ်ပြန်ထားသည်။

ဒုဗိုလ်မှူးကြီး စောအေဝမ်းအား ရဲတပ်ဖွဲ့ထံ စေလွှတ်ပေးထားခြင်းရှိမရှိ ကရင်ပြည်နယ်ရဲတပ်ဖွဲ့မှူးရုံး၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင် ရဲတပ်ဖွဲ့မှူးရုံးနှင့် ကရင်ပြည်နယ် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး ဝန်ကြီးတို့ထံ ဆက်သွယ်မေးမြန်းခဲ့ရာတွင် စစ်ဆေးခံရန် စေလွှတ်ပေး သည်ဟု မကြားရသေးကြောင်း ပြောကြသည်။ ဗိုလ်မှူးစောဖားဘလဲ့က “ဒါက လူကြီးတွေ ကိုင်တွယ်နေတဲ့ကိစ္စဖြစ်တော့ ကျနော်တို့ကို ဘာမှညွန်ကြားတာတော့ မရှိသေးဘူး၊ ဒီလိုစွပ်စွဲတာအတွက် သူတို့က ကျနော်တို့ကို ဘယ်လိုသဘောထား လဲတော့ မသိဘူးပေါ့၊ ကျနော်တို့က NCA ထိုးထားတဲ့အတွက် လူကြီးတွေကတော့ ထိန်းထိန်းသိမ်းသိမ်း ဆောင်ရွက်နေ တယ်လို့ ထင်ပါတယ်၊ အဖွဲ့အစည်းအနေနဲ့လည်း မူးယစ်ဆေးဝါးတိုက်ဖျက်ရေးကို ဆောင်ရွက်နေပါတယ်” ဟု ပြောသည်။

ကလိုထူးဘောတပ်ဖွဲ့- KKO (ယခင် DKBA)သည် တနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုရပ်စဲရေး သဘောတူစာချုပ် (NCA) လက်မှတ်ရေးထိုးထားသည့်အဖွဲ့ဖြစ်ပြီး ယခုဖြစ်စဉ်သည် မူးယစ်ဆေးဝါး တားဆီးနိမ်နှင်းရေး ရဲတပ်ဖွဲ့မှ ဖမ်းမိထားသူများ စစ်ဆေးပေါ်ပေါက်ချက်အရ စောအေဝမ်း အနေဖြင့် ပါဝင်ပတ်သက်နေကြောင်း သံသယရှိသည့်အတွက် ဥပဒေအရ စစ်ဆေးနိုင်ရန် DKBA တပ်ဖွဲ့ထံသို့ အကြောင်းထားခြင်းဖြစ်ပြီး တပ်မတော်နှင့် တိုက်ရိုက်ပတ်သက်မှုမရှိကြောင်း တပ်မတော် သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့မှ ဗိုလ်မှူးချုပ် ဇော်မင်းထွန်းက ပြောထားသည်။ https://burma.irrawaddy.com /news/202 0/ 06/18/224910.html

*************

၁၉။ တာလောကြီးကျေးရွာ နှစ်ရှည်ပင်စိုက်ပျိုးမြေနေရာ ဖျက်စီးခံရမှု ပြည်နယ်အစိုးရ               စုံစမ်းနေ
June 17, 2020

ကချင်ပြည်နယ် တာလောကြီးကျေးရွာရှိ ဒေသခံများ၏ နှစ်ရှည်ပင်စိုက်ပျိုးထားသည့်မြေနေရာတွင် ခွင့်ပြုချက်မရှိဘဲ ဝင် ရောက်လုပ်ကိုင်နေခြင်းကို စီစစ်တွေ့ရှိပါက ဥပဒေအရ အရေးယူသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း သယံဇာတဝန်ကြီး က ပြောသည်။

လက်ရှိ တာလောကြီးကျေးရွာ အစိုးရ၏သစ်တောကြိုးဝိုင်းအနားရှိဒေသခံများ နှစ်ရှည်ပင်များ စိုက်ပျိုးထားသည့် မြေနေရာ တွင် ဦးညွှန့်အောင်ကုမ္မဏီမှ တစ်သျှူးငှက်ပျောစိုက်ရန် ဘတ်ဖိုးဖြင့်လိုက်လံထိုးထားသည့်အတွက် အဆိုပါကိစ္စအား တာဝန် ယူ ဖြေရှင်းပေးရန်တိုင်ကြားမှုရှိလာသည့်အတွက် ဇွန်လ ၁၇ ရက်နေ့မှစကာ ကွင်းဆင်းစစ်ဆေးထားပြီ ဖြစ်ကြောင်း ကချင် ပြည်နယ် သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီး ဦးဒရှီလဆိုင်းက ပြောသည်။“မနေ့က စုံစမ်းစစ်ဆေး ခိုင်းလိုက်တယ်ဆိုတာက ဦးညွှန့်အောင်က ဘယ်သူ့ရဲ့ခွင့်ပြုမိန့်နဲ့ ဘယ်သူကလုပ်ဆောင်ခိုင်းလို့ဆိုတဲ့ဟာကို တစ်ခုပြီးတစ်ခု စီ စစ်ရမှာဖြစ်တယ်။ ရွာသားတွေက လုပ်ခိုင်းတာလား၊ သို့မဟုတ် ဘယ်အဖွဲ့စည်းက လုပ်ခိုင်းတာလဲဆိုတာကို စီစစ်တဲ့ခါမှာ အဖြေတစ်ခုကရလာမှာပါ။ စီစစ်လို့ ဘယ်သူ့ခွင့်ပြုမိန့်လဲမရှိဘူးဆိုရင် လုပ်ငန်းကိုလည်းရပ်တန်းကရပ်ရမယ်။ လိုအပ်ရင် အရေးယူတဲ့ထိပါ ဆောင်ရွက်မှာဖြစ်တယ်။” ဟု ပြောသည်။

ကချင်ပြည်နယ် တရုတ်တစ်သျှူးငှက်ပျောစိုက်ပျိုးသည်ကုမ္ပဏီ ၃၀ ကျော်ရှိသော်လည်း အစိုးရတွင်တရားဝင်မှတ်ပုံတင်ထား သည့် ကချင်စတားကုမ္မဏီတစ်ခုသာရှိသည်ဟု ဆိုသည်။

“ဘတ်ဖိုးနဲ့ထိုးနေတာ တစ်လလောက်ရှိနေပြီ။ ထိုးတိုင်းလည်း သွားတားတယ်။ အဲနေရာနဲ့ ရွာနှင့်ကျတော့ မနက်သွား ည ပြန်လုပ်ကြတယ်။ ဦးညွှန့်အောင်ကုမ္မဏီဘတ်ဖိုးထိုးတဲ့လူကျတော့ အဲတောမှာကိုနေပြီး ထိုးနေကြတဲ့ချိန်ကျတော့ ကျနော်တို့ သွားတားတဲ့ချိန်မျိုးတော့ မလုပ်ဘူး။ ကျနော်တို့မမြင်ရင် ပြန်ထိုးကြတာ ခုတစ်လလောက်ရှိပြီ။ ပြီးလည်းပြီးခါးနီးနေကြပြီ။ လုပ်ပိုင်ခွင့်ရှိရင် အထောက်ထားပြပါဆို မပြနိုင်ဘူး။ ကျွန်းစိုက်ထားတဲ့တောင်သူတွေမှာက ပြေစာရှိပါတယ်။ အဲနေရာ ပတ်လည်မှာ လည်း အကျယ် ၇ပေ အနံ ၇ပေလောက်ရှိတယ်။ ဒေသခံတွေ အဲတောထဲကို သွားဖို့လာဖို့ ကျွှဲ နွား တွေ ထည့် ဖို့လည်း ဘာမှအဆင်မပြေတော့ဘူး” ဟု တာလောကြီးကျေးရွာမှ ဦးအောင်ကျော်ထွန်းကပြောသည်။

“ကျနော်တို့အနေနဲ့ သက်ဆိုင်ရာဌာနတွေကို တိုင်တာ ၃ ကြိမ်ရှိပြီ။ သက်ဆိုင်ရာကလည်း မလုပ်သေးဘဲ ရပ်ထားဖို့ တားမြစ်ထားတယ်လို့သိရ တယ်။ ဒါပေမယ့် သူတို့က ဆက်လုပ်နေသေးတုန်းဘဲ ဒီနေ့နဲ့ မနေ့ကတော့ တောအုပ်ကိုယ်တိုင် သွားရောက်ကွင်းဆင်း နေပြီဖြစ်တဲ့တွက် လုပ်တာမတွေ့ဘူး။ ကျနော်တို့အနေနဲ့လည်း ရောင်းထားတာတွေ ငှားထားတာ တွေလည်း မရှိပါဘူး” ဟု ဒေသခံတစ်ဦးက ပြောသည်။

ကချင်ပြည်နယ်တွင် တရုတ်တစ်သျှူးငှက်ပျောစိုက်ထားသည့် မြေဧက ၁သိန်းကျော်ရှိနေပြီး တစ်သျှူးငှက်ပျောစိုက်သည့် လုပ်ငန်းရှင်များနှင့် အလုပ်သမားများကြားအပြင် သစ်တောကြိုးဝိုင်း၊ ဒေသခံများပိုင်မြေစသည့် မြေယာပြသာနာအပါအဝင် ပြဿနာများအားလုံးအား ထိထိရောက်ရောက် ကိုင်သွယ်မည်ဆိုပါက လယ်ယာမြေဝန်ကြီးဌာန၏ လုပ်ထုံးလုပ်နည်း စံ သတ်မှတ်ချက် (SOP) ထွက်ရှိမှသာ အဆင်ပြေနိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း ကချင်ပြည်နယ် လူဝင်မူကြီးကြပ်ရေးနဲ့ လူ့စွမ်းအား ဝန်ကြီး ဦးဇော်ဝင်းက သုံးသပ်ပြောဆိုခဲ့သည်။ https://burmese.kachinnews.com/2020/06/1 7/%e1%80%90%e1 %80%ac%e1%80%9c%e1%80%b1%e1

**************

၂၀။ ခေါနူးစုမ် အမျိုးသားဥယျာဉ်တွင် အိမ်မွေး တိရိစ္ဆာန်များ စည်းကမ်းမဲ့ လွှတ်ခြင်းကို              အရေးယူပေးရန် တောင်းဆို
June 16, 2020

ခေါနူးစုမ် အမျိုးသားဥယျာဉ် ဧရိယာအတွင်း အိမ်မွေး တိရိစ္ဆာန်များ စည်းကမ်းမဲ့ လွှတ်ခြင်းတို့ကို ထိထိရောက်ရောက် အရေး ယူပေးရန် အဆိုပါဥယျာဉ်အနီးတစ်ဝိုက်တွင် နေထိုင်သည့် ဒေသခံအချို့က တောင်းဆိုကြောင်း သိရသည်။

လူထုအခြေပြု ခရီးသွားလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်နေသူ ဆလိုင်းယောဟာမာန် က “ကျတော်တို့ ဘောင်ကျေးရွာရဲ့ အိမ်ထောင်စု လူဦးရေစာရင်းမှာ မပါဝင်တဲ့ လူတွေက နောင်တစ်ချိန် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ကို ပြစားမဲ့နေရာတွေမှာ တရားမဝင် ဆိတ်တွေ လွှတ်တာတို့ ဘောင်ကျေးရွာလူတွေ အားလုံးသောက်သုံးနေတဲ့ ရေစမ်းဦးမှာ အိမ်တွေဆောက်လုပ်ပြီး အမှိုက်တွေကို စည်းကမ်းမဲ့ စွန့်ပစ်တာတွေရှိတယ်။ အဲဒါတွေကို ထိထိရောက်ရောက် အရေးယူပေး စေချင်နေကြတယ် ဒေသခံတွေက လည်း”ဟု ပြောသည်။

အမျိုးသားဥယျာဉ် တာဝန်ရှိသူများအနေဖြင့်လည်း စည်းကမ်းမဲ့ အိမ်မွေးတိရိစ္ဆာန်များ ဥယျာဉ်အတွင်း စေလွှတ်ခြင်းအပေါ် အရေးဆောင်ရွက်မှု မလုပ်တာမဟုတ်ပဲ ဥယျာဉ်ဝန်ထမ်းများလည်း လုံလောက်မှုမရှိသဖြင့် လက်လှမ်းမမီခြင်းဖြစ်ကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ဥရောပ သမဂ္ဂအဖွဲ့တို့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နေသည့် သစ်တော စိုးမိုးရေး၊ သစ်တောစီမံအုပ်ချုပ်ရေးနှင့် သစ်တောတရားဝင် ကုန်သွယ်မှုပြုလုပ်ရေးဆိုင်ရာ ညွှန်ပေါင်းအဖွဲ့မှ ဦးရှိန်းဂေငိုင်းကပြောသည်။ ဦးရှိန်းဂေငိုင်းက “မတူပီ၊ မင်းတပ်၊ ကန်ပက်လက် သုံးမြို့နယ်ဆိုတော့ ကွင်းဆင်းဝန်ထမ်းက နည်းလို့ဖြစ်တယ်။ ဒီကိစ္စတွေကို သိရင် တရားဥပဒေ အတိုင်း အရေးယူမှာဖြစ်တယ်။ အိမ်မွေးတိရိစ္ဆာန်တွေ လွှတ်ကြောင်းခွင့်လည်း လုံးဝမရှိဘူး”ဟုပြောသည်။

ခေါနူးစုမ်အမျိုးသားဥယျာဉ်သည် ကန်ပက်လက်တွင် တည်ရှိပြီး အာဆီယံတွင် မြေသားတောင်အမြင့်ဆုံးစာရင်းတွင် ပါဝင် သကဲ့သို့ မြန်မာနိုင်ငံတွင်လည်း ဒုတိယအမြင့်ဆုံးဖြစ်သည်။ ပွင့်လင်းရာသီများတွင် ပြည်တွင်းခရီးသည်များကို အဓိက ဆွဲဆောင်သည့် ချင်းပြည်နယ်၏ အထင်ကရနေရာလည်း ဖြစ်သည်။ https://www.bnionline.net/ mm/news-73524

***************

၂၁။ ဂျပန်စ်ကျန်ပစ္စည်း စမ်းသပ်တူးဖော်ခဲ့ပြီးနောက် ချန်ထားရှိသော ရေကန်တွင် ၄                လောင်းပြိုင် ရေနစ်သေဆုံး
June 18, 2020

သံဖြူဇရပ်မြို့ မိန်ဗလာတောင်၌ ကုမ္ပဏီတစ်ခုမှ ဂျပန်စစ်ကျန်ပစ္စည်းစမ်းသပ်တူးဖော်ခဲ့ပြီးနောက် မူလအတိုင်းပြန်လည် ပြင်ဆင်ခြင်းမရှိသောကြောင့် ချန်ထားရှိသောရေကန်တွင် ယမန်နေ့ညနေပိုင်းက အမျိုးသမီးနှင့် မိန်းခလေး ၄ လောင်းပြိုင် ရေနစ်သေဆုံးခဲ့ကြောင်း ဒေသခံများထံမှသတင်းရရှိသည်။

အဆိုပါ မိန်ဗလာတောင်ခြေရှိ ဂရုဏာဘုန်းကြီးကျောင်း ကပ္ပိယအမျိုးသမီးကြီးတစ်ဦးနှင့် မွန်စာပေလာရောက်သင်ကြား နေသော ကျောင်းသူမိန်းခလေး ၃ ဦးတို့သည် ကျောင်းဝေရာဝစ္စဆောင်ရွက်အပြီး ခြေလက်သန့်စင်ရန် ရေကန်သို့ သွား ရောက်ရာမှ ရေနစ်သေဆုံးလျက်တွေ့ရှိခဲ့ရခြင်း ဖြစ်သည်။ ကပ္ပိယ ဒေါ်ခင် (၆၆) နှစ်နှင့် ၎င်း၏ ဆွေမျိုးသားချင်းများဖြစ်ကြ သော မိန်ဗလာတောင်အနီးရှိ ပငကျေးရွာမှ မအေးသီရိစံ (၁၂) နှစ်၊ မရွှေပန်း (၁၂)နှစ်၊ မမိုးသဇင် (၁၁) နှစ်တို့ (၄) ဦးတို့ အလောင်းများအား ရဲစခန်းမှလာရောက်ဆည်ယူ၍ သံဖြူဇရပ်မြို့နယ်ဆေးရုံကြီးသို့ ဇွန်လ ၁၇ ရက်၊ ည ၈ နာရီအချိန်တွင် ပို့ဆောင်ခဲ့ကြောင်း ရဲကြေးနန်းစာမိတ္တူအရ သိရသည်။ မိန်ဗလာတောင်အနီး အောင်ကုသိုလ်ရပ်ကွက်နေထိုင်သူ လင်းလင်းခိုင်က “မိန်ဗလာတောင်လူသေမှုနဲ့ပတ်သက်ပြီး သံဖြူဇရပ်မြို့က ရဲစခန်း ကြေးနန်းစာကိုဖတ်လိုက်မှ ရေတွင်းပျက် ဆိုတာ ခုမှသိလိုက်ရတယ်၊ သူခိုးတွေက ရေကန်တူးသွားကြတယ်၊ ရဲ တွေက ရေတွင်းပျက်လို့ပြောတာ ဟုတ်နေတာပဲ စည်းဝါးကိုက်နေတာပဲ” ဟု ၎င်း၏ Facebook တွင် မှတ်ချက်ပြုထားသည်။

ရဲကြေးနန်းစာဖော်ပြချက်တွင် အဆိုပါ ဘုန်းကြီးကျောင်းနှင့် ၁ ဖာလုံခန့်အကွာအဝေးရှိ မိန်ဗလာတောင်အနီး Myanmar Eagle Co;Ltd. မှ တူးဖော်ထားရှိသော ရေတွင်းပျက်အတွင်း၌ သေဆုံးလျှက်တွေ့ရှိရကြောင်း၊ ၎င်းတို့ ၄ ဦးသေဆုံးရခြင်းမှာ ဓမ္မတာအတိုင်းဟုတ်မဟုတ် အမှုမှန်ပေါ်ပေါက်နိုင်ရေး သေမှုသေခင်းဖွင့် ဆောင်ရွက်ထားကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။ Royal Eagle Myanmar Development Group Co., Ltd အား ခွင့်ပြုခဲ့သည့် ကနဦးစူးစမ်းလေ့လာခွင့်ကို ပိတ်သိမ်းရန်၊ မြေပြင် တွင် ဆောင်ရွက်ထားရှိမှုများအား မူလအတိုင်းဖြစ်အောင် ပြန်လည်ဆောင်ရွက်ရန်နှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိခိုက် ပျက်စီး မှုအတွက် သစ်ပင်များပြန်လည်စိုက်ပျိုးသွားရန် မွန်ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့မှ သက်ဆိုင်ရာကုမ္ပဏီသို့ အကြောင်းကြား ထားပြီး ဖြစ်ပါကြောင်း ပြီးခဲ့သည့် ဖေဖော်ဝါရီလအတွင်း ကျင်းပသည့် ၁၅ ကြိမ်မြောက်မွန်ပြည်နယ်လွှတ်တော် ပုံမှန်အစည်း အဝေး၌ မွန်ပြည်နယ် စည်ပင်သာယာရေးဝန်ကြီးက ပြောကြားခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် အဆိုပါကုမ္ပဏီမှ မြေသားများတူးဖော် ခဲ့ပြီးနောက် လုပ်ငန်းပိတ်သိမ်းချိန်တွင် မူလအတိုင်း လုံးဝပြန်လည်ဆောင်ရွက်ထားခြင်းမရှိကြောင်း ဒေသခံများက ပြောဆိုနေကြသည်။

မိန်ဗလာတောင်၌ “မွန်ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် ဒုတိယကမ္ဘာစစ် လက်ကျန်ပစ္စည်း ပဏာမလေ့လာစူးစမ်းရေးအဖွဲ့” ခေါင်းစဉ်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ “ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း ဂျပန်စစ်ဌာနချုပ်အဆောက်အဦနေရာများအား စစ်သမိုင်းပြတိုက် ဖော်ဆောင်မည့် ရှေ့ပြေးစီမံကိန်း-စီမံကိန်းတာဝန်ရှိသူများမှအပ အခွင့်မရှိမဝင်ရ”ဗီနိုင်းချိတ်ဆွဲ၍လည်းကောင်း ၂၀၁၈ ခုနှစ် ဧပြီလမှ စတင်တူးဖော်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းက ဂျပန်စစ်စခန်းဖြစ်ခဲ့သော မိန်ဗလာတောင်တွင် ဂျပန်စစ်လက်နက်များ၊ ရွှေချောင်းနှင့် အဖိုးတန် ပတ္တမြား၊ စိန်၊ ရွှေ ရတနာပစ္စည်းများ ဂျပန်တို့မြှုပ်နှံထားသည်ဟု ယခုကာလ အထိ လက်ခံယုံကြည်သူများ ရှိနေသည်။ http://burmese.monnews.org/2020/06/18/%e1%80%82%e1%80%bb %e1%80%95%e1%80%94%e1%

**************

၂၂။ မြဝတီမြို့ ညမထွက်ရအမိန့် ဇွန်လ ၃၀ ရက်ထိ တိုးမြှင့်ထားပြီး ၂လအတွင်း အမိန့်ချိုး                 ဖောက်သူ ၈၀ဝ ကျော်ဖမ်း မိ
June 16, 2020

ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ် ကရင်ပြည်နယ် မြဝတီမြို့တွင် ည ၁၂ နာရီမှ နံနက် ၄ နာရီအတွင်း ညမထွက်ရအမိန့်အား ဇွန်လ ၁၇ ရက်မှ ၃၀ ရက်နေ့အထိ ရက်တိုးမြှင့်ထားလိုက်သည်ဟု မြို့နယ်အထွေထွေ အုပ်ချုပ်ရေး ဦးစီးဌာနက ယနေ့ အမိန့်ထုတ်ပြန်

လိုက်သည်။ ကရင်ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့၏ ညွှန်ကြားချက်ဖြင့် မြဝတီမြို့တွင်း ညမထွက်ရအမိန့်ကို ဧပြီလ ၁၈ ရက်မှ မေလ ၁၅ ရက်နေ့ထိ ည ၁၀ နာရီမှ နံနက် ၄ နာရီအထိ လည်းကောင်း၊ မေလ ၁၆ ရက်မှ ဇွန်လ ၁၆ ရက်နေ့ထိကို ည ၁၂ နာရီ မှ နံနက် ၄ နာရီအထိလည်းကောင်း ထုတ်ပြန်ထားပြီးနောက် ယခုလို တတိယအကြိမ် ရက်တိုးမြှင့် ထုတ်ပြန်လိုက်ခြင်းဖြစ် သည်။

မူလ အမိန့် ထုတ်ပြန်ထားသည့် ဧပြီလ ၁၈ ရက်မှ ဇွန်လ ၁၆ ရက်နေ့ထိ ထုတ်ပြန်ချက်ကို လိုက်နာမှုမရှိသူများအား ညစဉ် ဖမ်းဆီးရမိခဲ့ရာ အမိန့်ချိုး ဖောက်သူ ၈၆၁ ဦးဖမ်းဆီးရမိခဲ့ကြောင်း မြဝတီမြို့နယ် အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ဦးဖြိုးဇော်ကိုကိုက ပြော သည်။ ထိုသို့ ဖမ်းဆီးရမိသူများအား တရားရုံးတွင် အမှုစွဲတင်ပြီး ဒဏ်ငွေ ၅ သောင်း သို့မဟုတ် ဒဏ်ငွေမဆောင်နိုင်ပါက ထောင်ဒဏ် ၁ လ သတ်မှတ် ခဲ့ရာ ထိုထဲတွင် ဒဏ်ငွေ ၅ သောင်းကျပ်ပေးဆောင်သူ ၆၇၈ ဦး ရှိပြီး ထောင်ဒဏ်ကျခံသူ ၁၈၃ ဦး ရှိကြောင်း မြို့နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးက ဆက်ပြောသည်။

အဆိုပါ ညမထွက်ရအမိန်ထုတ်ပြန်သည့်ကာလအတွင်း နယ်မြေလုံခြုံရေးအတွက် တပ်မ တော်၊ ရဲတပ်ဖွဲ့၊ နယ်ခြားစောင့်တပ် နှင့် မီးသတ်တပ်ဖွဲ ဝင်များ၊ ရပ်ကွက်အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ဝင်များက အမိန့်ဆန့်ကျင်သူများကို ညစဉ် လှည့်လည် ဖမ်းဆီးခဲ့ပြီး မေလ ၁၈ရက်မှ ဇွန်လ ၁၅ ရက်နေ့ထိ အမျိုးသား ၈၀၃ ဦး၊ အမျိုးသမီး ၅၈ဦး ဖမ်းဆီးရမိခဲ့ရာ မြို့နယ်တရားရုံးသို့ တရာစွဲ တင်ခဲ့သည်။ ထိုသို့ ဖမ်းဆီး ရမိသူများတွင် မြို့တွင် အခြေတ ကျနေထိုင်သည့် ဒေသခံအနည်းစုဖြစ်ပြီး ခိုးဆိုးလုနှိုက်နှင့် ပျံကျအများစု ဖြစ်ကြောင်း တာဝန်ရှိသူများက ပြောသည်။ http://kicnews.org/2020/06/%e1%80%bb%e1%80%9 9%e1%80% 9d%e1%80%90%e1%80%ae%e1%

***************

၂၃။ လယ်သမားများအတွက် COVID 19 ကာလအထူးချေးငွေ စတင်ထုတ်ပေးသွားမည်
June 17, 2020

COVID 19 ကာလမှာ တောင်သူလယ်သမားများ အတွက်အထူးချေးငွေများကို ယခု ဇွန်လ မှစတင်ထုတ်ချေး သွားရန် ဆောင်ရွက်နေသည်ဟု မြန်မာ့လယ်ယာ ဖွံ့ဖြိုးရေးဘဏ် မွန်ပြည်နယ် ဘဏ်ခွဲ ပြည်နယ် မန်နေဂျာ ဦးကျော်စွာလှိုင် ပြော ကြားသည်။ COVID-19 အထူးချေးငွေအဖြစ် မိုးစပါးချေးငွေ ရရှိထားသူ တောင်သူလယ်သမားများကို တစ်ဧကလျှင် ကျပ်ငါး သောင်း နှုန်းဖြင့် ထပ်ဆောင်း ထုတ်ချေးပေးသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း စီမံကိန်း၊ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှုဝန်ကြီးဌာနက ဇွန်လ ၁၇ ရက်နေ့က သတင်း ထုတ်ပြန်လိုက်သည်။

“လယ်သမားတွေအတွက် အထူးချေးငွေ တစ်ဧကကို ၅ သောင်းနှုန်းနဲ့ ထုတ်ချေးမှာ ဖြစ်ပြီး အများဆုံး ဆယ်ဧကကို ထုတ် ချေးပေးသွားမယ် အတိုးနှုန်းကလည်း စိုက်ပျိုးစရိတ် အတိုးအနှုန်းအတိုင်းပဲ ၅ % ပဲ ထုတ်ချေးပေးသွား အခု ဇွန်လ အတွင်း မှာထုတ်ချေးပေးနိုင်ဖို့ဆောင်ရွက်နေပါတယ်”ဟု ဦးကျော်စွာလှိုင် ကဆိုသည်။ လယ်ယာမြေပိုင်ဆိုင်ခွင့် ပုံစံ(၇)ရှိပြီး စိုက်ပျိုး ရေးစရိတ် အကြွေးကျေသူများကို လယ်တစ်ဧက ၅ သောင်းကျပ်နှုန်းဖြင့် လယ်သမားတစ်ဦး အများဆုံးလယ် ၁၀ ဧကစာအ တွက်သာ နိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးတွင် ထုတ်ချေးပေးသွားမည့် အစီအစဉ်ဖြစ်ကြောင်း ၎င်းကဆိုသည်။ ထို့ကြောင့် မိုးစပါးချေးငွေ ရရှိသူများသည် ယခင်ပုံမှန်ချေးငွေမှ တစ်ဧကလျှင် ကျပ်တစ်သိန်းခွဲ ရရှိထားပြီးဖြစ်သည့်အတွက် စုစုပေါင်းကျပ် ၂ သိန်းရရှိ တော့မည်ဖြစ်သည်။

ယင်းကဲ့သို့ အထူးချေးငွေ ထပ်မံထုတ်ချေးပေးခြင်းသည် လယ်သမားများအတွက် ကောက်စိုက်စရိတ် ပိုရလာနိုင်သည်ဟု သထုံမြို့နယ် ဒုံဝန်းမှ လယ်သမား ဦးအောင်ဝင်းက ပြောသည်။“ထုတ်ချေးပေးတော့ပိုကောင်းတာပေါ့လယ်သမားတွေက ပိုက်ဆံလိုတာပဲလေ ငွေလိုနေတော့ ပိုကောင်းတာပေါ့ သူတို့ အခုပေးတဲ့ ချေးငွေက စိုက်စရိတ်နဲ့ မလောက်ဘူးလေ အခု ပေးတော့ အသုံးစရိတ် ပိုရှိလာတာပေါ့ လိုအပ်တဲ့ ကောက်စိုက်စရိတ်လေးတွေ ပိုရလာတာပေါ့” ဟု ၎င်းကဆိုသည်။ အဆိုပါ အထူးချေးငွေ Special Covid 19 Relief Loan ကို မွန်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ လယ်ဧက ၂ သိန်း ၈ သောင်းကျော် အတွက် ချေးငွေ သန်းပေါင်း ၁ သောင်း ၄ ထောင်ကျော် ထုတ်ချေးပေးသွားရန် လျာထားသည်ဟု သိရသည်။

