• Today is: Thursday, February 2, 2023

ကနီမှာ KPDF ပူပေါင်းတပ်နဲ့ စစ်ကောင်စီတို့ နှစ်ဖက်တိုက်ပွဲဖြစ်

ဓါတ်ပုံ – Getty Images

ဖက်ဒရယ်ဂျာနယ် မြန်မာ၊ ဇန်နဝါရီ ၂၅၊၂၀၂၃

ကချင်-စစ်ကိုင်းနယ်စပ် ကနီမှာ ယမန်နေ့ ဇန်နဝါရီ ၂၄ ရက်နေ့ မနက် ၈ နာရီခန့်က စစ်ကောင်စီတပ်နဲ့ ကချင်ဒေသကာကွယ်ရေးတပ် KPDF တို့ကြား နှစ်ဖက်တိုက်ပွဲ ပြင်းထန်စွာ ဖြစ်ပွားခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

စစ်ကောင်စီတပ်က နဘားကျေးရွာအနီး စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှု ပြုလုပ်နေချိန် KPDF ပူပေါင်းတပ်နဲ့ ထိပ်တိုက် တွေ့ဆုံခဲ့တာကြောင့် တိုက်ပွဲပြင်းထန်စွာဖြစ်ပွားခဲ့တာလို့ KIA အာဘော် သတင်းအရင်းအမြစ်မှာ ဖော်ပြပါတယ်။

ယခုပတ် ရက်သတ္တပတ်အတွင်း ကသာအထက်ပိုင်း မိုးတားလေးကျေးရွာအနီး စစ်ကောင်စီတပ်က စစ်အင်အား တိုးချဲ့ကာ ထိုးစစ်ဆင်တိုက်ခိုက်လာလို့ KPDF ပူပေါင်းတပ်နဲ့ တိုက်ပွဲပြင်းထန်နေတာဖြစ်ပြီး စစ်ကောင်စီ တပ်ဘက်မှ လေကြောင်းပစ်ကူဖြင့်ပါ တိုက်ခိုက်နေတာလို့ ဆိုပါတယ်။

လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် အရပ်သားပြည်သူ ထိခိုက် အသက်ဆုံးရှုံးမှုတွေရှိခဲ့သလို နေအိမ်များလည်း ထိခိုက်ပျက်စီးမှုတွေ ရှိခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

ဒါ့အပြင် ကေအိုင်အေတပ်မဟာ ၉ တပ်ရင်း ၆ နယ်မြေ ဖားကန့်မြို့အနီးတွင်လည်း ဇန်နဝါရီ ၂၃ ရက်နေ့ ညနေပိုင်း ၅ နာရီခန့်တွင် စစ်ကောင်စီတပ်နဲ့ ကေအိုင်အေတပ်ကြား တိုက်ခိုက်မှုရှိခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

ဖားကန့်မြို့၊ မရှီကထောင် တရုတ်ဘုံကျောင်းမှာ တပ်စွဲထားတဲ့ အင်အား ၁၅ ဦးရှိတဲ့ စစ်ကောင်စီတပ် ခလရ ၇၆ နဲ့ ပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့တို့ကို ကေအိုင်အေရဲဘော်များက ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး ယူမာကျေးရွာအနီး နှစ်ဖက် ထိတွေ့ တိုက်ပွဲ ဖြစ်ပွားခဲ့ကြပါတယ်။။

ကျိုက်ထီးရိုးဘုရားဖူးကား လက်နက်ကြီးထိမှန်လို့ အရပ်သားအသက်ဆုံးရှုံးမှုရှိ

ဓါတ်ပုံ – CJ (SBM)
 
ဖက်ဒရယ်ဂျာနယ် မြန်မာ၊ ဇန်နဝါရီ ၂၅၊ ၂၀၂၃
 
မွန်ပြည်နယ်၊ ကျိုက်ထိုမြို့နယ်ရှိ ကျိုက်ထီးရိုးဘုရားသို့ ဘုရားဖူးလာတဲ့ ခရီးသည် ၈ ဦးပါသည့် ဟိုင်းလတ်ကားပေါ် ယနေ့ နေ့လယ် ၁၂ နာရီခန့်က လက်နက်ကြီး ထိမှန်ပေါက်ကွဲမှု ဖြစ်ခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။
 
အရပ်သားတွေ စီးလာတဲ့ ဟိုင်းလတ်ကားဟာ ရန်ကုန်-မော်လမြိုင်ကားလမ်းမကြီး မုပ္ပလင်ဂိတ်နားသို့အရောက် ကားအမိုးပေါ်သို့ ကျရောက်ပေါက်ကွဲခဲ့တာလို့ ဆိုပါတယ်။
 
အဲဒီပစ်ခတ်လိုက်တဲ့ လက်နက်ကြီးဟာ ဘယ်အဖွဲ့က ပစ်ခတ်လိုက်တယ်ဆိုတာကိုတော့ ရှင်းရှင်း လင်းလင်း မသိရသေးပါဘူး။
 
အဆိုပါပေါက်ကွဲမှုကြောင့် ကားပေါ်ပါလာသည့် ခရီးသည် ၁ဦး အသက်ဆုံးရှုံးးပြီး ၇ ဦး အရေးပေါ်လူနာအဖြစ် ကျိုက်ထိုဆေးရုံကြီးသို့ ဆေးကုသမှု ခံယူနေရတယ်လို့ သိရပါတယ်။
 
” အခုလိုအချိန်မှာ ဘုရားဖူးထွက်ရဲတာကိုပဲ အံ့သြနေတာ။ ကျိုက်ထိုမြို့မှာ ခဏခဏ တိုက်ပွဲဖြစ်နေတာ တစ်တိုင်းပြည်လုံး အသိပဲလေ။ ဖြစ်နိုင်ရင် ကိုယ့်အိမ်မှာနေတာပဲ အလုံခြုံဆုံးပဲ။ ခုလိုဖြစ်တော့ ဘယ်သူ့ကို အပြစ်တင်လို့ ရမလဲ ” လို့ မုပ္ပလင်ဂိတ်တွင် တာဝန်ကျနေသူတစ်ဦးကို ပြောဆိုချက်ကို KIT တွင် ဖော်ပြထားပါတယ်။
 
ကျိုက်ထို၊ ဘီးလင်း ၊ သထုံတို့တွင် တိုက်ပွဲများ မကြာခဏဖြစ်ပွားသလို စစ်ကောင်စီ ယာဥ်တန်းများလည်း မကြာခဏ မှိုင်းဆွဲခံရခြင်းကြောင့် ပြည်သူများအနေနဲ့ အပျော်ခရီး လာခြင်းကို ရှောင်ရှားကြဖို့ ဒေသခံအချို့မှ အကြံပြုထားကြပါတယ်။

ရဲထပ်ဖွဲ့က ထွက်ဖို့ဆိုရင် ဂါရတယ်

ရဲထပ်ဖွဲ့က ထွက်ဖို့ဆိုရင် ဂါရတယ်

………….

ကျနော်က ကိုယ်ပိုင်အမှတ် xxx ရဲ ဒုတပ်ကြပ် xxx ပါ ။ ကျနော် မြန်မာနိုင်ငံ ရဲတပ်ဖွဲ့ xxx ဌာနကနေ ၃လပိုင်း ၆ရက်နေ့မှာ CDM လုပ်ခဲ့ပါတယ်။

 ရဲတပ်ဖွဲထဲမဝင်ခင် ကျနော်က စစ်သားမျိုးရိုး ။ ကျနော့် တစ်အိမ်လုံး အဘိုးကနေစပြီး အကိုတွေအထိ စစ်သားတွေချည်းပဲ။ အခု လက်ရှိလည်းရှိသေးတယ်။ ကျနော်တစ်ယောက်တည်း ရဲ ပေါ့ ။

ကျနော်ရဲထဲဝင်လာတာ ပြည်သူလူထုကို ကာကွယ်မယ် ဘာညာဆိုပြီး ခံယူချက်တွေနဲ့တော့မဟုတ်ဘူး။ အဲဒီတုန်းက ပြောရမယ်ဆို အလုပ်အကိုင် ရှားပါးတယ်။ ဒါ​ကြောင့်မို့ ရဲထဲဝင်ခဲ့တာပါ။  ကျနော် ၂၀၁၀ မှာ စဝင်တာ ခုဆို၁၀ နှစ်ကျော်ပြီ ။

 ရဲထဲကို စဝင်တော့ ကျနော့် အသက်က ၁၈ ပဲ ရှိသေးတယ်။ ခုနက ပြောသလို အကြီးကြီးတွေ မတွေးဘူး။ မြန်မာနိုင်ငံတော်ကြီးကို ကာကွယ်ဖို့ ပြည်သူလူထု အသက်အိုးအိမ် စည်းစိမ်ကို ကာကွယ်ဖို့ စောင့် ရှောက်ဖို့ အဲဒီလို ရည်မှန်းချက်တွေနဲ့ ဝင်လာတာတော့ မဟုတ်ဘူး။

အလုပ်အကိုင်တခုအနေနဲ့ပဲ။ ၁၀တန်းအောင်ရင် DSAလျောက်ခိုင်းမယ် ပြောတယ်။ ကျနော်က ၁၀တန်း ကျသွားတယ်။ ကျသွားပြီးနောက်ပိုင်း ကျနော်က ဆိုးတော့ စစ်တပ်ထဲ သွင်းလိုက်မယ် ဘာညာနဲ့ အိမ်က ခြိမ်းခြောက်တယ်။ ပွင့်ပွင့် လင်းလင်း ပြောရရင် စစ်သားမျိုးရိုးဆိုတော့  စစ်တပ်ထဲမှာ နေတော့ မကြိုက်ဘူး။

သူတို့ကတော့ စစ်သားဆိုတော့ စစ်သားရဲ့ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်း အတိုင်းလို့ ပြောတာပဲ။ ဒါပေမယ့် အရမ်းကြီး တင်းကြပ်တဲ့ ပုံစံ ကြီးငယ်နိုင်ညှင်းတွေကို ကျနော့် မျက်စိရှေ့မှာ တွေ့ခဲ့ရတော့ စစ်တပ်ထဲမှာ နေဖို့တော့ ဆန္ဒမရှိဘူး။ အဲဒီတုန်းက အိမ်က သဘောမတူဘူး၊ သိလည်းမသိဘူး၊ ကျနော့်ဘာသာ ရဲ ထဲ ဝင်လိုက်တာ။ အိမ်ကခွင့်ပြုချက်တော့ မပါဘူး။

ကျွန်တော်က xxx မှာ သင်တန်း ၆လ တက်တယ်။ သင်တန်း ဆင်းတော့ ကျနော် xxx မှာ တာဝန်ကျတယ်။ xxx ရဲစခန်းမှာ ၂နှစ်ကျော် ၃နှစ်လောက် ပြီးတဲ့အခါကျတော့ xxx ပြည်နယ်ရုံးကို ရောက်သွားတယ်။ ကျနော်က ကွန်ပြူတာနည်းနည်းကျွမ်းကျင်တော့ အဲဒီက ရဲတပ်ဖွဲ့မှူး ရုံးမှာ တာဝန်ထမ်းဆောင်တယ်။

xxx ပြည်နယ် ရဲတပ်ဖွဲ့မှူးရုံးကနေ ဝန်ကြီးရုံး။ အဲဒီမှာလဲ ကွန်ပြူတာ အနေနဲ့ပဲ တွဲဖက်ဆိုပြီး ခေါ်လိုက်တယ်။ အဲဒီမှာ ၈လလောက် တာဝန်ထမ်းဆောင်ပြီး xxx ပြည်နယ်ရုံးကို ပြန်ကျတယ်။ xxx ပြည်နယ်ရုံးကနေမှ xxx မှာ ကျနော် နောက်ဆုံး အခု CDM လုပ်လာတဲ့ အထိ ၃နှစ်လောက် ကြာခဲ့တယ် ။

 ကျနော်တို့က ရဲထဲကို စဝင်ပြီဆိုတာနဲ့ ၄နှစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်ပါ့မယ်ဆိုပြီး ကတိခံဝန်ချက်ထိုးရတယ်။ ၄နှစ်ပြည့်ပြီးရင် ထွက်လို့ရတယ်။ အဲဒီလို ဘွန်းထိုးပြီး ဝင်လာတယ်။ ၄နှစ်နဲ့လဲ တော်ရုံတန်ရုံ ထွက်ရတဲ့သူ ရှား ပါတယ်။ မိသားစုအခက်အခဲ ကျန်းမာရေးအခက်အခဲကြောင့် ထွက်ခွင့်တွေ တင်ကြတယ်ပေါ့။

တင် လိုက်ပြီဆိုရင် အောက်ခြေ စခန်းကနေ ရဲစခန်း စခန်းမှူးဆီ တင်လိုက်ပြီဆို စခန်းမှူးက အဲဒီထွက်ခွင့်ကို ကြည့်တယ်၊ ပြီးရင် သူ ထိုးချင်တဲ့နေရာ ထိုးလိုက်တယ်။ သူက ထွက်ခွင့်ကို မပေးချင်ဘူး၊ မပေးချင်တဲ့ အကြောင်းပြချက်ကလည်း အထက်ကနေ အဆင့်ဆင့် သူတို့ကို ဖိအားတွေ ရှိတယ်၊ အင်အားပြုန်းတီးမှု ဘာညာပေါ့။ ဒီကနေ တစ်ယောက် ထွက်သွားတာနဲ့ အင်အားတစ်ယောက် လျော့တယ်ပေါ့။