အလားတူ Covid-19 စီးပွားရေး ကုစားမှုအစီအစဉ် လုပ်ငန်းစီမံချက်၏ Cash for Lending Support အစီအစဉ်တွင် ကျေးရွာ မတည်ရန်ပုံငွေ စီမံကိန်းအား ကျပ် ၄၁ ဘီလျံကျော်ဖြင့် ကျေးရွာ ၁၇ဝဝ ရွာအား အမြန်ဆုံးထုတ်ချေး သွားမည်ဖြစ် ကြောင်း ကျေးလက်ဒေသဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ဦးစီးဌာနမှ သတင်းရရှိသည်။ http://burmese.mo nnews. org/2020/06/18/ %e1%80%9c%e1%80%9a%e1%80%ba%e1%80%9e%e1%

**************

၂၄။ တောင်ကုတ်မြို့နှင့် ငါးမိုင်ခန့်အကွာတွင် အင်အားရစ်(ခ်)တာစကေး ၅.ဝ အဆင့်ရှိ               မြေငလျင်တစ်ခု လှုပ်ခတ်
June 16, 2020

ရခိုင်ပြည်နယ်၊ တောင်ကုတ်မြို့၏ အရှေ့မြောက်ဘက် ငါးမိုင်ခန့်အကွာတွင် အင်အားရစ်(ခ်)တာစကေး ၅.ဝ အဆင့်ရှိ မြေ ငလျင်တစ်ခု ဇွန် ၁၆ ရက် ညနေပိုင်းက လှုပ်ခတ်ခဲ့ကြောင်း မိုးလေဝသနှင့် ဇလဗေဒ ညွှန်ကြားမှု ဦးစီးဌာန၏ ထုတ်ပြန်ချက် အရ သိရသည်။

ယနေ့ (ဇွန် ၁၆ ရက်) မြန်မာစံတော်ချိန် ၁၇ နာရီ၊ ၄၅ မိနစ်၊ ၅ဝစက္ကန့် အချိန်တွင် ဂွမြေငလျင်စခန်းမှ မြောက်-အနောက် မြောက်ဘက် (၉၁) မိုင်ခန့်ကွာဝေးသော မြန်မာနိုင်ငံပြည်တွင်း (တောင်ကုတ်မြို့၏ အရှေ့မြောက်ဘက် (၅) မိုင်ခန့်အကွာ) မြောက်လတ္တီတွဒ် (၁၈.၉၀)ဒီဂရီ၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် (၉၄.၂၉)ဒီဂရီ၊ အနက် (၁၀) ကီလိုမီတာကို ဗဟိုပြု၍ အင်အားရစ်(ခ်) တာစကေး (၅.ဝ) အဆင့်ရှိ အင်အားအသင့်အတင့်ရှိ မြေငလျင်တစ်ခု လှုပ်ခတ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရ သည်။ https://news-eleven .com/arti cle/178727

မှတ်ချက်။ သက်ဆိုင်ရာ သတင်းမီဒီယာအသီးသီးမှ ကောက်နုတ်ဖော်ပြခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

*** ပြီး ***

အရပ္ဘက္ – စစ္ဘက္ အက္ေၾကာင္း

Zawgyi

အရပ္ဘက္ စစ္ဘက္ ဆက္ဆံေရးဆိုသည္မွာ ဒီမိုကေရစီစနစ္တြင္ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံကို ဦးေဆာင္ေမာင္းႏွင္ေနတဲ့ အရပ္ဘက္ႏိုင္ငံေရးအသိုင္းအဝိုင္းႏွင့္ စစ္တပ္အၾကား ဆက္ဆံေရးဟု ႐ိုး႐ိုးရွင္းရွင္း ေခၚဆိုႏိုင္ပါတယ္။

အရပ္ဘက္ စစ္ဘက္ဆက္ဆံေရးဟာ စစ္အာဏာ သိမ္းၿပီး ေရြးေကာက္ပြဲျဖင့္ ဒီမို ကေရစီစနစ္ဆီသို႔ ေျခလွမ္းစႏိုင္ငံမ်ားတြင္ ျဖစ္ေလ့ျဖစ္ထရွိေသာ ဆက္ဆံေရးပင္ျဖစ္သည္။ ရင္ၾကားေစ့ေရးဆိုတဲ့ အရပ္ဘက္ စစ္ဘက္ ဆက္ဆံေရးဟာ ၂၀ဝ၈ ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံဥပေဒအရ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္တြင္ ေရြးေကာက္ပြဲစတင္ခ်ိန္မွာ စတင္ေပၚေပါက္လာခဲ့ပါတယ္လို႔ေျပာရင္ မမွားပါ ဘူး။ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္၊ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ဒီမိုအင္အားစု အခ်ိဳ႕က သပိတ္ေမွာက္ၿပီး ေရြးေကာက္ပြဲကို ဆန္႔က်င္ ခဲ့ပါတယ္။ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲမွ ျဖစ္ေပၚလာတဲ့ အစိုးရသမၼတ ဦးသိန္းစိန္ရဲ႕ညႇိႏိႈင္း ခ်က္အရ ၾကားျဖတ္ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ဒီမိုအင္အားစုပါတီ NLD ပါတီ ေခါင္းေဆာင္ လႊတ္ေတာ္ထဲ ေရာက္ရွိလာၿပီး စစ္ဘက္နဲ႔ ဆက္ဆံေရး စတင္လာခဲ့ပါတယ္။ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္၊ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ NLD ပါတီ မဲအျပတ္အသတ္ႏိုင္ၿပီး အစိုးရဖြဲ႕ႏိုင္လာခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီမွာ အရပ္သားအစိုးရ ျဖစ္လာခဲ့ၿပီး အရပ္ဘက္ စစ္ဘက္ဆက္ဆံေရး ရင္ၾကား ေစ့ေရးဆိုတဲ့ စကားရပ္ ေခတ္စားလာပါတယ္။

ဒါေပသည္ အရပ္ဘက္စစ္ဘက္ဆက္ဆံေရး (ရင္ၾကားေစ့ေရး) ဟာ ထင္သေလာက္မေကာင္း မေအာင္ျမင္ခဲ့ပါဘူး။ အဓိကအခ်က္ကေတာ့ ၂၀ဝ၈ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒအရလို႔ ေျပာရင္မမွားပါဘူး။ အရပ္သားအစိုးရသက္တမ္း ၃ ႏွစ္တာ ကာလအတြင္း ရင္ၾကားေစ့ေရးမူကို အထူးႀကိဳးပမ္းခဲ့တာကို ေတြ႕ရ မွာပါ။ အရပ္သားအစိုးရရဲ႕ ေရြးေကာက္ပြဲ ကတိ ကဝတ္တစ္ခုျဖစ္တဲ့ ဖြဲ႕စည္းပံုျပင္ဆင္ေရးအဆို လႊတ္ ေတာ္တြင္ တင္သြင္းလိုက္ခ်ိန္မွာစတင္ၿပီး အရပ္ဘက္ စစ္ဘက္ဆံေရးေအးစက္သေယာင္ ျဖစ္ေပၚခဲ့ပါတယ္။ စစ္ဘက္က ၂၀ဝ၈ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒမွာ အသာစီး ရယူထားတာကို ေတြ႕ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုအသာစီး ရယူထားမႈကို အရပ္ဘက္ ႏိုင္ငံေရးသမားေတြက အလိုမရွိၾကပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ အရပ္ဘက္ စစ္ဘက္ ဆက္ဆံေရးဆိုသည္မွာ ႏိုင္ငံေရး ဆံုးျဖတ္လုပ္ပိုင္ ခြင့္အာဏာႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး အရပ္ဘက္ ႏိုင္ငံေရး အသိုင္းအဝိုင္းႏွင့္ စစ္တပ္အၾကား အာဏာလြန္ဆြဲပြဲ ျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာလို႔ရပါတယ္။ ဒီမိုကေရစီ အရပ္ဘက္ စစ္ဘက္ေရးမွာ အာဏာလြန္ဆြဲပြဲအတြင္း အရပ္သား ႏိုင္ငံေရးအဖြဲ႕အစည္းမ်ားက အသာစီးရၿပီး စစ္တပ္ကို ထိန္းခ်ဳပ္ထားႏိုင္မွပါ ဒီမိုကေရစီစနစ္ ေအာင္ျမင္ႏိုင္ မယ္လို႔ ဆိုႏိုင္ပါတယ္။ ဒီမိုကရစီစနစ္မွာ စစ္တပ္ ႏိုင္ငံေရးကို အရပ္ဘက္ႏိုင္ငံေရးက ထိန္းခ်ဳပ္ထား ႏိုင္ျခင္းက အဓိကအက်ဆံုးအခ်က္ ျဖစ္ပါတယ္။ စစ္တပ္က အရပ္ဘက္ထိန္းခ်ဳပ္မႈေအာက္မွာ ရွိမေန ဘူးဆိုရင္ေတာ့ ဒီမိုကေရစီဟာ ေအာင္ျမင္မွာ မဟုတ္ ပါဘူး။

ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးျဖစ္စဥ္ ေျပာင္းလဲမႈမွာ အရပ္ ဘက္အေနနဲ႔ စစ္တပ္ကို ဘာေၾကာင့္ ႏိုင္ငံေရးမွာ မပါဝင္ေစခ်င္တာလဲ၊ စစ္တပ္ကို အရပ္သားႏိုင္ငံေရး သမားမ်ားအေနနဲ႔ ဘာေၾကာင့္ထိန္းခ်ဳပ္ခ်င္ၾကတာလဲ ဆိုတဲ့ ေမးခြန္းမ်ိဳး ေမးၾကပါတယ္။ အေျဖကေတာ့ ဒီမိုကေရစီစနစ္ရဲ႕ အေျခခံအက်ဆံုးမူ (စံႏႈန္း) အရ အရပ္ဘက္ႏိုင္ငံေရးသမားမ်ားက စစ္တပ္ကို ထိန္း ခ်ဳပ္ခ်င္တာလို႔ ေျပာလို႔ရပါတယ္။ ဒီမို ကေရစီစနစ္မွာ ျပည္သူသာ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာရဲ႕ မူလပိုင္ရွင္မ်ား ျဖစ္ပါတယ္။ ျပည္သူေတြဟာ သူတို႔ရဲ႕အေရးအရာ ကိစၥရပ္ေတြကို ျပည္သူကိုယ္စား ေဆာင္ရြက္ေပးရန္ အတြက္ အရပ္သားႏိုင္ငံေရးသမားမ်ားကို ကိုယ္စား လွယ္မ်ားအျဖစ္ ေရြးခ်ယ္ခဲ့ၾကတာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ျပည္သူက ေရြးခ်ယ္တင္ေျမႇာက္လိုက္ေသာ ျပည္သူ႔ကိုယ္စားလွယ္ျဖစ္တဲ့ အရပ္ဘက္ႏိုင္ငံေရး သမားေတြရဲ႕ အလုပ္က ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ႕အာဏာ၊ ႏိုင္ငံေတာ္ ရဲ႕ ဒီမိုကေရစီယႏၱရားနဲ႔ ျပည္သူ႔ေရးရာ ကိစၥေတြကို ျပည္သူ႔ကိုယ္စား စီမံခန္႔ခြဲ ဆံုးျဖတ္ပိုင္ခြင့္ရွိၿပီးသား ျဖစ္ဖို႔လိုပါတယ္။ ျပည္သူေတြ ေရြးခ်ယ္ထားျခင္းမရွိတဲ့ အစုအဖြဲ႕ေတြဟာ ဝင္ေရာက္စြက္ဖက္ပိုင္ခြင့္၊ ခ်ယ္ လွယ္ခြင့္၊ ဆံုးျဖတ္ပိုင္ခြင့္ မရွိပါဘူး။ စစ္တပ္ဆိုတာ ျပည္သူက ေရြးခ်ယ္တင္ေျမႇာက္ထားတဲ့ ျပည္သူ႔ ကိုယ္စားလွယ္မ်ား မဟုတ္ၾကပါဘူး။ ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ႕ ယႏၱရားတစ္ခုသာ ျဖစ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရး ဆံုးျဖတ္ပိုင္ ခြင့္မရွိသလို ျပည္သူ႔ကိုယ္စားလွယ္ေတြရဲ႕ ထိန္းခ်ဳပ္ ႀကီးၾကပ္မႈေအာက္မွာ ေပးအပ္ထားတဲ့တာဝန္ေတြကို ေက်ပြန္စြာ ထမ္းေဆာင္ဖို႔သာ အဓိကလိုအပ္တာပါ။ ဒါမွသာ စစ္တပ္ရဲ႕ လုပ္ပိုင္ခြင့္၊ လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္ ခ်က္ေတြကို ျပည္သူက အသိအမွတ္ျပဳမွာျဖစ္သလို စစ္တပ္အေနႏွင့္လည္း ျပည္သူ႔ဆႏၵကို ဆန္႔က်င္လို႔ ရေတာ့မွာမဟုတ္သလို ဒီမိုကေရစီစံႏႈန္းေတြနဲ႔ ကိုက္ ညီမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီမွာ ေျပာစရာတစ္ခ်က္ရွိပါ တယ္။ စစ္တပ္ကို အရပ္ဖက္လက္ေအာက္ကို အတင္း သြတ္သြင္းခ်င္တယ္ဆိုရင္ အရပ္ဖက္ႏိုင္ငံေရးသမား မ်ားကလည္း ဒီမိုကေရစီစံႏႈန္းမ်ားကို အေလးအနက္ ထား ေလးစားလိုက္နာ ဒီမိုကေရစီအစိုးရတစ္ရပ္ ျဖစ္ဖို႔ေတာ့ လိုအပ္မွာျဖစ္ပါတယ္။ အရပ္ဘက္ေကာ စစ္ဘက္ပါ ဒီမိုကေရစီစနစ္ရဲ႕စံႏႈန္းေတြနဲ႔ ထိန္းခ်ဳပ္ ထားမႈေအာက္မွာ ရွိဖို႔ လိုပါတယ္။

ဒီမိုကေရစီရဲ႕ အႀကီးမားဆံုး စံႏႈန္းကေတာ့ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံဥပေဒဆိုတာ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံကို ဘယ္လိုပံုစံ၊ ဘယ္လိုစနစ္မ်ိဳးနဲ႔ အုပ္ခ်ဳပ္မယ္ဆိုတာကို ေရးဆြဲထား တာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံဥပေဒမွာ ဒီမိုကေရစီစနစ္နဲ႔သြားမယ္ဆို ဒီမိုကေရစီစံႏႈန္းေတြနဲ႔ ကို အဓိကစံထားၿပီး ေရးဆြဲရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ခု ၂၀ဝ၈ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒမွာ စစ္ဘက္က အရပ္ဘက္ အေပၚ အႏိုင္ယူထားတဲ့ဥပေဒေတြ မ်ားစြာ ပါဝင္ေနပါ တယ္။ အသာစီးယူထားတဲ့ ဥပေဒထဲက အနည္း အက်ဥ္းကို ထုတ္ႏႈတ္ျပရမယ္ဆိုရင္ ၂၀ဝ၈ ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံဥပေဒအရ ဖြဲ႕စည္းထားတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အမ်ိဳးသားကာကြယ္ေရးႏွင့္ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီဆိုတဲ့ ကာ/လံုအဖြဲ႕ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ကာ/လံုကို သမၼတက ဦးေဆာင္ရမယ္ဆိုေပမယ့္လည္း သမၼတ၊ ဒု-သမၼတ၊ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒၊ အမ်ိဳးသား လႊတ္ေတာ္ ဥကၠ႒၊ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးဆိုတဲ့ ျပည္သူက ေရြးခ်ယ္ တင္ေျမႇာက္တဲ့ကိုယ္စားလွယ္ (၅)ဦးသာပါဝင္ၿပီး စစ္တပ္ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္အပါအဝင္ ကာကြယ္ ေရးဦးစီးခ်ဳပ္၊ ဒုတိယကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္၊ ကာကြယ္ ေရးဝန္ႀကီး၊ ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီး၊ နယ္စပ္ေရးရာ ဝန္ႀကီးႏွင့္ တပ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြက ေရြးခ်ယ္ထား တဲ့ ဒုတိယသမၼတ စုစုေပါင္း ၆ ဦး ပါဝင္ေနတာ ေတြ႕ ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီမွာ စစ္တပ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ရဲ႕ လုပ္ပိုင္ခြင့္အာဏာေတြကို အလြန္အကြ်ံေပးထားတာ မ်ိဳး ျဖစ္ေနပါတယ္။

ဒီကာလံုရဲ႕ လုပ္ပိုင္ခြင့္ေတြကေတာ့

(က) ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတကို လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ ေပးရန္ ေထာက္ခံခ်က္ေပးခြင့္ရွိပါတယ္။

(ခ) ႏိုင္ငံျခားတိုင္းျပည္မ်ားႏွင့္ သံတမန္ ဆက္ သြယ္ျခင္း၊ ျဖတ္ေတာက္ျခင္း၊ ခ်က္ခ်င္း အေရး ယူေဆာင္ရြက္ရန္ လိုအပ္သျဖင့္ ႏိုင္ငံေတာ္ သမၼတက ညႇိႏိႈင္းလာလွ်င္ ေဆြးေႏြးဆံုးျဖတ္ ခြင့္ ေပးႏိုင္ပါတယ္။

(ဂ) ႏိုင္ငံေတာ္ကို က်ဴးေက်ာ္တိုက္ခိုက္ခံရပါက စစ္ေရးအရ လိုအပ္သလိုေဆာင္ရြက္ရန္ ႏိုင္ငံ ေတာ္သမၼတက ညႇိႏိႈင္းလာလွ်င္ အဆံုးအျဖတ္ ေပးပိုင္ခြင့္ ရွိပါတယ္။

(ဃ) ႏိုင္ငံေတာ္လံုၿခံဳေရးႏွင့္ ကာကြယ္ေရးတြင္ ျပည္သူတစ္ရပ္လံုး ပါဝင္ေရးအတြက္ စီမံ ေဆာင္ရြက္ခြင့္ျပဳရန္ တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္က သေဘာတူညီခ်က္ ေတာင္းခံလာ လွ်င္ အဆံုးအျဖတ္ေပးရပါမယ္။

(င) တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ ခန္႔အပ္ရန္ ႏိုင္ငံေတာ္ သမၼတထံ အဆိုျပဳေထာက္ခံခြင့္ ရွိပါတယ္။

(စ) တိုင္းေဒသႀကီး၊ ျပည္နယ္၊ ျပည္ေထာင္စု နယ္ေျမတစ္ခုခု၊ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရ တစ္ခုခုတြင္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးဆိုင္ရာ လုပ္ငန္းမ်ား ႏွင့္ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒအရ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ စြမ္းမရွိေတာ့တဲ့အခ်ိန္တြင္ အေရးေပၚ အေျခ အေနေၾကညာရန္ သမၼတက ညႇိႏိႈင္းလာမယ္ ဆို အဆံုးအျဖတ္ေပးခြင့္ရွိပါတယ္။ ထိုေဒသကို ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ရဲ႕ အကူအညီ ရယူၿပီး အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ တရားစီရင္ေရးအာဏာမ်ားကို စစ္တပ္အကူအညီယူၿပီး မူလအေျခအေနသို႔ ျပန္ေရာက္ေအာင္ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္သို႔ အာဏာလႊဲေပးႏိုင္ပါတယ္။

(ဆ) ဆူပူေသာင္းၾကမ္းမႈ၊ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားႏွင့္ အဓမၼ နည္းျဖင့္ ႏိုင္ငံေတာ္အခ်ဳပ္အျခာအာဏာ ကို ရယူရန္ ေဆာင္ရြက္ျခင္း၊ အားထုတ္ျခင္း၊ တိုင္းရင္းသားစည္းလံုးညီၫြတ္မႈႏွင့္ ျပည္ေထာင္စု ၿပိဳကြဲေစရန္ႏွင့္ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာ လက္ လြတ္ဆံုး႐ံႈးေစမည့္ အေျခအေန ျဖစ္ေပၚလွ်င္ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတက အေရးေပၚအေျခအေန ေၾကညာရန္ ညႇိႏိႈင္းလာလွ်င္ အဆံုးအျဖတ္ ေပးပိုင္ခြင့္ရွိၿပီး အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ ဥပေဒျပဳေရး၊ တရားစီရင္ေရး၊ အာဏာသံုးရပ္စလံုးကို ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္သို႔ လႊဲေျပာင္းေပးရမည္ ျဖစ္သလို ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္အေနျဖင့္ ႏိုင္ငံသားမ်ားရဲ႕ မူလအခြင့္အေရးမ်ားကိုလည္း ကန္႔သတ္ ရပ္ဆိုင္းပိုင္ခြင့္မ်ိဳးေတြ ျပဳလုပ္ႏိုင္ ပါတယ္။

(ဇ) အေရးေပၚအေျခအေနတြင္ ကာကြယ္ေရးဦးစီး ခ်ဳပ္ရဲ႕ သက္တမ္းကို ၆ လ ၂ ႀကိမ္ သက္တမ္း တိုးေပးႏိုင္သလို ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္က အေရးေပၚ အေျခအေနမွ ေအးခ်မ္းၿပီး တာဝန္ ယူထားမႈ ၿပီးေျမာက္ေၾကာင္း တင္ျပလာလွ်င္ လည္း အာဏာလႊဲေျပာင္းမႈ အမိန္႔ကို ပယ္ဖ်က္ ေၾကာင္း ေၾကညာပိုင္ခြင့္ရွိပါတယ္။
(ဈ) ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ရဲ႕ တာဝန္မ်ား ပယ္ဖ်က္ ၿပီး ႏိုင္ငံေတာ္အာဏာကို ကာ/လံုက ဆက္ လက္ တာဝန္ယူက်င့္သံုးပိုင္ခြင့္ႏွင့္ ထိုအမိန္႔ ေၾကညာၿပီး (၆) လအတြင္း အေထြေထြ ေရြး ေကာက္ပြဲ က်င္းပေပးႏိုင္ျခင္းႏွင့္ ေရြးေကာက္ ပြဲၿပီး ေရြးေကာက္ခံမ်ားအေနျဖင့္ အစိုးရအဖြဲ႕ ဖြဲ႕စည္းၿပီးခ်ိန္အထိ ကာ/လံုက ႏိုင္ငံေတာ္ အာဏာကို က်င့္သံုးပိုင္ခြင့္ ရွိပါတယ္။

(ည) ေရြးေကာက္ခံကိုယ္စားလွယ္မ်ားအေနႏွင့္ လႊတ္ေတာ္မ်ားကို ဖြဲ႕စည္းႏိုင္ျခင္းမျပဳႏိုင္ ေသးမီအခ်ိန္ထိ ကာ/လံုဟာ ႏိုင္ငံေတာ္ အာဏာကို က်င့္သံုး ေဆာင္ရြက္ပိုင္ခြင့္ ရွိေန ပါတယ္။

ဒါကေတာ့ ၂၀ဝ၈ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ ပါ စစ္ဘက္ရဲ႕ အသာစီးယူထားမႈအပိုင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါတင္ မကေသးပါဘူး၊ လႊတ္ေတာ္ ၂ ရပ္တြင္လည္း ကိုယ္စား ၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္း ပါဝင္ေနမႈ၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ တရားစီရင္ေရးဆိုင္ရာအာဏာမ်ားကို အသာစီးရယူ ထားပါတယ္။ ဒီလိုအသာစီးရယူထားမႈေတြကို ျပည္သူ က ေရြးခ်ယ္တင္ေျမႇာက္ခံထားရတဲ့ ျပည္သူ႔ကိုယ္စား ေတြက သေဘာမေတြ႕ၾကပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ၂၀ဝ၈ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကို ျပင္ဆင္လို အသစ္ေရးဆြဲလို ၾကတာျဖစ္ပါတယ္။ ျပင္ဖို႔လည္း ႀကိဳးစားေနၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အရပ္ဘက္နဲ႔ စစ္ဘက္ရဲ႕ အဓိက အက္ ေၾကာင္းကေတာ့ ၂၀ဝ၈ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံပဲ ျဖစ္ပါ တယ္။ စစ္ဘက္ကလည္း သူတို႔ရဲ႕ အသာစီးရယူထား တဲ့ ဥပေဒေတြကို မျပင္ဆင္ခ်င္ၾကသလို အရပ္ဘက္ ႏိုင္ငံေရးသမားအေနျဖင့္လည္း အသာစီး ရယူထားမႈ ေတြကို ပယ္ဖ်က္ႏိုင္ဖို႔ ႀကိဳးစားၾကမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုအေျခအေနေၾကာင့္ ရင္ၾကားေစ့ေရးလို႔ပဲေျပာေျပာ၊ စစ္ဘက္အရပ္ဘက္ ဆက္ဆံေရးေကာင္းမြန္ဖို႔ အလား အလာမျဖစ္ဖို႔ ခဲယဥ္းေၾကာင္းႏွင့္ အရပ္ဘက္ စစ္ဘက္ အက္ေၾကာင္းႀကီးကို ဖာေထးဖို႔ ခက္ခဲမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေရးသားတင္ျပလိုက္ရပါတယ္။

ကိုတင့္ (ျမန္မာစာ)

 

Unicode

အရပ်ဘက် စစ်ဘက် ဆက်ဆံရေးဆိုသည်မှာ ဒီမိုကရေစီစနစ်တွင် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံကို ဦးဆောင်မောင်းနှင်နေတဲ့ အရပ်ဘက်နိုင်ငံရေးအသိုင်းအဝိုင်းနှင့် စစ်တပ်အကြား ဆက်ဆံရေးဟု ရိုးရိုးရှင်းရှင်း ခေါ်ဆိုနိုင်ပါတယ်။

အရပ်ဘက် စစ်ဘက်ဆက်ဆံရေးဟာ စစ်အာဏာ သိမ်းပြီး ရွေးကောက်ပွဲဖြင့် ဒီမို ကရေစီစနစ်ဆီသို့ ခြေလှမ်းစနိုင်ငံများတွင် ဖြစ်လေ့ဖြစ်ထရှိသော ဆက်ဆံရေးပင်ဖြစ်သည်။ ရင်ကြားစေ့ရေးဆိုတဲ့ အရပ်ဘက် စစ်ဘက် ဆက်ဆံရေးဟာ ၂၀ဝ၈ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေအရ ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် ရွေးကောက်ပွဲစတင်ချိန်မှာ စတင်ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ပါတယ်လို့ပြောရင် မမှားပါ ဘူး။ ၂၀၁၀ ခုနှစ်၊ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ဒီမိုအင်အားစု အချို့က သပိတ်မှောက်ပြီး ရွေးကောက်ပွဲကို ဆန့်ကျင် ခဲ့ပါတယ်။ ၂၀၁၀ ရွေးကောက်ပွဲမှ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ အစိုးရသမ္မတ ဦးသိန်းစိန်ရဲ့ညှိနှိုင်း ချက်အရ ကြားဖြတ် ရွေးကောက်ပွဲမှာ ဒီမိုအင်အားစုပါတီ NLD ပါတီ ခေါင်းဆောင် လွှတ်တော်ထဲ ရောက်ရှိလာပြီး စစ်ဘက်နဲ့ ဆက်ဆံရေး စတင်လာခဲ့ပါတယ်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ ရွေးကောက်ပွဲမှာ NLD ပါတီ မဲအပြတ်အသတ်နိုင်ပြီး အစိုးရဖွဲ့နိုင်လာခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီမှာ အရပ်သားအစိုးရ ဖြစ်လာခဲ့ပြီး အရပ်ဘက် စစ်ဘက်ဆက်ဆံရေး ရင်ကြား စေ့ရေးဆိုတဲ့ စကားရပ် ခေတ်စားလာပါတယ်။

ဒါပေသည် အရပ်ဘက်စစ်ဘက်ဆက်ဆံရေး (ရင်ကြားစေ့ရေး) ဟာ ထင်သလောက်မကောင်း မအောင်မြင်ခဲ့ပါဘူး။ အဓိကအချက်ကတော့ ၂၀ဝ၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရလို့ ပြောရင်မမှားပါဘူး။ အရပ်သားအစိုးရသက်တမ်း ၃ နှစ်တာ ကာလအတွင်း ရင်ကြားစေ့ရေးမူကို အထူးကြိုးပမ်းခဲ့တာကို တွေ့ရ မှာပါ။ အရပ်သားအစိုးရရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲ ကတိ ကဝတ်တစ်ခုဖြစ်တဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံပြင်ဆင်ရေးအဆို လွှတ် တော်တွင် တင်သွင်းလိုက်ချိန်မှာစတင်ပြီး အရပ်ဘက် စစ်ဘက်ဆံရေးအေးစက်သယောင် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပါတယ်။ စစ်ဘက်က ၂၀ဝ၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေမှာ အသာစီး ရယူထားတာကို တွေ့ရမှာဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလိုအသာစီး ရယူထားမှုကို အရပ်ဘက် နိုင်ငံရေးသမားတွေက အလိုမရှိကြပါဘူး။ ဒါကြောင့် အရပ်ဘက် စစ်ဘက် ဆက်ဆံရေးဆိုသည်မှာ နိုင်ငံရေး ဆုံးဖြတ်လုပ်ပိုင် ခွင့်အာဏာနှင့် ပတ်သက်ပြီး အရပ်ဘက် နိုင်ငံရေး အသိုင်းအဝိုင်းနှင့် စစ်တပ်အကြား အာဏာလွန်ဆွဲပွဲ ဖြစ်တယ်လို့ ပြောလို့ရပါတယ်။ ဒီမိုကရေစီ အရပ်ဘက် စစ်ဘက်ရေးမှာ အာဏာလွန်ဆွဲပွဲအတွင်း အရပ်သား နိုင်ငံရေးအဖွဲ့အစည်းများက အသာစီးရပြီး စစ်တပ်ကို ထိန်းချုပ်ထားနိုင်မှပါ ဒီမိုကရေစီစနစ် အောင်မြင်နိုင် မယ်လို့ ဆိုနိုင်ပါတယ်။ ဒီမိုကရစီစနစ်မှာ စစ်တပ် နိုင်ငံရေးကို အရပ်ဘက်နိုင်ငံရေးက ထိန်းချုပ်ထား နိုင်ခြင်းက အဓိကအကျဆုံးအချက် ဖြစ်ပါတယ်။ စစ်တပ်က အရပ်ဘက်ထိန်းချုပ်မှုအောက်မှာ ရှိမနေ ဘူးဆိုရင်တော့ ဒီမိုကရေစီဟာ အောင်မြင်မှာ မဟုတ် ပါဘူး။

မြန်မာ့နိုင်ငံရေးဖြစ်စဉ် ပြောင်းလဲမှုမှာ အရပ် ဘက်အနေနဲ့ စစ်တပ်ကို ဘာကြောင့် နိုင်ငံရေးမှာ မပါဝင်စေချင်တာလဲ၊ စစ်တပ်ကို အရပ်သားနိုင်ငံရေး သမားများအနေနဲ့ ဘာကြောင့်ထိန်းချုပ်ချင်ကြတာလဲ ဆိုတဲ့ မေးခွန်းမျိုး မေးကြပါတယ်။ အဖြေကတော့ ဒီမိုကရေစီစနစ်ရဲ့ အခြေခံအကျဆုံးမူ (စံနှုန်း) အရ အရပ်ဘက်နိုင်ငံရေးသမားများက စစ်တပ်ကို ထိန်း ချုပ်ချင်တာလို့ ပြောလို့ရပါတယ်။ ဒီမို ကရေစီစနစ်မှာ ပြည်သူသာ အချုပ်အခြာအာဏာရဲ့ မူလပိုင်ရှင်များ ဖြစ်ပါတယ်။ ပြည်သူတွေဟာ သူတို့ရဲ့အရေးအရာ ကိစ္စရပ်တွေကို ပြည်သူကိုယ်စား ဆောင်ရွက်ပေးရန် အတွက် အရပ်သားနိုင်ငံရေးသမားများကို ကိုယ်စား လှယ်များအဖြစ် ရွေးချယ်ခဲ့ကြတာဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ပြည်သူက ရွေးချယ်တင်မြှောက်လိုက်သော ပြည်သူ့ကိုယ်စားလှယ်ဖြစ်တဲ့ အရပ်ဘက်နိုင်ငံရေး သမားတွေရဲ့ အလုပ်က နိုင်ငံတော်ရဲ့အာဏာ၊ နိုင်ငံတော် ရဲ့ ဒီမိုကရေစီယန္တရားနဲ့ ပြည်သူ့ရေးရာ ကိစ္စတွေကို ပြည်သူ့ကိုယ်စား စီမံခန့်ခွဲ ဆုံးဖြတ်ပိုင်ခွင့်ရှိပြီးသား ဖြစ်ဖို့လိုပါတယ်။ ပြည်သူတွေ ရွေးချယ်ထားခြင်းမရှိတဲ့ အစုအဖွဲ့တွေဟာ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ပိုင်ခွင့်၊ ချယ် လှယ်ခွင့်၊ ဆုံးဖြတ်ပိုင်ခွင့် မရှိပါဘူး။ စစ်တပ်ဆိုတာ ပြည်သူက ရွေးချယ်တင်မြှောက်ထားတဲ့ ပြည်သူ့ ကိုယ်စားလှယ်များ မဟုတ်ကြပါဘူး။ နိုင်ငံတော်ရဲ့ ယန္တရားတစ်ခုသာ ဖြစ်ပါတယ်။ နိုင်ငံရေး ဆုံးဖြတ်ပိုင် ခွင့်မရှိသလို ပြည်သူ့ကိုယ်စားလှယ်တွေရဲ့ ထိန်းချုပ် ကြီးကြပ်မှုအောက်မှာ ပေးအပ်ထားတဲ့တာဝန်တွေကို ကျေပွန်စွာ ထမ်းဆောင်ဖို့သာ အဓိကလိုအပ်တာပါ။ ဒါမှသာ စစ်တပ်ရဲ့ လုပ်ပိုင်ခွင့်၊ လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက် ချက်တွေကို ပြည်သူက အသိအမှတ်ပြုမှာဖြစ်သလို စစ်တပ်အနေနှင့်လည်း ပြည်သူ့ဆန္ဒကို ဆန့်ကျင်လို့ ရတော့မှာမဟုတ်သလို ဒီမိုကရေစီစံနှုန်းတွေနဲ့ ကိုက် ညီမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီမှာ ပြောစရာတစ်ချက်ရှိပါ တယ်။ စစ်တပ်ကို အရပ်ဖက်လက်အောက်ကို အတင်း သွတ်သွင်းချင်တယ်ဆိုရင် အရပ်ဖက်နိုင်ငံရေးသမား များကလည်း ဒီမိုကရေစီစံနှုန်းများကို အလေးအနက် ထား လေးစားလိုက်နာ ဒီမိုကရေစီအစိုးရတစ်ရပ် ဖြစ်ဖို့တော့ လိုအပ်မှာဖြစ်ပါတယ်။ အရပ်ဘက်ကော စစ်ဘက်ပါ ဒီမိုကရေစီစနစ်ရဲ့စံနှုန်းတွေနဲ့ ထိန်းချုပ် ထားမှုအောက်မှာ ရှိဖို့ လိုပါတယ်။

ဒီမိုကရေစီရဲ့ အကြီးမားဆုံး စံနှုန်းကတော့ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေဆိုတာ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံကို ဘယ်လိုပုံစံ၊ ဘယ်လိုစနစ်မျိုးနဲ့ အုပ်ချုပ်မယ်ဆိုတာကို ရေးဆွဲထား တာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေမှာ ဒီမိုကရေစီစနစ်နဲ့သွားမယ်ဆို ဒီမိုကရေစီစံနှုန်းတွေနဲ့ ကို အဓိကစံထားပြီး ရေးဆွဲရမှာဖြစ်ပါတယ်။ ခု ၂၀ဝ၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေမှာ စစ်ဘက်က အရပ်ဘက် အပေါ် အနိုင်ယူထားတဲ့ဥပဒေတွေ များစွာ ပါဝင်နေပါ တယ်။ အသာစီးယူထားတဲ့ ဥပဒေထဲက အနည်း အကျဉ်းကို ထုတ်နှုတ်ပြရမယ်ဆိုရင် ၂၀ဝ၈ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေအရ ဖွဲ့စည်းထားတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီဆိုတဲ့ ကာ/လုံအဖွဲ့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ကာ/လုံကို သမ္မတက ဦးဆောင်ရမယ်ဆိုပေမယ့်လည်း သမ္မတ၊ ဒု-သမ္မတ၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ၊ အမျိုးသား လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ၊ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဆိုတဲ့ ပြည်သူက ရွေးချယ် တင်မြှောက်တဲ့ကိုယ်စားလှယ် (၅)ဦးသာပါဝင်ပြီး စစ်တပ်ကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ်အပါအဝင် ကာကွယ် ရေးဦးစီးချုပ်၊ ဒုတိယကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၊ ကာကွယ် ရေးဝန်ကြီး၊ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး၊ နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးနှင့် တပ်ကိုယ်စားလှယ်တွေက ရွေးချယ်ထား တဲ့ ဒုတိယသမ္မတ စုစုပေါင်း ၆ ဦး ပါဝင်နေတာ တွေ့ ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီမှာ စစ်တပ်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရဲ့ လုပ်ပိုင်ခွင့်အာဏာတွေကို အလွန်အကျွံပေးထားတာ မျိုး ဖြစ်နေပါတယ်။

ဒီကာလုံရဲ့ လုပ်ပိုင်ခွင့်တွေကတော့

(က) နိုင်ငံတော်သမ္မတကို လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့် ပေးရန် ထောက်ခံချက်ပေးခွင့်ရှိပါတယ်။

(ခ) နိုင်ငံခြားတိုင်းပြည်များနှင့် သံတမန် ဆက် သွယ်ခြင်း၊ ဖြတ်တောက်ခြင်း၊ ချက်ချင်း အရေး ယူဆောင်ရွက်ရန် လိုအပ်သဖြင့် နိုင်ငံတော် သမ္မတက ညှိနှိုင်းလာလျှင် ဆွေးနွေးဆုံးဖြတ် ခွင့် ပေးနိုင်ပါတယ်။

(ဂ) နိုင်ငံတော်ကို ကျူးကျော်တိုက်ခိုက်ခံရပါက စစ်ရေးအရ လိုအပ်သလိုဆောင်ရွက်ရန် နိုင်ငံ တော်သမ္မတက ညှိနှိုင်းလာလျှင် အဆုံးအဖြတ် ပေးပိုင်ခွင့် ရှိပါတယ်။

(ဃ) နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် ကာကွယ်ရေးတွင် ပြည်သူတစ်ရပ်လုံး ပါဝင်ရေးအတွက် စီမံ ဆောင်ရွက်ခွင့်ပြုရန် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ်က သဘောတူညီချက် တောင်းခံလာ လျှင် အဆုံးအဖြတ်ပေးရပါမယ်။

(င) တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ခန့်အပ်ရန် နိုင်ငံတော် သမ္မတထံ အဆိုပြုထောက်ခံခွင့် ရှိပါတယ်။

(စ) တိုင်းဒေသကြီး၊ ပြည်နယ်၊ ပြည်ထောင်စု နယ်မြေတစ်ခုခု၊ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ တစ်ခုခုတွင် အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများ နှင့် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ဆောင်ရွက်နိုင် စွမ်းမရှိတော့တဲ့အချိန်တွင် အရေးပေါ် အခြေ အနေကြေညာရန် သမ္မတက ညှိနှိုင်းလာမယ် ဆို အဆုံးအဖြတ်ပေးခွင့်ရှိပါတယ်။ ထိုဒေသကို ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရဲ့ အကူအညီ ရယူပြီး အုပ်ချုပ်ရေး၊ တရားစီရင်ရေးအာဏာများကို စစ်တပ်အကူအညီယူပြီး မူလအခြေအနေသို့ ပြန်ရောက်အောင် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သို့ အာဏာလွှဲပေးနိုင်ပါတယ်။

(ဆ) ဆူပူသောင်းကြမ်းမှု၊ အကြမ်းဖက်မှုများနှင့် အဓမ္မ နည်းဖြင့် နိုင်ငံတော်အချုပ်အခြာအာဏာ ကို ရယူရန် ဆောင်ရွက်ခြင်း၊ အားထုတ်ခြင်း၊ တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်မှုနှင့် ပြည်ထောင်စု ပြိုကွဲစေရန်နှင့် အချုပ်အခြာအာဏာ လက် လွတ်ဆုံးရှုံးစေမည့် အခြေအနေ ဖြစ်ပေါ်လျှင် နိုင်ငံတော်သမ္မတက အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာရန် ညှိနှိုင်းလာလျှင် အဆုံးအဖြတ် ပေးပိုင်ခွင့်ရှိပြီး အုပ်ချုပ်ရေး၊ ဥပဒေပြုရေး၊ တရားစီရင်ရေး၊ အာဏာသုံးရပ်စလုံးကို ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သို့ လွှဲပြောင်းပေးရမည် ဖြစ်သလို ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အနေဖြင့် နိုင်ငံသားများရဲ့ မူလအခွင့်အရေးများကိုလည်း ကန့်သတ် ရပ်ဆိုင်းပိုင်ခွင့်မျိုးတွေ ပြုလုပ်နိုင် ပါတယ်။

(ဇ) အရေးပေါ်အခြေအနေတွင် ကာကွယ်ရေးဦးစီး ချုပ်ရဲ့ သက်တမ်းကို ၆ လ ၂ ကြိမ် သက်တမ်း တိုးပေးနိုင်သလို ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်က အရေးပေါ် အခြေအနေမှ အေးချမ်းပြီး တာဝန် ယူထားမှု ပြီးမြောက်ကြောင်း တင်ပြလာလျှင် လည်း အာဏာလွှဲပြောင်းမှု အမိန့်ကို ပယ်ဖျက် ကြောင်း ကြေညာပိုင်ခွင့်ရှိပါတယ်။
(ဈ) ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရဲ့ တာဝန်များ ပယ်ဖျက် ပြီး နိုင်ငံတော်အာဏာကို ကာ/လုံက ဆက် လက် တာဝန်ယူကျင့်သုံးပိုင်ခွင့်နှင့် ထိုအမိန့် ကြေညာပြီး (၆) လအတွင်း အထွေထွေ ရွေး ကောက်ပွဲ ကျင်းပပေးနိုင်ခြင်းနှင့် ရွေးကောက် ပွဲပြီး ရွေးကောက်ခံများအနေဖြင့် အစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းပြီးချိန်အထိ ကာ/လုံက နိုင်ငံတော် အာဏာကို ကျင့်သုံးပိုင်ခွင့် ရှိပါတယ်။

(ည) ရွေးကောက်ခံကိုယ်စားလှယ်များအနေနှင့် လွှတ်တော်များကို ဖွဲ့စည်းနိုင်ခြင်းမပြုနိုင် သေးမီအချိန်ထိ ကာ/လုံဟာ နိုင်ငံတော် အာဏာကို ကျင့်သုံး ဆောင်ရွက်ပိုင်ခွင့် ရှိနေ ပါတယ်။

ဒါကတော့ ၂၀ဝ၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပါ စစ်ဘက်ရဲ့ အသာစီးယူထားမှုအပိုင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါတင် မကသေးပါဘူး၊ လွှတ်တော် ၂ ရပ်တွင်လည်း ကိုယ်စား ၂၅ ရာခိုင်နှုန်း ပါဝင်နေမှု၊ အုပ်ချုပ်ရေး၊ တရားစီရင်ရေးဆိုင်ရာအာဏာများကို အသာစီးရယူ ထားပါတယ်။ ဒီလိုအသာစီးရယူထားမှုတွေကို ပြည်သူ က ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရတဲ့ ပြည်သူ့ကိုယ်စား တွေက သဘောမတွေ့ကြပါဘူး။ ဒါကြောင့် ၂၀ဝ၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ပြင်ဆင်လို အသစ်ရေးဆွဲလို ကြတာဖြစ်ပါတယ်။ ပြင်ဖို့လည်း ကြိုးစားနေကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။ အရပ်ဘက်နဲ့ စစ်ဘက်ရဲ့ အဓိက အက် ကြောင်းကတော့ ၂၀ဝ၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံပဲ ဖြစ်ပါ တယ်။ စစ်ဘက်ကလည်း သူတို့ရဲ့ အသာစီးရယူထား တဲ့ ဥပဒေတွေကို မပြင်ဆင်ချင်ကြသလို အရပ်ဘက် နိုင်ငံရေးသမားအနေဖြင့်လည်း အသာစီး ရယူထားမှု တွေကို ပယ်ဖျက်နိုင်ဖို့ ကြိုးစားကြမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလိုအခြေအနေကြောင့် ရင်ကြားစေ့ရေးလို့ပဲပြောပြော၊ စစ်ဘက်အရပ်ဘက် ဆက်ဆံရေးကောင်းမွန်ဖို့ အလား အလာမဖြစ်ဖို့ ခဲယဉ်းကြောင်းနှင့် အရပ်ဘက် စစ်ဘက် အက်ကြောင်းကြီးကို ဖာထေးဖို့ ခက်ခဲမည်ဖြစ်ကြောင်း ရေးသားတင်ပြလိုက်ရပါတယ်။

ကိုတင့် (မြန်မာစာ)

တိုင္းရင္းသားႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ားႏွင့္တိုင္းရင္းသားအဖြဲ႕အစည္းမ်ား၏ အခ်ိဳး၊ အေကြ႕၊ အေရြ႕ႏွင့္လားရာ

Zawgyi

ပါတီစံုဒီမိုကေရစီ အေထြေထြေရြးေကာက္ပြဲမ်ား စတင္သည့္ ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္ႏွင့္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္မ်ားကို ျပန္ ေျပာင္းေစာင္းငဲ့ၾကည့္လွ်င္ ပါတီႀကီးႏွစ္ခုျဖစ္သည့္ ျပည္ေထာင္စုႀကံ့ခိုင္ေရးႏွင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးပါတီႏွင့္ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္တို႔သည္ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ တစ္လွည့္စီ ေအာင္ပြဲခံၾကေၾကာင္း သိရွိၾကၿပီး ျဖစ္ပါသည္။ တိုင္းရင္းသားႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ားမွာ ေအာင္ပြဲ ဆင္ႏိုင္ခဲ့ျခင္း မရွိၾကပါ။ အထိုက္အေလ်ာက္ အႏိုင္ရရွိခဲ့ေသာ ရခိုင္ႏွင့္ ရွမ္းတိုင္းရင္းသား ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ားသည္လည္း အစိုးရဖြဲ႕ႏိုင္သည္အထိ ေလာက္ေလာက္လားလား ေအာင္ျမင္မႈ မရခဲ့ၾကပါ။ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္၊ ေရြးေကာက္ပြဲ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္အဆင့္တြင္ ရခိုင္ျပည္နယ္မွ ရခိုင္တိုင္းရင္းသားပါတီမ်ား လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္အမ်ားစု အႏိုင္ရရွိခဲ့ေသာ္လည္း ျပည္ နယ္အစိုးရ (ျပည္နယ္ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္) ေရြးခ်ယ္ဖြဲ႕စည္းခြင့္ မရခဲ့ပါ။ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္တြင္ NLD ပါတီက အမတ္ အမ်ားစုအႏိုင္ရခဲ့သျဖင့္ NLD ပါတီမွ ႏိုင္ငံ ေတာ္သမၼတ ေရြးခ်ယ္ခြင့္ရခဲ့ၿပီး ဥပေဒအရ သမၼတ သည္ ျပည္နယ္ႏွင့္ တိုင္းေဒသႀကီးဝန္ႀကီးခ်ဳပ္မ်ားကို ခန္႔အပ္ခြင့္ရွိရာ ရခိုင္ ျပည္နယ္တြင္ ရခိုင္းတိုင္းရင္း သားပါတီမ်ားက အမတ္ အမ်ားစု အႏိုင္ရခဲ့ေသာ္လည္း ျပည္နယ္အစိုးရ (ျပည္နယ္ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္) ေရြးခ်ယ္ ခန္႔အပ္ခြင့္ မရရွိခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္၊ အေထြေထြေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပရန္ အခ်ိန္မ်ားစြာ မက်န္ေတာ့ပါ။ ႏိုင္ငံေရးပါတီ၊ ႏိုင္ငံေရး ေလ့လာသူ၊ တတ္သိပညာရွင္မ်ား အပါအဝင္ ျပည္သူ တစ္ရပ္လံုးက ၂၀၂၀ ေရြးေကာက္ပြဲ၏ ျဖစ္ႏိုင္ ဖြယ္ရာက အေျဖမ်ားကို အမ်ိဳးမ်ိဳး သံုးသပ္ေဝဖန္ ခန္႔မွန္းမႈေတြ ေပးေနၾကပါတယ္။ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ေရြး ေကာက္ပြဲတြင္ မ႐ႈမလွ ႐ံႈးနိမ့္ခဲ့ေသာ ျပည္ခိုင္ၿဖိဳးပါတီ ျပန္လာႏိုင္ဦးမလား ေတြးၾကည့္ၾကသည္။ ၎တို႔ႏွင့္ ဆက္စပ္မႈရွိခဲ့သည့္ တိုင္းရင္းသား စည္းလံုးညီညြတ္ ေရးပါတီ (တစည) ၏ လားရာကို ေလ့လာသံုးသပ္ ၾကည့္ပါက ျပန္လာႏိုင္ရန္ သိပ္မျမင္၊ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ကာလတစ္ေလွ်ာက္လံုး ျပည္သူေတြ ခါးစည္းခံခဲ့ရ သည့္ အျဖစ္သနစ္မ်ားကို ျပည္သူေတြ ေမ့ႏိုင္ၾကဦးမည္ မထင္၊ မေမ့ႏိုင္ခဲ့ျခင္းေၾကာင့္လည္း အၿငိမ္းစား တပ္မ ေတာ္သား အမ်ားစုႏွင့္ ဖြဲ႕စည္းထားသည့္ ျပည္ခိုင္ၿဖိဳး ပါတီကို လံုးလံုးလ်ားလ်ားနီးပါး ဥပကၡာျပဳခဲ့ၿပီး NLD ပါတီကို ေသာင္ၿပိဳကမ္းၿပိဳ မဲေပးခဲ့ၾကျခင္းက သက္ေသ ပင္ျဖစ္သည္။ စစ္သားဆိုသည္ ပင္စင္မစားေသးသူ ေရာ၊ အၿငိမ္းစားၿပီးသူမ်ားကိုပါ အားလံုးေရာၿပီး ျပည္သူေတြက ေၾကာက္ရြံ႕ေရွာင္ဖယ္ေနၾကသည့္သေဘာ ေတြ႕ရသည္။ သို႔ရာတြင္ ျပည္ခိုင္ၿဖိဳးပါတီက ရန္ပံုေငြ ေတာင့္တင္းသည္။ လူအင္အားမ်ားျပားသည္၊ သူ႔ကို ေလွ်ာ့တြက္၍ မရဟုလည္း သံုးသပ္ေနၾကသည္။ ေသာင္ၿပိဳကမ္းၿပိဳမဟုတ္သည့္တိုင္ ၁၅ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ၂၀ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္းေအာင္ျမင္ႏိုင္ေကာင္း ေအာင္ျမင္ ႏိုင္သည္ဟု မွန္းဆသူမ်ားလည္း ရွိေနပါ သည္။

NLD ပါတီကို သံုးသပ္ၾကည့္ျပန္ေသာအခါ ၂၀ဝ၅ ခုႏွစ္ပါတီ၏ ေရြးေကာက္ပြဲေျြကးေၾကာ္သံ၊ ေရြးေကာက္ပြဲ ကတိကဝတ္မ်ားကို ရာႏႈန္းျပည္ အေကာင္အထည္မေဖာ္ ႏိုင္ေသးသည္ကို ေတြ႕ရသည္။ ထိုကတိမတည္မႈအေပၚ ျပည္သူေတြ ဇေဝဇဝါ ျဖစ္ ေနၾကပါသည္။ NLD ပါတီကို ဆက္၍ မဲေပးရမည္လား မဲမေပးရေတာ့ဘူးလား… ကတိကဝတ္မ်ားလည္း အေကာင္အထည္မေပၚ၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဆာင္ရြက္ မည္ဆိုသည့္ ကိစၥသည္လည္း တတိယပင္လံု က်င္းပဖို႔ ရက္ကပင္ ေသေသခ်ာခ်ာ မေရြးႏိုင္ေသး၊ အေျခခံ ဥပေဒကို ျပင္ဖို႔မဟားဒယား ေဆာင္ရြက္ရင္း ၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္းေသာ တပ္မေတာ္သားမ်ား၏ ေထာက္ခံခ်က္ ရဖို႔ရန္ မေသခ်ာဘဲလ်က္ မည္သို႔ျပင္ႏိုင္အံ့နည္း… အစိုးရႏွင့္ တပ္မေတာ္ အဆင္ေျပေရး၊ အစိုးရတပ္မ ေတာ္ တိုင္းရင္းသားအဖြဲ႕အစည္းမ်ား စည္းကိုက္ ဝါးကိုက္ျဖစ္ေရး (တစ္နည္း) အမ်ိဳးသားရင္ၾကား ေစ့ေရး စသည့္အခ်က္အားလံုး NLD ပါတီ၊ NLD အစိုးရက ဘာတစ္ခုမွ ပိုင္ပိုင္ႏိုင္ႏိုင္ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ျခင္းမျပဳႏိုင္ေသး…. သို႔ေပမယ့္လည္း ျပည္ခိုင္ ၿဖိဳးကိုလည္း မယံု၊ တိုင္းရင္းသားပါတီမ်ားကိုလည္း အထင္ေသး၊ NLD ကိုပဲ မဲေပးဦးမွပဲေလ… ဆိုသူမ်ား ရွိႏိုင္ေသးေသာေၾကာင့္ ေသာင္ၿပိဳကမ္းၿပိဳ မဟုတ္ သည့္တိုင္ ၃၀ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ၄၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ေတာ့ ေအာင္ႏိုင္ေခ်ရွိေသးေၾကာင္း တြက္ခ်က္သူေတြက တြက္ခ်က္ၾကသည္။ ယခင္က “ပါတီကိုပဲ ၾကည့္ပါ”ဟူသည့္ေဆာင္ပုဒ္မွ ယခုအခါ ပါတီကိုလည္း ၾကည့္ဖို႔ လိုသလို၊ လူပုဂိၢဳလ္ကိုလည္း ၾကည့္ဖို႔လိုၿပီဟူ၍ ေလသံ ေျပာင္းလဲလာပါသည္။ ထူးဆန္းသည္တစ္ခုက NLD ပါတီသည္ ေရြးေကာက္ပြဲမတိုင္မီႏွင့္ ေရြးေကာက္ပြဲ အလြန္တို႔တြင္ မည္သည့္ပါတီႏွင့္မွ် ပူးေပါင္းေဆာင္ ရြက္မည္ မဟုတ္ေၾကာင္း တရားဝင္ေၾကညာလိုက္ ျခင္းျဖစ္သည္။ ထက္ဝက္ေက်ာ္ မဲမရခဲ့လွ်င္လည္း ျပည္ခိုင္ၿဖိဳးႏွင့္ျဖစ္ေစ အျခားဗမာပါတီတစ္ခုခုျဖင့္ ျဖစ္ေစ၊ တိုင္းရင္းသားပါတီမ်ားႏွင့္ျဖစ္ေစ မဟာမိတ္ ျပဳ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မည့္ အစီအစဥ္မရွိေၾကာင္း ယတိျပတ္ေၾကညာခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္ဟု နားလည္ရပါ သည္။ ျပည္သူမ်ား သတိမူရန္တစ္ခုမွာ အကယ္ ၍ ၅၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေက်ာ္ ေအာင္ျမင္မႈမရလွ်င္ မူလသေဘာ ထားကိုျပင္ၿပီး ပါတီတစ္ခုခုႏွင့္ ေပါင္းမည္လား… သို႔မဟုတ္ တစ္မတ္သား တပ္မေတာ္သား လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားႏွင့္ ေပါင္းမည္လား… ေစာင့္ၾကည့္ ဖို႔ရန္သာရွိသည္။

ပါတီႀကီးႏွစ္ခုအနက္ တစ္ခုခုက ၅၀ ရာခိုင္ႏႈန္း ေက်ာ္ အႏိုင္ရရွိပါက မည္သို႔မွ် ေစာဒကတက္ရန္ မရွိ၊ တိုင္းရင္းသားတို႔အဖို႔ လႊတ္ေတာ္တြင္ အတိုက္အခံ ဘက္ကသာ ရွိေန႐ံုျဖစ္သည္။ ယခုအေျခအေနတြင္ တိုင္းရင္းသားႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ားက ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ ေရာင္ျခည္ေရးေရးကေလးေငးေမွ်ာ္ကိုး ေစာင့္ဆိုင္း ၾကည့္ေနၾကသည္။ မိမိတို႔တိုင္း ရင္းသားပါတီမ်ားက ၂၀ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ျပည္ခိုင္ၿဖိဳးပါတီက ၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ NLD ပါတီက ၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ အျခားပါတီ မ်ားက ၁၀ ရာခိုင္ႏႈန္း အႏိုင္ရသည္ဆိုပါစို႔ – မည္သည့္ ပါတီကမွ လြတ္လြတ္ကြ်တ္ကြ်တ္ အစိုးရဖြဲ႕ႏိုင္ေတာ့မည္ မဟုတ္ ပါ။ ထိုသို႔ေသာအခါတြင္ တစ္ခုခုေတာ့ လုပ္ရေတာ့ မည္။ တိုင္းရင္းသားပါတီမ်ားသည္ “ဒီတစ္ေခါက္ ေတာ့ မိမိတို႔အလွည့္ပဲ” ဟူ၍ “ခ်ိဳ”ေသြး မေနသင့္ၾကေသး။ တိုင္းရင္းသားပါတီမ်ား ဘာလုပ္သင့္သည္ကို ေဆြးေႏြး တိုင္ပင္ၾကရမည္။ ခက္ေနသည္က တိုင္းရင္းသား ပါတီမ်ား စည္းလံုးညီညြတ္မႈ မရွိၾက၊ ရခိုင္ဆိုလွ်င္ ႏွစ္ပါတီေပါင္းၿပီးခါမွ ျပန္ပ်က္သြားသည္။ ရွမ္းတြင္ လည္း တိုင္းရင္းသားပါတီမ်ားစြာ ရွိသည္။ တစ္စု တစ္စည္းတည္း ေပါင္းစည္းညႇိႏိႈင္း၍ မရ၊ ေလာေလာ ဆယ္တြင္ (United Nationalities Alliance-UNA) ၊ စည္းလံုးညီညြတ္ေသာ တိုင္းရင္းသားမဟာမိတ္အဖြဲ႕ ႏွင့္ (Nationalities Brother-hood Federation – NBF) ညီေနာင္တိုင္းရင္းသား ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ား ဖက္ဒေရးရွင္းဟူ၍ သည္ႏိုင္ငံတြင္ တိုင္းရင္းသားႏိုင္ငံ ေရးပါတီမ်ား အစုအဖြဲ႕ႀကီးႏွစ္ဖြဲ႕ရွိ သည္။ တိုင္းရင္း သားမ်ားသာျဖစ္ၾကသျဖင့္ အဘယ္ေၾကာင့္ ပါတီမ်ား မပူးေပါင္းႏိုင္ၾကသနည္း၊ ပူးေပါင္းႏိုင္လွ်င္လည္း မဟာမိတ္မျပဳႏိုင္ၾကသေလာ-မဟာမိတ္ မဟုတ္လွ်င္ ေတာင္ တိုင္းရင္းသားအေရးႏွင့္ ပတ္သက္၍ ညႇိႏိႈင္း တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးမႈ မျပဳသင့္ၾကသေလာ….