ဒီကနေ လူတစ်ယောက် ထွက်ပြီ ဆိုတာနဲ့ သူတို့ကို အပေါ်ကနေ ဖိအားပေးခံရတယ်။ ထွက်စာက စခန်းကနေ မြို့နယ်ရုံးကို ရောက်သွားတယ်၊ မြို့နယ်ရုံးက မင်း စခန်းက လူတစ်ယောက် ထွက်ခွင့်တောင်းနေပြီ မင်း ဒါ အုပ်ချုပ်မှု လျော့နည်းတဲ့ ဖြစ်စဉ်ပဲ ၊ မင်း နိုင်အောင် မအုပ်ချုပ်နိုင်ဘူးလား ဘာလို့ ထွက်စာတွေ တင်ကြတာလဲ နဲ့ ပြောတတ်ကြတယ်။

ထွက်ခွင့်တင်တဲ့သူက ငွေရေးကြေးရေး တတ်နိုင်ရင် မြို့နယ်မှူး နဲ့ သွား ပြော၊ ပြောပြီးရင် မြို့နယ်မှူးက ခရိုင်ရုံးကို တင်ပေးလိုက်ပြီ။ ခရိုင်ရုံးရောက်ရင်လဲ ခုနကလိုပဲ အထက်ကနေ အဆင့်ဆင့် ဖြစ်ပြန်ရော။ ခရိုင်ကနေ အဆင့်ဆင့် ရှိတာကိုး။ မြို့နယ် ခရိုင် ပြည်နယ် ပြီးရင် နောက်ဆုံး အဆင့် မြန်မာနိုင်ငံ ရဲတပ်ဖွဲ့ဌာနချုပ် အဲဒီလို တင်ပေးရတယ်။

လူတစ်ယောက် ထွက်ခွင့် ရဖို့က အရမ်း ခက်ခဲတယ်။ သူတို့ စာထဲမှာ ပြောသလို ၄နှစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်ပြီး ထွက်လို့ရမယ် ဘာညာ ဆိုတာမျိုးတော့ လွယ်လွယ်ကူကူမရဘူး။ ငွေကြေး တတ်နိုင်ရင်တော့ ရတယ် ။ ဒါက လာဘ် စားမှုထဲ ပါသွားတာပေါ့။ ဒီလူက နယ်ထိန်းတွေ ဘာတွေ လုပ်ထားဖူးပြီး ဌာနတို့ဘာတို့ လုပ်ထားမယ် ပိုက်ဆံ နည်းနည်း ပါးပါး ရှိတယ် ဆိုရင် အပေါ်က ပိုင်ရာဆိုင်ရာ လူကြီးတွေကို နည်းနည်းပါးပါး ဂါရဝလုပ်ရတယ်။

ကျနော်တို့ ရဲ အခေါ် နဲ့ဆို ဂါတယ်ပေါ့။ လူကြီးတွေကို သွားပြီးတော့ ကန်တော့ရတာ။ အပြင်အရပ်သား အနေနဲ့ ပြောရင် လာဘ်ထိုး တာပေါ့။ အဲဒီလို့ဆိုရင် ထွက်ခွင့်က လွယ်နိုင်တယ် ။ လူအပေါ် မူတည်တယ်။ ထွက်ခွင့်ကိုင်တဲ့ လူ အပေါ် မှာ မူတည်တယ်။ ထွက်ခွင့်ကိုင်တာလဲ သူ့ဌာနနဲ့သူ ရှိတယ်။

ကျနော်တို့ဆီမှာ အခြေခံ ရုံး လုပ်ငန်းအရ ဦးရေးထောက် ဆိုပြီးရှိတယ်၊ ထွက်စာကိစ္စကျ “ရေး” နဲ့ ဆိုင်တာကိုး။ ထွက်စာကိုင်တဲ့ အဖွဲ့ကတဆင့်ရှိတယ်။  သူတို့ ကလည်း လက်ဖက်ရည်ဖိုး ဘာညာတောင်းတတ်တယ်။ မြန်မာနိုင်ငံမှာဆို သိတဲ့အတိုင်း လက်ဖက်ရည်ဖိုးဆိုတာ ကလည်း ဈေးကြီးပါတယ်။

သိန်းချီ ပေးရတယ်လေ။ ဘယ်လောက်ထိ ကုန်ကျတယ် ဆိုတာတော့ အမှုတွဲကိုင်တဲ့သူ အပေါ် မူတည်တာပေါ့။ လူနဲ့ ဆိုင်တယ်။ အဆင့်ဆင့် ပေးရတာ။ စခန်းမှူးလောက်ကတော့ ပေးရချင်မှလဲ ပေးရမယ်။ အောက်ခြေမှာတော့ အချင်းချင်းက စခန်းမှူးနဲ့  လက်ပွန်းတတီး ရှိတာကိုး။ ဒါပေမဲ့ ပေးရပေးရင်လဲ ပေးရမယ်။

မြို့နယ်မှူး လောက်ကျတော့ လည်းတမျိုး၊ အကောင် ကြီးရင်ကြီးသလို ရာထူးကြီးရင် ကြီးသလို ပေးရတာပေါ့။ ကျနော်တို့က ပြည်နယ်မှူးလောက် အဆင့်ကိုဆို ၁သိန်း ၂သိန်းတော့ သွားပေးလို့ မရဘူး။ ခရိုင်မှူးလောက် အဆင့်ဖြစ်သွားရင်ကျတော့ အဘ ဘာညာ ဆိုပြီး ဆွဲခြင်းလေး နဲ့ သွားပေးရတယ်။ ဆွဲခြင်းထဲတော့ အရက်ပုလင်းလေးထည့်။

အဲဒီအရက်ပုလင်းလေးထဲမှာမှ စာအိတ်လေးပါထည့်ပြီး စာအိတ်လေးထဲမှာ ပိုက်ဆံလေး ၃၊ ၄သိန်း ထည့်ပြီး ခရိုင်မှူးကို သွားကန်တော့ထားရတာ။ ခရိုင်မှူးလောက်က ရသေးတယ်။ ခရိုင်မှူးက ပြည်နယ်ကို တင်ပေး လိုက်တယ်။ ပြည်နယ်မှူး အဆင့်ကျ ၁သိန်း ၂သိန်းလောက်နဲ့ အဆင်မပြေဘူးလေ။ အများကြီး​ပေးရပြီ​ပေါ့။

ကျနော်က စခန်းမှာနေရတာ များတယ်။ ကျနော်က နည်းပညာသမား ကွန်ပြူတာသမားဆိုတော့ ရုံးတွေမှာပဲ အနေများတယ်။ ဥပမာတခုပြောရရင် ကိစ္စတခုခုနဲ့ ပတ်သက်ပြီး စာတစ်စောင် ဝင်လာတယ်ထား၊ အဲဒီစာမှာ အမှားတခုခု ပါလာတယ်ဆိုရင် မှားနေတာကို ငါ underline တားပြီး လူကြီးကို တင်ပြလိုက်ရင် မင်း ဘယ်လို ဖြစ်သွားမလဲ ဆိုတဲ့အခါမျိုးဆိုရင် အောက်က မှားတဲ့သူက ကြောက်လန့်ပြီးတော့ ဆရာ အဲဒီလိုတော့ မလုပ်ပါနဲ့ ကျနော် ဘယ်လိုလုပ်ပေးရမလဲ ဘာညာဆိုတာမျိုး ရှိလာတယ်။ ပြည်သူနဲ့ တိုက်ရိုက်ထိတွေ့တာကတော့ သိပ်မရှိ ဘူး။ တပ်ဖွဲ့ဝင်အချင်းချင်း လာဘ်စားတာ ပိုများတယ်။ ဇာတ်တူသား စားတယ်ပေါ့။

ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး အသစ် ဦးကျော်ဆွေ တက်လာတုန်းက ရဲမှူးချုပ် ၃ယောက် ရှေ့ဆင့်နောက်ဆင့်တွေ ပြုတ်ကုန်တာရှိတယ်။ ကျနော် တွေ့ခဲ့တဲ့ ရဲမှူးချုပ်မိုးသန်းအောင် ဆိုတဲ့ တစ်ယောက်ဆိုရင် ကျနော်တို့ ရုံးထဲမှာ သက်သာဆိုင်ဆိုပြီး ဖွင့်ထားတယ်။ သူ့ ဆိုင်မှာက ရဲ ဝတ်တဲ့ပစ္စည်းတွေ အများဆုံးဖွင့်တာ။

သူ့ဆိုင်က ရဲဝတ်စုံတွေ သတ်မှတ်ပုံစံ အတိုင်းတော့ဟုတ်တယ် ဒါပေမယ့် အရည်အသွေး မပြည့်မီတာတွေ။  ရဲတွေဆိုတာကလည်း ပြည်သူလူထုနဲ့ အမြဲတွေ့နေတော့ နည်းနည်းပါးပါး သန့် သန့် ပြန့်ပြန့် လှလှပပ တောက်တောက်ပြောင်ပြောင် နေချင်တာပေါ့။

ဒါပေမဲ့သူ့ဆိုင်မှာ ရှိတဲ့ ပစ္စည်းက သတ်မှတ် ပုံစံ အတိုင်းဟုတ်တယ် ဒါပေမယ့် ကွာလတီက သိပ်မကောင်းတော့ တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေက သိပ်မသုံးချင်ကြဘူး။ ဥပမာ ကျနော် တို့ name plate မှာ ဆို သံပြားကြီပေါ်မှာ ရေးထားတဲ့ name plate ထက်စာရင် name plate လေး ပေါ်မှာ ကော်ကြည်လေး လောင်းထားတဲ့ name plate လေးက ပိုလှတယ် ပိုပြီးတော့ သပ်သပ်ရပ်ရပ် ရှိတာပေါ့။

အောက်က နယ်ရဲစခန်းက အလုပ်ကိစ္စနဲ့ တက်လာတဲ့သူတွေက အဲဒီလို သန့် သန့် ပြန့်ပြန့် လုပ်ချင်တာ။ မရဘူး သွား ဟိုမှာသွားဝယ်၊ ဆားဗစ်တန်း ဆိုလဲ ကော်ကြည်လောင်းထားတဲ့ ဟာလေး။ အဲဒီလို သပ်သပ်ရပ်ရပ်လေး လုပ်ထားတာကို မကိုင်ရဘူး စည်းကမ်းနဲ့ မကိုက်ဘူးဆို သူ့ ဆိုင်မှာသွားဝယ်ရတယ်၊ စာတွေ အဆင့်ဆင့် ဘယ်လိုဟာမဝတ်ရဘူး ဘယ်လိုဟာ ဝတ်ရမယ်ပေါ့။

ပြီးတော့ နောက်ထပ် တခုက အလုပ်ကိစ္စ တစ်ခုဖြစ်တာရှိတယ်။ ကျနော်ကကိစ္စတခုနဲ့ သူ့အိမ်ရှေ့ကနေ ကားနဲ့ ဖြတ်သွားပြီး ပြန်လာတာ ကျနော်တောင်ပြန်မရောက်သေးဘူး ရုံးကိုဖုန်းလှမ်းဆက်တယ်။ မင်း ဘိုးတော်အိမ်ဘက်ကသွားပြီး ဘိုးတော်ကို သတင်းမပို့လာဘူး လားတဲ့။

ကျနော့် မော်တော်ယာဉ်မှူးက ဖုန်းဆက်တာကိုး။ ဗိုလ်ကြီး ကျနော် သူ့အိမ်ရှေ့ကတော့ ဖြတ်သွားတာ မှန်တယ် ဒါပေမယ့် ကျနော် သူ့ အိမ်သွားတာ မဟုတ်ဘူးလေ၊ သူ့အိမ်ကိုကျနော် သတင်း ဝင်ပို့စရာမလိုဘူးလေလို့။ သူ့ကို အဲဒီလို ပြောတော့ အေး မင်း အခုချက်ခြင်း ကားပြန်လှည့်ပြီး သူ့အိမ်ကနေသွားပြီးစောင့်တဲ့။

သူ့အိမ်ဆိုပေမယ့် တပ်ဖွဲ့ကပေးထားတဲ့ အိမ် မဟုတ်ဘူး။ သူ့ရဲ့ အပြင်က အိမ်၊ ကိုယ်ပိုင်အိမ်ပေါ့။ ကားကို ပြန်လှည့်ပြီး သူ့အိမ်မှာ သွားစောင့်နေတာ။ သူကိုယ်တိုင် ခဏနေတော့ ရုံးမှာရှိတဲ့ လူကြီးတွေရော ကျနော့်လူကြီးတွေကိုပါထပ်ခေါ်ပြီးတော့ ကျနော့်ကို သူ့အိမ်က သံတိုသံစတွေ  ကျနော့်ကားပေါ်ကို ကျနော့်ကို တင်ခိုင်းတယ်။ သူက သက်သာဆိုင်မှာ ရောင်းဖို့ မန်ကျီးဖျော်ရည်လည်း ထုတ်တယ်၊ အဲဒါတွေလည်းတင်ခိုင်းတယ်။