ယခုအခါ ကရင္နီ (ကယား)ျပည္နယ္၊ ကခ်င္ ျပည္နယ္၊ ကရင္ျပည္နယ္၊ ခ်င္းျပည္နယ္၊ မြန္ျပည္နယ္ မ်ားမွ တိုင္းရင္းသားႏိုင္ငံေရးပါတီအခ်ိဳ႕ တစ္ပါတီ တည္းအျဖစ္ တရားဝင္ပူးေပါင္း ဖြဲ႕စည္းလာႏိုင္သည္ မ်ား ရွိသည္။ ျပည္နယ္အတြင္းရွိ ပါတီအားလံုး မဟုတ္ သည့္တိုင္ ပါတီအမ်ားစု ပူးေပါင္းဖြဲ႕စည္းလာျခင္းျဖစ္ ၍ ႀကိဳဆိုရမည္သာျဖစ္သည္။

ကယားျပည္နယ္တြင္ ကယားလူမ်ိဳးစု ဒီမို ကေရစီပါတီ (Kayar Unity Demoracy Party) ႏွင့္ လူမ်ိဳးေပါင္းစံု ဒီမို ကေရစီပါတီ (All National Demo-cracy Party) ႏွစ္ပါတီ ပူးေပါင္းၿပီး ၂၀၁၇ ခုႏွစ္တြင္ ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္၏ မွတ္ပံုတင္ ခြင့္ျပဳမိန္႔အမွတ္ (၁၀၅)ျဖင့္ ကယား ျပည္နယ္ ဒီမို ကရက္တစ္ပါတီ (Kayar State Democratic Party) ကို ဖြဲ႕စည္းတည္ေထာင္ခဲ့သည္။ ကယားျပည္နယ္ တြင္ ကယန္းအမ်ိဳးသားပါတီ (Kayan National Party) သီးျခားတစ္ပါတီက်န္ရွိေနေသာ္လည္း ရွမ္း ျပည္နယ္ ဖယ္ခံု ၿမိဳ႕နယ္အေျခစိုက္ ျဖစ္သည္။ ကယား ျပည္နယ္ ဒီမိုကရက္တစ္ပါတီသည္ ပါတီ၏အလုပ္အမႈ ေဆာင္အဖြဲ႕သစ္ကို ဒီမိုကေရစီနည္းက်က် ေရြးေကာက္ တင္ေျမႇာက္ခဲ့ၿပီး ကယားျပည္နယ္အတြင္းရွိ ၿမိဳ႕နယ္ ခုနစ္ၿမိဳ႕နယ္လံုးတြင္ ၿမိဳ႕နယ္ေကာ္မတီမ်ား ဖြဲ႕စည္း ထားရွိၿပီးျဖစ္သည္။ ကယားျပည္နယ္တြင္ (Kareni National Progressive Party-KNPP) ကရင္နီ အမ်ိဳးသားဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးပါတီဟုေခၚေသာ တိုင္းရင္း သားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ တစ္ဖြဲ႕ရွိၿပီး NCA လက္မွတ္ ေရးထိုးရန္ ညႇိႏိႈင္းေနဆဲျဖစ္ေၾကာင္း သိရပါသည္။ ကယားျပည္နယ္ ဒီမိုကေရတစ္ပါတီ ဖြဲ႕စည္းၿပီးေနာက္ က်င္းပသည့္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္တစ္ဦး အႏိုင္ရ ရွိခဲ့သည္။
ကရင္ျပည္နယ္တြင္ ဖလံု-စေဝၚ ဒီမိုကရက္ တစ္ပါတီ (PSDP) ၊ ကရင္ျပည္နယ္ ဒီမိုကေရစီႏွင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး ပါတီ (KSDDP) ၊ ကရင္ဒီမိုကရက္ တစ္ပါတီ (KDP) ႏွင့္ စည္းလံုးညီညြတ္ေသာ ကရင္ အမ်ိဳးသားပါတီ (KNUP) ေလးပါတီပူးေပါင္းၿပီး ကရင္ အမ်ိဳးသားဒီမိုကရက္တစ္ပါတီ (KNDP) အမည္ျဖင့္ ပူးေပါင္းပါတီသစ္ကို (၂၂ .၂ .၂၀၁၈) တြင္ ျပည္ ေထာင္စုေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္၏ မွတ္ပံုတင္ ခြင့္ျပဳ မိန္႔အမွတ္ (၁၀၈)ျဖင့္ ဖြဲ႕စည္းထူေထာင္ခဲ့ၿပီး ပါတီ၏ အလုပ္အမႈေဆာင္ေကာ္မတီႏွင့္ ခ႐ိုင္ပါတီ ေကာ္မတီ တစ္ခု၊ ၿမိဳ႕နယ္ပါတီေကာ္မတီ ငါးခု၊ ၿမိဳ႕ေဒသ ေကာ္ မတီႏွစ္ခုႏွင့္ ရပ္/ေက်း ေကာ္မတီမ်ားကို ဖြဲ႕စည္း တည္ေထာင္ခဲ့ၿပီးျဖစ္ပါသည္။ ပူးေပါင္းလိုက္ေသာ ေလးပါတီအနက္ ဖလံု-စေဝၚ ဒီမိုကရက္တစ္ပါတီကို ဖ်က္သိမ္းျခင္းမျပဳဘဲ ဖလံု-စေဝၚ ဒီမိုကရက္တစ္ ပါတီမ်ားသာ ပါဝင္ ပူးေပါင္းလိုက္ျခင္းသည္ ထူးျခား ခ်က္တစ္ရပ္ ျဖစ္သည္။ ျပည္မဘက္ရွိ ကရင္တိုင္းရင္း သားပါတီႏွစ္ခုျဖစ္ေသာ KPP ႏွင့္ KNP တို႔မွာ နယ္ေျမ ေဒသကြာေဝးျခင္းႏွင့္ အျခားအေၾကာင္း အခ်က္တခ်ိဳ႕ ေၾကာင့္ ကရင္ျပည္နယ္ရွိ ပူးေပါင္းလိုက္ေသာ ပါတီႏွင့္ ေပါင္းစည္းႏိုင္ခဲ့ျခင္း မရွိပါ။ သို႔ရာတြင္ ၎င္းတို႔ႏွစ္ပါတီ သည္ ၂၀၂၀ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ညႇိႏိႈင္းေဆာင္ရြက္ သြားၾကမည္ဟု ေလ့လာသိရွိရပါသည္။ ကရင္ျပည္နယ္ တြင္ ပဒိုေအာင္ဆန္း အဖြဲ႕ႏွင့္ ေစာသုမူဟဲ အဖြဲ႕ဟူသည့္ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ ႏွစ္ဖြဲ႕မွာ လက္နက္ႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္း ေရးကို လဲလွယ္ခဲ့ၾကၿပီးျဖစ္သည္။ KNU, KNLA (PC) ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေကာင္စီ၊ DKBA ႏွင့္ KNU တို႔မွာ လက္နက္ကိုင္ထားဆဲ ကရင္လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕မ်ား ျဖစ္ၿပီး DKBA မွေန၍ နယ္ျခားေစာင့္တပ္ အသြင္ ေျပာင္းသြားသည့္ တပ္ဖြဲ႕လည္းရွိသည္။ ထို႔ျပင္ သံေတာင္ေျမာက္ျခမ္းတြင္ KNU အျဖစ္မွ ျပည္သူ႔စစ္ တပ္ဖြဲ႕အျဖစ္ အသြင္ေျပာင္းအဖြဲ႕ ရွိသည္။ အပစ္အခတ္ ရပ္စဲထားေသာ DKBA အဖြဲ႕မွ ခြဲထြက္သြားသည့္ ခြဲထြက္ DKBA အဖြဲ႕တစ္ဖြဲ႕လည္း ရွိေနပါသည္။ ၄င္းတို႔ အားလံုးလည္း KNU ကရင္အမ်ိဳးသား အစည္းအ႐ံုး တြင္ အတူတကြ ေဆာင္ရြက္ခဲ့သူမ်ားျဖစ္ေသာ္လည္း ျပည္တြင္းသို႔ ဝင္ေရာက္လာေသာအခါ တသီးတျခားစီ ျဖစ္ခဲ့သည္။ သို႔ရာတြင္ တစ္ျပည္လံုး ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္ မႈ ရပ္စဲေရး (NCA) စာခ်ဳပ္တြင္ လက္မွတ္ ေရးထိုးခဲ့ ၾကၿပီး ျဖစ္သည္။

ကခ်င္ျပည္နယ္တြင္ ယခင္က ကခ်င္ပါတီ ခုနစ္ ပါတီရွိပါသည္။ ကခ်င္ဒီမိုကရက္တစ္ပါတီ (Kachin Demorcatic Party – KDP)၊ ကခ်င္ျပည္နယ္ ဒီမိုက ေရစီပါတီ (Kachin Demorcatic Party – KDP) ၊ စည္းလံုးညီညြတ္ေသာ ဒီမိုကရက္တစ္ပါတီ – ကခ်င္ျပည္နယ္ (Unity and Democracy Party – Kachin State – UDP-KS) ၊ ကခ်င္အမ်ိဳးသား ကြန္ဂရက္ (Kachin National Congress – KNC)၊ ကခ်င္ျပည္နယ္ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးပါတီ (Kachin State Progressive Party – KSPP) ၊ လီဆူးအမ်ိဳးသား ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုး တက္ေရးပါတီ (Lisu National Deve-lopment Party – LNDP) ႏွင့္ ေလာ္ေဝၚအမ်ိဳးသားစည္းလံုးညီညြတ္ေရးႏွင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳး ေရးပါတီ (Lhaovo Natio-nal Unity and Develop-ment Party) တို႔ ျဖစ္သည္။

၄င္းတို႔အနက္ ကခ်င္ျပည္ နယ္ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုး တက္ေရးပါတီ (KSPP) သည္ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ ပြဲ တြင္ မွတ္ပံုတင္ ခြင့္ မရခဲ့ပါ။ လီဆူး ႏွင့္ ေလာ္ေဝၚပါတီ မ်ားသည္ သီးျခား မ်ိဳးႏြယ္စု ပါတီ မ်ားျဖစ္ၿပီး KDP, KSDP, UDP (KS),KNC တို႔မွာ ကခ်င္မ်ိဳးႏြယ္စုဝင္ပါတီႀကီးမ်ား ျဖစ္သည္။ ထိုေလး ပါတီတို႔ ေပါင္းစည္းရန္ သေဘာတူခဲ့ၾကေသာ္လည္း ေနာက္ပိုင္း၌ သေဘာထား ကြဲလြဲမႈအခ်ိဳ႕ေၾကာင့္KDP, KSDP, UDP (KS) သံုးပါတီသာ ပူးေပါင္းၿပီး ကခ်င္ ျပည္နယ္ ျပည္သူ႔ပါတီ (Kachin State People’s Party – KSPP) အမည္ျဖင့္ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္လအတြင္း ျပည္ေထာင္စု ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္၏ မွတ္ပံုတင္ ခြင့္ျပဳမိန္႔အမွတ္ (၁၁၅)ျဖင့္ မွတ္ပံုတင္ခြင့္ရခဲ့ၿပီး ျဖစ္ ပါသည္။

ပူးေပါင္းပါတီတြင္ ပါတီႀကီးငါးခုမွ တစ္ပါတီလွ်င္ ငါးဦးစီျဖင့္ ဦးေဆာင္ေကာ္မတီဝင္ ၂၅ ဦးကို အခ်ိဳး ညီမွ်စြာ ဖြဲ႕စည္းထားပါသည္။ ပါတီငါးပါတီဆိုရာတြင္ ပူးေပါင္းျဖစ္ သြားေသာ သံုးပါတီႏွင့္ ယခင္မွတ္ပံုတင္ ခြင့္မရေတာ့ေသာ KSPP ႏွင့္ KNC တို႔မွ ပါတီဝင္မ်ား ျဖစ္ၾကပါသည္။

ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ အမတ္ေနရာအခ်ိဳ႕ အႏိုင္ရ ရွိေသာ KSDP ပါတီဥကၠ႒ ေဒါက္တာ မနမ္တူးဂ်ာကို ပူးေပါင္းပါတီသစ္၏ ဥကၠ႒အျဖစ္လည္းေကာင္း၊ UDP (KS) ပါတီ၏ ဥကၠ႒ ဦးခက္ထိန္နန္ကို ဒုတိယ ဥကၠ႒-၁ အျဖစ္လည္း ေကာင္း၊ KDP ပါတီ၏ ဥကၠ႒ ဦးဂ်ီေအာင္ ခမ္းကို ဒုတိယ ဥကၠ႒-၂ အျဖစ္လည္းေကာင္း၊ အတြင္း ေရးမွဴးႏွစ္ဦးကို KSDP ႏွင့္ KDP ပါတီမ်ားမွလည္း ေကာင္း ညႇိႏိႈင္းေရြးခ်ယ္ထားၾကေၾကာင္း သိရွိရပါ သည္။ ကခ်င္ျပည္နယ္ ျပည္သူ႔ပါတီ ပူးေပါင္းျဖစ္တည္ လာေရးအတြက္ ကခ်င္ဘာသာေရး အဖြဲ႕အစည္းမ်ား၊ လူမႈေရးအဖြဲ႕အစည္းမ်ား၊ ယဥ္ေက်းမႈ အဖြဲ႕အစည္း မ်ားျဖင့္ ဖြဲ႕စည္းထားသည့္ ကခ်င္ျပည္နယ္ အတိုင္ ပင္ခံအဖြဲ႕မွ ဦးေဆာင္၍ တြန္းအား ေပးေစ့စပ္ညႇိႏိႈင္း ခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္းလည္း သိရွိရပါသည္။

ကခ်င္ျပည္နယ္တြင္ NCA လက္မွတ္မထိုး ရေသးေသာ ကခ်င္လြတ္ေျမာက္ေရးအဖြဲ႕ (KIO) ႏွင့္ ဌာေနျပည္သူ႔စစ္ မ်ား၊ နယ္ျခားေစာင့္တပ္ (BGF) သံုးဖြဲ႕ရွိေၾကာင္း ေလ့လာသိရွိရပါသည္။ ကခ်င္ပူး ေပါင္းပါတီသည္ ယခုအစီရင္ခံသည့္ အခ်ိန္အထိ ၿမိဳ႕နယ္ ငါးၿမိဳ႕နယ္တြင္ ပါတီေကာ္မတီမ်ား ဖြဲ႕စည္း ထားၿပီး ျဖစ္ေၾကာင္း သိရွိရပါသည္။
ခ်င္းျပည္နယ္တြင္ တကယ့္ခ်င္းပါတီ သံုးပါတီ သာ ရွိသည္။ တိုင္းရင္းသား ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးမ်ိဳးႏြယ္ စုပါတီ ေခၚ (Ethnic Nationalty Development Party) သည္ လည္းေကာင္း၊ ျပည္မတြင္ အေျခစိုက္ သည့္ ဇိုမီးႏွင့္ အ႐ိႈခ်င္းပါတီသည္လည္းေကာင္း၊ ခ်င္းမ်ိဳးႏြယ္စုထဲရွိ ခ်င္းပါတီ မ်ားျဖစ္သည္။ ခ်င္း အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ပါတီ (Chin National League of Democracy) အျဖစ္ ပူးေပါင္း ဖြဲ႕စည္း လိုက္သည့္ ပါတီမ်ားမွာ ေအာက္ပါအတိုင္းျဖစ္သည္။

၁။ ခ်င္းအမ်ိဳးသား ဒီမိုကရက္တစ္ပါတီ (Chin National Democratic Party)
၂။ ခ်င္းဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ (Chin League for Democracy)
၃။ ခ်င္းဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးပါတီ(Chin Progressive Party)

၂၀၁၉ ခုႏွစ္၊ ဇြန္လ ၁၁ ရက္တြင္ ပါတီပူးေပါင္း ဖြဲ႕စည္းတည္ေထာင္ခြင့္ မွတ္ပံုတင္အမွတ္ ၁၁၆/၂၀၁၉ ျဖင့္ တရားဝင္ မွတ္ပံုတင္ခြင့္ရရွိခဲ့ပါသည္။ ခ်င္း ျပည္နယ္ရွိ ၿမိဳ႕နယ္ ကိုးၿမိဳ႕နယ္အနက္ ယခု အစီရင္ ခံခ်ိန္တြင္ ၿမိဳ႕နယ္ေလးၿမိဳ႕နယ္၌ ပါတီဆိုင္းဘုတ္ တင္ျခင္း၊ ၿမိဳ႕နယ္႐ံုးဖြင့္လွစ္ျခင္း စသည္တို႔ကို ဖြဲ႕စည္း ေဆာင္ရြက္ထားၿပီးျဖစ္ေၾကာင္း သိရွိရပါသည္။

၄င္းတို႔ပါတီ၏ (CEC) ေရြးၿပီးမၿပီး မသိရေသးပါ။ Khumi (Khami) National Party (ေခၚ) ခူမီး (ခမီး) အမ်ိဳးသားပါတီ (Ethnic National Development Party) (ေခၚ) တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုမ်ား ဖြံ႕ၿဖိဳးေရး ပါတီ၊ ASho Chin National Party (ေခၚ) အ႐ိႈခ်င္း အမ်ိဳးသားပါတီ၊ Zo National Region Development Party (ေခၚ) ဇိုတိုင္းရင္းသားေဒသ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးပါတီ၊ Zomi Congress for Democracy Party (ေခၚ) ဇိုမီးဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ပါတီမ်ားသည္လည္း ခ်င္း ပါတီမ်ားျဖစ္ၾကၿပီး မ်ိဳးႏြယ္စုသီးျခားျဖစ္ၾကသျဖင့္ ပူးေပါင္းပါတီထဲ၌ မပါဝင္ေၾကာင္း သိရွိရပါသည္။ ခ်င္းျပည္နယ္တြင္ ခ်င္းအမ်ိဳးသားတပ္ဦး (Chin National Front) ဟူသည့္ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ တပ္ဖြဲ႕ရွိၿပီး အစိုးရႏွင့္ NCA လက္မွတ္ေရးထိုးၿပီး ျဖစ္သည္။

မြန္ျပည္နယ္ ေမာ္လၿမိဳင္တို႔တြင္ မြန္ေဒသ လံုးဆိုင္ရာ ဒီမိုကေရစီပါတီ (All Mon Reguion Democracy Party) ႏွင့္ မြန္အမ်ိဳးသားပါတီ (Mon National Party) တို႔ ပူး ေပါင္းၿပီး မြန္ညီညြတ္ေရးပါတီ (Mon Unity Party) အမည္ ျဖင့္ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္ ဇြန္လ ၁၁ ရက္တြင္ ျပည္ေထာင္စုေရြး ေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္၏ မွတ္ပံုတင္ခြင့္ျပဳမိန္႔ အမွတ္ ၁၁၇ ျဖင့္ ပဲခူးႏွင့္ ကရင္ ျပည္နယ္အတြင္းရွိ ၿမိဳ႕နယ္အခ်ိဳ႕တြင္ မြန္ညီညြတ္ ေရးပါတီ၏ ၿမိဳ႕နယ္ေကာ္မတီမ်ားကို ဖြဲ႕စည္းႏိုင္ခဲ့ၿပီး ျဖစ္ပါသည္။ ပူးေပါင္းလိုက္ေသာ မြန္ညီညြတ္ ေရး ပါတီသို႔ မြန္အမ်ိဳးသမီးပါတီ ဝင္ေရာက္ပူးေပါင္းျခင္း မရွိပါ။ မြန္အမ်ိဳးသမီးပါတီသည္ ၂၀၂၀ ေရြးေကာက္ပြဲ တြင္ မြန္ျပည္နယ္အတြင္း၌ ဝင္ေရာက္ ယွဥ္ၿပိဳင္မည္ မဟုတ္ေၾကာင္း သိရွိရပါသည္။ မြန္ျပည္နယ္တြင္ မြန္ျပည္သစ္ပါတီ (New Mon State Party) ဟူသည့္ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕တစ္ဖြဲ႕ရွိၿပီး အစိုးရ ႏွင့္ NCA စာခ်ဳပ္လက္မွတ္ေရးထိုးထားၿပီး ျဖစ္ပါ သည္။

ရခိုင္အမ်ိဳးသားပါတီ (Arakan National Party)သည္ ရခိုင္ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ပါတီ (Arakan League for Democracy) ႏွင့္ ရခိုင္တိုင္းရင္းသားမ်ား တိုးတက္ေရးပါတီ (Rakine Nationalities Develo-pment Party) တို႔ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္တြင္ ပူးေပါင္းခဲ့ရာမွ ေပၚေပါက္လာသည့္ ပါတီ ျဖစ္သည္။ တိုင္းရင္းသား မဟာမိတ္ပါတီမ်ားျဖစ္သည့္ UNA ႏွင့္ NDF အဖြဲ႕မ်ား သို႔ ဝင္ေရာက္ေရးႏွင့္ ပတ္သက္၍ သေဘာထား မတိုက္ဆိုင္ၾကသျဖင့္ ထိုပါတီပူးေပါင္းမႈမွာ ေနာက္ပိုင္း တြင္ ခိုင္မာျခင္း မရွိေတာ့ေခ်။ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္၊ ေမလ ၃၀-၃၁ ရက္ေန႔မ်ား၌ က်င္းပျပဳလုပ္ေသာ ရခိုင္ အမ်ိဳးသားပါတီ၏ ညီလာခံတြင္ ပါတီ၏ဖြဲ႕စည္းပံု ႏွင့္အညီ ဒီမိုကေရစီနည္းက် ပါတီဥကၠ႒ ဦးသာထြန္း လွႏွင့္ အေထြ ေထြအတြင္းေရးမွဴး ဦးခိုင္ျပည္စိုးတို႔ကို ေရြးခ်ယ္တင္ေျမႇာက္ ခဲ့ၿပီး ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္းရွိ ၁၇ ၿမိဳ႕နယ္လံုးႏွင့္ ရန္ကုန္၊ ဧရာဝတီတိုင္းတို႔၌ ပါတီ ေကာ္မတီမ်ား ဖြဲ႕စည္းတည္ေထာင္ႏိုင္ၿပီးျဖစ္သည္။ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္းရွိ ရခိုင္မ်ိဳးႏြယ္စုပါတီမ်ားမွာ ရခိုင္အမ်ိဳးသား အင္အားစုပါတီ (Rakine National Force)၊ ရခိုင္ဦးေဆာင္ပါတီ (Arakan Front Party)၊ ရခိုင္အမ်ိဳးသားပါတီႏွင့္ ရခိုင္ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ ပါတီမ်ား ျဖစ္ၿပီး အျခားမ်ိဳးႏြယ္စုပါတီမ်ားမွာ ရန္ကုန္ အေျခစိုက္ ကမန္အမ်ိဳးသားတိုးတက္ေရးပါတီ (Ka Man National Development Party) ၊ ခမီအမ်ိဳးသား ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးပါတီ (Kha Me National Development Party) ၊ ၿမိဳအမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီပါတီ (Mro National Democracy Party) ၊ ၿမိဳ တိုင္းရင္းသား ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးပါတီ (Mro National Develop-ment Party)၊ ၿမိဳတိုင္းရင္း သားပါတီ (Mro National Party) ၊ ရခိုင္ျပည္နယ္ အမ်ိဳးသားအင္အားစု (Rakine State National United Party) ၊ ဒိုင္းနက္လူမ်ိဳးမ်ား တိုး တက္ေရးပါတီ (Daingnet National Development Party) စသည္ျဖင့္ အျခားပါတီ ခုနစ္ပါတီလည္း ဖြဲ႕စည္း ထူေထာင္ထားေၾကာင္း သိရွိရပါသည္။ ရခိုင္ျပည္နယ္ တြင္ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ ျဖစ္သည့္ ရခိုင္တပ္ေတာ္ (Arakan Army) ႏွင့္ ရခိုင္ျပည္လြတ္ ေျမာက္ေရးပါတီ (ALP) တို႔ ရွိပါသည္။ ရခိုင္ျပည္နယ္ သည္ ပါတီအဖြဲ႕အစည္းမ်ားသေလာက္ ျပႆနာ ေပါင္းစံုလည္း ရွိေနေၾကာင္း အားလံုး သိရွိၾက ပါသည္။ AA သည္ NCA စာခ်ဳပ္ လက္မွတ္ေရးထိုး ထားျခင္း မရွိေသာ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕တစ္ခု ျဖစ္ၿပီး Arakan National Party – ALP သည္ NCA စာခ်ဳပ္လက္မွတ္ထိုးထားသည့္ ေဒၚေစာျမရာဇာလင္း တို႔ အဖြဲ႕ ျဖစ္သည္။

ႏိုင္ငံေတာ္၏ အႀကီးဆံုးျပည္နယ္တစ္ခုျဖစ္ေသာ ရွမ္းျပည္နယ္တြင္ လက္ရွိအေျခအေန၌ ပါတီႀကီး ႏွစ္ခုျဖစ္သည့္ ရွမ္းတိုင္းရင္းသားမ်ား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ ခ်ဳပ္ပါတီ (Shan Nationalities Laegue for Democracy – SNLD) ႏွင့္ ရွမ္းတိုင္းရင္းသားမ်ား ဒီမို ကရက္တစ္ပါတီ (Shan Nationalities Democratic Party – SNDP) တို႔အျပင္ အျခားတိုင္းရင္းသားပါတီ ေပါင္းမ်ားစြာ ဖြဲ႕စည္းထားေၾကာင္း ေတြ႕ရပါသည္။ အခါ အမ်ိဳးသားဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးပါတီ (ANDP) ၊ ဓႏု တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ား ဒီမိုကေရစီပါတီ (DNDP)၊ ဓႏုအမ်ိဳးသားမ်ားအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ပါတီ (DNOP) ၊ ရွမ္း ျပည္နယ္အေရွ႕ပိုင္း ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး ဒီမိုကရက္တစ္ ပါတီ (ESSDDP) ၊ အင္းအမ်ိဳးသားဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ ေရးပါတီ (INDP) ၊ ကယန္းအမ်ိဳးသားပါတီ (KNP)၊ ကိုး ကန္႕ဒီမိုကေရစီႏွင့္ ညီညြတ္ေရးပါတီ (KDUP)၊ လားဟူ အမ်ိဳးသားဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးပါတီ (LHNDP) ၊ ပအို႔ဝ္အမ်ိဳးသားအဖြဲ႕ ခ်ဳပ္ (PNO) ၊ ရွမ္းနီ-တိုင္းလိုင္ႏွင့္ ေျမာက္ပိုင္းရွမ္းမ်ိဳးႏြယ္စု မ်ား ေသြးစည္းညီညြတ္ေရးပါတီ (SnNSESP) ၊ တေအာင္း- ပေလာင္ အမ်ိဳးသားပါတီ (TAPNP) ၊ တိုင္းလိုင္ရွမ္းနီ အမ်ိဳးသား ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးပါတီ (TNDP) ၊ ျပည္ေထာင္စု ပအို႔ဝ္အမ်ိဳးသားအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ (ပအမဖ)ပါတီ (U Oa ONO)၊ လစ္ဘရယ္ ဒီမိုကရက္ တစ္တိုးတက္ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးပါတီ (WLDDP) ၊ “ဝ”အမ်ိဳး သား စည္းလံုးညီညြတ္ေရးပါတီ (WNUN) စသည္ျဖင့္ ၁၅ ပါတီရွိပါသည္။

ထို႔အျပင္ ရွမ္းျပည္နယ္အတြင္း၌ ကိုယ္ပိုင္ အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရေဒသ ငါးခုရွိသည္။ ၿမိဳ႕နယ္ ငါးၿမိဳ႕ နယ္ျဖင့္ ဖြဲ႕ထားေသာ ‘ဝ’၊ ၿမိဳ႕နယ္ သံုးၿမိဳ႕ နယ္ျဖင့္ ဖြဲ႕ထားေသာ ‘ပအို႔ဝ္’၊ ၿမိဳ႕နယ္ ႏွစ္ၿမိဳ႕နယ္စီျဖင့္ ဖြဲ႕ထားေသာ ‘တေအာင္း-ပေလာင္’၊ ‘ကိုးကန္႔’၊ ‘ဓႏု’ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရေဒသမ်ား ျဖစ္သည္။ ရွမ္းျပည္နယ္အတြင္းရွိ အျခား တိုင္းရင္းသား မ်ိဳး ႏြယ္စုပါတီမ်ား ႏွင့္ ရွမ္းပါတီမ်ား ပူးေပါင္းရန္ မဆို ထားႏွင့္ ရွမ္းပါတီ အခ်င္းခ်င္း မဟာ မိတ္ျပဳေရးပင္ မေဆာင္ႏိုင္ေသး ေၾကာင္း ေတြ႕ရပါ သည္။ သို႔ေသာ္ ရွမ္းျပည္ ညီညြတ္ ေရး ေကာ္မတီ (Committe for Shan State Unity – CSSU) ကိုမူ တိုင္းရင္းသား ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ား၊ ေရွ႕ေနမ်ားကြန္ရက္၊ ရွမ္းလူငယ္အဖြဲ႕၊ ရွမ္းျပည္ မ်ိဳးဆက္သစ္၊ ရွမ္းေရႊ႕ေျပာင္း အလုပ္သမား အဖြဲ႕၊ RCSS ႏွင့္ စိုင္ေက်ာ့ျပည္သူ႔စစ္တပ္ဖြဲ႕မ်ားျဖင့္ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္တြင္ ဖြဲ႕စည္းခဲ့ၿပီး ေျခာက္လတစ္ႀကိမ္ ေတြ႕ဆံု၍ ရွမ္းတစ္ျပည္လံုး စည္းလံုးညီညြတ္ေရးႏွင့္ တိုးတက္ ေရးတို႔အတြက္ ညႇိႏိႈင္းတိုင္ပင္ၾကေၾကာင္း သိရွိရပါ သည္။ ထိုအဖြဲ႕တြင္ SNLD ပါတီ (ေခၚ) က်ားေခါင္း ပါတီ ပါဝင္ျခင္းမရွိေၾကာင္းႏွင့္ စုေပါင္းေခါင္းေဆာင္မႈ အသြင္ ေဆာင္ရြက္ၾကေၾကာင္း သိရွိရပါသည္။

၄င္းအျပင္ ရွမ္းျပည္နယ္အတြင္းရွိ ႏိုင္ငံေရးပါတီ ၁၇ ပါတီအနက္ ၁၁ ပါတီပူးေပါင္းၿပီး ရွမ္းျပည္ တိုင္းရင္းသား ပါတီမ်ားအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ (League for Shan Ethnic Political Parties – LSSEPP) ကိုလည္း ဖြဲ႕ စည္းထားေၾကာင္း သိရွိရပါသည္။ ခြန္ထြန္းဦးႏွင့္ စိုင္း အိုက္ေပါင္းတို႔ ရွမ္းေခါင္း ေဆာင္ႏွစ္ဦးက က်ား ေခါင္းပါတီအမည္ျဖင့္ ၁၉၉၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္ ေရြး ေကာက္ပြဲဝင္ခဲ့ရာ အႏိုင္ရရွိခဲ့ေသာ္လည္း ခြန္ထြန္းဦး အဖမ္းခံရသည့္ ၁၉၉၃ ခုႏွစ္မွစ၍ က်ားေခါင္း ပါတီ လႈပ္ရွားမႈ ေလ်ာ့နည္းလာသည္။ ယင္းေနာက္ ၂၀၁၀ တြင္ စိုင္းအိုက္ေပါင္းမွ SNDP (ေခၚ) က်ားျဖဴပါတီကို ဖြဲ႕ စည္းၿပီး ေရြးေကာက္ပြဲဝင္ခ်ိန္၌ ခြန္ထြန္းဦးတို႔၏ က်ားေခါင္း ပါတီ ေရြးေကာက္ပြဲမဝင္ပါ။ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္မွ က်ားေခါင္းပါတီ ေရြးေကာက္ ပြဲျပန္ဝင္ေၾကာင္း ေလ့လာ သိရွိရပါသည္။ ဆိုရပါလွ်င္ ရွမ္းျပည္နယ္ႏွင့္ ရွမ္းျပည္နယ္ရွိ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳး ေပါင္းစံုတို႔၏ ႏိုင္ငံေရးအေျခအေနတြင္လည္း လြန္စြာ ႐ႈပ္ေထြး အကဲဆတ္လွေၾကာင္း ေဖာ္ျပလိုပါသည္။

ျပည္နယ္အသီးသီးရွိ တိုင္းရင္းသားႏိုင္ငံေရး ပါတီမ်ား။ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕အစည္း မ်ားအေၾကာင္းေရးသားေဖာ္ျပရာ၌ ေရွ႕ေနာက္မညီ ညြတ္မႈမ်ား၊ အခ်ိန္ကာလလြဲမွားေနသည္မ်ား ရွိေန ႏိုင္သည္ျဖစ္၍ နားလည္ေပးၾကပါရန္ ေမတၲာရပ္ ခံလိုပါသည္။ စင္စစ္ တိုင္းရင္းသားမ်ားသည္လည္း သည္ေျမထဲမွ ေမြး၊ သည္ေျမထဲမွာသာ ေနသူမ်ားျဖစ္၍ တိုင္းျပည္အုပ္ခ်ဳပ္ မင္းလုပ္လိုစိတ္ရွိၾကမည္မွာ ဧကန္ မလြဲပင္ ျဖစ္ပါသည္။ သို႔ရာတြင္ ေဖာ္ျပခဲ့သည့္ အတိုင္း အကြဲကြဲအျပားျပား အမ်ိဳးမ်ိဳးေသာပါတီမ်ား၊ လက္ နက္ကိုင္မ်ားျဖင့္ ဖြဲ႕စည္းတည္ေထာင္ထားသည့္ တိုင္းရင္းသားအဖြဲ႕အစည္းမ်ား၏ လားရာကို မည္သို႔ မွ် ႐ႈျမင္သံုးသပ္ခ်က္မေပးႏိုင္ပါ။

လြတ္လပ္ေရးရၿပီးစ ၁၉၄၈ တြင္ တိုင္းရင္းသား ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ား မေပၚေပါက္ခဲ့။ ဖဆပလ၊ ပထစ၊ ပမညတ၊ တည္ၿမဲ-သန္႔ရွင္း စသည့္ ဗမာပါတီမ်ားသာ ေပၚေပါက္ခဲ့သည္။ ၁၉၅၂၊ ၁၉၅၆ ခုႏွစ္မ်ားတြင္ က်င္းပေသာ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ား၌ မည္သည့္တိုင္းရင္း သား ႏိုင္ငံေရးပါတီကမွ် ဝင္ေရာက္ ယွဥ္ၿပိဳင္ျခင္း မရွိ၊ ဖြဲ႕စည္းႏိုင္ျခင္းလည္း မရွိခဲ့၊ ျမန္မာ့ဆိုရွယ္လစ္ လမ္းစဥ္၏ တစ္ပါတီအာဏာရွင္ ေခတ္တြင္ ဘယ္ တိုင္းရင္းသားကမွ် ပါတီေထာင္ရန္ မစဥ္းစားဝံ့ၾက၊ ၁၉၉၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး ေစာေမာင္ က်င္းပေပးခဲ့ေသာ ေရြးေကာက္ပြဲ၌ တိုင္းရင္းသားပါတီ အနည္းငယ္ငယ္သာ ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္ႏိုင္ၿပီး ေအာင္ျမင္မႈ ေလာက္ေလာက္လားလား မရွိခဲ့ပါ။

၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္ ပါတီစံုဒီမိုကေရစီ ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပေသာအခါ တိုင္းရင္းသားပါတီမ်ားစြာ ထူေထာင္လာၾကသည္။ ေရြးေကာက္ပြဲဝင္သည္၊ မ်ားမ်ားစားစား မႏိုင္၊ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ အေျခအေနပို၍ဆိုးသည္။ ေသာင္ၿပိဳကမ္းၿပိဳ ႐ံႈး ၾကသည္။ ထိုေတာ့မွ တိုင္းရင္းသားမ်ား ကြဲၿပဲ၍ မရ ေၾကာင္း၊ မသင့္ေၾကာင္း၊ ကြက္ကြက္ကြင္းကြင္း သိျမင္ လာၾကသည္။ အထက္တြင္ေဖာ္ျပခဲ့သည့္အတိုင္း ေပါင္းစည္းရန္ ႀကိဳးစားၾကသည္။ သို႔ေသာ္ ရာႏႈန္းျပည့္ မေအာင္ျမင္၊ တစ္ပါတီက်န္ ႏွစ္ပါတီက်န္ ျဖစ္ေန သည္။ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕အစည္းမ်ား ကလည္း UNFC ဖြဲ႕လိုက္၊ ျပန္ခြာလိုက္ PPST မွ PPCM လိုလို၊ NCA ထိုးသူထိုး၊ မထိုးသူမထိုး၊ အမ်ိဳး မ်ိဳးအဖံုဖံု သေဘာထားခ်င္း မဆံု မညီၾကလွ်င္ ေအာင္ျမင္မႈပန္းတိုင္ကို မည္သို႔လွမ္းကိုင္ၾကမည္နည္း။ UNA ႏွင့္ NBF ေခၚ တိုင္းရင္းသား ႏိုင္ငံေရး ပါတီ မ်ားအစုအဖြဲ႕ ႏွစ္ဖြဲ႕မွေနၿပီး တစ္ဖြဲ႕တည္းထား၍ မရ ႏိုင္သေလာ။ ယခု ျပည္နယ္ခုနစ္ခုအနက္ ျပည္နယ္ ငါးခု တြင္ တိုင္းရင္းသားႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ား ပူးေပါင္း လာၾကသည္။ ထိုပူးေပါင္းပါတီမ်ားႏွင့္ UNA/NBF တစ္သံတည္းထြက္ၿပီး တိုင္းရင္းသားအေရးကို ေဆာင္ ရြက္ေပးၾကလွ်င္ မေကာင္းေလသေလာ…..။

၂၀၂၀ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ တိုင္းရင္းသားႏိုင္ငံ ေရးပါတီ မ်ား မည္သို႔စဥ္းစားၾကမည္နည္း။ ၂၀၂၀ အလြန္ထြက္ေပၚ လာမည့္ ေရြးေကာက္ပြဲရလဒ္အေပၚ မည္သို႔ႀကိဳတင္ဥာဏ္ ဆင္ၾကမည္နည္း။ တိုင္းရင္းသား တို႔၏ အခြင့္အေရးအတြက္ တိုင္းရင္းသားမ်ား မည္ သည့္ဘက္သို႔ ေရြ႕လ်ားသင့္နည္း…. တိုင္းရင္းသားမ်ား ကိုယ္တိုင္သာ ေတြ႕ဆံုညႇိႏိႈင္း အဆံုးအျဖတ္ေပး အေျဖ ရွာရေတာ့မည္သာ ျဖစ္ပါသည္။

ကရင္ႏိုင္ငံေရးသုေတသီတစ္ဦး

 

Unicode

ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲများ စတင်သည့် ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်နှင့် ၂၀၁၅ ခုနှစ်များကို ပြန် ပြောင်းစောင်းငဲ့ကြည့်လျှင် ပါတီကြီးနှစ်ခုဖြစ်သည့် ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီနှင့် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်တို့သည် ရွေးကောက်ပွဲတွင် တစ်လှည့်စီ အောင်ပွဲခံကြကြောင်း သိရှိကြပြီး ဖြစ်ပါသည်။ တိုင်းရင်းသားနိုင်ငံရေးပါတီများမှာ အောင်ပွဲ ဆင်နိုင်ခဲ့ခြင်း မရှိကြပါ။ အထိုက်အလျောက် အနိုင်ရရှိခဲ့သော ရခိုင်နှင့် ရှမ်းတိုင်းရင်းသား နိုင်ငံရေးပါတီများသည်လည်း အစိုးရဖွဲ့နိုင်သည်အထိ လောက်လောက်လားလား အောင်မြင်မှု မရခဲ့ကြပါ။ ၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ ရွေးကောက်ပွဲ ပြည်နယ်လွှတ်တော်အဆင့်တွင် ရခိုင်ပြည်နယ်မှ ရခိုင်တိုင်းရင်းသားပါတီများ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အများစု အနိုင်ရရှိခဲ့သော်လည်း ပြည် နယ်အစိုးရ (ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်) ရွေးချယ်ဖွဲ့စည်းခွင့် မရခဲ့ပါ။ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်တွင် NLD ပါတီက အမတ် အများစုအနိုင်ရခဲ့သဖြင့် NLD ပါတီမှ နိုင်ငံ တော်သမ္မတ ရွေးချယ်ခွင့်ရခဲ့ပြီး ဥပဒေအရ သမ္မတ သည် ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးဝန်ကြီးချုပ်များကို ခန့်အပ်ခွင့်ရှိရာ ရခိုင် ပြည်နယ်တွင် ရခိုင်းတိုင်းရင်း သားပါတီများက အမတ် အများစု အနိုင်ရခဲ့သော်လည်း ပြည်နယ်အစိုးရ (ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်) ရွေးချယ် ခန့်အပ်ခွင့် မရရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်၊ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပရန် အချိန်များစွာ မကျန်တော့ပါ။ နိုင်ငံရေးပါတီ၊ နိုင်ငံရေး လေ့လာသူ၊ တတ်သိပညာရှင်များ အပါအဝင် ပြည်သူ တစ်ရပ်လုံးက ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲ၏ ဖြစ်နိုင် ဖွယ်ရာက အဖြေများကို အမျိုးမျိုး သုံးသပ်ဝေဖန် ခန့်မှန်းမှုတွေ ပေးနေကြပါတယ်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ် ရွေး ကောက်ပွဲတွင် မရှုမလှ ရှုံးနိမ့်ခဲ့သော ပြည်ခိုင်ဖြိုးပါတီ ပြန်လာနိုင်ဦးမလား တွေးကြည့်ကြသည်။ ၎င်းတို့နှင့် ဆက်စပ်မှုရှိခဲ့သည့် တိုင်းရင်းသား စည်းလုံးညီညွတ် ရေးပါတီ (တစည) ၏ လားရာကို လေ့လာသုံးသပ် ကြည့်ပါက ပြန်လာနိုင်ရန် သိပ်မမြင်၊ စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကာလတစ်လျှောက်လုံး ပြည်သူတွေ ခါးစည်းခံခဲ့ရ သည့် အဖြစ်သနစ်များကို ပြည်သူတွေ မေ့နိုင်ကြဦးမည် မထင်၊ မမေ့နိုင်ခဲ့ခြင်းကြောင့်လည်း အငြိမ်းစား တပ်မ တော်သား အများစုနှင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် ပြည်ခိုင်ဖြိုး ပါတီကို လုံးလုံးလျားလျားနီးပါး ဥပက္ခာပြုခဲ့ပြီး NLD ပါတီကို သောင်ပြိုကမ်းပြို မဲပေးခဲ့ကြခြင်းက သက်သေ ပင်ဖြစ်သည်။ စစ်သားဆိုသည် ပင်စင်မစားသေးသူ ရော၊ အငြိမ်းစားပြီးသူများကိုပါ အားလုံးရောပြီး ပြည်သူတွေက ကြောက်ရွံ့ရှောင်ဖယ်နေကြသည့်သဘော တွေ့ရသည်။ သို့ရာတွင် ပြည်ခိုင်ဖြိုးပါတီက ရန်ပုံငွေ တောင့်တင်းသည်။ လူအင်အားများပြားသည်၊ သူ့ကို လျှော့တွက်၍ မရဟုလည်း သုံးသပ်နေကြသည်။ သောင်ပြိုကမ်းပြိုမဟုတ်သည့်တိုင် ၁၅ ရာခိုင်နှုန်း၊ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်း၊ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းအောင်မြင်နိုင်ကောင်း အောင်မြင် နိုင်သည်ဟု မှန်းဆသူများလည်း ရှိနေပါ သည်။

NLD ပါတီကို သုံးသပ်ကြည့်ပြန်သောအခါ ၂၀ဝ၅ ခုနှစ်ပါတီ၏ ရွေးကောက်ပွဲေြွကးကြော်သံ၊ ရွေးကောက်ပွဲ ကတိကဝတ်များကို ရာနှုန်းပြည် အကောင်အထည်မဖော် နိုင်သေးသည်ကို တွေ့ရသည်။ ထိုကတိမတည်မှုအပေါ် ပြည်သူတွေ ဇဝေဇဝါ ဖြစ် နေကြပါသည်။ NLD ပါတီကို ဆက်၍ မဲပေးရမည်လား မဲမပေးရတော့ဘူးလား… ကတိကဝတ်များလည်း အကောင်အထည်မပေါ်၊ ငြိမ်းချမ်းရေး ဆောင်ရွက် မည်ဆိုသည့် ကိစ္စသည်လည်း တတိယပင်လုံ ကျင်းပဖို့ ရက်ကပင် သေသေချာချာ မရွေးနိုင်သေး၊ အခြေခံ ဥပဒေကို ပြင်ဖို့မဟားဒယား ဆောင်ရွက်ရင်း ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းသော တပ်မတော်သားများ၏ ထောက်ခံချက် ရဖို့ရန် မသေချာဘဲလျက် မည်သို့ပြင်နိုင်အံ့နည်း… အစိုးရနှင့် တပ်မတော် အဆင်ပြေရေး၊ အစိုးရတပ်မ တော် တိုင်းရင်းသားအဖွဲ့အစည်းများ စည်းကိုက် ဝါးကိုက်ဖြစ်ရေး (တစ်နည်း) အမျိုးသားရင်ကြား စေ့ရေး စသည့်အချက်အားလုံး NLD ပါတီ၊ NLD အစိုးရက ဘာတစ်ခုမှ ပိုင်ပိုင်နိုင်နိုင် အကောင်အထည် ဖော်ခြင်းမပြုနိုင်သေး…. သို့ပေမယ့်လည်း ပြည်ခိုင် ဖြိုးကိုလည်း မယုံ၊ တိုင်းရင်းသားပါတီများကိုလည်း အထင်သေး၊ NLD ကိုပဲ မဲပေးဦးမှပဲလေ… ဆိုသူများ ရှိနိုင်သေးသောကြောင့် သောင်ပြိုကမ်းပြို မဟုတ် သည့်တိုင် ၃၀ ရာခိုင်နှုန်း၊ ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းလောက်တော့ အောင်နိုင်ချေရှိသေးကြောင်း တွက်ချက်သူတွေက တွက်ချက်ကြသည်။ ယခင်က “ပါတီကိုပဲ ကြည့်ပါ”ဟူသည့်ဆောင်ပုဒ်မှ ယခုအခါ ပါတီကိုလည်း ကြည့်ဖို့ လိုသလို၊ လူပုဂ္ဂိုလ်ကိုလည်း ကြည့်ဖို့လိုပြီဟူ၍ လေသံ ပြောင်းလဲလာပါသည်။ ထူးဆန်းသည်တစ်ခုက NLD ပါတီသည် ရွေးကောက်ပွဲမတိုင်မီနှင့် ရွေးကောက်ပွဲ အလွန်တို့တွင် မည်သည့်ပါတီနှင့်မျှ ပူးပေါင်းဆောင် ရွက်မည် မဟုတ်ကြောင်း တရားဝင်ကြေညာလိုက် ခြင်းဖြစ်သည်။ ထက်ဝက်ကျော် မဲမရခဲ့လျှင်လည်း ပြည်ခိုင်ဖြိုးနှင့်ဖြစ်စေ အခြားဗမာပါတီတစ်ခုခုဖြင့် ဖြစ်စေ၊ တိုင်းရင်းသားပါတီများနှင့်ဖြစ်စေ မဟာမိတ် ပြု ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မည့် အစီအစဉ်မရှိကြောင်း ယတိပြတ်ကြေညာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်ဟု နားလည်ရပါ သည်။ ပြည်သူများ သတိမူရန်တစ်ခုမှာ အကယ် ၍ ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော် အောင်မြင်မှုမရလျှင် မူလသဘော ထားကိုပြင်ပြီး ပါတီတစ်ခုခုနှင့် ပေါင်းမည်လား… သို့မဟုတ် တစ်မတ်သား တပ်မတော်သား လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များနှင့် ပေါင်းမည်လား… စောင့်ကြည့် ဖို့ရန်သာရှိသည်။

ပါတီကြီးနှစ်ခုအနက် တစ်ခုခုက ၅၀ ရာခိုင်နှုန်း ကျော် အနိုင်ရရှိပါက မည်သို့မျှ စောဒကတက်ရန် မရှိ၊ တိုင်းရင်းသားတို့အဖို့ လွှတ်တော်တွင် အတိုက်အခံ ဘက်ကသာ ရှိနေရုံဖြစ်သည်။ ယခုအခြေအနေတွင် တိုင်းရင်းသားနိုင်ငံရေးပါတီများက မျှော်လင့်ချက် ရောင်ခြည်ရေးရေးကလေးငေးမျှော်ကိုး စောင့်ဆိုင်း ကြည့်နေကြသည်။ မိမိတို့တိုင်း ရင်းသားပါတီများက ၂၀ ရာခိုင်နှုန်း၊ ပြည်ခိုင်ဖြိုးပါတီက ၂၅ ရာခိုင်နှုန်း၊ NLD ပါတီက ၂၅ ရာခိုင်နှုန်း၊ အခြားပါတီ များက ၁၀ ရာခိုင်နှုန်း အနိုင်ရသည်ဆိုပါစို့ – မည်သည့် ပါတီကမှ လွတ်လွတ်ကျွတ်ကျွတ် အစိုးရဖွဲ့နိုင်တော့မည် မဟုတ် ပါ။ ထိုသို့သောအခါတွင် တစ်ခုခုတော့ လုပ်ရတော့ မည်။ တိုင်းရင်းသားပါတီများသည် “ဒီတစ်ခေါက် တော့ မိမိတို့အလှည့်ပဲ” ဟူ၍ “ချို”သွေး မနေသင့်ကြသေး။ တိုင်းရင်းသားပါတီများ ဘာလုပ်သင့်သည်ကို ဆွေးနွေး တိုင်ပင်ကြရမည်။ ခက်နေသည်က တိုင်းရင်းသား ပါတီများ စည်းလုံးညီညွတ်မှု မရှိကြ၊ ရခိုင်ဆိုလျှင် နှစ်ပါတီပေါင်းပြီးခါမှ ပြန်ပျက်သွားသည်။ ရှမ်းတွင် လည်း တိုင်းရင်းသားပါတီများစွာ ရှိသည်။ တစ်စု တစ်စည်းတည်း ပေါင်းစည်းညှိနှိုင်း၍ မရ၊ လောလော ဆယ်တွင် (United Nationalities Alliance-UNA) ၊ စည်းလုံးညီညွတ်သော တိုင်းရင်းသားမဟာမိတ်အဖွဲ့ နှင့် (Nationalities Brother-hood Federation – NBF) ညီနောင်တိုင်းရင်းသား နိုင်ငံရေးပါတီများ ဖက်ဒရေးရှင်းဟူ၍ သည်နိုင်ငံတွင် တိုင်းရင်းသားနိုင်ငံ ရေးပါတီများ အစုအဖွဲ့ကြီးနှစ်ဖွဲ့ရှိ သည်။ တိုင်းရင်း သားများသာဖြစ်ကြသဖြင့် အဘယ်ကြောင့် ပါတီများ မပူးပေါင်းနိုင်ကြသနည်း၊ ပူးပေါင်းနိုင်လျှင်လည်း မဟာမိတ်မပြုနိုင်ကြသလော-မဟာမိတ် မဟုတ်လျှင် တောင် တိုင်းရင်းသားအရေးနှင့် ပတ်သက်၍ ညှိနှိုင်း တိုင်ပင်ဆွေးနွေးမှု မပြုသင့်ကြသလော….

ယခုအခါ ကရင်နီ (ကယား)ပြည်နယ်၊ ကချင် ပြည်နယ်၊ ကရင်ပြည်နယ်၊ ချင်းပြည်နယ်၊ မွန်ပြည်နယ် များမှ တိုင်းရင်းသားနိုင်ငံရေးပါတီအချို့ တစ်ပါတီ တည်းအဖြစ် တရားဝင်ပူးပေါင်း ဖွဲ့စည်းလာနိုင်သည် များ ရှိသည်။ ပြည်နယ်အတွင်းရှိ ပါတီအားလုံး မဟုတ် သည့်တိုင် ပါတီအများစု ပူးပေါင်းဖွဲ့စည်းလာခြင်းဖြစ် ၍ ကြိုဆိုရမည်သာဖြစ်သည်။

ကယားပြည်နယ်တွင် ကယားလူမျိုးစု ဒီမို ကရေစီပါတီ (Kayar Unity Demoracy Party) နှင့် လူမျိုးပေါင်းစုံ ဒီမို ကရေစီပါတီ (All National Demo-cracy Party) နှစ်ပါတီ ပူးပေါင်းပြီး ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်၏ မှတ်ပုံတင် ခွင့်ပြုမိန့်အမှတ် (၁၀၅)ဖြင့် ကယား ပြည်နယ် ဒီမို ကရက်တစ်ပါတီ (Kayar State Democratic Party) ကို ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ခဲ့သည်။ ကယားပြည်နယ် တွင် ကယန်းအမျိုးသားပါတီ (Kayan National Party) သီးခြားတစ်ပါတီကျန်ရှိနေသော်လည်း ရှမ်း ပြည်နယ် ဖယ်ခုံ မြို့နယ်အခြေစိုက် ဖြစ်သည်။ ကယား ပြည်နယ် ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီသည် ပါတီ၏အလုပ်အမှု ဆောင်အဖွဲ့သစ်ကို ဒီမိုကရေစီနည်းကျကျ ရွေးကောက် တင်မြှောက်ခဲ့ပြီး ကယားပြည်နယ်အတွင်းရှိ မြို့နယ် ခုနစ်မြို့နယ်လုံးတွင် မြို့နယ်ကော်မတီများ ဖွဲ့စည်း ထားရှိပြီးဖြစ်သည်။ ကယားပြည်နယ်တွင် (Kareni National Progressive Party-KNPP) ကရင်နီ အမျိုးသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီဟုခေါ်သော တိုင်းရင်း သားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ တစ်ဖွဲ့ရှိပြီး NCA လက်မှတ် ရေးထိုးရန် ညှိနှိုင်းနေဆဲဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ ကယားပြည်နယ် ဒီမိုကရေတစ်ပါတီ ဖွဲ့စည်းပြီးနောက် ကျင်းပသည့် ၂၀၁၇ ခုနှစ် ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲတွင် ပြည်နယ်လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦး အနိုင်ရ ရှိခဲ့သည်။
ကရင်ပြည်နယ်တွင် ဖလုံ-စဝေါ် ဒီမိုကရက် တစ်ပါတီ (PSDP) ၊ ကရင်ပြည်နယ် ဒီမိုကရေစီနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ပါတီ (KSDDP) ၊ ကရင်ဒီမိုကရက် တစ်ပါတီ (KDP) နှင့် စည်းလုံးညီညွတ်သော ကရင် အမျိုးသားပါတီ (KNUP) လေးပါတီပူးပေါင်းပြီး ကရင် အမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (KNDP) အမည်ဖြင့် ပူးပေါင်းပါတီသစ်ကို (၂၂ .၂ .၂၀၁၈) တွင် ပြည် ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်၏ မှတ်ပုံတင် ခွင့်ပြု မိန့်အမှတ် (၁၀၈)ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထူထောင်ခဲ့ပြီး ပါတီ၏ အလုပ်အမှုဆောင်ကော်မတီနှင့် ခရိုင်ပါတီ ကော်မတီ တစ်ခု၊ မြို့နယ်ပါတီကော်မတီ ငါးခု၊ မြို့ဒေသ ကော် မတီနှစ်ခုနှင့် ရပ်/ကျေး ကော်မတီများကို ဖွဲ့စည်း တည်ထောင်ခဲ့ပြီးဖြစ်ပါသည်။ ပူးပေါင်းလိုက်သော လေးပါတီအနက် ဖလုံ-စဝေါ် ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီကို ဖျက်သိမ်းခြင်းမပြုဘဲ ဖလုံ-စဝေါ် ဒီမိုကရက်တစ် ပါတီများသာ ပါဝင် ပူးပေါင်းလိုက်ခြင်းသည် ထူးခြား ချက်တစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ ပြည်မဘက်ရှိ ကရင်တိုင်းရင်း သားပါတီနှစ်ခုဖြစ်သော KPP နှင့် KNP တို့မှာ နယ်မြေ ဒေသကွာဝေးခြင်းနှင့် အခြားအကြောင်း အချက်တချို့ ကြောင့် ကရင်ပြည်နယ်ရှိ ပူးပေါင်းလိုက်သော ပါတီနှင့် ပေါင်းစည်းနိုင်ခဲ့ခြင်း မရှိပါ။ သို့ရာတွင် ၎င်းင်းတို့နှစ်ပါတီ သည် ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက် သွားကြမည်ဟု လေ့လာသိရှိရပါသည်။ ကရင်ပြည်နယ် တွင် ပဒိုအောင်ဆန်း အဖွဲ့နှင့် စောသုမူဟဲ အဖွဲ့ဟူသည့် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ နှစ်ဖွဲ့မှာ လက်နက်နှင့် ငြိမ်းချမ်း ရေးကို လဲလှယ်ခဲ့ကြပြီးဖြစ်သည်။ KNU, KNLA (PC) ငြိမ်းချမ်းရေးကောင်စီ၊ DKBA နှင့် KNU တို့မှာ လက်နက်ကိုင်ထားဆဲ ကရင်လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့များ ဖြစ်ပြီး DKBA မှနေ၍ နယ်ခြားစောင့်တပ် အသွင် ပြောင်းသွားသည့် တပ်ဖွဲ့လည်းရှိသည်။ ထို့ပြင် သံတောင်မြောက်ခြမ်းတွင် KNU အဖြစ်မှ ပြည်သူ့စစ် တပ်ဖွဲ့အဖြစ် အသွင်ပြောင်းအဖွဲ့ ရှိသည်။ အပစ်အခတ် ရပ်စဲထားသော DKBA အဖွဲ့မှ ခွဲထွက်သွားသည့် ခွဲထွက် DKBA အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့လည်း ရှိနေပါသည်။ ၎င်းတို့ အားလုံးလည်း KNU ကရင်အမျိုးသား အစည်းအရုံး တွင် အတူတကွ ဆောင်ရွက်ခဲ့သူများဖြစ်သော်လည်း ပြည်တွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာသောအခါ တသီးတခြားစီ ဖြစ်ခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် တစ်ပြည်လုံး ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက် မှု ရပ်စဲရေး (NCA) စာချုပ်တွင် လက်မှတ် ရေးထိုးခဲ့ ကြပြီး ဖြစ်သည်။