တကယ်ဆို ကျနော်က ကိုယ့်ကိစ္စနဲ့ကိုယ် သူ့အိမ်ရှေ့ ဖြတ်သွားတာကို အဲဒါတွေကို တင်ခိုင်းဖို့ သူ့အိမ်ကို ဝင် သတင်း ပို့ရမယ် ဆိုတာ ဘယ်စည်းမျဉ်း စည်းကမ်းမှာမှ မရှိဘူး။ ထားပါတော့ ကျနော်က သူ့အိမ်ကို သွားတယ် သူ့အိမ်ကို သွားလို့ သူ့ကို သတင်းမပို့ပဲ ပြန်လာရင် ဒါ ကျနော့်အပြစ်။

သူ့အိမ်ရှေ့က  ဖြတ်သွားတိုင်း သူ့ အိမ်ကို ဝင် သတင်းပို့နေရမယ် ဆိုတာ မဟုတ်ဘူး။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီမှာ ကျနော့်ကို ဆဲတာမှ ပိုးစိုးပက်စက်တွေ စုံအောင်ဆဲတာ၊ ကျနော်ကလည်း တစ်ခွန်းချင်းကို ပြန်ပြောတာ။ ကျနော် ခါတိုင်းလည်း ဒီလမ်းကို ဖြတ်သွားနေကြပဲ ဒါပေမယ့် သတင်းဝင် မပို့ဘူးဖူးဘူး။

သူက အဲလိုလုပ် တတ်မှန်းသိလို့ ကျနော် bluetooth နားကြပ်တပ်ပြီး ဖုန်းကို အိတ်ကပ်ထဲ ထည့်ထားပြီး ခိုးဖမ်းထားတဲ့ ကျနော့်မှာ အသံဖိုင်ရှိတယ်။   ဆဲတာ မိုးမွှန်အောင် ပိုးဆိုးပက်စက်ဆဲတာ။

ပြီးတော့ စုံခုံကို ညတွင်းချင်း သူ့အိမ်မှာ လုပ်ခိုင်းတယ်။ ကျနော်တို့ လုပ်ငန်းသဘောသဘာဝမှာ စုံခုံ ဆိုတာ ရုံးမှာပဲ လုပ်ရတာ။ စုံခုံ ဆိုတာ စုံစမ်းစစ်ဆေးရေး ခုံရေး ဖွဲ့ပြီး ဒီအမှုက မှန်သည်ဖြစ်စေ မှားသည်ဖြစ်စေ အဲဒီလို ဆုံးဖြတ်ရတဲ့ ခုံရုံး စုံခုံကို သူ့အိမ်မှာ ညတွင်းချင်းလုပ်ခိုင်းတာ။

နောက်ကျတော့ ကျနောအသံဖိုင် သွင်းထားတာ သိသွားလို့လားမသိဘူး အဲဒီ စုံခုံကို ပယ်ဖျက်ပြီး ကျနော် နောက်တစ်ခါကျရင် ဒီကောင်ကို ကားမမောင်းခိုင်း တော့ဘူး သူ့ကိုကားပေါ် မတင်နဲ့ဆိုပြီးဖြစ်သွားတယ်။ အဲဒီလို ဖြစ်သွားတာတော့ ကြုံဖူးတယ်။

အဲဒီ အသံဖိုင်  ကျနော့်မှာ ရှိသေးတယ်။ နောက်တော့ သူလဲ ပြုတ်သွားပါတယ်။ ပြုတ်သွားတယ်ဆိုတာ အဂတိ နဲ့ ပတ်သက်ပြီး သူများတိုင်လို့ လေ ။

အာဏာသိမ်းတဲ့ အချိန်က ကျနော် xxxက ရဲ ရိပ်သာမှာ ကျနော် ရှိတယ် ။ ကျနော် က အရင်က ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်း တို့ သတင်းစာ ရှင်းလင်းပွဲ မှာ အာဏာမသိမ်းဘူးလို့ မှတ်ယူလို့မရပါဘူးလို့  ပြန်ဖြေလိုက်တဲ့အချိန် မှာ ဒီကောင်တွေ အာဏာ သိမ်းတော့မယ်လို့ သိလိုက်တယ်။ ။ကျနော်တို့ ဌာနမှာ ရဲရဲတောက်တောက် NLD မှ NLD ဆိုတဲ့ သူတွေ ရှိတယ်။

အဲ့ဒီလူတွေက ဟာ အာဏာ သိမ်းချင်တိုင်း သိမ်းလို့ရမလားတဲ့။ ဒီကောင်တွေ လုပ်ချင် တိုင်း ဘယ်လုပ်လို့ ရမလဲတဲ့။ အရင် ၈၈ ခေတ် မဟုတ်ဘူး ဘာညာနဲ့ ပြောကြတာ။ အခုတော့အဲ့လို ပြောတဲ့ ကောင်တွေက အကုန်ကျန်ခဲ့တာပဲ။ တကယ် NLD ပါ ဆိုပြီး  ကျွန် ဘဝ နဲ့ ဆက်လုပ်နေတယ်။ ကျနော် တို့က NLD လည်း မဟုတ်ဘူး၊ ကျနော် တို့ NLD ကို မဲတောင် မပေးခဲ့ဘူး၊ ကျနော်တို့ဆို တသီးပုဂ္ဂလ ကိုပဲ မဲပေးခဲ့တာ။

xxx မှာဆို ညကြီး မီးတွေပျက်သွားတယ်၊ ဖုန်းလိုင်းကလည်း လုံးဝမရတော့ အစော ကြီး အိပ်ဖြစ်သွားတာ၊ မနက်ခင်းကျ ၇နာရီ ၈နာရီ လောက်ကျတော့ တစွန်းတစ အသံကြားတယ် အာဏာသိမ်းလိုက်ပြီလို့ အသံကြားရတယ် ။

အာဏာ စသိမ်းသိမ်းခြင်းမှာ အဲလောက်ထိ feel မဖြစ်သေးဘူး။ ပထမဆုံး feel ဖြစ်တာက ကယားမှာ ဆန္ဒပြတဲ့ ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေ ပထမဆုံး ဆန္ဒပြကြတာ။ အဲဒီလူတွေက ရဲအစစ်တွေ မဟုတ်ပါဘူးဆိုပြီး စာတွေ ထွက်လာတော့ အဲဒီမှာ ကျနော် စိတ်တိုသွားတယ်။ သူတို့က ရဲ အစစ်တွေမှန်း သိသိကြီးနဲ့ ရဲအစစ်တွေ မဟုတ်ပါဘူးဆိုပြီး လိမ်လည်ပြီး စာထုတ်တယ်။ အဲဒီမှာ တစ်ချက်။ ပြီးတော့ မန္တလေးဖြစ်စဉ်မှာလည်း ယူနီဖောင်းတွေက ဘိုသီဘတ်သီ ဖရိုဖရဲတွေနဲ့။

သူတို့ ရဲတော့ မဟုတ်ဘူး စစ်သားတွေ၊ ရွေးကောက်ပွဲကာလမှာ အထူးရဲ ဆိုပြီး ခေါ်ထားတာရှိတယ်။ စစ်သားတွေကို အဲဒီ အထူးရဲယူနီဖောင်းတွေ ပေးဝတ်ထားတာ။ အထူးရဲနဲ့ ကျနော်တို့ ရဲယူနီဖောင်း နဲ့ ကွာတယ်။ အထူးရဲမှာက special police ဆိုပြီး အဖြူ နဲ့။ ကျနော်တို့မှာက အဲဒီလို မဟုတ်ဘူး Myanmar police ဆိုပြီး အမဲပေါ်မှာ အဝါဖောက် ထားတယ်။

ယူနီဖောင်းဘိုသီဘတ်သီ နဲ့ စစ်ဦးထုပ်ကြီးတွေနဲ့ မန္တလေးမှာ လူတွေကို ပိုးစိုး ပက်စက်တွေရိုက်တာ။ အဲဒီ ဗီဒီယိုဖိုင်တွေ တွေ့တော့ ကျနော် တော်တော် စိတ်မကောင်း ဖြစ်သွားတယ်။ ပြီးတော့ ဗိုလ်ကြီး ကိုအောင်ကိုကို မိန့်ခွန်းပြောတဲ့အချိန်မှာလည်း ကျနော် တော်တော် စိတ်ထိခိုက် သွားတယ်။

မြသွဲသွဲ့ခိုင် ဖြစ်စဉ် ရယ် နောက်တစ်ခုက ရဲ အစစ်တွေက ဆန္ဒပြတာကို ရဲအစစ်တွေ မဟုတ်ပါဘူး ဆိုပြီး ကျနော်တို့ ရဲတွေကို ပုံဖျက်တာ။ အဲဒါကို CDM မလုပ်ခင်ကတည်းက facebook မှာ အချက်အလက်တွေနဲ့ တင်တယ်။

 ပြီးတော့ ကျွန်တော်က မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးမှာ ရှိတဲ့ ရဲကား မှန်သမျှ  အကုန်သိတယ်၊ ရေကားတွေ တင့်ကားတွေ အဖြူတွေသုတ် အပြာစင်းတွေသုတ်ပြီး လုပ်ထားတဲ့ကားတွေက ငါတို့ရဲမှာ တစ်ခါမှ မရှိပါဘူးလို့။ သူတို့က စစ်ကားတွေကို ပုံဖျက်ပြီးတော့ ရဲကားလုပ်ပစ်တယ်။ ပြီးတော့ စစ်သားတွေကိုလည်း ရဲ ယူနီဖောင်းပေးပြီး သူတို့က ပြည်ပ အမြင်မှာ တော့ ဆန္ဒပြလူစုလူဝေး ထိန်းသိမ်းတာကို စစ်သားတွေ မပါဘူး ရဲတွေပဲ ကိုင်တွယ်နေတယ်ပေါ့။

အဲလို ပြချင်တာ။ ဒါပေမယ့် အဲဒါကြီးက ၅၀ ၊ ၅၀ ပဲ။ ၅၀ က ဆန္ဒပြ ဖြိုခွင်းတဲ့နေရာမှာ စစ်သားတွေက များတယ်။ ကျနော်တို့က ရဲ ဆိုတော့ ကြည့်လိုက်တာနဲ့ သိတယ်။ ဒါ ရဲအစစ်လား ရဲ အတုလား စစ်သားလား သိတယ် အကဲခတ်မိတယ် ။

ပြန်ချုပ်ပြောရရင် အာဏာသိမ်းသိမ်းခြင်းတော့ သိပ်ပြီး မခံစားမိသေးဘူး။ အာဏာသိမ်းပြီး နည်းနည်း ကြာမှ ကယားက ဆန္ဒပြတဲ့  ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေကို ရဲအစစ်တွေမဟုတ်ဘူးလို့ ထုတ်ပြန်တဲ့ ကိစ္စရယ်၊ ရဲ ယူနီဖောင်း နဲ့ စစ်သား တွေက ပြည်သူတွေကို မတရား ရိုက်နှက်နေတဲ့ ဗီဒီယိုတွေ တက်လာအချိန်မှာ စိတ်ထိခိုက်သွားပြီးတော့ CDM လုပ်ဖို့ ဆုံးဖြတ်တာ။

CDM လုပ်ဖို့ ဆုံးဖြတ်တာတောင်မှ တော်တော် စဉ်းစားသေးတယ်။ ငါ CDM လုပ်ပြီး ဘယ်ကိုသွားရမလဲ၊ ငါ့နေရာကို ငါ ပြန်လို့ မရဘူး၊။ ကျနော်က CDM လို့ သုံးတယ် သူတို့က ကျနော်တို့ကို CDM လို့ မသုံးတော့ဘူး တပ်ဖွဲ့ကနေ ထွက်သွားလို့ ရှိရင် ရဲပြေးလို့ပဲ ကျနော်တို့ကို သတ်မှတ်တာ။

ရဲပြေးဖြစ်သွားရင် ကိုယ့်အိမ်ကိုပြန်လို့ရှိရင် ဖမ်းခံရမှာ။ ငါ CDM လုပ်ရင် ဘယ်ကိုအရင်ဆုံးသွားရမလဲ။ ဘယ်မှာ ပုန်းခို ရမလဲ။ ဒီ CDM ကလည်း တစ်လ နှစ်လ နဲ့ ပြီးသွားမှာ မဟုတ်ဘူး အကြာကြီး စဉ်းစားရသေးတယ်။  ဆုံးဖြတ်ပြီး ၃ ၊ ၄ရက် အတွင်းမှာပဲ ဖုန်းတစ်လုံး နဲ့ အဝတ်တစ်ထည် ကိုယ်တစ်ခုနဲ့ ထွက်လာခဲ့တာ။ ဘာမှမပါဘူး။