ကချင်ပြည်နယ်တွင် ယခင်က ကချင်ပါတီ ခုနစ် ပါတီရှိပါသည်။ ကချင်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (Kachin Demorcatic Party – KDP)၊ ကချင်ပြည်နယ် ဒီမိုက ရေစီပါတီ (Kachin Demorcatic Party – KDP) ၊ စည်းလုံးညီညွတ်သော ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ – ကချင်ပြည်နယ် (Unity and Democracy Party – Kachin State – UDP-KS) ၊ ကချင်အမျိုးသား ကွန်ဂရက် (Kachin National Congress – KNC)၊ ကချင်ပြည်နယ် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ (Kachin State Progressive Party – KSPP) ၊ လီဆူးအမျိုးသား ဖွံ့ဖြိုးတိုး တက်ရေးပါတီ (Lisu National Deve-lopment Party – LNDP) နှင့် လော်ဝေါ်အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုး ရေးပါတီ (Lhaovo Natio-nal Unity and Develop-ment Party) တို့ ဖြစ်သည်။

၎င်းတို့အနက် ကချင်ပြည် နယ် ဖွံ့ဖြိုးတိုး တက်ရေးပါတီ (KSPP) သည် ၂၀၁၀ ရွေးကောက် ပွဲ တွင် မှတ်ပုံတင် ခွင့် မရခဲ့ပါ။ လီဆူး နှင့် လော်ဝေါ်ပါတီ များသည် သီးခြား မျိုးနွယ်စု ပါတီ များဖြစ်ပြီး KDP, KSDP, UDP (KS),KNC တို့မှာ ကချင်မျိုးနွယ်စုဝင်ပါတီကြီးများ ဖြစ်သည်။ ထိုလေး ပါတီတို့ ပေါင်းစည်းရန် သဘောတူခဲ့ကြသော်လည်း နောက်ပိုင်း၌ သဘောထား ကွဲလွဲမှုအချို့ကြောင့်KDP, KSDP, UDP (KS) သုံးပါတီသာ ပူးပေါင်းပြီး ကချင် ပြည်နယ် ပြည်သူ့ပါတီ (Kachin State People’s Party – KSPP) အမည်ဖြင့် ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဇူလိုင်လအတွင်း ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်၏ မှတ်ပုံတင် ခွင့်ပြုမိန့်အမှတ် (၁၁၅)ဖြင့် မှတ်ပုံတင်ခွင့်ရခဲ့ပြီး ဖြစ် ပါသည်။

ပူးပေါင်းပါတီတွင် ပါတီကြီးငါးခုမှ တစ်ပါတီလျှင် ငါးဦးစီဖြင့် ဦးဆောင်ကော်မတီဝင် ၂၅ ဦးကို အချိုး ညီမျှစွာ ဖွဲ့စည်းထားပါသည်။ ပါတီငါးပါတီဆိုရာတွင် ပူးပေါင်းဖြစ် သွားသော သုံးပါတီနှင့် ယခင်မှတ်ပုံတင် ခွင့်မရတော့သော KSPP နှင့် KNC တို့မှ ပါတီဝင်များ ဖြစ်ကြပါသည်။

ရွေးကောက်ပွဲတွင် အမတ်နေရာအချို့ အနိုင်ရ ရှိသော KSDP ပါတီဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာ မနမ်တူးဂျာကို ပူးပေါင်းပါတီသစ်၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်လည်းကောင်း၊ UDP (KS) ပါတီ၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဦးခက်ထိန်နန်ကို ဒုတိယ ဥက္ကဋ္ဌ-၁ အဖြစ်လည်း ကောင်း၊ KDP ပါတီ၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဦးဂျီအောင် ခမ်းကို ဒုတိယ ဥက္ကဋ္ဌ-၂ အဖြစ်လည်းကောင်း၊ အတွင်း ရေးမှူးနှစ်ဦးကို KSDP နှင့် KDP ပါတီများမှလည်း ကောင်း ညှိနှိုင်းရွေးချယ်ထားကြကြောင်း သိရှိရပါ သည်။ ကချင်ပြည်နယ် ပြည်သူ့ပါတီ ပူးပေါင်းဖြစ်တည် လာရေးအတွက် ကချင်ဘာသာရေး အဖွဲ့အစည်းများ၊ လူမှုရေးအဖွဲ့အစည်းများ၊ ယဉ်ကျေးမှု အဖွဲ့အစည်း များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် ကချင်ပြည်နယ် အတိုင် ပင်ခံအဖွဲ့မှ ဦးဆောင်၍ တွန်းအား ပေးစေ့စပ်ညှိနှိုင်း ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်းလည်း သိရှိရပါသည်။

ကချင်ပြည်နယ်တွင် NCA လက်မှတ်မထိုး ရသေးသော ကချင်လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ (KIO) နှင့် ဌာနေပြည်သူ့စစ် များ၊ နယ်ခြားစောင့်တပ် (BGF) သုံးဖွဲ့ရှိကြောင်း လေ့လာသိရှိရပါသည်။ ကချင်ပူး ပေါင်းပါတီသည် ယခုအစီရင်ခံသည့် အချိန်အထိ မြို့နယ် ငါးမြို့နယ်တွင် ပါတီကော်မတီများ ဖွဲ့စည်း ထားပြီး ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရပါသည်။
ချင်းပြည်နယ်တွင် တကယ့်ချင်းပါတီ သုံးပါတီ သာ ရှိသည်။ တိုင်းရင်းသား ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးမျိုးနွယ် စုပါတီ ခေါ် (Ethnic Nationalty Development Party) သည် လည်းကောင်း၊ ပြည်မတွင် အခြေစိုက် သည့် ဇိုမီးနှင့် အရှိုချင်းပါတီသည်လည်းကောင်း၊ ချင်းမျိုးနွယ်စုထဲရှိ ချင်းပါတီ များဖြစ်သည်။ ချင်း အမျိုးသားဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်ပါတီ (Chin National League of Democracy) အဖြစ် ပူးပေါင်း ဖွဲ့စည်း လိုက်သည့် ပါတီများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။

၁။ ချင်းအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (Chin National Democratic Party)
၂။ ချင်းဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (Chin League for Democracy)
၃။ ချင်းဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ(Chin Progressive Party)

၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၁ ရက်တွင် ပါတီပူးပေါင်း ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ခွင့် မှတ်ပုံတင်အမှတ် ၁၁၆/၂၀၁၉ ဖြင့် တရားဝင် မှတ်ပုံတင်ခွင့်ရရှိခဲ့ပါသည်။ ချင်း ပြည်နယ်ရှိ မြို့နယ် ကိုးမြို့နယ်အနက် ယခု အစီရင် ခံချိန်တွင် မြို့နယ်လေးမြို့နယ်၌ ပါတီဆိုင်းဘုတ် တင်ခြင်း၊ မြို့နယ်ရုံးဖွင့်လှစ်ခြင်း စသည်တို့ကို ဖွဲ့စည်း ဆောင်ရွက်ထားပြီးဖြစ်ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

၎င်းတို့ပါတီ၏ (CEC) ရွေးပြီးမပြီး မသိရသေးပါ။ Khumi (Khami) National Party (ခေါ်) ခူမီး (ခမီး) အမျိုးသားပါတီ (Ethnic National Development Party) (ခေါ်) တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုများ ဖွံ့ဖြိုးရေး ပါတီ၊ ASho Chin National Party (ခေါ်) အရှိုချင်း အမျိုးသားပါတီ၊ Zo National Region Development Party (ခေါ်) ဇိုတိုင်းရင်းသားဒေသ ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ၊ Zomi Congress for Democracy Party (ခေါ်) ဇိုမီးဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်ပါတီများသည်လည်း ချင်း ပါတီများဖြစ်ကြပြီး မျိုးနွယ်စုသီးခြားဖြစ်ကြသဖြင့် ပူးပေါင်းပါတီထဲ၌ မပါဝင်ကြောင်း သိရှိရပါသည်။ ချင်းပြည်နယ်တွင် ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး (Chin National Front) ဟူသည့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် တပ်ဖွဲ့ရှိပြီး အစိုးရနှင့် NCA လက်မှတ်ရေးထိုးပြီး ဖြစ်သည်။

မွန်ပြည်နယ် မော်လမြိုင်တို့တွင် မွန်ဒေသ လုံးဆိုင်ရာ ဒီမိုကရေစီပါတီ (All Mon Reguion Democracy Party) နှင့် မွန်အမျိုးသားပါတီ (Mon National Party) တို့ ပူး ပေါင်းပြီး မွန်ညီညွတ်ရေးပါတီ (Mon Unity Party) အမည် ဖြင့် ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၁ ရက်တွင် ပြည်ထောင်စုရွေး ကောက်ပွဲကော်မရှင်၏ မှတ်ပုံတင်ခွင့်ပြုမိန့် အမှတ် ၁၁၇ ဖြင့် ပဲခူးနှင့် ကရင် ပြည်နယ်အတွင်းရှိ မြို့နယ်အချို့တွင် မွန်ညီညွတ် ရေးပါတီ၏ မြို့နယ်ကော်မတီများကို ဖွဲ့စည်းနိုင်ခဲ့ပြီး ဖြစ်ပါသည်။ ပူးပေါင်းလိုက်သော မွန်ညီညွတ် ရေး ပါတီသို့ မွန်အမျိုးသမီးပါတီ ဝင်ရောက်ပူးပေါင်းခြင်း မရှိပါ။ မွန်အမျိုးသမီးပါတီသည် ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲ တွင် မွန်ပြည်နယ်အတွင်း၌ ဝင်ရောက် ယှဉ်ပြိုင်မည် မဟုတ်ကြောင်း သိရှိရပါသည်။ မွန်ပြည်နယ်တွင် မွန်ပြည်သစ်ပါတီ (New Mon State Party) ဟူသည့် တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့ရှိပြီး အစိုးရ နှင့် NCA စာချုပ်လက်မှတ်ရေးထိုးထားပြီး ဖြစ်ပါ သည်။

ရခိုင်အမျိုးသားပါတီ (Arakan National Party)သည် ရခိုင်ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ (Arakan League for Democracy) နှင့် ရခိုင်တိုင်းရင်းသားများ တိုးတက်ရေးပါတီ (Rakine Nationalities Develo-pment Party) တို့ ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် ပူးပေါင်းခဲ့ရာမှ ပေါ်ပေါက်လာသည့် ပါတီ ဖြစ်သည်။ တိုင်းရင်းသား မဟာမိတ်ပါတီများဖြစ်သည့် UNA နှင့် NDF အဖွဲ့များ သို့ ဝင်ရောက်ရေးနှင့် ပတ်သက်၍ သဘောထား မတိုက်ဆိုင်ကြသဖြင့် ထိုပါတီပူးပေါင်းမှုမှာ နောက်ပိုင်း တွင် ခိုင်မာခြင်း မရှိတော့ချေ။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ မေလ ၃၀-၃၁ ရက်နေ့များ၌ ကျင်းပပြုလုပ်သော ရခိုင် အမျိုးသားပါတီ၏ ညီလာခံတွင် ပါတီ၏ဖွဲ့စည်းပုံ နှင့်အညီ ဒီမိုကရေစီနည်းကျ ပါတီဥက္ကဋ္ဌ ဦးသာထွန်း လှနှင့် အထွေ ထွေအတွင်းရေးမှူး ဦးခိုင်ပြည်စိုးတို့ကို ရွေးချယ်တင်မြှောက် ခဲ့ပြီး ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ ၁၇ မြို့နယ်လုံးနှင့် ရန်ကုန်၊ ဧရာဝတီတိုင်းတို့၌ ပါတီ ကော်မတီများ ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်နိုင်ပြီးဖြစ်သည်။ ရခိုင်ပြည်နယ်တွင်းရှိ ရခိုင်မျိုးနွယ်စုပါတီများမှာ ရခိုင်အမျိုးသား အင်အားစုပါတီ (Rakine National Force)၊ ရခိုင်ဦးဆောင်ပါတီ (Arakan Front Party)၊ ရခိုင်အမျိုးသားပါတီနှင့် ရခိုင်ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ပါတီများ ဖြစ်ပြီး အခြားမျိုးနွယ်စုပါတီများမှာ ရန်ကုန် အခြေစိုက် ကမန်အမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီ (Ka Man National Development Party) ၊ ခမီအမျိုးသား ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ (Kha Me National Development Party) ၊ မြိုအမျိုးသားဒီမိုကရေစီပါတီ (Mro National Democracy Party) ၊ မြို တိုင်းရင်းသား ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ (Mro National Develop-ment Party)၊ မြိုတိုင်းရင်း သားပါတီ (Mro National Party) ၊ ရခိုင်ပြည်နယ် အမျိုးသားအင်အားစု (Rakine State National United Party) ၊ ဒိုင်းနက်လူမျိုးများ တိုး တက်ရေးပါတီ (Daingnet National Development Party) စသည်ဖြင့် အခြားပါတီ ခုနစ်ပါတီလည်း ဖွဲ့စည်း ထူထောင်ထားကြောင်း သိရှိရပါသည်။ ရခိုင်ပြည်နယ် တွင် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ ဖြစ်သည့် ရခိုင်တပ်တော် (Arakan Army) နှင့် ရခိုင်ပြည်လွတ် မြောက်ရေးပါတီ (ALP) တို့ ရှိပါသည်။ ရခိုင်ပြည်နယ် သည် ပါတီအဖွဲ့အစည်းများသလောက် ပြဿနာ ပေါင်းစုံလည်း ရှိနေကြောင်း အားလုံး သိရှိကြ ပါသည်။ AA သည် NCA စာချုပ် လက်မှတ်ရေးထိုး ထားခြင်း မရှိသော တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် အဖွဲ့တစ်ခု ဖြစ်ပြီး Arakan National Party – ALP သည် NCA စာချုပ်လက်မှတ်ထိုးထားသည့် ဒေါ်စောမြရာဇာလင်း တို့ အဖွဲ့ ဖြစ်သည်။

နိုင်ငံတော်၏ အကြီးဆုံးပြည်နယ်တစ်ခုဖြစ်သော ရှမ်းပြည်နယ်တွင် လက်ရှိအခြေအနေ၌ ပါတီကြီး နှစ်ခုဖြစ်သည့် ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ ချုပ်ပါတီ (Shan Nationalities Laegue for Democracy – SNLD) နှင့် ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများ ဒီမို ကရက်တစ်ပါတီ (Shan Nationalities Democratic Party – SNDP) တို့အပြင် အခြားတိုင်းရင်းသားပါတီ ပေါင်းများစွာ ဖွဲ့စည်းထားကြောင်း တွေ့ရပါသည်။ အခါ အမျိုးသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ (ANDP) ၊ ဓနု တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ ဒီမိုကရေစီပါတီ (DNDP)၊ ဓနုအမျိုးသားများအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ (DNOP) ၊ ရှမ်း ပြည်နယ်အရှေ့ပိုင်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ဒီမိုကရက်တစ် ပါတီ (ESSDDP) ၊ အင်းအမျိုးသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက် ရေးပါတီ (INDP) ၊ ကယန်းအမျိုးသားပါတီ (KNP)၊ ကိုး ကန့်ဒီမိုကရေစီနှင့် ညီညွတ်ရေးပါတီ (KDUP)၊ လားဟူ အမျိုးသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ (LHNDP) ၊ ပအို့ဝ်အမျိုးသားအဖွဲ့ ချုပ် (PNO) ၊ ရှမ်းနီ-တိုင်းလိုင်နှင့် မြောက်ပိုင်းရှမ်းမျိုးနွယ်စု များ သွေးစည်းညီညွတ်ရေးပါတီ (SnNSESP) ၊ တအောင်း- ပလောင် အမျိုးသားပါတီ (TAPNP) ၊ တိုင်းလိုင်ရှမ်းနီ အမျိုးသား ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ (TNDP) ၊ ပြည်ထောင်စု ပအို့ဝ်အမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် (ပအမဖ)ပါတီ (U Oa ONO)၊ လစ်ဘရယ် ဒီမိုကရက် တစ်တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ (WLDDP) ၊ “ဝ”အမျိုး သား စည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ (WNUN) စသည်ဖြင့် ၁၅ ပါတီရှိပါသည်။

ထို့အပြင် ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်း၌ ကိုယ်ပိုင် အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ ငါးခုရှိသည်။ မြို့နယ် ငါးမြို့ နယ်ဖြင့် ဖွဲ့ထားသော ‘ဝ’၊ မြို့နယ် သုံးမြို့ နယ်ဖြင့် ဖွဲ့ထားသော ‘ပအို့ဝ်’၊ မြို့နယ် နှစ်မြို့နယ်စီဖြင့် ဖွဲ့ထားသော ‘တအောင်း-ပလောင်’၊ ‘ကိုးကန့်’၊ ‘ဓနု’ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသများ ဖြစ်သည်။ ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ အခြား တိုင်းရင်းသား မျိုး နွယ်စုပါတီများ နှင့် ရှမ်းပါတီများ ပူးပေါင်းရန် မဆို ထားနှင့် ရှမ်းပါတီ အချင်းချင်း မဟာ မိတ်ပြုရေးပင် မဆောင်နိုင်သေး ကြောင်း တွေ့ရပါ သည်။ သို့သော် ရှမ်းပြည် ညီညွတ် ရေး ကော်မတီ (Committe for Shan State Unity – CSSU) ကိုမူ တိုင်းရင်းသား နိုင်ငံရေးပါတီများ၊ ရှေ့နေများကွန်ရက်၊ ရှမ်းလူငယ်အဖွဲ့၊ ရှမ်းပြည် မျိုးဆက်သစ်၊ ရှမ်းရွှေ့ပြောင်း အလုပ်သမား အဖွဲ့၊ RCSS နှင့် စိုင်ကျော့ပြည်သူ့စစ်တပ်ဖွဲ့များဖြင့် ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ခြောက်လတစ်ကြိမ် တွေ့ဆုံ၍ ရှမ်းတစ်ပြည်လုံး စည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် တိုးတက် ရေးတို့အတွက် ညှိနှိုင်းတိုင်ပင်ကြကြောင်း သိရှိရပါ သည်။ ထိုအဖွဲ့တွင် SNLD ပါတီ (ခေါ်) ကျားခေါင်း ပါတီ ပါဝင်ခြင်းမရှိကြောင်းနှင့် စုပေါင်းခေါင်းဆောင်မှု အသွင် ဆောင်ရွက်ကြကြောင်း သိရှိရပါသည်။

၎င်းအပြင် ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ နိုင်ငံရေးပါတီ ၁၇ ပါတီအနက် ၁၁ ပါတီပူးပေါင်းပြီး ရှမ်းပြည် တိုင်းရင်းသား ပါတီများအဖွဲ့ချုပ် (League for Shan Ethnic Political Parties – LSSEPP) ကိုလည်း ဖွဲ့ စည်းထားကြောင်း သိရှိရပါသည်။ ခွန်ထွန်းဦးနှင့် စိုင်း အိုက်ပေါင်းတို့ ရှမ်းခေါင်း ဆောင်နှစ်ဦးက ကျား ခေါင်းပါတီအမည်ဖြင့် ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်တွင် ရွေး ကောက်ပွဲဝင်ခဲ့ရာ အနိုင်ရရှိခဲ့သော်လည်း ခွန်ထွန်းဦး အဖမ်းခံရသည့် ၁၉၉၃ ခုနှစ်မှစ၍ ကျားခေါင်း ပါတီ လှုပ်ရှားမှု လျော့နည်းလာသည်။ ယင်းနောက် ၂၀၁၀ တွင် စိုင်းအိုက်ပေါင်းမှ SNDP (ခေါ်) ကျားဖြူပါတီကို ဖွဲ့ စည်းပြီး ရွေးကောက်ပွဲဝင်ချိန်၌ ခွန်ထွန်းဦးတို့၏ ကျားခေါင်း ပါတီ ရွေးကောက်ပွဲမဝင်ပါ။ ၂၀၁၅ ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲတွင်မှ ကျားခေါင်းပါတီ ရွေးကောက် ပွဲပြန်ဝင်ကြောင်း လေ့လာ သိရှိရပါသည်။ ဆိုရပါလျှင် ရှမ်းပြည်နယ်နှင့် ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ တိုင်းရင်းသားလူမျိုး ပေါင်းစုံတို့၏ နိုင်ငံရေးအခြေအနေတွင်လည်း လွန်စွာ ရှုပ်ထွေး အကဲဆတ်လှကြောင်း ဖော်ပြလိုပါသည်။

ပြည်နယ်အသီးသီးရှိ တိုင်းရင်းသားနိုင်ငံရေး ပါတီများ။ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်း များအကြောင်းရေးသားဖော်ပြရာ၌ ရှေ့နောက်မညီ ညွတ်မှုများ၊ အချိန်ကာလလွဲမှားနေသည်များ ရှိနေ နိုင်သည်ဖြစ်၍ နားလည်ပေးကြပါရန် မေတ္တာရပ် ခံလိုပါသည်။ စင်စစ် တိုင်းရင်းသားများသည်လည်း သည်မြေထဲမှ မွေး၊ သည်မြေထဲမှာသာ နေသူများဖြစ်၍ တိုင်းပြည်အုပ်ချုပ် မင်းလုပ်လိုစိတ်ရှိကြမည်မှာ ဧကန် မလွဲပင် ဖြစ်ပါသည်။ သို့ရာတွင် ဖော်ပြခဲ့သည့် အတိုင်း အကွဲကွဲအပြားပြား အမျိုးမျိုးသောပါတီများ၊ လက် နက်ကိုင်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ထားသည့် တိုင်းရင်းသားအဖွဲ့အစည်းများ၏ လားရာကို မည်သို့ မျှ ရှုမြင်သုံးသပ်ချက်မပေးနိုင်ပါ။

လွတ်လပ်ရေးရပြီးစ ၁၉၄၈ တွင် တိုင်းရင်းသား နိုင်ငံရေးပါတီများ မပေါ်ပေါက်ခဲ့။ ဖဆပလ၊ ပထစ၊ ပမညတ၊ တည်မြဲ-သန့်ရှင်း စသည့် ဗမာပါတီများသာ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၂၊ ၁၉၅၆ ခုနှစ်များတွင် ကျင်းပသော ရွေးကောက်ပွဲများ၌ မည်သည့်တိုင်းရင်း သား နိုင်ငံရေးပါတီကမျှ ဝင်ရောက် ယှဉ်ပြိုင်ခြင်း မရှိ၊ ဖွဲ့စည်းနိုင်ခြင်းလည်း မရှိခဲ့၊ မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ် လမ်းစဉ်၏ တစ်ပါတီအာဏာရှင် ခေတ်တွင် ဘယ် တိုင်းရင်းသားကမျှ ပါတီထောင်ရန် မစဉ်းစားဝံ့ကြ၊ ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စောမောင် ကျင်းပပေးခဲ့သော ရွေးကောက်ပွဲ၌ တိုင်းရင်းသားပါတီ အနည်းငယ်ငယ်သာ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်နိုင်ပြီး အောင်မြင်မှု လောက်လောက်လားလား မရှိခဲ့ပါ။

၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပသောအခါ တိုင်းရင်းသားပါတီများစွာ ထူထောင်လာကြသည်။ ရွေးကောက်ပွဲဝင်သည်၊ များများစားစား မနိုင်၊ ၂၀၁၅ ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲတွင် အခြေအနေပို၍ဆိုးသည်။ သောင်ပြိုကမ်းပြို ရှုံး ကြသည်။ ထိုတော့မှ တိုင်းရင်းသားများ ကွဲပြဲ၍ မရ ကြောင်း၊ မသင့်ကြောင်း၊ ကွက်ကွက်ကွင်းကွင်း သိမြင် လာကြသည်။ အထက်တွင်ဖော်ပြခဲ့သည့်အတိုင်း ပေါင်းစည်းရန် ကြိုးစားကြသည်။ သို့သော် ရာနှုန်းပြည့် မအောင်မြင်၊ တစ်ပါတီကျန် နှစ်ပါတီကျန် ဖြစ်နေ သည်။ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများ ကလည်း UNFC ဖွဲ့လိုက်၊ ပြန်ခွာလိုက် PPST မှ PPCM လိုလို၊ NCA ထိုးသူထိုး၊ မထိုးသူမထိုး၊ အမျိုး မျိုးအဖုံဖုံ သဘောထားချင်း မဆုံ မညီကြလျှင် အောင်မြင်မှုပန်းတိုင်ကို မည်သို့လှမ်းကိုင်ကြမည်နည်း။ UNA နှင့် NBF ခေါ် တိုင်းရင်းသား နိုင်ငံရေး ပါတီ များအစုအဖွဲ့ နှစ်ဖွဲ့မှနေပြီး တစ်ဖွဲ့တည်းထား၍ မရ နိုင်သလော။ ယခု ပြည်နယ်ခုနစ်ခုအနက် ပြည်နယ် ငါးခု တွင် တိုင်းရင်းသားနိုင်ငံရေးပါတီများ ပူးပေါင်း လာကြသည်။ ထိုပူးပေါင်းပါတီများနှင့် UNA/NBF တစ်သံတည်းထွက်ပြီး တိုင်းရင်းသားအရေးကို ဆောင် ရွက်ပေးကြလျှင် မကောင်းလေသလော…..။

၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲတွင် တိုင်းရင်းသားနိုင်ငံ ရေးပါတီ များ မည်သို့စဉ်းစားကြမည်နည်း။ ၂၀၂၀ အလွန်ထွက်ပေါ် လာမည့် ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်အပေါ် မည်သို့ကြိုတင်ဉာဏ် ဆင်ကြမည်နည်း။ တိုင်းရင်းသား တို့၏ အခွင့်အရေးအတွက် တိုင်းရင်းသားများ မည် သည့်ဘက်သို့ ရွေ့လျားသင့်နည်း…. တိုင်းရင်းသားများ ကိုယ်တိုင်သာ တွေ့ဆုံညှိနှိုင်း အဆုံးအဖြတ်ပေး အဖြေ ရှာရတော့မည်သာ ဖြစ်ပါသည်။

ကရင်နိုင်ငံရေးသုတေသီတစ်ဦး

ဦးေႏွာက္ေဆးေၾကာျခင္း

Zawgyi

ဦးေခါင္းေတြဟာ အုန္းသီးတစ္လံုးထက္ပိုတယ္
အိပ္ေနတာေတာင္အျပင္ဘက္မွာ ရွင္သန္ေနတာမ်ိဳး
ဦးေခါင္းေတြဟာ အသားတစ္တံုးထက္လည္းပိုတယ္
ႏိုးတစ္ဝက္ျဖစ္ေနတဲ့ေခါင္းေတြကို ပန္းပြင့္လိုတိမ္ေတြေပၚမွာေတြ႕လိမ့္မယ္
ေနာက္ထက္လင္းေနတဲ့ မီးလံုးထက္လည္းပုိေသးတယ္
ပိတ္ထားတဲ့စာအုပ္ထဲမွာ ေခါင္းေတြဝင္ေရာက္ေနတဲ့ အခါမ်ိဳးေပါ့

ေခါင္းေတြထဲက ၾကြက္အေထြးလိုက္ႀကီးဟာျဖင့္ စပ်စ္ခိုင္ႀကီးလုိ
တြန္းတိုးေနၾကလို႔
အိမ္မက္ေတြကို လိေမၼာ္ေစ့ေတြလို စြန္႔ထုတ္လို႔
ဂြမ္းပြပြႀကီးေတြလို အေတြးေခၚေတြျပည့္ၾကပ္လို႔
ေခါင္းေတြထဲကၾကြက္ေတြဟာ တျခားေခါင္းေတြက ဒိန္ခဲေတြလို လွမ္းဟပ္လို႔
တျခားေခါင္းေတြဆီက လိေမၼာ္ေစ့ေတြကို လွမ္းအနံ႔ခံႏိုင္လို႔