အိမ်ကို အသိပေးတာ မရှိဘူး။ ရှိလည်း လက်ခံမှာမဟုတ်ဘူး ကျနော်သိတယ်။ ကျနော့် အိမ်က စစ်တပ် အသိုင်းအဝိုင်း ဆိုတော့ ကျနော့်ကို အခုဆို စွန့်လွှတ်လိုက်ပြီ။ ကျနော့် သူငယ်ချင်း တစ်ယောက်က အိမ်ကို သွားမေးတယ်၊ မသိချင် ယောင် ဆောင်ပြီး သွားမေးတာ။ အိမ်က ဘယ်လို ပြောလွှတ်လိုက်လဲဆို လာမမေးနဲ့ သူပုန်တွေ နဲ့ အဆက်အသွယ် မလုပ်ဘူး ဆိုပြီး ပြန်ပြောလိုက်တယ်တဲ့၊ ကျနော့် အိမ်က ကျနော်ကို ခါးခါးသီးသီးပဲ။

 ကျနော် အခုလက်ရှိကတော့ KNU မှာ ရဲတပ်ဖွဲ့အနေနဲ့ ပြန်ပြီး တာဝန် ထမ်းဆောင်နေတယ် ။ ကျနော်တို့ Karen National Police Force ကရင်အမျိုးသား ရဲတပ်ဖွဲ့ပေါ့။ ဒီမှာ ပြန်ပြီး တာဝန်ထမ်းဆောင်နေတယ်။ ပြည်တွင်းက သိလာတဲ့ အသိတွေ အတွေ့အကြုံတွေနဲ့ ဒီက ဥပဒေနဲ့ ပေါင်းစပ်ပြီး ကျနော် လုပ်နိုင်တာလေး လုပ်ပေးနေတယ် ။

အခက်အခဲ ဆိုတာကတော့ မပြောချင်ပါဘူး။ ကျနော် တို့ကမှ ခက်ခဲ နေတာ မဟုတ်ပါဘူး၊ ကျနော်တို့ ထက် ခက်ခဲနေတဲ့သူတွေ အများကြီး ဆိုတော့ အခက်အခဲကတော့ မပြောချင်ပါဘူး ။

ကျနော်က တော်လှန်ရေး ပြီးရင်တော့ ပြန်မှာပေါ့။ ရဲ ထဲမှာ ကတည်းက ကျနော် ရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်ရှိတယ် အိုတဲ့အထိတော့ ရလုပ်သွားဖို့မရှိဘူး။ ကျနော် ရဲထဲမှာတုန်းက တွေးတာ နောက်ပိုင်း ထွက်ပြီးရင် ဘီယာဆိုင်လေးဖွင့်မယ်ဆိုပြီး စဉ်းစားထားတာ။ အခုလည်း တော်လှန်ရေးပြီးရင် ရဲ တော့ ပြန်မလုပ်တော့ဘူး။ တကယ်လို့ ကျနော်တို့ NUG အစိုးရ က ကျနော်တို့ကို  လတ်တလော လိုအပ်သေးတယ် ခဏတဖြုတ် ဖြစ်ဖြစ် တစ်နှစ်တန်သည် ၂နှစ် တန်သည်ထိ ကျနော်တို့အစိုးရ အခြေကျသွားတဲ့အထိ တာဝန် ဆက်ထမ်းဆောင်ပေးမယ်၊ ပြီးရင်တော့ ကျနော် ရဲ ဆက်လုပ်ဖို့ အစီအစဉ် မရှိပါဘူး ။

ကျဆုံးရဲဘော် ၂ ဦးအတွက် KPDF ဂုဏ်ပြုသဂြိုလ်ပေး

ဓါတ်ပုံ – Karenni Democratic Front (KDF)
ဖယ်ဒရယ်ဂျာနယ် မြန်မာ၊ ဇန်နဝါရီ ၂၅၊ ၂၀၂၃
ကယား(ကရင်နီ)ပြည်နယ်၊ ဒီးမောဆိုမြို့နယ်၊ ဒေါစဲကျေးရွာ ပြီးခဲ့တဲ့ ဇန်နဝါရီလ ၂၃ရက်နေ့ နှစ်ဖက်တိုက်ပွဲ အတွင်း ကရင်နီပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်(KPDF)တပ်ဖွဲ့ဝင် ၂ ဦး ကျဆုံးခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။
စစ်ကောင်စီတပ်နှင့် နှစ်ဖက်အပြန်အလှန် တွန်းလှန်တိုက်ခိုက်ရင်း ကရင်နီပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်(KPDF)၏ ရဲဘော် ရဲရင့်နှင့် ရဲဘော် လင်းအိမ်သစ်တို့ နှစ်ဦး ကျဆုံးခဲ့ရတာပါ။
ကျဆုံးသွားတဲ့ ရဲဘော်တို့ဟာ အသက်ကို ပဓာဏ မထားဘဲ တိုင်းပြည် နှင့် လူမျိုး အတွက် အသက်ပေးဆပ်ခဲ့ပြီး ကြွေလွင့်ခဲ့ရသည့်အတွက် ဝမ်းနည်းကြောင်း နှင့် တော်လှန်ရေး ၏ အာဇာနည်သူရဲကောင်း အဖြစ် ကရင်နီ တော်လှန်ရေးတပ်ပေါင်းစု(KPDF)က မှတ်ကျောက်တင် ဂုဏ်ပြုထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။
ဒါ့အပြင် ကျဆုံးသွားတဲ့ ရဲဘော်နှစ်ဦးအတွက် KPDF တပ်ဖွဲ့ဝင်များနှင့် မိသားစုများတို့ ဦးဆောင်ပြီး ကောင်းမွန်စွာ ဂုဏ်ပြု သဂြိုလ်ပေးခဲ့ ကြပါတယ်။

စုဗူးဖောက်ရတဲ့ ရုရှား 

စုဗူးဖောက်ရတဲ့ ရုရှား 
ရုရှားက စုထားတဲ့ရံပုံငွေ ၁၈၀ ဘီလျံထဲကနေ ၃၈ ဘီလျံ ထုတ်သုံးရတဲ့အဆင့်ရောက်လာပါတယ်။ အိန္ဒိယက လည်း မတရားစျေးဆစ်ပြီးရေနံကို တစည် ၆၀$ အောက်နဲ့ဝယ်တော့ အရင်းနီးပါးနဲ့ရောင်းနေရတဲ့အနေအထားဖြစ်သွားတယ်။ ဒီကြားထဲ Estonia က ဘောလတစ်ပင်လယ်က ဖြတ်သယ်တဲ့ လမ်းကြောင်းကို ဖြတ်ခွင့်မပေးဘူးလို့ဆိုပြီး ကြပ်ဘို့လုပ်နေတော့ အက်စတိုးနီးယားကို စစ်မျက်နှာ အသစ်ဖွင့်ပြီးဝင်သိမ်းမှပဲရမဲ့ပုံစံပဲ။
ဖင်လန်နဲ့ ဆွီဒင်က နေတိုးအဖွဲ့ဝင်ဖြစ်လာရင်၊ အက်စတိုးနီးယားကလည်းနေတိုးမို့ ဘောလတစ်ပင်လယ်တခုလုံး ရုရှားလမ်းကြောင်းပိတ်သွားမှာပါ။ နေတိုးအဖွဲ့ဝင်ကိုတိုက်လိုက်ရင် တောင်ဖက် ပင်လယ်နက် လမ်းကြောင်းက နေတိုးအဖွဲ့ဝင်တံခါးမှူး တူရကီကလည်း ရုရှားသင်္ဘောတွေ ကို ဖြတ်ခွင့်မပေးတော့ပဲ ပိတ်ရတော့မှာပါ။
ဒါဆိုရင် ကာစပီယမ် ပင်လယ်ကနေ အီရန်ကိုပစ္စည်းပို့ အဲ့ဒီကမှ ကျန်နိုင်ငံတွေတဆင့်ထပ်ပို့မလား ဒါမှမဟုတ် အရှေ့ဖျားဆိုက်ဘေးရီးယားကနေ ပိစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာထဲကိုသွား အဲ့ဒီကနေ တမျှော်တခေါ်ကြီးပတ်ပြီး ပင်လယ်ရေကြောင်းကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးလုပ်မလားပဲရှိပါတယ်။
ခုတော့ အက်စတိုနီးယားနဲ့ အပြန်အလှန် သံတမာန်တွေမောင်းထုတ်တဲ့အဆင့်တော့ဖြစ်လာကြပြီဖြစ်ပါတယ်။ စီးပွါးရေးအကြပ်အတည်းဟာ အာဏာရှင်တွေ တထစ်လျှော့ရမဲ့ အခြေအနေတွေ ဖြစ်လာစေမှာဖြစ်ပါတယ်။
ရေရှည်စစ်ဖြစ်နေရင် စုထားသမျှကုန်မှာဖြစ်သလို စစ်ပြီးပြန်လည်ထူထောင်ရေးဟာ အင်မတန်ခက်ခဲတဲ့အခြေအနေကိုပြန်ရောက်သွားမှာ ဖြစ်လို့ ဇာဘုရင်လက်ထက်လို အခြေအနေတွေ မရှုနိုင်မကယ်နိုင်ဆိုးဝါးသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီတော့ပူတင်အတွက် ဒီ ၂၀၂၃ နှစ်အတွင်း စစ်ပွဲပြီးအောင်တိုက်ဖို့လိုလာပါတယ်။
ပေါက်ဖော်ကလည်း စစ်အမြန်ပြီးမှ သူ့ပစ္စည်းတွေရောင်းစီးပွါးရေးက ပြန်ကောင်းမှာမို့ ရုရှားကို စစ်မြန်မြန်ပြီးဘို့ အပေါ်ကပြုံးပြီး အောက်ကတတောင်ဆစ်နဲ့တွတ်နေတာပါ။
ဒါပေမဲ့စစ်ရေး ရည်မှန်းချက်ကဘာလဲ ဆိုတာ အတော်မေးစရာဖြစ်လာပါပြီ။ ဒွန်ဘတ်ဒေသတခုလုံး အပြည့်အဝ ရဖို့တခုတည်းပဲလား ဒါမှမဟုတ် ယူကရိန်းတခုလုံးသိမ်းမှာလား။ သမရိုးကျစစ်နဲ့ ယူကရိန်းတခုလုံးသိမ်းဘို့ဆိုတာ စစ်ရေးအရကော ငွေအရကော ဘယ်လိုမှ မဖြစ်နိုင်ပါဘူး။ ဒါကြောင့် လက်ရှိသိမ်းလိုက်တဲ့ ဆိုဒါးကို ထောက်ပို့ အခံလုပ်ပြီး ဘာမွက် ကိုတိုက်ပြီး ယူကရိန်းအလယ်ပိုင်းဖိအားပေးကာ အရှေ့ဘက်ကဒွန်ဘတ်ကို သိမ်းဖို့ပဲရှိပါတယ်။
ယူကရိန်းက ရုရှားတွေသိမ်းထားတဲ့နယ်တွေ အကုန်လုံးပြန်ရအောင်တိုက်နိုင်မှာမဟုတ်ပါဘူး။ အနောက်က ပေးတဲ့ အကူအညီဟာ ခံစစ်အတွက်အဓိကပါပဲ။ ထိုးစစ်အပြည့်အဝကြီးအတွက်ပေးလောက်အောင် နေတိုးလည်း ပိုက်ဆံမလောက်ပါဘူး။ သို့သော်ရုရှားက တနိုင်ငံတည်း နေတိုးက အုံလိုက်ကြီးမို့ စီးပွါးရေးအရတော့ ရုရှားကြာကြာတောင့်မခံနိုင်ပါဘူး။
ဒါကြောင့် ရုရှားက ငြိမ်းချမ်းရေး အပေါ်စီးက ပြောနိုင်အောင် ထိုးစစ်မြှင့်တင်ပေမဲ့ သိမ်းပြီးသားတွေ ခံစစ်ကြောင်းလုံအောင်အဓိကပါပဲ။ ယူကရိန်းကလည်း တောင်ဖက်ကနေ လှည့်ပြီး ခရိုင်မီးယားကိုတိုက်ကာ ရုရှား အရှိုက်ကို ထိုးနေတာပါ။
စစ်ရေးနည်းတခုတည်းနဲ့ ရုရှားတွေအကုန်လုံး ယူကရိန်းကလုံးဝမောင်းထုတ်ဘို့မဖြစ်နိုင်တော့ မျက်စိတဖက်ကန်းတဲ့ဆင်ပြောင်ကြီး တောခွေးတွေ ဟိုဖက်ကလှည့်ဆွဲ ဒီဖက်ကလှည့်ဆွဲနဲ့ ပန်းအောင်လုပ်နေတာပါပဲ။ ရုရှားစီးပွါးယိုင်လို့ စစ်ရေးအီနေရင်တော့ ပူတင်ထိုင်ခုံလှုပ်မှာပဲဆိုတဲ့ အနုမာနယူဆချက်နဲ့ ရုရှားအတွင်းစည်းက စကွဲလို့ ပြိုဆင်းမှာကို မျှော်နေတာပါ။
မျိုးချစ်ရုရှားတွေ မခံချင်စိတ်နဲ့ ဆက်တိုက်လည်း ယူကရိန်းခံစစ်ကို ဖြိုဘို့မလွယ်ပါ။ ယူကရိန်းက လည်း တနိုင်ငံလုံးဖွတ်ဖွတ်ညက်ကြေနေပြီမို့ သန်းကောင်ထက်ညပိုမနက်ပါ။ အနောက်ကလည်း ဆုတ်ပေးလို့မရတော့ ယူကရိန်းကို မဖြစ်ဖြစ်တဲ့နည်းနဲ့ ပံပိုးကျဦးမှာဖြစ်ပါတယ်။ ယူကရိန်းခံစစ်ကြောင့် စစ်အီလာတဲ့အခါ စီးပွါးရေးသိသိသာသာ ကျလာတဲ့ရုရှားဟာ မြှားက အတွင်းကိုပြန်လှည့်သွားမှာပါ။
ရုရှားမြို့ပြနေလူတန်းစားနဲ့ ပညာတတ်အသိုင်းအဝိုင်းရဲ့ဖိအားက တောပိုင်းမျိုးချစ်တွေရဲ့ မျက်လုံးစုံမှိတ်ထောက်ခံမှုကို ကျော်လွန်သွားမှာပါ။ ပူတင်က ပါးနပ်ရင်တော့ အလုံးစုံမရှုံးခင်တော့ ငြိမ်းချမ်းရေးယူပါလိမ့်မယ်။ သို့သော် လတ်တလောတင်လာတဲ့ ထိုးစစ် ပြန်လန်သွားရင်တော့ သူ့အိမ်မက်ပျက်ပြယ်မှာပါ။
မကြာသေးမှီရက်ပိုင်းအတွင်းက CIA ညွှန်ကြားရေးမှူး ကီအက်ကိုသွားကာ ရုရှားဘယ်နားကနေထိုးစစ်ဆင်လာမယ်ကို ယူကရိန်းအစိုးရကိုသွားရှင်းပြနေပါတယ်။ စီအိုင်အေ က ရုရှားပြည်တွင်းမှာ နှစ်ပေါင်းများစွာ မြှုပ်နှံထားတဲ့ အတွင်း cell တွေရှိပါတယ်။ ခုအခါမှာ ဒီသူလျှိုအသိုင်းအဝိုင်းက စတင်ပြီး ရုရှားရဲ့ အင်တာနက်ဆက်သွယ်ရေးစနစ်တွေ ကမောက်ကမ ဖြစ်အောင်စလုပ်လာနေသလို ထောက်ပို့လမ်းကြောင်းတွေ၊ ရထားလမ်းနဲ့ ဂိုဒေါင်တွေကို ဖျက်ဆီးလာကြပါပြီ။
အနောက်နိုင်ငံတွေက စီးပွါးကျနေတာမှန်သော်လည်း ရုရှားရေနံအပေါ်မှီခိုစရာမလိုပဲ ပြန်လည်ရပ်တည်နိုင်တဲ့ အခြေအနေတော့စနေပါပြီ။ ဒါကြောင့် ၂၀၂၃ နှစ်ကုန်ကျရင် စီးပွါးပြန်ကောင်းလာနိုင်မဲ့ အခွင့်အလန်းတွေရှိပါတယ်။ သူတို့ရဲ့ economic resilience ကကောင်းတဲ့အတွက် ၂၀၂၃ အကုန်မှာ နာလန်ပြန်အထ ရုရှားက ပိုပြီးအားကုန်ဖင်ထိုင်လဲတာနဲ့သွားဆုံမှာပါ။ အဲ့ဒီကျမှ ပွဲကြီးပွဲကောင်းပါ။ ဒီတနှစ်ကတော့ မီးကုန်ယမ်းကုန်ဆော်ကျဦးမှာပါ။
မြန်မာအရေးလဲ ဘယ်လိုဖြစ်နိုင်တယ်ဆိုတာ ဒါဆိုမှန်းလို့ရမယ်ထင်ပါတယ်။ ရုရှား အရူးမီးဝိုင်းဖြစ်တာကို ကြည့်ပြီး မီးဆိုတာကူးတတ်တယ်ဆိုတာရယ် စစ်ဆိုတာ လက်နက်တခုတည်းတိုက်တာထက် ဘက်စုံတိုက်ကြတာပဲဆိုတာ ပိုသဘောပေါက်လာပါတယ်။ မော်စကိုကို တက်သိမ်းစရာမလိုပဲ မော်စကိုကျနိုင်စရာရှိတဲ့ နည်းလမ်းတွေကိုလည်း မြင်လာမိတယ်။