ေခါင္းထဲမွာၾကြက္ေတြဟာ အျပင္ကပေလြသံကိုစၾကားလုိက္သူေတြပါ
မေပ်ာ္တဲ့ၾကြက္ေတြဆီ ပေလြသံဟာကူးစက္သြားတယ္
ေခါင္းထဲမွာၾကြက္ေတြဟာ အဝတ္ေလွ်ာ္စက္ထဲမွာလို လည္ေနေတာ့တယ္
ပေလြသံဟာ ေခါင္းထဲကိုဆက္ဝင္လာေတာ့
ေခါင္းထဲမွာ ဂြမ္းစေတြ ဖြာလံႀကဲပဲ
ပေလြသံဟာေခါင္းထဲမွာ က်ည္ခြံေတြခ်န္ထားခဲ့ၿပီး
က်ည္ဖူးေတြလုိ အျပင္ထြက္သြားတယ္
ေခါင္းေတြ ေခါင္းေတြထဲက ၾကြက္အေထြးလုိက္ႀကီးဟာလည္း
လိေမၼာ္ေစ့ေတြသာပစ္ထားခဲ့ၿပီး
က်ည္ဆံေနာက္ ခုန္ထြက္လိုက္ပါသြားၾကတယ္
ေခါင္းခြံေတြထဲမွာေတာ့ ေျပာင္လက္ေနတဲ့က်ည္ခြံေတြအျပည့္နဲ႔။

ေဇာ္လူစိမ္း

 

Unicode

ဦးခေါင်းတွေဟာ အုန်းသီးတစ်လုံးထက်ပိုတယ်
အိပ်နေတာတောင်အပြင်ဘက်မှာ ရှင်သန်နေတာမျိုး
ဦးခေါင်းတွေဟာ အသားတစ်တုံးထက်လည်းပိုတယ်
နိုးတစ်ဝက်ဖြစ်နေတဲ့ခေါင်းတွေကို ပန်းပွင့်လိုတိမ်တွေပေါ်မှာတွေ့လိမ့်မယ်
နောက်ထက်လင်းနေတဲ့ မီးလုံးထက်လည်းပိုသေးတယ်
ပိတ်ထားတဲ့စာအုပ်ထဲမှာ ခေါင်းတွေဝင်ရောက်နေတဲ့ အခါမျိုးပေါ့

ခေါင်းတွေထဲက ကြွက်အထွေးလိုက်ကြီးဟာဖြင့် စပျစ်ခိုင်ကြီးလို
တွန်းတိုးနေကြလို့
အိမ်မက်တွေကို လိမ္မော်စေ့တွေလို စွန့်ထုတ်လို့
ဂွမ်းပွပွကြီးတွေလို အတွေးခေါ်တွေပြည့်ကြပ်လို့
ခေါင်းတွေထဲကကြွက်တွေဟာ တခြားခေါင်းတွေက ဒိန်ခဲတွေလို လှမ်းဟပ်လို့
တခြားခေါင်းတွေဆီက လိမ္မော်စေ့တွေကို လှမ်းအနံ့ခံနိုင်လို့

ခေါင်းထဲမှာကြွက်တွေဟာ အပြင်ကပလွေသံကိုစကြားလိုက်သူတွေပါ
မပျော်တဲ့ကြွက်တွေဆီ ပလွေသံဟာကူးစက်သွားတယ်
ခေါင်းထဲမှာကြွက်တွေဟာ အဝတ်လျှော်စက်ထဲမှာလို လည်နေတော့တယ်
ပလွေသံဟာ ခေါင်းထဲကိုဆက်ဝင်လာတော့
ခေါင်းထဲမှာ ဂွမ်းစတွေ ဖွာလံကြဲပဲ
ပလွေသံဟာခေါင်းထဲမှာ ကျည်ခွံတွေချန်ထားခဲ့ပြီး
ကျည်ဖူးတွေလို အပြင်ထွက်သွားတယ်
ခေါင်းတွေ ခေါင်းတွေထဲက ကြွက်အထွေးလိုက်ကြီးဟာလည်း
လိမ္မော်စေ့တွေသာပစ်ထားခဲ့ပြီး
ကျည်ဆံနောက် ခုန်ထွက်လိုက်ပါသွားကြတယ်
ခေါင်းခွံတွေထဲမှာတော့ ပြောင်လက်နေတဲ့ကျည်ခွံတွေအပြည့်နဲ့။

ဇော်လူစိမ်း

ကာတြန္း

ေန႔စဥ္သတင္းမ်ား စုေဆာင္းတင္ျပျခင္း၊ နေ့စဉ်သတင်းများ စုဆောင်းတင်ပြခြင်း

zawgyi

ေန႔စဥ္သတင္းမ်ား စုေဆာင္းတင္ျပျခင္း
(No. 35, June 16, 2020)

၁။ တပ္ရင္းမွဴးတစ္ဦးကို စစ္ေဆးရန္ ေစလႊတ္ေပးေရး DKBA ထံ ျပည္နယ္ နယ္လံုဝန္ႀကီးအေၾကာင္းၾကား

၂။ အျငင္းပြားေျမမွာ တပ္ ဝင္ေရာက္ထြန္ယက္မႈကို ေတာင္သူေတြ ကန္႔ကြက္

၃။ ရေသ့ေတာင္၊အုန္းေခ်ာင္းတြင္ AA ႏွင့္တပ္မေတာ္ တိုက္ပြဲျပင္းထန္၊ ေက်းရြာသားေထာင္ႏွင့္ခ်ီထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္

၄။ KNU တပ္မဟာ ၅ ႏွင့္ တပ္မေတာ္တို႔ ၂ လအတြင္း တိုက္ပြဲ ၈၈ ႀကိမ္ျဖစ္ဟုဆို

၅။ ခ်င္းျပည္နယ္ႏွင့္ ေဒသႀကီး ၄ ခု ၌ ဝင္ၿပိဳင္မည္ ဟု CNLD ပါတီ ေျပာ

၆။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္တြင္ တစ္ဆို႔မႈျဖစ္ေစေသာကိစၥမ်ားအား ေက်ာ္လႊားႏိုင္မည့္ နည္းလမ္းမ်ားကို ရွာေဖြေနဟု NCA အေကာင္          အထည္ ေဖာ္မႈဆိုင္ရာ မူေဘာင္ညွိႏိႈင္းေရးအဖြဲ႔ ညွိႏိႈင္ေရးမွဴး ေျပာၾကား

၇။ ေျမာက္ပိုင္း ၄ ဖြဲ႔ကို ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးဖို႔ အစိုးရဖိတ္ၾကား

၈။ ဂြၿမိဳ႕နယ္တြင္ ALP/ALA တပ္ဖြဲ႔ဝင္ ၃ ဦးကို ပုဒ္မ ၆ ခုျဖင့္ အမႈဖြင့္ထား

၉။ ရွမ္းေျမာက္ပိုင္းႏွင့္ ကခ်င္ျပည္နယ္ရွိ စစ္ေဘးေရွာင္ဒုကၡသည္မ်ား ကိုဗစ္ကာလ စားဝတ္ေနေရး အလြန္ခက္ခဲေန

၁၀။ မင္းတပ္တြင္ ျပည္ပျပန္ Quarantine ဝင္ရသူမ်ား ကိုယ့္စရိတ္ႏွင့္ကိုယ္ ေနရဟုဆို

၁၁။ ရေသ့ေတာင္ ဒံုးပိုက္ နယ္ျခားေစာင့္ရဲကို AA ဝင္တိုက္

၁၂။ လိြဳင္ေကာ္ၿမိဳ႕နယ္ ေဒါလိုေရွးရြာအနီး လွ်ပ္စစ္တာဝါတိုင္ ေအာက္ေျခတြင္ ေျမျမွဳပ္မိုင္း ႏွစ္လံုး ေတြ႔ရွိ

၁၃။ ေရႊေညာင္ၿမိဳ႕ Quarantine Center တြင္ ထိုင္းမွျပန္လာသူ အမ်ိဳးသမီး ၁ ဦးေသဆံုး

၁၄။ KIO ၏ COVID-19 ေကာ္မတီက အျခားေရာဂါကာကြယ္ေရးမ်ား တိုးခ်ဲ႕ ေဆာင္ရြက္ရန္ ဆံုးျဖတ္

၁၅။ ေက်ာက္ေတာ္ၿမိဳ႕လယ္၌ ရဲအရာရွိ ၁ ဦး သတ္ခံရ၍ ေသဆံုး

၁၆။ ေရးေတာင္ပိုင္း ဓနိၾကာစံျပေက်းရြာ တည္ေဆာက္ေရး ရြာသားအမ်ားစုလက္မခံ

၁၇။ ရခိုင္တိုက္ပြဲေၾကာင့္ စစ္ေဘးဒုကၡသည္စခန္း ၁၀ဝ ေက်ာ္ ရွိလာ

၁၈။ ရန္ကုန္ႏွင့္ မြန္ကရင္ဝန္ႀကီးႏွစ္ဦး ေရးရာေနရာအတြက္ ျပန္ေလွ်ာက္ထားျခင္းမရွိ

၁၉။ သွ်မ္းျပည္တြင္း ေနရပ္ျပန္ ေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမား ၄ ေသာင္းေက်ာ္ရွိ

၂၀။ ထိုင္းျပည္ေတာ္ျပန္ ၇၀၀ ေက်ာ္အနက္ ၄၄ ဦးကိုစစ္ေဆးရာ ပိုးမေတြ႕

၂၁။ ေတာင္ႀကီးေရာက္ ထိုင္းေနရပ္ျပန္ ၂၀ဝ ဓာတ္ခြဲ အေျဖ Negative ျဖစ္

၂၂။ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ ေဒသမလံုၿခံဳမႈေၾကာင့္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးမ်ား ႏုတ္ထြက္ေနဟု ဒုဝန္ႀကီးေျပာ

၂၃။ မဘိမ္းၿမိဳ႕နယ္တြင္ ေငြက်ပ္သိန္း ၁၄,ဝ၀ဝ ေက်ာ္ တန္ဖိုးရွိ စိတ္ၾကြ ေဆးမ်ား ဖမ္းမိ

၂၄။ စစ္ေတြဘဏ္မွ ေငြလုယက္မႈတြင္ သံသယျဖင့္ ဖမ္းဆီးထားသူတစ္ဦးကို ခ်ဳပ္ရမန္ယူစစ္ေဆးေန

*************

၁။ တပ္ရင္းမွဴးတစ္ဦးကို စစ္ေဆးရန္ ေစလႊတ္ေပးေရး DKBA ထံ ျပည္နယ္ နယ္လံုဝန္ႀကီးအေၾကာင္းၾကား
June 12, 2020

မူးယစ္ေဆးဝါး သယ္ေဆာင္ေရာင္းဝယ္မႈႏွင့္ပတ္သက္မႈရွိေနသည္ဆိုကာ ဒီမိုကေရစီအက်ိဳးျပဳကရင္ တပ္မေတာ္ -DKBA မွ တပ္ရင္းမွဴးအဆင့္ရွိသူ ေစာေအဝမ္းကို စစ္ေဆးႏိုင္ေရးအတြက္ ေစလႊတ္ေပးရန္ ကရင္ျပည္နယ္လံုၿခံဳေရးႏွင့္ နယ္စပ္ေရးရာ ဝန္ႀကီး ဗိုလ္မွဴးႀကီး မ်ိဳးမင္းေနာင္က KKO (DKBA)ထံ အေၾကာင္းၾကား စာေပးပို႔ထားသည္ဟု သိရသည္။

ရွမ္းျပည္နယ္အတြင္း ဖမ္းဆီးရမိသည့္ မူးယစ္ေဆးဝါး သယ္ေဆာင္ေရာင္း၀ယ္မႈတစ္ခုႏွင့္ ပတ္သက္မႈရွိေၾကာင္း စစ္ေဆး ေတြ႔ရွိ၍ တရားဥပေဒႏွင့္အညီ စစ္ေဆးႏိုင္ေရးအတြက္ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲတပ္ဖြ႔ဲ႔ထံ အျမန္ေစလႊတ္ေပးရန္ ကရင္ျပည္နယ္ဝန္ႀကီး ခ်ဳပ္(ကိုယ္စား) နယ္လံုဝန္ႀကီး ဗိုလ္မွဴးႀကီး မ်ိဳးမင္းေနာင္မွ ဇြန္လ ၈ ရက္ေန႔ ရက္စြဲႏွင့္ DKBA ဖားအံ ဆက္ဆံေရးရံုးသို႔ အေၾကာင္းၾကားစာ ေပးပို႔ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

ၿပီးခဲ့သည့္ ေမလ ၂၄ ရက္ေန႔တြင္ လြိဳင္လင္၊ ေတာင္ႀကီးကားလမ္း၊ ဟိုတင့္ေက်းရြာအနီးတြင္ ICE (၁၆၁၅) ကီလိုႏွင့္ သယ္ ေဆာင္သူႏွစ္ဦးကို ဖမ္းဆီးရမိၿပီး စစ္ေဆးခ်က္မ်ားအရ ၎မူး ယစ္ေဆး၀ါးမ်ားမွာ DKBA ( ၉၀၃) တပ္ရင္းမွ တပ္ရင္းမွဴး အဆင့္ရွိသည့္ ေစာေအဝမ္းႏွင့္ ပတ္သက္မွႈရွိေၾကာင္း ကရင္ျပည္နယ္နယ္လံုဝန္ႀကီး ေပးပို႔သည့္ အေၾကာင္းၾကားစာတြင္ ထိုသို႔ ေဖာ္ျပထားသည္။ အဆိုပါအေၾကာင္းၾကားစာႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ဒီမိုကေရစီအက်ိဳးျပဳ ကရင္တပ္မေတာ္ -DKBA စစ္ဦးစီး ခ်ဳပ္ႏွင့္ ဌာနခ်ဳပ္ရံုးသို႔ ေပးပို႔အေၾကာင္းၾကားထားၿပီးျဖစ္ေၾကာင္း DKBA ဖားအံဆက္ဆံေရးရံုးမွ ေျပာဆိုသည့္အတြက္ စစ္ဦးစီးခ်ဳပ္ – ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ေစာမိုေရွးကို ေကအိုင္စီမွ ဖုန္းႏွင့္ဆက္သြယ္ေသာ္လည္း ဖုန္းဆက္သြယ္မွႈမ ရရွိခဲ့ေပ။

ထို႔အျပင္ DKBA ဒုစစ္ဦးစီးခ်ဳပ္ ဒုဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ေစာစတီးထံ ေကအိုင္စီမွ ယေန႔ဇြန္လ ၁၂ ရက္ေန႔တြင္ ဆက္သြယ္ရာ အဆိုပါ အေၾကာင္းၾကားစာမွာ ဌာနခ်ဳပ္တြင္ မေရာက္ရွိေသးသည့္အတြက္ မိမိအေနျဖင့္ မသိရွိရေသးေၾကာင္းသာ ေကအိုင္စီသို႔ ျပန္ လည္ေျပာဆိုသည္။ http://kicnews.org/2020/06/%e1%80%90%e1%80%95%e1%80%b9%e1%80%9b %e 1%80%84%e1%

************

၂။ အျငင္းပြားေျမမွာ တပ္ ဝင္ေရာက္ထြန္ယက္မႈကို ေတာင္သူေတြ ကန္႔ကြက္
June 13, 2020

ေျမယာပိုင္ဆိုင္မႈ အျငင္းပြားေနတဲ့ ကယားျပည္နယ္၊ ဒီေမာဆိုၿမိဳ႕နယ္ ေဒါဆိုေရွ႕ေက်းရြာက ေတာင္ယာေတြထဲမွာ တပ္မေတာ္က ဝင္ေရာက္ထြန္ယက္ေနတဲ့အေပၚ ေတာင္သူေတြကကန္႔ကြက္လိုက္ပါတယ္။ အမွတ္ ၃၆၀ အေျမာက္တပ္နဲ႔ ေျမယာပိုင္ဆိုင္မႈ အျငင္းပြားေနတဲ့ ေဒါဆိုေရွ႕ေက်းရြာကေတာင္ယာေတြထဲမွာ ဒီရက္ပိုင္းအတြင္း တပ္ကဝင္ေရာက္ ထြန္ယက္ သြားတာဟာ တရားမွ်တမႈ မရွိဘူးလို႔ ေတာင္သူေတြက ေျပာၾကပါတယ္။

ေဒါဆိုေရွ႕ေတာင္သူ ခြန္းေသာမတ္စ္ က ေတာင္သူေတြကိုေတာ့ ယာထဲ မဝင္ဖို႔ေျပာၿပီး၊ တပ္က ဝင္ေရာက္ထြန္ယက္သြား တယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ “သူတို႔အခု လာလုပ္သြားတာ ၃ ရက္လား ၄ ရက္ေလာက္ရွိၿပီ၊ က်ေနာ္တို႔ကိုက်ေတာ့ မဝင္ေသးနဲ႔ အံုးလို႔ ေျပာၿပီးေတာ့မွ အခုက သူတို႔တပ္ဖက္ကေန က်ေနာ္တို႔ေတာင္ယာကို လာထြန္ထယ္သြားတဲ့ကိစၥက က်ေနာ္တို႔ အတြက္ မတရားပါဘူး။” ၂၀ဝ၂ ခုႏွစ္ေလာက္ကတည္းက ေဒါဆိုေရွ႕ရြာထဲက ယာေျမ ဧက ၂၀ဝ ကို အမွတ္ ၃၆၀ အေျမာက္တပ္က သိမ္းယူခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။

အဲဒီယာေတြဟာ ဘိုးဘြားစဉ္ဆက္ လုပ္ကိုင္စားေသာက္ခဲ့ျကတဲ့ ေျမေတြျဖစ္တယ္လို႔ ေတာင္သူေတြက ေျပာပါတယ္။ လုပ္ကိုင္စားေသာက္စရာ ေျမေနရာ မရွိတဲ့အတြက္ မိသားစုစားဝတ္ေနေရးကို စိတ္ပူပန္ရၿပီး ေန႔စဥ္နဲ႔အမွ် စိတ္ဆင္းရဲေနရ တယ္လို႔ ေဒါဆိုေရွ႕ေတာင္သူတစ္ဦးျဖစ္တဲ့ ေဒၚညားမာ က ေျပာပါတယ္။

ေဒၚညားမာက ေတာင္ယာေျမ ဧက ၂၀ ဝန္းက်င္ သိမ္းယူခံရၿပီး လက္ရွိမွာေတာ့ စိုက္ပ်ိဳးစားေသာက္စရာ ေျမေနရာမရွိ ေတာ့လို႔ ေဆာက္ေနဆဲ တိုက္ပုအိမ္ကေလးကိုလည္း မေဆာက္ႏိုင္ေတာ့ဘူးလို႔ ေျပာပါတယ္။ ေဒါဆိုေရွ႕ေက်းရြာက ေတာင္သူေတြဟာ သိမ္းဆည္းခံထားရတဲ့ ေတာင္ယာအျပင္ တျခားလုပ္ကိုင္စားေသာက္စရာ ေနရာမရွိတဲ့အတြက္ ျပန္ေပးဖို႔ ေျမသိမ္းခံရတဲ့ ခြန္းေသာမတ္စ္ က ေတာင္းဆိုပါတယ္။ အဲဒီကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ကယားျပည္နယ္အစိုးရ လံုၿခံဳေရးႏွင့္ နယ္စပ္ေရးရာဝန္ႀကီး ဗိုလ္မွဴးႀကီး ျမင့္ေဝ ကို ဇြန္လ ၁၀ ရက္ ေန႔က လႊတ္ေတာ္အစည္းအေဝးအၿပီး ေမးျမန္းရာမွာေတာ့ သူ႔အေနနဲ႔ မသိေၾကာင္း ျပန္လည္ေျဖၾကားပါတယ္။

၂၀၁၉ ခုႏွစ္ စိုက္ပ်ိဳးရာသီခ်ိန္မွာ ေဒါဆိုေရွးေတာင္သူေတြဟာ အဲဒီေတာင္ယာေျမေတြထဲကို ဝင္ေရာက္ထြန္ယက္ စိုက္ပ်ိဳး ရာကေန တပ္ပိုင္ေျမထဲ ဝင္ေရာက္က်ဴးေက်ာ္ စိုက္ပ်ိဳးတယ္ဆိုၿပီး ေဒၚညားမာ အပါအဝင္ ေတာင္သူ ၁၉ ေယာက္ကို အမွတ္ ၃၆၀ အေျမာက္တပ္က ျပည္သူပိုင္ ပစၥည္းကာကြယ္ေရးဥပေဒ ပုဒ္မ ၆/၁၊ ပိုင္နက္ က်ဴးေက်ာ္ မႈေတြနဲ႔ တရားစြဲဆိုခဲ့ပါတယ္။ တရားစြဲခံရသူေတြထဲက ေတာင္သူထက္ဝက္ခန္႔က ရွစ္လခန္႔ အခ်ဳပ္က်ခဲ့ၿပီး ၂၀၂၀ ခုႏွစ္ မတ္လ ၁၃ ရက္ေန႔မွာ ေထာင္ ဒဏ္ ၁၅ ရက္ သို႔မဟုတ္ ေငြဒဏ္ တစ္ေသာင္းနဲ႔ စီရင္ခ်က္ ခ်မွတ္ခံရလို႔ ေငြဒဏ္ေပးေဆာင္ကာ ျပန္လည္လြတ္ ျမာက္လာ ခဲ့ၾကသူေတြျဖစ္ပါတယ္။ ေတာင္သူေတြက သူတို႔ေျမယာေတြမွာ ျပန္လည္စိုက္ပ်ိဳးထြန္ယက္ႏိုင္ဖို႔ အရပ္ဖက္အဖြဲ႔အစည္း ေတြနဲ႔ ပူးေပါင္းႀကိဳးစားသြားမယ္လို႔ ေျပာျကပါတယ္။ https://www.rfa.org/burmese/news/demoso-disputed-land-06132020032529.html

***********

၃။ ရေသ့ေတာင္၊ အုန္းေခ်ာင္းတြင္ AA ႏွင့္တပ္မေတာ္ တိုက္ပြဲျပင္းထန္၊ ေက်းရြာသား ေထာင္ႏွင့္ခ်ီထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္
June 15, 2020

ရခိုင္ျပည္နယ္ ရေသ့ေတာင္ၿမိဳ႕နယ္ႏွင့္ ၁၃ မိုင္ခန္႔ကြာေဝးေသာအုန္းေခ်ာင္းေက်းရြာေတာင္ဖက္၊ သမီးလွေက်းရြာအနားတြင္ တပ္မေတာ္ႏွင့္ ရကၡိဳင့္တပ္ေတာ္ေအေအတို႔ ဇြန္လ ၁၄ ရက္ေန႔ တိုက္ပြဲျပင္းထန္စြာျဖစ္ပြားခဲ့မႈေၾကာင့္ ေက်းရြာ ၁၀ ရြာခန္႔မွ ေဒသခံ ေထာင္ခ်ီ၍ ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ေနၾကရေၾကာင္း ေဒသခံမ်ားႏွင့္လြတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားက ရန္ကုန္ ေခတ္သစ္သတင္းဌာနသို႔ ေျပာသည္။ ရေသ့ေတာင္ၿမိဳ႕နယ္ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးခင္ေမာင္လတ္က “တိုက္ပြဲ ျဖစ္တာကေတာ့ မေန႔ ညေန ၄ နာရီေလာက္ကျဖစ္တယ္။ ညေန ၅ နာရီေက်ာ္ေက်ာ္ ေလာက္မွာ ႏွစ္ဖက္ပစ္ခတ္မႈ ေတြရပ္သြားတယ္။ ႏွစ္ဖက္စလံုးက လက္နက္ႀကီးေတြနဲ႔ ပစ္ခတ္တာေတြရွိတယ္။ ပစ္ခတ္မႈေတြက မေန႔ ည ၇ နာရီေလာက္ အထိရွိေနတယ္”ဟု ရန္ကုန္ေခတ္သစ္သတင္းဌာနသို႔ေျပာသည္။

တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားမႈေၾကာင့္ ရေသ့ေတာင္ၿမိဳ႕နယ္၊အုပ္ေခ်ာင္းေက်းရြာ၊သမီးလွေက်းရြာသစ္၊ သမီးလွေက်းရြာေဟာင္း၊ ကုန္တန္း၊ အိုးေဖာက္၊ ဈီးေခါင္း၊ မညွင္းေတာင္၊ သေျပဆိပ္၊ ေဇယ်ာၿမိဳင္ ေက်းရြာမ်ားမွ ေဒသခံေထာင္ခ်ီ၍ ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕နယ္ ေသကံေက်းရြာႏွင့္ ခြဆံုေက်းရြာမ်ားသို႔ ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ေနရေၾကာင္း သိရွိရသည္။ အုန္းေခ်ာင္းေက်းရြာသား တစ္ဦး က”ရြာနားကို တပ္မေတာ္စစ္ေၾကာင္းေရာက္ေနတာ တစ္ပတ္ေလာက္ရွိၿပီ။ အခုႏွစ္ဖက္ တိုက္ပြဲျဖစ္ၾကတာ။ မေန႔က စၿပီး ေတာ့ တိုက္ပြဲျဖစ္ၾကတယ္။ အုန္းေခ်ာင္းေက်းရြာမွာ လယ္ထြန္တဲ့ လယ္သမားေတြကိုပစ္ခတ္ တာေတြလုပ္တယ္။ ထိခိုက္ ဒဏ္ရာရတာေတာ့မရွိဘူး။ က်ေနာ္တို႔ ရြာအပါအဝင္ ေက်းရြာေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား တိုက္ပြဲျဖစ္လို႔ အကုန္ထြက္ေျပးၾကတယ္” ဟုေျပာသည္။

တိုက္ပြဲမ်ားျဖစ္ပြားေနာက္ တပ္မေတာ္စစ္ေၾကာင္းမ်ားက ေက်းရြာမ်ားသို႔ ဝင္ေရာက္စစ္ေဆးမႈမ်ား လုပ္ေဆာင္ေလ့ရွိသျဖင့္ ေက်းရြာသားမ်ား ေၾကာက္လန္႔၍ ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ၾကၿပီး တိုက္ပြဲေၾကာင့္ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရရွိမည္ကို စိုးရိမ္၍ ထြက္ေျပး ၾကသူမ်ားလည္း မ်ားျပားေၾကာင္းသိရွိရသည္။ တိုက္ပြဲေၾကာင့္ လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ အရပ္သားမ်ား ထိခိုက္ဒဏ္ရာရရွိသည္ဆို ေသာ သတင္းမ်ားမၾကားရေသးေၾကာင္း ေဒသခံမ်ားကေျပာဆိုသည္။ ယမန္ေန႔ တိုက္ပြဲျဖစ္ခ်ိန္ႏွင့္ တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားၿပီး ေနာက္ ပိုင္း ေရစိုးေခ်ာင္းဗ်ဴဟာႏွင့္ ေမယုျမစ္ထဲေရတပ္မ်ားက လက္နက္ႀကီးမ်ားျဖင့္ ပစ္ကူေပးမႈမ်ားရွိသည္ဟု ေဒသခံမ်ားႏွင့္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စား လွယ္မ်ားထံမွ သိရွိရသည္။ https://www.khitthitnews.com/2020/ 06/%e1%80%9b%e1%80 %9e%e1%80%b1%e1%80%b7%e1%80

*************

၄။ KNU တပ္မဟာ ၅ ႏွင့္ တပ္မေတာ္တို႔ ၂ လအတြင္း တိုက္ပြဲ ၈၈ ႀကိမ္ျဖစ္ဟုဆို
June 13, 2020

ကရင္အမ်ိဳးသားအစည္းအရံုး (KNU) တပ္မဟာ (၅) ႏွင့္ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္တို႔အၾကား ဧၿပီလ ၁ ရက္မွ ဇြန္လ ၃ ရက္အထိ ထိေတြ႔တိုက္ပြဲ ေပါင္း (၈၈) ႀကိမ္ျဖစ္ပြားခဲ့ေၾကာင္း KNU စည္းရံုးေရးႏွင့္ ျပန္ၾကားေရးဌာန၏ သတင္းႏွင့္ ျပန္ၾကားေရးဌာနခြဲ ထံမွ သိရသည္။ ထိေတြ႔ တိုက္ပြဲမ်ားအတြင္း KNU တပ္မဟာ (၅)ဘက္က ေထာင္ထားေသာ မိုင္း ၁၃ လံုးကို တပ္မေတာ္စစ္ သည္မ်ားနင္းမိခဲ့၍ စစ္သည္ ၃၀ က်ဆံုးကာ ၃ ဦးဒဏ္ရာရရွိခဲ့ေၾကာင္း KNU သတင္းႏွင့္ ျပန္ၾကားေရးဌာနခြဲကဆိုသည္။