ကြားကာလ မွန်ပြည်နယ်အစိုးရ ပေါ်ပေါက်ဖို့ MSICC မှ MSFC သို့ ပြောင်းလဲ ဖွဲ့စည်း

ဓါတ်ပုံ- MSICC (Facebook Page)
 
ဖက်ဒရယ်ဂျာနယ် မြန်မာ၊ ဇန်နဝါရီ ၂၅၊ ၂၀၂၃
 
မွန်ပြည်ကြားကာလပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးကော်မတီ(MSICC) ဟာ ကြားကာလ မွန်ပြည်နယ်အစိုးရတစ်ရပ်ပေါ်ပေါက်လာရေးကို ဦးတည်၍ မွန်ပြည်ဖက်ဒရယ်ကောင်စီ(MSFC) အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲ ဖွဲ့စည်းခဲ့တယ်လို့ MSFC ၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ မိသုတဇဝ်က ဖက်ဒရယ်ဂျာနယ် မြန်မာကို ပြောပါတယ်။
 
” NUCC မှာ စုဖွဲ့တဲ့ ပုံစံအတိုင်း မွန်ပြည်နယ်မှာလည်းစုဖွဲ့ဖို့ ကြိုးစားကြတာပေါ့လေ MSICC သည် ဒီလိုမျိုး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုမျိုးတွေ လိုအပ်သောပူးပေါင်း ပြုလုပ်ပြီးမှ MSICC က နှစ်နှစ်တာ နိုင်ငံရေးဆွေးနွေးမှုတွေ ပြုလုပ်ပြီး MSFC ဖက်ဒရယ်ယူနစ်ကို တိုးချဲ့ ဖွဲ့စည်းခဲ့ခြင်းဖြစ်ပါတယ်”လို့ သူကပြောပြပါတယ်။
 
MSFC ကို ယခင် MSICC ထဲမှာ ပါဝင်ပြီးသား အစုအဖွဲ့တွေ ‌အပြင် ပအိုဝ်တိုင်းရင်းသားများ အစုအဖွဲ့နှင့် အခြားသော တော်လှန်ရေးအစုအဖွဲ့များ ထပ်မံ့ပါဝင်လာပြီး စုစုပေါင်း ၁၁ ဖွဲ့ဖြင့် ပြန်လည် ဖွဲ့စည်းခဲ့ကြောင်း ဆိုပါတယ်။
 
MSFC မှာ ဥပဒေပြုရေး၊ အုပ်ချုပ်ရေး နှင့် တရားစီရင်ရေး ကော်မတီများကို ဖော်ဆောင်သွားပြီး အုပ်ချုပ်ရေးကော်မတီ၏ အောက်တွင် ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေး အခန်း ကဏ္ဍကို ထည့်သွင်းထားကြောင်းသိရပါတယ်။
 
MSFC မှာကြားကာလ မွန်ပြည်အစိုးရဖြစ်ပေါ်လာရေးနှင့် မွန်ပြည်ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီ ဖွဲ့စည်းပုံ ပေါ်ပေါက်လာရေးအတွက် ကြိုးစားဆောင်ရွက်သွားမည် ဖြစ်ကြောင်း သိရပါတယ်။

အပတ်စဉ် လူမျိုးပေါင်းစုံ သတင်းများစုစည်းတင်ပြခြင်း

(No. 7, January 24, 2023)

 

၁။ RCSS/SSA ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ယွက်စစ် နေပြည်တော် ထပ်မံသွားမည်
January 23, 2023

သျှမ်းပြည်ပြန်လည်ထူထောင်ရေးကောင်စီ၊ သျှမ်းပြည် တပ်မတော် RCSS/SSA ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ယွက်စစ် သည် နေပြည်တော်သို့ ခရီးထွက်မည်ဟု သိရသည်။ မကြာမီ ရက်ပိုင်းအတွင်းတွင် နိုင်ငံတော် စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဌ၏ ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးရေး ဖိတ်ခေါ်ချက်အရ အာဏာသိမ်းစစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် နှင့် ငြိမ်းချမ်းရေး ဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းပိုင်းများ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရန် အတွက် RCSS/SSA ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ယွက်စစ် သွားရောက်တွေ့ဆုံမည် ဖြစ်ကြောင်းသိရသည်။ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ယွက်စစ် နှင့်အတူ RCSS ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ များအဖြစ် ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင် ကော်မတီ ဝင်များ ဖြစ်သည့် ဗိုလ်မှူးကြီး ဆောင်းဟန်၊ ဒုတိယ ဗိုလ်မှူးကြီး အုမ်ခေး၊ ဗဟိုဦးဆောင်ကော်မတီဝင်များ ဖြစ်သည့် ဗိုလ်မှူး နန်းမိုးမိုးစော၊ ဗိုလ်မှူးနန်းစံဖောင်း တို့နှင့် အထောက်အကူပြုများ ပါဝင်ကြောင်း သိရသည်။

အဆိုပါ တွေ့ဆုံမှုသည် ၃ ရက်ကြာ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမည် ဖြစ်ပြီး လက်ရှိနိုင်ငံရေး အကျပ်အတည်း၊ ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်ငန်းစဉ်၊ ယုံကြည်မှု တည်ဆောက်ရေးဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများ၊ အခြားအရေးကြီးသည့်ကိစ္စရပ်များ နှင့် Bilateral ဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများကို ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းမည် ဖြစ်ကြောင်း သတင်းရရှိသည်။ ထို့အပြင် လက်ရှိဆွေးနွေးတွေ့ဆုံမှုမှ တဆင့် နိုင်ငံရေး အကျပ်အတည်း ဖြေရှင်းရေး၊ ယုံကြည်မှု တည်ဆောက်မှု မြှင့်တင်ရေး၊ ဖက်ဒရယ် ဒီမိုကရေစီ တည်ဆောက်ရေးတို့အတွက် အထောက်အပံ့ ဖြစ်မည်ဟု RCSS က ယုံကြည်ကြောင်းလည်း ဇန်နဝါရီ (၂၃) ရက်မှ RCSS/SSA ၏ ပြန်ကြားရေးဌာန ဖြစ်သည့် Tai Freedom မီဒီယာမှ ထုတ်ပြန်ကြေညာထားသည်။ ယခုတကြိမ် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုနှင့်ပတ်သက်ပြီး အသေးစိတ်မေးမြန်း သိရှိနိုင်ရန် RCSS ၏ ပြောရေးဆိုခွင့် ရှိသူထံသို့ ဖုန်းဖြင့် အကြိမ်ကြိမ်ဆက်သွယ်သော်လည်း ဖုန်းလက်ခံ ဖြေကြားခြင်း မရှိပေ။ RCSS ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ယွက်စစ် သည် စစ်အာဏာသိမ်းခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင် မှ ချီးမြှင့်သည့် ဝဏ္ဏကျော်ထင် ဘွဲ့ ရရှိထားသူတစ်ဦးဖြစ်သည်။ https://burmese.shannews.org/archives/32679

၂။ ဖားကန့်တွင် စစ်ကောင်စီတပ်ကို ကချင်လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ (KIA) ပူးပေါင်းတပ် တိုက်ခိုက်
January 23, 2023

ဖားကန့်မြို့နယ်၊ ယူမာကျေးရွာရှိ ကုမ္ပဏီတစ်ခုတွင် တပ်စွဲထားသော စစ်ကောင်စီတပ်ကို ယနေ့နံနက် ၅ နာရီခန့်က KIA ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့က သွားရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ အဲဗားကုမ္ပဏီတွင် တပ်စွဲထားသော စစ်ကောင်စီ တပ်ကို ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ် (KIA) နှင့် PDF ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့က သွားရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်ကြောင်း KIA တပ်ဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးက ပြောသည်။ “ယူမာအဲဗားကုမ္ပဏီမှာရှိနေတဲ့ စစ်ကောင်စီတွေ ကိုသွားပြီးပစ်တာပေါ့။ အထိအခိုက်ကိုက ကျွန်တော်တို့ဘက်က အတိကျတော့မထုတ်ပြန်သေးဘူး။ ဒါပေမယ့် အခြေနေကောင်း တယ်လို့ပြောလို့ရတယ်။ သွားပစ်တော့ သူတို့ဘက်ကလည်းပစ် တာပေါ့” ဟုပြောသည်။