ျမန္မာတပ္မေတာ္သည္ သတ္မွတ္နယ္ေျမမ်ားကို ေက်ာ္လြန္၍ လႈပ္ရွားသြားလာျခင္း ႏွင့္ တပ္စခန္းမ်ား လာေရာက္ခ်ထား ျခင္းေၾကာင့္ KNU ၏ မူေၾတာ္ခရိုင္ရွိ တပ္မဟာ (၅) ၏ နယ္ေျမကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ေရးတပ္မ်ားႏွင့္ ထိေတြ႔ကာ ပစ္ခတ္မႈ မ်ား ျဖစ္ပြားခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း KNU သတင္းႏွင့္ ျပန္ၾကားေရးဌာနခြဲ၏ ထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ ေရးသားထားသည္။ ထိေတြ႔ ပစ္ခတ္တိုက္မႈမ်ားေၾကာင့္ တပ္မေတာ္သည္ လက္နက္ႀကီးပစ္ခတ္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီး တပ္မေတာ္၏ လက္နက္ႀကီးေၾကာင့္ ရြာသား ၃ ဦး ထိခိုက္ဒဏ္ရာရမႈမ်ားရွိခဲ့ၿပီး၊ ရြာ ၄ ရြာမွ အရပ္သား ၅၇၂ ဦး ထြက္ေျပးတိမ္ေရွာင္ရေၾကာင္း KNU ၏ ထုတ္ျပန္ ခ်က္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။ တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားမႈ အေျခအေန အေသးစိတ္ေမးျမန္းရန္ KNU တပ္မဟာ (၅) ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ဗိုလ္မွဴး ေစာကလယ္ဒိုးထံ ဧရာဝတီက ဖုန္းျဖင့္ဆက္သြယ္ခဲ့ေသာ္လည္း အဆက္အသြယ္မရခဲ့ေပ။ တပ္မေတာ္သတင္းမွန္ ျပန္ၾကားေရးအဖြဲ႔ကမူ ဧၿပီလ ၁ ရက္မွ ဇြန္လ ၃ ရက္အထိ ကရင္ျပည္နယ္ ဖာပြန္ၿမိဳ႕နယ္ႏွင့္ ပဲခူးတိုင္း ေက်ာက္ႀကီးၿမိဳ႕နယ္ တို႔တြင္ တပ္မေတာ္ႏွင့္ KNU တပ္မဟာ (၅) တို႔ တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားခဲ့သည္မွာ မွန္ကန္ေၾကာင္း အတည္ျပုသည္။

“အဓိက ျဖစ္ပြားတဲ့ ပံုစံကေတာ့ တပ္စခန္းေတြကို လာေရာက္ေခ်ာင္းေျမာင္းပစ္ခတ္တဲ့ ဟာမ်ိဳးေတြ မ်ားတယ္။ လမ္းမေပၚ မိုင္းေထာင္မိုင္းဆြဲ တိုက္ခိုက္မႈ ျဖစ္တာမ်ားပါတယ္။ အႀကိမ္ေရကေတာ့ ၈၈ ႀကိမ္မဟုတ္ပါဘူး။ ေန႔စဥ္ရက္ဆက္ တိုက္ပြဲ ျဖစ္ေနတာလည္း မရွိပါဘူး”ဟု တပ္မေတာ္သတင္းမွန္ျပန္ၾကားေရးအဖြဲ႔ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ဗိုလ္မွဴးခ်ဳပ္ေဇာ္မင္းထြန္းက ရွင္းျပသည္။ KNU တပ္မဟာ ၅ မွလည္း ၎တို႔၏ တပ္ရင္း ၁၀၂ လက္ေအာက္ခံ တပ္ခြဲ (၃) ႏွင့္ တပ္ခြဲ (၄) တို႔သည္ ၿပီးခဲ့ သည့္ ေမလ ၃၀ ရက္တြင္ မေထာရြာအနီး တပ္စြဲထားေသာ တပ္မေတာ္တပ္စခန္းတခုကို ဝင္ေရာက္တိုက္ခိုက္ခဲ့ေၾကာင္း ေၾကညာထားသည္။

KNU အဖြဲ႔သည္ အစိုးရႏွင့္ တႏိုင္ငံလံုးပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈရပ္စဲေရး သေဘာတူစာခ်ဳပ္ (NCA) ကို လက္မွတ္ေရးထိုးထား သည့္ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ျဖစ္ၿပီး လက္ရွိတြင္အစိုးရႏွင့္လက္တြဲကာ ဗိုင္းရပ္စ္ကာကြယ္ေရးေဆာင္ရြက္ေနသည့္ အဖြဲ႔အစည္း ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ ၿပီးခဲ့သည့္ ေမလအတြင္းက မြန္ျပည္နယ္၊ သထံုခရိုင္ရွိ ကရင္အမ်ိဳးသား အစည္းအရံုး (KNU) ၏ တပ္မဟာ (၁) ဖြင့္ထားသည့္ COVID– 19 စစ္ေဆးေရးဂိတ္ အပါအဝင္ ဖာပြန္ခရိုင္ ဒြဲလံုၿမိဳ႕ရွိ စစ္ေဆးေရးဂိတ္မ်ားႏွင့္ ပတ္ သက္၍လည္းေကာင္း သံေတာင္ႀကီးႏွင့္ဖာပြန္ၿမိဳ႕နယ္တို႔တြင္ လမ္းေဖာက္လုပ္ေနသည့္ ကိစၥႏွင့္ပတ္သက္၍ လည္းေကာင္း တပ္မေတာ္ႏွင့္ KNU ၾကား စစ္ေရးတင္းမာမႈမ်ား ျဖစ္ေပၚခဲ့သည္။ https://burma.irrawaddy.com/news/2020/06/13/2

************

၅။ ခ်င္းျပည္နယ္ႏွင့္ ေဒသႀကီး ၄ ခု ၌ ဝင္ၿပိဳင္မည္ ဟု CNLD ပါတီ ေျပာ
June 16, 2020

ခ်င္းတိုင္းရင္းသားပါတီ ၃ ခု ေပါင္းစည္းထားသည့္ ခ်င္းအမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ (CNLD) ပါတီအေနျဖင့္ ခ်င္းျပည္နယ္ ရွိ မဲဆႏၵနယ္ အားလံုးအျပင္ စစ္ကိုင္း၊ မေကြးႏွင့္ ရခိုင္ျပည္နယ္တို႔ရွိ ခ်င္းလူမ်ိဳးမ်ား ေနထိုင္ရာ ေဒသမ်ားတြင္ ေရြးေကာက္ပြဲ ဝင္ေရာက္ ယွဥ္ၿပိဳင္သြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း သတင္းရရွိသည္။ CNLD ပါတီ ပူးတြဲ ဥကၠ႒ ပူးႏိုထန္ကပ္က“က်ေနာ္တို႔ကေတာ့ ခ်င္းျပည္နယ္က မဲဆႏၵနယ္အားလံုးၿပိဳင္မွာပါ။ မေကြးတိုင္းနဲ႔ စစ္ကိုင္းတိုင္း မွာလည္းဝင္ၿပိဳင္ဖို႔ စီစဥ္ေနတယ္။ ရခိုင္ျပည္နယ္ မွာလည္း ေရြးေကာက္ပြဲ ရွိခဲ့ရင္ေတာ့ ခ်င္းတိုင္းရင္းသား ေရးရာဝန္ႀကီးေနရာ ဝင္ၿပိဳင္သြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အားလံုးဆိုရင္ မဲဆႏၵနယ္ ၆၀ ေလာက္ကို ဝင္ၿပိဳင္ဖို႔ စီစဥ္ ေနတယ္”ဟု ေျပာသည္။

ခ်င္းျပည္နယ္တြင္ ၿမိဳ႕နယ္ ၉ ခု ရွိၿပီး ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ မဲဆႏၵနယ္ ၁၈ ေနရာ၊ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ မဲဆႏၵနယ္ ၉ ေနရာႏွင့္ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ မဲဆႏၵနယ္ ၁၂ ေနရာရွိကာ စုစုေပါင္း မဲဆႏၵနယ္ ၃၉ ေနရာ ရွိေၾကာင္းသိရသည္။ CNLD ပါတီ အေနျဖင့္ ခ်င္းျပည္နယ္ရွိ မဲဆႏၵနယ္ ၃၉ ခုလံုးအျပင္ မေကြးတိုင္း၌ ခ်င္းတိုင္းရင္းသား ေရးရာဝန္ႀကီး မဲဆႏၵနယ္ႏွင့္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္၊ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္တို႔ အပါအဝင္ အနည္းဆံုး မဲဆႏၵနယ္ ၇ ခု ဝင္ၿပိဳင္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ထို႔ျပင္ စစ္ကိုင္းတိုင္း၌ ခ်င္းတိုင္းရင္းသားေရးရာဝန္ႀကီး မဲဆႏၵနယ္၊ တမူးႏွင့္ ကေလးၿမိဳ႕နယ္တို႔၌ မဲဆႏၵနယ္အားလံုး ဝင္ၿပိဳင္ သြားမည္ျဖစ္ၿပီး ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္လည္း ခ်င္းတိုင္းရင္းသားေရးရာဝန္ႀကီးေနရာ ဝင္ၿပိဳင္ရန္ စီစဥ္ေနေၾကာင္း CNLD ပါတီ ထံက ဆိုသည္။ ပူးတြဲ ဥကၠ႒ ပူးႏိုထန္ကပ္က“က်ေနာ္တို႔က ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း ေရြးရာမွာ လူငယ္နဲ႔ အမ်ိဳးသမီးကို အဓိက ဦးစားေပးပါတယ္။ ခ်င္းလူမ်ိဳးထဲမွာ ႏိုင္ငံျခားကေန Political Science (ႏိုင္ငံေရး သိပၸံ) မာစတာတန္းၿပီးလို႔ ဘြဲ႔ရသူ ေတြရွိတယ္။ အဲဒီလို လူေတြကို ဦးစားေပးပါတယ္။ ယခင္တုန္းက ဧၿပီလကုန္မွာ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း အမည္စာရင္း အကုန္ပို႔ဖို႔ လုပ္ထားေပမယ့္ ကိုဗစ္ျဖစ္လာလို႔ ဇြန္လကုန္မွာ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း အမည္စာရင္း အကုန္ပို႔ဖို႔ ညႊန္ၾကားထား ပါတယ္” ဟု ေျပာ သည္။

၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာလတြင္ ခ်င္းျပည္နယ္ရွိ ပါတီ ၃ ခုျဖစ္သည့္ ပူးႏိုထန္ကပ္ ဦးေဆာင္ေသာ ခ်င္းတိုးတက္ေရး ပါ တီ (CPP) ၊ ပူးဇိုဇမ္ ဦးေဆာင္ေသာ ခ်င္းအမ်ိဳးသား ဒီမိုကရက္တစ္ ပါတီ (CNDP) ႏွင့္ ဦးငိုင္ဆတ္ ဦးေဆာင္ေသာ ခ်င္း ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ ပါတီ (CLD) တို႔ ပူးေပါင္း၍ ခ်င္းအမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ (CNLD) ပါတီကို ျပန္လည္ တည္ ေထာင္ကာ ျပည္ေထာင္စုေရြးကာက္ပြဲေကာ္မရွင္တြင္ မွတ္ပံုတင္ခဲ့သည္။ ထို႔ေျကာင့္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္တြင္ ခ်င္းပါတီ ၃ ခု ပူး ေပါင္း၍ CNLD ပါတီ တည္ေထာင္ကာ ၂၀၂၀ အေထြေထြ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ အင္အားႀကီး ပါတီမ်ားကို ယွဥ္ၿပိဳင္သြားရန္ ျပင္ဆင္လာျခင္း ျဖစ္သည္။

ခ်င္းျပည္နယ္၌ ၂၀၁၅ အေထြေထြ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ မဲဆႏၵနယ္ စုစုေပါင္း ၃၉ ေနရာ ရွိသည့္အနက္ NLD ပါတီက ၂၈ ေနရာ၊ ဇိုမီး ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ (ZCD) ပါတီက ၆ ေနရာႏွင့္ ျပည္ေထာင္စုႀကံ့ခိုင္ေရးႏွင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးပါတီ (USDP) က ၅ ေနရာ အႏိုင္ ရရွိခဲ့သည္။ https://burma.irrawaddy.com/news/2020/06/16/224709.html

*************

၆။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္တြင္ တစ္ဆို႔မႈျဖစ္ေစေသာကိစၥမ်ားအား ေက်ာ္လႊားႏိုင္မည့္ နည္းလမ္းမ်ားကို ရွာေဖြေနဟု NCA အေကာင္          အထည္ ေဖာ္မႈဆိုင္ရာ မူေဘာင္ညွိႏိႈင္းေရးအဖြဲ႔ ညွိႏိႈင္ေရးမွဴး ေျပာၾကား
June 14, 2020

ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္တြင္ တစ္ဆို႔မႈ ျဖစ္ေစေသာ အေျကာင္းအရာမ်ားနွင့္ပတ္ သက္၍ ေက်ာ္လႊားႏိုင္မည့္ နည္းလမ္းမ်ား ကို ရွာေဖြေနေၾကာင္း NCA ေရးထိုးထားေသာ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔အစည္းမ်ားမွ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားျဖင့္ ဖြဲ႔စည္း ထားသည့္ NCA အေကာင္အထည္ေဖာ္မႈဆိုင္ရာမူေဘာင္ ညွိႏိႈင္းေရးအဖြဲ႔ ညွိႏိႈင္းေရးမွဴး ရဲေဘာ္ မ်ိဳးဝင္းက ေျပာၾကားသည္။ ေနျပည္ေတာ္တြင္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္ အတြင္းက က်င္းပခဲ့ေသာ ၂၁ ရာစုပင္လံု တတိယအစည္းအေဝးအၿပီး ဆက္လက္ က်င္းပခဲ့သည့္ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲမ်ားတြင္ တစ္ခုတည္းေသာ တပ္မေတာ္၊ ျပည္ေထာင္စုမွ ခြဲမထြက္ေရးဟူေသာအခ်က္ မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဉ္တြင္ တစ္ဆို႔မႈမ်ား ျဖစ္ေပၚခဲ့သည္။

“တစ္ဆို႔ေနတဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြကို ေက်ာ္လႊားႏိုင္ဖို႔အတြက္ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ျပင္ဆင္ေနပါတယ္။ အဲဒီတစ္ဆို႔ေနတဲ့ အ ေၾကာင္းအရာကအားလံုးသိတဲ့အတိုင္းပဲ ခြဲမထြက္ရနဲ႔တစ္ဆို႔ေနတာရွိတယ္။ တစ္ခုတည္းေသာတပ္မေတာ္ဆိုတဲ့ အေၾကာင္း အရာနဲ႔ တစ္ဆို႔ေနတာရွိတယ္။ ဒီတစ္ဆို႔ေနတဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြကို ေက်ာ္လႊားႏိုင္ မယ့္နည္းလမ္းေတြကို ကြ်န္ေတာ္တို႔ ရွာေနတယ္”ဟု ရဲေဘာ္မ်ိဳးဝင္းက ေျပာၾကားသည္။ လံုၿခံဳေရးက႑တြင္ပါဝင္သည့္ တစ္ခုတည္းေသာ တပ္မေတာ္ထားရွိ ေရးႏွင့္ခြဲမထြက္ေရးဟူေသာကိစၥမ်ားသည္ ဆက္လက္ေဆြးေႏြးရမည့္ကိစၥရပ္မ်ားျဖစ္ေသာ္လည္း လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ အဆိုပါ အေၾကာင္းအရာႏွင့္ပတ္သက္၍ သီးျခားေဆြးေႏြးမႈမရွိေသးေၾကာင္း ရဲေဘာ္မ်ိဳးဝင္းက ေျပာၾကားသည္။ “အဲဒီအေၾကာင္း အရာသက္သက္ေတာ့ ကြ်န္ေတာ္တို႔ မေဆြးေႏြးဘူး။ ဒါေတြေက်ာ္လႊားႏိုင္မယ့္နည္းလမ္းေတြကိုေတာ့ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ရွာေဖြ ေနပါတယ္”ဟု ရဲေဘာ္ မ်ိဳးဝင္းက ေျပာၾကားသည္။

တပ္မေတာ္က တင္သြင္းခဲ့သည့္ တစ္ခု တည္းေသာ တပ္မေတာ္ထားရွိေရးကိစၥကို တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔အစည္း မ်ားကလက္ခံေသာ္လည္း ယင္းကိစၥအားမည္သို႔ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲက်င့္သံုးမည္ဟူသည့္ နည္းစနစ္ႏွင့္ပတ္သက္၍ တပ္မေတာ္ ႏွင့္ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔အစည္းမ်ားအၾကား သေဘာထားကြဲလြဲခဲ့သည္။ အဆိုပါကိစၥရပ္မ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ သေဘာထားကြဲလြဲမႈမ်ားျဖစ္ေပၚခဲ့ၿပီးေနာက္ တစ္ဆို႔သြားေသာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ ျပန္လည္ေရွ႕ဆက္ႏိုင္ေရးအတြက္ အစိုးရ၏ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေကာ္မရွင္မွ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားသည္ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔အစည္းမ်ားႏွင့္ တစ္ဖြဲ႔ခ်င္း ျဖစ္ေစ၊ အစုအဖြဲ႔ျဖင့္ ျဖစ္ေစ ညွိႏိႈင္းေဆြးေႏြးမႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့ရၿပီး ၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ ဇန္နဝါရီတြင္ ရွစ္ၾကိမ္ေျမာက္ JICM အစည္းအေဝး က်င္းပျခင္းျဖင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဉ္ဆိုင္ရာ တရားဝင္အစည္းအေဝးမ်ား ျပန္လည္စတင္ႏိုင္ခဲ့သည္။ https ://news-eleven.com/article/178333

*************

၇။ ေျမာက္ပိုင္း ၄ ဖြဲ႔ကို ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးဖို႔ အစိုးရဖိတ္ၾကား
June 12, 2020

ျမန္မာအစိုးရက ေျမာက္ပိုင္းမဟာမိတ္အဖြဲ႔ဝင္ေတြျဖစ္ၾကတဲ့ KIA, AA, TNLA နဲ႔ MNDAA တို႔ကို ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးဖို႔ ဒီလ ဆန္းပိုင္းက ဖိတ္ၾကားခဲ့ပါတယ္။ အခုလို အစိုးရနဲ႔ ေျမာက္ပိုင္းမဟာမိတ္အဖြဲ႔ဝင္ေတြအၾကား ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးဖို႔အတြက္ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတရံုး ညြန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဦးေဇာ္ေဌး က PCG (Peace-talk Creation Group) ေခၚ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြး ေရး အက်ိဳးေဆာင္အဖြဲ႔ဝင္ ဦးလမိုင္ဂြန္ဂ်ာ ကတဆင့္ ဖိတ္ၾကားခဲ့ပါတယ္လို႔ PCG အဖြဲ႔ဝင္တဦးျဖစ္တဲ့ ဦးစန္းေအာင္က RFA ကို ေျပာပါတယ္။

AA ေျပာခြင့္ရ ခိုင္သုခက အခုလို အစိုးရဖက္က ဖိတ္ၾကားခ်က္ကို ဇြန္လ ၅ ရက္ေန႔က ရရွိခဲ့ၿပီးေနာက္ အျပန္အလွန္ ညွိႏိႈင္း ေနေၾကာင္း၊ အစိုးရဖက္က က်ိဳင္းတံုမွာေတြ႔ဖို႔ ကမ္းလွမ္းခဲ့ၿပီး လက္ရွိျဖစ္ပြားေနတဲ့ ကိုရိုနာဗိုင္းရပ္စ္ေရာဂါ ျပႆနာေၾကာင့္ သူတို႔အဖြဲ႔ သြားေရာက္ဖို႔ အခက္အခဲရွိေၾကာင္း၊ ဒါ့အျပင္ AA ကို အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႔အစည္းအျဖစ္ အစိုးရက ေၾကညာထားတဲ့ အတြက္ လံုၿခံဳေရးအရလည္း စဥ္းစားရေျကာင္း၊ အင္တာနက္ကေန ဗီဒီယိုနဲ႔ ဆက္သြယ္ေဆြးေႏြးဖို႔ထက္ လူခ်င္းေတြ႔ဆံု ေဆြးေႏြးဖို႔ သူတို႔အဖြဲ႔က လိုလားေၾကာင္း RFA ကို ေျပာပါတယ္။

တၿပိဳင္နက္မွာပဲ အစိုးရနဲ႔ နီးစပ္သူတဦးက ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးပြဲတခုကို ေနျပည္ေတာ္မွာ လာမယ့္ ၂၃ ရက္ေန႔ ေလာက္ က်င္းပႏိုင္ဖို႔အတြက္ အစိုးရနဲ႔ တိုင္းရင္းသားအဖြဲ႔ေတြ ညွိႏိႈင္းေနတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ PCG အဖြဲ႔ဝင္ ဦးစန္းေအာင္ ကေတာ့ လက္ရွိအေျခအေနေတြအရ ဒီႏွစ္အတြင္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးပြဲ တခုေလာက္ပဲျဖစ္ေပၚႏိုင္မယ္လို႔ ယူဆပါတယ္။ အစိုးရဖက္က ပီပီျပင္ျပင္လုပ္ေဆာင္မႈ အားနည္းတယ္၊ ယံုၾကည္မႈ တည္ေဆာက္ေရးအတြက္ ေဆြးေႏြးပြဲေတြမ်ားမ်ားလို တယ္လို႔ သူက ေဝဖန္ပါတယ္။

CPR Center for Peace and Reconciliation ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးဗဟိုဌာနညြန္ၾကားေရးမွဴး ဦးညိဳအုန္းျမင့္ က အဲဒီလို ယံုၾကည္မႈတည္ေဆာက္ေရးအတြက္ တိုင္းရင္းသားေတြဘက္ကလည္း ခဏတာျဖစ္ေစ အပစ္အခတ္ရပ္စဲဖို႔ သင့္တယ္လို႔ အႀကံေပးပါတယ္။ အစိုးရအသိုင္းအဝန္းနဲ႔ နီးစပ္သူေတြကေရာ တိုင္းရင္းသားအဖြဲ႔ေတြနဲ႔ နီးစပ္သူေတြကပါ တညီတညြတ္ ေျပာဆိုေနၾကတဲ့အခ်က္ကေတာ့ ျမန္မာျပည္ဟာ ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ အလွမ္းေဝးေနဆဲ ျဖစ္တယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္ပါပဲ။ https://www.rfa.org/burmese/ news/peace-kia-aa-mndaa-tnla-06122020192805.html

**************

၈။     ဂြၿမိဳ႕နယ္တြင္ ALP/ALA တပ္ဖြဲ႔ဝင္ ၃ ဦးကို ပုဒ္မ ၆ ခုျဖင့္ အမႈဖြင့္ထား
June 13, 2020

ရခိုင္ျပည္နယ္၊ ဂြၿမိဳ႕နယ္(ခြဲ) က်ိႏၱလီၿမိဳ႕တြင္ ရခိုင္ျပည္လြတ္ေျမာက္ေရးတပ္မေတာ္/ ရခိုင္ျပည္လြတ္ေျမာက္ေရးပါတီ (ALA/ALP) အဖြဲ႔ဝင္သံုးဦးကို ပုဒ္မ ၆ ခုျဖင့္ အမႈဖြင့္လွစ္ထားေၾကာင္း က်ိႏၱလီနယ္ေျမ ရဲစခန္းမွ စခန္းမွဴးရဲအုပ္ ေက်ာ္လြင္ဦး က ေျပာသည္။

၎တပ္ဖြဲ႔ဝင္တို႔သည္ ယခုႏွစ္ ေဖေဖာ္ဝါရီလအတြင္းက က်ိႏၱလီေဒသသို႔ ေရာက္ရွိလာကာ လိုင္စင္မရွိဘဲ ေက်ာက္ထုတ္ လုပ္ျခင္း၊ သဲထုတ္လုပ္ျခင္း စသည့္စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ား လုပ္ကိုင္ေနၾကၿပီး ‌ေဒသခံမ်ားကို ဆဲဆိုၿခိမ္းေျခာက္ျခင္း စသည့္ ကိစၥမ်ားျဖစ္ေပၚလာေၾကာင္း ေဒသခံမ်ားကဆိုသည္။“က်ေနာ္သူတို႔ (ALA တပ္ဖြဲ႔ဝင္) သဲေက်ာက္လုပ္ေနၾကတာကို ဓါတ္ပံု ရိုက္ဖို႔လုပ္ေတာ့ ဘက္ဖိုးနားက ထြက္လာၿပီးေတာ့ က်ေနာ့္ကိုေမးေတာ့ ဓါတ္ပံုရိုက္ဖို႔လာတာလို႔ ေျပာတယ္။ သူတို႔ကမလို ဘူး ဘယ္ေကာင္မွ ရိုက္ခြင့္မရွိဘူး။ ငါတို႔ ရခိုင္အခ်င္းခ်င္း မသတ္ခ်င္ဘူး၊ ငါတို႔လူသတ္လာတာ မ်ားေနၿပီဆိုၿပီးေတာ့ ဓါးနဲ႔ က်ေနာ့္ လည္ဂုတ္ကို လွီးဖို႔လုပ္တယ္”ဟု အမႈဖြင့္ထားသူ ဦးခ်စ္စမ္းေမာင္က ရွင္းျပသည္။

ALA တပ္ဖြဲ႔ဝင္မ်ားျဖစ္သည့္ ဗိုလ္မွဴးခိုင္ႏိုင္လင္း၊ ဗိုလ္ႀကီးခိုင္ေအာင္လင္းႏွင့္ ခိုင္ျပည္သိန္းတို႔ကို က်ိႏၱလီၿမိဳ႕အပိုင္ ဘိုက ေလး ေက်းရြာသားအခ်ိဳ႕ႏွင့္ သက္ဆိုင္ရာအာဏာပိုင္မ်ားက ရာဇသတ္ႀကီးပုဒ္မ-၂၉၄၊ ၃၅၂၊ ၅၀၆၊ ၁၁၄၊ ေရအရင္းအျမစ္ ဥပေဒ ပုဒ္မ-၂၆ တို႔အျပင္ ေဆးေကာင္စီ ဥပေဒ ပုဒ္မ- ၅၈ တို႔ျဖင့္ အမႈဖြင့္လွစ္ထာေၾကာင္း စခန္းမွဴးကေျပာသည္။ လက္ရွိ အခ်ိန္၌ အမႈဖြင့္ခံထားရသူမ်ား ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ေနၾက၍ ဖမ္းဆီးႏိုင္ျခင္းမရွိေသးေၾကာင္း ၎က ဆက္၍ေျပာသည္။

ရခိုင္ျပည္လြတ္ေျမာက္ေရတပ္မေတာ္ (ALA) စစ္ေရးေကာ္မတီက ဗိုလ္မွဴးႀကီးခိုင္စိုးျမက အဆိုပါေနရာတြင္ သဲ၊ ေက်ာက္ လုပ္ငန္း လုပ္ကိုင္ေနၾကသည္မွာ ၎တို႔တပ္ဖြဲ႔မ်ားသာမဟုတ္ဘဲ ေဒသခံမ်ားပါ လုပ္ကိုင္ေနၾကျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာသည္။“အဲဒီမွာလုပ္ေနတာ က်ေနာ္တို႔ လူေတြတင္မဟုတ္ဘူး၊ ရြာသားေတြလည္းပါတယ္။ ရြာသားေတြလုပ္လို႔ က်ေနာ္တို႔လည္း လုပ္လို႔ရတယ္ထင္ၿပီးလုပ္တာ။ ရြာသားေတြကို တရားမစြဲဘဲနဲ႔ က်ေနာ္တို႔ ရဲေဘာ္ေတြကို တရားစြဲေတာ့ တမင္တရားစြဲသလို ျဖစ္ေနတယ္”ဟု ၎ကဆက္၍ေျပာသည္။ ယင္းသို႔ အမႈဖြင့္လွစ္ထားျခင္းႏွင့္ပတ္သက္၍လည္း ရခိုင္ျပည္လြတ္ေျမာက္ ေရးပါတီအေနျဖင့္ ျပည္နယ္အစိုးရႏွင့္ သက္ဆိုင္ရာအာဏာပိုင္မ်ားကို ရုပ္သိမ္းေပးရန္ ေတာင္းဆိုထားေၾကာင္း ဗိုလ္မွဴးႀကီး ခိုင္စိုးျမကဆိုသည္။ https://www.bnionline.net/mm/news-73456

*************

၉။ ရွမ္းေျမာက္ပိုင္းႏွင့္ ကခ်င္ျပည္နယ္ရွိ စစ္ေဘးေရွာင္ဒုကၡသည္မ်ား ကိုဗစ္ကာလ စားဝတ္ေနေရး အလြန္ခက္ခဲေန
June 15, 2020

ရွမ္းျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းႏွင့္ ကခ်င္ျပည္နယ္ မန္ဝိန္းႀကီးေဒသအတြင္းရွိ ေနရပ္စြန္႔ခြာစစ္ေျပးတိမ္းေရွာင္သူမ်ား (IDPs) မ်ား သည္ ကိုဗစ္ကာလအတြင္း စားဝတ္ေနေရးအခက္အခဲမ်ားရွိေနျခင္းေၾကာင့္ သက္ဆိုင္ရာ အစိုးရအဖြဲ႔အစည္းမ်ားက တာဝန္ ယူေဆာင္ရြက္ေပးရန္ စစ္ေရွာင္မ်ားက ေမွ်ာ္လင့္လ်က္ရွိ