အဆိုပါကုမ္ပဏီတွင် တပ်စွဲထားသော အင်အား ၂၀ ခန့်ရှိသည့် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များ တိုက်ခိုက်ခံခဲ့ရခြင်းဖြစ်ပြီး ဒေသခံပြည်သူထိခိုက်မှုရှိ၊ မရှိကို မသိရှိရသေးကြောင်း ဒေသခံအမျိုးသားတစ်ဦးက ပြောသည်။ “ကုမ္ပဏီထဲမှာ သူတို့ (စစ်ကောင်စီ) ရှိနေတာလေ။ ထိတွေ့တိုက်ပွဲလား ဒါမှမဟုတ် PDF တွေနဲ့ KIA တွေက သွားပြီးပစ်တာလား မသိရသေး ဘူး။ လက်နက်ကြီးသံတွေလည်းကြားရတယ်။ ပြည်သူတွေ ထိခိုက်မှုရှိတာက မသိရသေးဘူး” ဟုပြောသည်။ တိုက်ပွဲမှာ နာရီဝက်ခန့် ကြာ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး စစ်ကောင်စီတပ်က လက်နက်ကြီးဖြင့် ရမ်းသမ်းပစ်ခတ်ခဲ့ကြောင်း သူက ဆက်ပြောသည်။ ဖားကန့်မြို့ မှော်ဝမ်း ရပ်ကွက်ရှိ အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးရုံးတွင်လည်း ဇန်နဝါရီလ ၂၁ ရက်နေ့က လက်နက်ကြီး ငါးချက်ထက်မနည်း ပစ်ခတ်ခံခဲ့ရပြီး ရုံးအဆောက်အဦးအချို့ ပျက်စီးခဲ့ပြီး ဝန်ထမ်းအချို့လည်း ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ https://www.facebook.c om/The74Media/photos/a.116371983215665/732393124946878/

၃။ DKBA ထိပ်တန်းခေါင်းဆောင်နေအိမ်ကို စစ်ကောင်စီ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်
January 23, 2023

ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘုရားသုံးဆူမြို့နယ်၊ ပြောင်မထိန်ကျေးရွာအုပ်စု၊ ကြိမ်ချောင်းရွာမှာရှိတဲ့ ဒီမိုကရေစီအကျိုးပြု ကရင့် တပ်မတော် (DKBA) အမှတ် (၂) နည်းဗျူဟာမှူး ဗိုလ်မှူးကြီး စောအေဝမ်းရဲ့ နေအိမ်ကို ဇန်နဝါရီ ၂၁ ရက် မနက် ၁ နာရီ မှာ စစ်ကောင်စီတပ်က တိုက်လေယာဉ် သုံးစီးနဲ့ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။ အဲဒီ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ဗိုလ်မှူးကြီး စောအေဝမ်း နေအိမ်အပါအဝင် ဧည့်ရိပ်သာ၊ အလုပ်သမားတန်းလျား နှစ်ဆောင်နဲ့ ကလိုထူးဖောအထက်တန်း ကျောင်းတို့ ထိခိုက်ပျက်စီးခဲ့ပြီး DKBA တပ်သား တစ်ဦးလည်း ထိခိုက် ဒဏ်ရာရခဲ့တယ် လို့ ဆိုပါတယ်။ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံ ရစဉ်က ဗိုလ်မှူးကြီး စောအေဝမ်း နဲ့ မိသားစုဝင်တွေဟာ နေအိမ်မှာမရှိ တာကြောင့် ထိခိုက်မှုမရှိခဲ့ဘူးလို့လည်း ပြောပါတယ်။ ဒီမိုကရေစီအကျိုးပြုကရင့်တပ်မတော် (DKBA) ရဲ့ ထိပ်တန်း ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးရဲ့ နေအိမ်ကို တိုက်ခိုက်မှုနဲ့ပတ်သက်လို့ စစ်ကောင်စီ နဲ့ တိုက်ရိုက်ပြောနိုင်ဖို့ ပြင်ဆင်ထားတယ်လို့ DKBA စစ်ရေးချုပ် ဗိုလ်မှူးကြီး စောစိန်ဝင်း ကပြောပါတယ်။ “တစ်ဖက်သတ် ဖောက်ဖျက်တယ်လို့လည်း မပြောချင် ဘူး။ ဒါမျိုးက ယုံကြည်မှု တည်ဆောက်ရတယ်။ သတင်းအမှားပေးတဲ့ အခင်းအကျင်းမျိုးမှာ တစ်ခုခုက စုဖွဲ့မိလို့ သူတို့ဘက်က လုပ်တာလည်းဖြစ်မယ်။ လောလောဆယ်က ကျနော်တို့က ဘယ်သူ့ အပြစ်ပါလို့ မစွပ်စွဲချင်ဘူး။ အဓိကကတော့ ကျနော်တို့ စစ်ကောင်စီလူကြီးတွေနဲ့ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပြီးမှပဲ သူတို့ဘာပြောမလဲ ဆိုတာကို နားထောင်မယ်” ဒီမိုကရေစီအကျိုးပြုကရင့်တပ်မတော် (DKBA) ဟာ ဦးသိန်းစိန်အစိုးရလက်ထက်မှာ တစ်နိုင်ငံလုံး အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူစာချုပ် (NCA) မှာ လက်မှတ်ရေးထိုးထားတဲ့ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ ဖြစ်ပါတယ်။

အခုတိုက်ခိုက်မှုဟာ စစ်ကောင်စီနဲ့ ဒီမိုကရေစီအကျိုးပြုကရင့်တပ်မတော် (DKBA) တို့အကြား ငြိမ်းချမ်းရေး တစ်ဖက် သတ် ချိုးဖောက်မှုဖြစ်တယ်လို့လည်း လေ့လာသူတွေက ထောက်ပြကြပါတယ်။ ဇန်နဝါရီ ၂၁ ရက်နေ့က လေကြောင်းတိုက်ခိုက် မှုဟာ ၁၅ မိနစ်နီးပါး ကြာမြင့်ခဲ့ပြီး ပေါင်တစ်ထောင်ပြင်းအားရှိတဲ့ ဗုံးသီးတွေအပြင် တိုက်လေယာဉ်ပေါ်ကနေ ပွိုင့်ဖိုက် စက်လက်နက်တွေနဲ့ပါ ပစ်ခတ်ခဲ့တာလို့ အမည်မဖော်လိုသူ DKBA နဲ့ နီးစပ်တဲ့ မျက်မြင် ကြုံခဲ့ရသူတစ်ဦးက ပြောပါတယ်။ “မြင်ရ တာ မီးအလောင်းရောင်လောက်ပဲ မြင်ရတာ၊ လေယာဉ်ကို မမြင်ရဘူး။ လေယာဉ်အသံတောင် မကြားရဘူး။ ဗုံးသီးစတွေ့တာက နှစ်လုံး၊ ကျင်းတွေက သုံးခုလောက် တွေ့တယ်။ အဆောက်အဦအနေနဲ့ဆိုရင် သူ့ရဲ့ အိမ်ဘေး ပေတစ်ရာ အကွာလောက်မှာရှိတဲ့ ဧည့်ရိပ်သာနှစ်ဆောင် ပြိုကျ ပျက်စီးသွားတယ်။ အိမ်ကို တိုက်ရိုက် ဗုံးထိတာတော့ မဟုတ်ဘူး။ အစမှန်တာတောင် လှေကား လက်တန်းတွေ ထက်ပိုင်းပြတ်သွားတယ်။ အိမ်ထဲက ပရိဘောဂပစ္စည်းတွေ အကုန်ရစရာမရှိအောင် ပျက်စီးတယ်။ အလုပ်သမား တန်းလျားကတော့ လုံးဝမီးလောင်သွားတယ်။ လူထိခိုက် မိတာက ရဲဘော်တစ်ဦး ထိခိုက်တယ်၊ အသက်အန္တရာယ် စိုးရိမ်စရာ မရှိပါဘူး” အဲဒီတိုက်ခိုက်ရေး လေယာဉ်တွေဟာ နေပြည်တော်နဲ့ ပုသိမ်က ထွက်ခွာလာတဲ့ တရုတ်ထုတ် Su-30 အမျိုးအစား ဖြစ်တယ်လို့ သူက ပြောပါတယ်။ ကော်သူးလေတပ်မတော် (KTLA) လက်အောက်ခံ ဆင်ဖြူစစ်ကြောင်း ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဗိုလ်မှူးကြီး စောစလုံး ကတော့ DKBA ဟာ စစ်ဆင်ရေးအချို့မှာ ပါဝင်နေ တဲ့အတွက် စစ်ကောင်စီက အခုလိုတိုက်ခိုက်တာ ဖြစ်နိုင်တယ်လို့ ပြောပါတယ်။ DKBA စစ်ရေးချုပ် ဗိုလ်မှူးကြီး စောစိန်ဝင်း ကတော့ DKBA အနေနဲ့ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့အစည်း တွေကို ကူညီတာမရှိဘဲ ကြားနေအဖြစ်သာ ရပ်တည်တယ်လို့ ပြောပါတယ်။ DKBA အပေါ် စစ်ကောင်စီက အထင်အမြင် မှား အောင် (DKBA) ခွဲထွက် အဖွဲ့တချို့က လုပ်ဆောင်တာ ဖြစ်နိုင်တယ်လို့လည်း ပြောပါတယ်။ https://www.rfa.org/burmese/ program_2/airst rike-on-house-of-dkba-colonel-01232023053019.html

၄။ မင်းတပ်မြို့ စစ်ဘေးဒုက္ခသည် ကူညီရေး ပစ္စည်းထားတဲ့နေရာ ဗုံးကြဲခံရ
January 23, 2023

ချင်းပြည်နယ်၊ မင်းတပ်မြို့နယ်၊ ပလိပ်ထွီရွာမှာရှိတဲ့ စစ်ဘေးဒုက္ခသည် ထောက်ပံ့ကူညီရေး ပစ္စည်းတွေထားတဲ့ အိမ်ကို ဇန်နဝါရီလ ၂၃ ရက် မနက် ၁၀ နာရီခွဲခန့်မှာ စစ်ကောင်စီ တပ်က လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်တာကြောင့် နှစ်ဦးဒဏ်ရာ ခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။ အဲဒီအိမ်ဟာ မင်းတပ်မြို့နယ်၊ ဒေသခံအရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်း တစ်ခုက စစ်ဘေး ဒုက္ခသည်တွေကို ပေးမယ့် ပစ္စည်းအစုံထားတဲ့ နေရာဖြစ်တယ်လို့ လုံခြုံရေးအရ အမည်မဖော်လိုတဲ့ ဒေသခံတစ်ဦးက ပြောပါ တယ်။ “ DPs တွေဖြန့်ဖို့ ပစ္စည်းတွေဆို အဲဒီမှာပဲလှောင်တာပေါ့။ ငှားထားတဲ့အိမ်ပါ။ အဲဒီကို ပစ်တာ။ ငါးလုံးကြဲတာ လေးလုံးက အဲဒီအိမ်နားကိုကျတယ်။ နောက်တစ်လုံးကတော့ လူနေအိမ်တစ်လုံးပေါ်ကြတာ” အမျိုးသားနှစ်ဦး ဒဏ်ရာရခဲ့ပြီး အခြားထိခိုက် ပျက်စီးမှုတွေကိုတော့ အသေးစိတ် အတည်ပြုလို့ မရသေးဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။ စစ်ကောင်စီတပ်ဟာ လေကြောင်းကနေ တိုက်ခိုက် ခဲ့တဲ့အပြင် လက်နက်ကြီးတွေနဲ့ပါ သုံးကြိမ် လှမ်းပစ်ခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။

ပလိပ်ထွီရွာနဲ့ ငါးမိုင်အကွာမှာရှိတဲ့ စွန်တောင်ရွာနားကိုလည်း ဇန်နဝါရီလ ၂၁ ရက်နေ့၊ ည ၁၂ နာရီဝန်းကျင်က လေ ကြောင်းနဲ့ ပစ်ခတ်ခဲ့တာကြောင့် ဒေသခံနှစ်ဦး ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံတစ်ဦးက ပြောပါတယ်။ အဲဒီနှစ်ရွာစလုံးမှာ စစ်ဘေး ဒုက္ခသည်တွေ အများဆုံးနေထိုင်ပြီး အခုလိုလေကြောင်းနဲ့ အပစ်ခံရတာကြောင့် လူဦးရေနှစ်ထောင်နီးပါး အခြားဘေးလွတ်ရာ ကို ထပ်မံထွက်ပြေးနေရတယ်လို့ ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။ လက်ရှိအချိန်ထိ မင်းတပ် တစ်မြို့နယ် လုံးကို စစ်ကောင်စီတပ် ဘက်က တယ်လီဖုန်းလိုင်းရော အင်တာနက် လိုင်းတွေပါ ဖြတ်တောက်ထားတယ်လို့လည်း ဒေသခံတွေက ဆိုပါတယ်။ https:// www.rfa.org/burm ese/news/mindat-airstrike-01232023044905.html

၅။ လားရှိုး လောင်းကစားဝိုင်း ဗုံးပေါက်ကွဲ လူ ၂ ဦး သေဆုံးဦး၊ ၅ ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရ
January 23, 2023

သျှမ်းပြည် လားရှိုးမြို့ လောင်းကစားဝိုင်းရုံတစ်ခုတွင် ဗုံးတစ်လုံးပေါက်ကွဲပြီး လူ ၅ ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာ ရရှိပြီး ၂ ဦး သေဆုံးကြောင်း သိရှိရသည်။ ပြီးခဲ့သည့် ဇန်နဝါရီ ၂၁ ရက် ညနေ ၉ နာရီတွင် လားရှိုးမြို့ ရပ်ကွက် ၅ အတွင်းရှိ လောင်းကစား ဝိုင်းရုံတစ်ခုကို အမည်မသိ လူတစ်ဦးက ဗုံးတစ်လုံးလာရောက်ပစ်ပေါက်ရာ ပေါက်ကွဲပြီး အမျိုးသမီး ၃ ဦးနှင့် အမျိုးသား ၂ ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာ ရရှိသလို လူငယ်အရွယ် ၂ ဦး သေဆုံးကြောင်း လားရှိုးဒေသခံ အမျိုးသားတစ်ဦးက ပြောသည်။ “ လောင်းကစားရုံ ထဲကို လူတစ်ဦးက ဗုံးလာပစ်ပေါက်တာဗျာ။ ပစ်တဲ့သူကလည်း ဘယ်သူဆိုမှန်းလည်း သေချာမသိဘူး။ လောင်းကစားရုံထဲက လောင်းကစားလုပ်တဲ့သူ အမျိုးသမီး ၃ ယောက်နဲ့ အမျိုးသား ၂ ယောက် ထိခိုက် ဒဏ်ရာ ရသွားတယ်။ လူငယ် ၂ ယောက်တော့ ဆုံးသွားတယ် “ ဟု ၎င်းကပြောသည်။ အဆိုပါ ဗုံးပေါက်ကွဲမှု နှင့် ပတ်သက်ပြီး လောင်းကစားရုံ၏ ခေါင်မိုး၊ ဖဲဝိုင်း နှင့် ကုန်းကင်း များ ပျက်စီးသွားကြောင်း သိရသည်။

ထို့အပြင် စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း လားရှိုးမြို့ ရပ်ကွက် ၅ အတွင်းရှိ လောင်းကစားရုံသည် ဦးမောင်ကြီး ဆိုသူက ဦးဆောင်ကာ ဖွင့်လှစ်လာသည်မှာ ၁ နှစ်ခန့်ကြာပြီ ဖြစ်ကြောင်းလည်း သိရသည်။ “ စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ပိုင်း ဦးမောင်ကြီးဆိုသူက ဦးဆောင်ပြီး လောင်းကစားကို ဖွင့်လာတာဗျ။ ဦးမောင်ကြီးကတော့ လားရှိုးမှာ ဗိုလ်ကျတယ်။ ဟတ်ကာကျေးရွာက လောင်းကစားဝိုင်းဆိုလည်း ဦးမောင်ကြီးက ဦးဆောင်ပြီး လုပ်တာ။ အဲ့ကတော့ ဖွင့်ထားတာ ၄ လကျော်ပြီ၊ နေ့တိုင်းလိုလို လူစည်နေတယ် “ ဟု ၎င်းက ပြောသည်။ စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းပြီးနောက် တရားဥပဒေ စိုးမိုးမှု ပျက်ပြားလာ နေသလို လောင်းကစားဝိုင်း ပိုများလာပြီး လုယက်၊ သူခိုး၊ ဓားပြများလည်း ပေါများလာသောကြောင့် ဒေသခံပြည်သူများသည် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ နှင့် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ လုံခြုံမှုသည် တစ်နေ့တခြား ပိုမိုကြီးထွားလာကြောင်း သိရသည်။ https://burmese.shann ews.org/archives/32690

၆။ ကမမောင်းနယ်ရှိ ပညာရေးဝန်ထမ်းများနှင့် ကျောင်းသားများအား အတင်းအကြပ်ဖိအားပေး ကျောင်း တက်ခိုင်းနေ
January 24, 2023

ကရင်ပြည်နယ်၊ ဖာပွန်ခရိုင်၊ ကမမောင်းမြို့နယ်ခွဲတွင် ကျောင်းသွားမတက်ကြသော ပညာရေးဝန်ထမ်းများနှင့် ကျောင်း သားများအား ကျောင်းသွားရန် စစ်ကောင်စီကအတင်းအကြပ်ဖိအားပေးမှုများလုပ်ဆောင်နေသည်ဟု ဒေသခံများက ပြောသည်။ ကရင်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (KNLA) တပ်မဟာ(၅)က ၎င်းတို့ထိန်းချုပ်မှုနယ်မြေအတွင်း စစ်ကောင်စီ၏ ဌာန ဆိုင်ရာဝန်ထမ်းများ စစ်ကောင်စီနှင့် မပူးပေါင်းကြဘဲ ရာထူးမှအမြန်ဆုံးနုတ်ထွက်၊ ထွက်ခွာပေးရန် ထုတ်ပြန်ထားပြီးနောက် ပိုင်း ပညာရေးဝန်ထမ်းများ၊ ကျောင်းသားများက ကျောင်းမသွားကြတော့သဖြင့် ကျောင်းပြန်တက်ရန် စစ်ကောင်စီမှ ယခုလို ဖိအားပေးလုပ်ဆောင်နေခြင်းဖြစ်ကြောင်း ဒေသခံတစ်ဦးက ပြောသည်။ ၎င်းက“ဝန်ထမ်းတွေက ကျောင်းမတက်ဘဲ ပုန်းရှောင် ကြတော့ စစ်တပ်က အိမ်တိုင်ရာရောက်လာပြီး အတင်းအကြပ်ကျောင်းပြန်သွားခိုင်းတယ်။ အဲ့ဒါကို လက်မ ခံနိုင်တဲ့သူတချို့က လွတ်ကင်းတဲ့နေရာကို ပြေးကြတယ်။ ကျောင်းသားမိဘတွေက ကလေးတွေကိုကျောင်းထားဖို့ အခြေအနေ မရှိတော့ ကလေး တွေအိမ် လိုက်ပြီးတော့လည်း စည်းရုံးတယ်၊ ကျောင်းပြန်တက်ဖို့ တွန်းအားပေးကြတယ်။ အခု လက်ရှိကတော့ ဆယ်တန်း တွေဖြေဖို့ ကျောင်းမဖွင့်မနေရဆိုပြီး တွန်းအားပေးနေကြတယ်။” ဟု ပြောသည်။

စစ်ကောင်စီ၏ ထိုကဲ့သို့လုပ်ဆောင်မှုများကြောင့် အချို့သောပညာရေးဝန်ထမ်းများနှင့် ကျောင်းသားကျောင်းသူ များမှာ ကျောင်းပြန်တက်နေကြပြီဖြစ်ကြောင်း၊ စာသင်ကျောင်းများတွင် စစ်ကောင်စီက လုံခြုံရေးယူထားကာ ကျောင်းပြန်မသွားကြ သော ပညာရေးဝန်ထမ်းတစ်ချို့မှာ လွတ်ကင်းရာသို့ ထွက်ပြေးနေကြရကြောင်း ဒေသခံကျောင်းဆရာမတစ်ဦးက ပြောသည်။ “ကျမက ကြေညာချက်အတိုင်း ၁ ရက်နေ့ကနေ ၁၀ ရက်နေ့အထိ ကျောင်းသွားခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းက တည်းက ပြန်မသွားတော့ တာ။ ရွေးကောက်ပွဲနဲ့ဆယ်တန်းစောင့်ဖို့အတွက် ဖိအားပေးလာမှာကို ကြောက်တယ်လေ။ အဲဒီတော့ ကြောက်လို့ပြေးရင်း ပြေးရင်းနဲ့ ပိုဝေးတဲ့ဆီရောက်လာတာပဲ။ ကျောင်းအုပ်ကြီးကတော့ ဆက်သွယ်တယ်။ သူတို့ လုံခြုံရေးယူပေးတယ်ဆိုတာက လည်း သေနတ်ကြီးတွေထောင်ပြီး ဖုန်းပဲပွတ်နေကြတာပါ။ တချို့ဆရာ၊ ဆရာမတွေတော့ သွားတက်ကြတယ်။”ဟု ပြောသည်။ (KNLA) တပ်မဟာ ၅ က ၎င်းတို့၏ထိန်းချုပ်နယ်မြေများဖြစ်သော ဖာပွန်မြို့၊ ကမမောင်းမြို့နယ်ခွဲနှင့် ဆက်စပ်သည့် ရပ်ကွက် များ၊ ကျေးရွာများမှ ဒေသခံပြည်သူများ၊ ဝန်ထမ်းများ၊ အခြားအရပ်ဒေသမှလာသည့်ဝန်ထမ်းများ၊ မြို့နယ်နှင့်ရပ်ကွက် အလိုက် အုပ်ချုပ်ရေးမှူးများ၊ ဌာနဆိုင်ရာဝန်ထမ်းများအား စစ်ကောင်စီ၏ အုပ်ချုပ်ရေး ယန္တရားတွင် ပူးပေါင်းခြင်းမပြုရန်၊ အလုပ် တာဝန်များမှ နုတ်ထွက်စွန့်ခွာရန် ဇန်နဝါရီလ(၁)ရက်နေ့ရက်စွဲဖြင့် နောက်ဆုံးအကြိမ် သတိပေးထုတ်ပြန်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ https://kicnews.org/2023/01/%e1%8 %80%e1%80%99%e1%80%99%e1% 0%b1%e1%80%ac%e1%80%84%e1

၇။ ရခိုင်ရှိ မြို့နယ်များကို စစ်ကောင်စီမှ ဆေးဝါးဖြန့်ချီခွင့် ပိတ်ပင်ထားဆဲ
January 23, 2023

စစ်ကောင်စီနှင့် ရက္ခိုင့်တပ်တော် AA တို့ တကျော့ ပြန်တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားချိန်ကတည်းက စစ်ကောင်စီမှ ရခိုင်မြို့နယ် များကို ဆေးဝါးဖြန့်ချီခွင့် ပိတ်ပင်ထားခဲ့ပြီး လက်ရှိအထိ ပြန်လည်ခွင့်ပြုပေးခြင်း မရှိသေးကြောင်း ဆေးဝါးဖြန့်ချီသည့် ကုမ္ပဏီ များက ပြောသည်။ ယင်းကဲသို့ ဆေးဝါးတင်သွင်းခွင့်များအား ရခိုင်ပြည် စစ်ကောင်စီ၏ လုံခြုံရေးနှင့် နယ်စပ်ရေးဝန်ကြီး ခွင့်ပြု ချက်ပါမှသာ တင်သွင်းရပြီး ပြည်နယ်အတွင်းက မြို့နယ်များကိုလည်း ဖြန့်ချီရောင်းချခွင့် မပြုသေးဟု ဆေးဝါးကုမ္မဏီ လုပ်ကိုင် သူတစ်ဦးကပြောသည်။ “ပြည်တွင်းကို ဆေးဝါးတင်သွင်းခွင့်တွေက အရင်ကလိုပါပဲ နယ်လုံဆီက ခွင့်ပြုချက်လက်မှတ်ရမှပဲတင် သွင်းရပါတယ်။ နယ်လုံဆီက ခွင့်ပြုချက်ရဖို့တော့ အချိန်နည်းနည်းတော့ ကြန့်ကြာပါတယ်။ အဲ့ဒါကြောင့် ဆေးဝါးတွေရှိသေးရင် လည်း ကြိုပြီးခွင့်ပြုချက်တောင်းရတာပေါ့။ ပြည်နယ်အတွင်းမှာလည်း မြို့နယ်တွေကို ဖြန့်ချီလို့ရပြီလို့တော့ တရားဝင်မပြောဆို သေးဘူး”ဟု ပြောသည်။ ဆေးဝါးဖြန့်ချီရေးကို အဓိကလုပ်ကိုင်သည့် ကုမ္ပဏီများအနေဖြင့်လည်း ယင်းကဲ့သို့ ဖြန့်ချီခွင့်ပိတ်ပင်ခံ ထားရသည့်အတွက် နစ်နာမှုရှိသလို ဆေးဝါးမှီခိုအသုံးပြုနေကြသူများအနေဖြင့်လည်း အခက်အခဲများရှိသည်ဟု ဆိုသည်။ စစ်ကောင်စီတပ်များနှင့် AA တို့ နှစ်ဖက်တိုက်ပွဲများ ပြင်းထန်ခဲ့သည့် ၂၀၂၂ခုနှစ် စက်တင်ဘာလခန့်ကတည်းက စစ်ဆေးရေး ဂိတ်များတွင် ဆေးဝါးတင်သွင်းခြင်းနှင့် သယ်ယူခွင့်များကို တင်းတင်းကြပ်ကြပ်စစ်ဆေးကာ ကန့်သတ်ထားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

လက်ရှိတွင် တည်ငြိမ်နေသည့်ကာလအတွင်း စစ်ဆေးမှုများ အနည်းငယ်လျော့ပေါ့မှုက လွဲ၍ ဆေးဝါးဖြန့်ချီခွင့်နှင့် တင်သွင်ခြင်းများကို ပိတ်ပင်ထားဆဲဖြစ်ပြီး ယခင်အတိုင်း သယ်ယူခွင့်ရဖို့ မျော်လင့်နေကြောင်း စစ်တွေမှ တခြားမြို့နယ်များကို ဆေးဝါးဖြန့်ချိနေသူတစ်ဦးကပြောသည်။ “လုံးဝဖြန့်ချီလို့ရပြီလို့ တရားဝက်ပြောဆိုလာတာတော့မရှိသေးပါဘူး။ ဒါပေမယ့် တိုက်ပွဲတွေ ငြိမ်သတ်နေတော့ စစ်ဆေးရေးဂိတ်တွေမှာ အရင်ကလောက် တင်းတင်းကြပ်ကြပ်မစစ်ဆေးတော့လို့ နားလည်မှုနဲ့ အနည်းအကျဉ်းတော့ ဖြန့်ချီနေတာတွေရှိနေပါပြီ။ အရင်လိုတော့ တင်သွင်းခွင့်ဖို့မျော်လင့်ပါတယ်”ဟုဆိုသည်။ စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း မကြာမီက ဆေးဝါးအပါအဝင်ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းသုံးပစ္စည်းများကို ရခိုင်ပြည်သို့တင်သွင်းခွင့် ကို နယ်လုံခွင့်ပြုချက်ရရှိမှသာ တင်သွင်းခွင့်ပြုခဲ့ပြီး ပြီးခဲ့သည့် ၂၀၂၂ခုနှစ် စက်တင်ဘာလခန့် နှစ်ဖက်တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားချိန်က မြို့နယ်အနှံ့ဆေးဝါးဖြန့်ချီခွင့်ကို စစ်တပ်က ကန့်သတ်ထားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ဆေးဝါးဖြန့်ချီများကို ကန့်သတ်ထားခဲ့သည့်အတွက် ဆေးဝါးလိုအပ်မှုများ အခက်အခဲများစွာရှိခဲ့ကာ ဆေးရုံ၊ ဆေးခန်းများတွင်လည်း ဆေးဝါးပြတ်တောက်မှု ရှိခဲ့သလို ဆေးဝါး ဈေးနှုန်းများလည်း အဆအတန် မြင့်တက်ခဲ့သည်။ https://www.facebook. com/westernnewsagency/photos/a.119286 173211229/698578631948644/

၈။ ထားဝယ်-ထီးခီးလမ်းကို စစ်ကောင်စီနဲ့တော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေနှစ်ဖက်စလုံးက သွားလာခွင့်ပိတ်
January 23, 2023

ထားဝယ်မြို့ကနေ ထိုင်းနိုင်ငံနယ်စပ်ကို ဆက်သွယ်ထားတဲ့လမ်းဖြစ်တဲ့ ထားဝယ်-ထီးခီးလမ်းမကို စစ်ကောင်စီနဲ့ တော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေနှစ်ဖက်စလုံးက သွားလာခွင့်ပိတ်လိုက်ပါတယ်။ စစ်ကောင်စီတပ်ဘက်က ဒီနေ့ကစ ပိတ်လိုက်တာ ဖြစ်ပြီး ဘာကြောင့်ပိတ်တယ်ဆိုတာကိုတော့မသိရဘူးလို့ဒေသခံတွေကပြောပါတယ်။ “ပကာရီကစစ်သားတွေက ကားသမား တွေကို မနေ့က ပြောလိုက်တယ်။ မနက်ဖြန်ကစပြီးလမ်းပိတ်လိုက်ပြီလို့ပြောလိုက်တာ” လို့ ဒေသခံ ယာဥ်မောင်းတစ်ဦးကပြော ပါတယ်။ ဒီနေ့မနက်ကစပြီး ပကာရီဂိတ်ကိုဖြတ်သန်းသွားလာခွင့်မပေးတော့တဲ့အပြင် ကျောက်မဲတောင်ရဲစခန်းအရှေ့မှာလည်း ဖြတ်သန်းသွားလာခွင့်မပေးတော့လို့ ဒေသခံတွေ အနီးအနား သွားလာဖို့အတွက်တောင်မှ အခက်အခဲရှိနေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

တော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေဖြစ်တဲ့ ကော်သူးလေတပ်မတော် (KTLA) နဲ့ နွေဦးပြောက်ကျားတပ်ဖွဲ့တို့ကလည်း ထားဝယ်-ထီးခီးလမ်းကို ဖြတ်သန်းခွင့်ပိတ်ထားမယ်လို့ ဇန်နဝါရီလ ၂၁ ရက်က အရေးပေါ်အသိပေးချက်ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ ထားဝယ်-ထီးခီးလမ်းဘက်ကို စစ်ကောင်စီဘက်က စစ်ကြောင်းထိုးဖို့ပြင်နေတယ်လို့သတင်းတွေထွက်နေချိန်မှာ အခုလိုမျိုး နှစ်ဖက်စလုံးက လမ်းအသုံးပြုခွင့်ပိတ်လိုက်တာပါ။ စစ်တပ်ကအာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ထားဝယ်-ထီးခီးလမ်းတစ်လျှောက် မှာ စစ်ကောင်စီတပ်တွေနဲ့ တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေအကြား မကြာခဏတိုက်ပွဲတွေဖြစ်ပွားလေ့ရှိပါတယ်။ https://www.face book.com/photo/?fbid=22273 603477430&set=a.196212682796489

၉။ ဌာနချုပ်ပေါ် တိုက်လေယာဉ်ပျံသန်းမှု ရန်စစော်ကားသည့် လုပ်ရပ်ဖြစ်ဟု SSPP/SSA တုံ့ပြန်
January 24, 2023

အာဏာသိမ်း စစ်ကောင်စီတပ်၏ YAK-130 အမျိုးအစား ဂျက်တိုက်လေယာဉ်သည် ရှမ်းပြည်တိုးတက်ရေးပါတီ၊ ရှမ်းပြည်တပ်မတော် (SSPP/ SSA) ဌာနချုပ်ပေါ်သို့ ယနေ့ (ဇန်နဝါရီ ၂၄ ရက်) နံနက် ၁၁ နာရီ ၅၀ ဝန်းကျင်တွင် အနိမ့်ပျံသန်းမှု ပြုလုပ်ခြင်းသည် ရန်စစော်ကားသည့်လုပ်ရပ် ဖြစ်ကြောင်း SSPP/SSA က သတင်းထုတ်ပြန်သည်။ ယခုလို အကြောင်းကြားခြင်း မရှိဘဲ အနိမ့်ပျံသန်းမှု ပြုလုပ်ခြင်းသည် SSPP/SSA အပေါ်ရန်စ စော်ကားသည့်လုပ်ရပ်သာ ဖြစ်သည်ဟု ယူဆနိုင်သည့်အတွက် နောက်တကြိမ် ယခုကဲ့သို့ အကြောင်းကြားခြင်း မရှိဘဲ ဝမ်ဟိုင်းမြို့ပေါ်သို့ လေယာဉ်ပျံသန်းခြင်းများ၊ လေ့ကျင့်ခြင်များ ထပ်မံ ပြုလုပ်ပါက တပ်မတော် တာဝန်သာ ဖြစ်ကြောင်း SSPP/ SSA က သတိပေးထားသည်။

အဆိုပါ တိုက်လေယာဉ် ပျံသန်းမှုနှင့် ပတ်သက်ပြီး SSPP/SSA ဗဟိုလူကြီးများက သိရှိလိုကြောင်း၊ ရှမ်းပြည်တိုးတက် ရေးပါတီ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဒုဗိုလ်မှူးကြီး စိုင်းဆုက တပ်မတော် ငြိမ်းချမ်းရေးညှိနှိုင်းရေးကော်မတီ အတွင်းရေးမှူး (၂) ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီး မင်းနောင်ထံ ဆက်သွယ်မေးမြန်းခဲ့ရာ ဖြစ်စဉ် ဖြစ်နေသည့်အချိန်တွင် ရှမ်းပြည် ပြန်လည်ထူထောင်ရေးကောင်စီ (RCSS) ဥက္ကဋ္ဌ စဝ်ယွတ်ဆစ်တို့နှင့် ဆွေးနွေးပွဲ လုပ်ဆောင်နေသည့်အတွက် ၎င်းကိုယ်တိုင် မသိရသေးကြောင်း၊ သိရှိရပါက အကြောင်းပြန်ပေးမည်ဟု ဖြေကြားခဲ့ကြောင်း SSPP ၏ ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။ https://www.facebook.com/t heirrawaddyburmese/photo s/pcb.6422593217784776/6422592597784838

၁၀။ မယ်စလောင်းတောင် စခန်းသိမ်းပိုက်ခံရပြီး စစ်ကောင်စီမှ စစ်ကြောင်းထိုးဖို့ ပြင်နေ
January 24, 2023

ကရင်နီပြည် ဘောလခဲမြို့နယ် နန်းဖဲကျေးရွာအနီး မယ်စလောင်းတောင် စခန်းကို ဇန်နဝါရီလ ၂၀ ရက်နေ့မှာ ကရင်နီ ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့မှ သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် စစ်ကောင်စီဘက်က အင်အား ၂၀၀ နီးပါးနဲ့ စစ်ကြောင်းထိုးဖို့ပြင်ဆင်နေတယ်လို့ KNDF တပ်ရင်း ၁၆ တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးကပြောပါတယ်။ “ လောလောဆယ်အဲ့ဖက်မှာက စစ်ကြောင်းတွေ စခန်းသိမ်းပြီးတော့ အဲ့ဒီစခန်း ကို ပြန်ရဖို့ လုပ်နေမယ်ထင်တယ်။ စစ်ကြောင်းကြီးနဲ့လာတယ်။ မနေ့ကတောင်မှ ရွာထဲထိဆင်းလာတယ်ပြောတယ်။ ထိတွေ့မှု ဖြစ်သေးတယ်။ ပစ်ခတ်မှုဖြစ်တယ်။ အခုတော့ အဲ့ဒီစခန်းရဲ့ပတ်ဝန်းကျင်နားမှာ နှစ်နေရာ၊ သုံးနေရာ သူတို့ (စစ်ကောင်စီတပ်) ရှိတယ်လို့ ပြောပြလာတယ်။ စစ်ရေးအခြေအနေကတော့ ဒီအခြေအနေမှာတော့ တင်းမာနေတာပေါ့ တင်းမာနေတယ်ဆိုတာ ထက် အခြေအနေမကောင်းဘူးပေါ့။”လို့ KNDF တပ်ရင်း ၁၆ ရဲ့ တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက ပြောပါတယ်။ စခန်းသိမ်းတိုက်ပွဲအပြီး နောက်ရက်မှာ ကင်းထောက်ရဟတ်ယာဉ်တစ်စီး တစ်နေကုန် ပျံသန်းနေပြီး ဘောလခဲအခြေစိုက်တပ်ကနေ လက်နက်ကြီး အဆက်မပြတ် ပစ်ခတ်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ လက်နက်ကြီးပစ်ခတ်မှုကြောင့် ထိခိုက်ပျက်စီးမှုမရှိပေမယ့် ဒေသခံအများစုက တော့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေကြရတယ်လို့ သိရပါတယ်။

“ တိုက်ပွဲမဖြစ်ခင် ကြိုရှောင်ထားတာတော့ လုံခြုံရေးအတွက် ပိုစိတ်ချရတယ်ပေါ့။ မယ်စလောင်းတောင်တိုက်ပွဲအပြီး နောက်ရက် လက်နက်ကြီးပစ်တယ်။ စခန်းသိမ်းခံထားရတော့ တိုက်ပွဲဆက်ဖြစ်မှာကိုတော့ စိုးရိမ်မိတယ်။ အစိုးရိမ်ဆုံးကတော့ လေကြောင်းကနေ ပစ်မှာကို ကြောက်ရတယ်။” လို့ နန်းဖဲ ဒေသခံတစ်ဦးက ပြောပါတယ်။ မယ်စလောင်းတောင် စခန်းကို ဇန်နဝါရီလ ၂၀ ရက်နေ့ မှာ ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့ တွေက ဖျက်ဆီးခဲ့ပြီး တိုက်ခိုက်မှုအပြီး (၆၀)မမ စိန်ပြောင်း (၂)လက် ၊ RPG (၁)လက် ၊ MA-1 (၁)လက် ၊ MA -2 (၁)လက် ၊ MA-3 (၁)လက် ၊ MA-4 79တွဲ (၁)လက် ၊ 9mm (၁)လက် ၊ ငါးကြင်းမြီး (၁)လက် ၊ စနှိုက်ပါ (၁)လက် ၊ မိုင်းနဲ့ ခဲယမ်းကျည်ဆံတွေအပြင် အခြားအသုံးအဆောင် ပစ္စည်းတွေကိုလည်း သိမ်းဆည်းနိုင်ခဲ့တယ်လို့ ဇန်နဝါရီလ ၂၁ ရက်နေ့မှာ KNDF က ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။ https://www.kantarawaddytimes.org/%e1%80%99%e1%80 %9a%e1%

၁၁။ လွိုင်ကော်မြို့ ဖာ့တီမာမယ်တော်ဂူအနီးမှာ သုံးရက်ဆက် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ထိခိုက်ကျဆုံးမှုရှိ
January 23, 2023

ကရင်နီပြည် လွိုင်ကော်မြို့ ဖာ့တီမာ မယ်တော်ဂူမှာ စစ်ကြောင်းထိုးလာတဲ့ စစ်ကောင်စီနဲ့ ဒေသခံပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့တို့ ပြီးခဲ့တဲ့ ဇန်နဝါရီလ ၁၉ ရက်နေ့ကနေ ၂၁ရက်နေ့အထိ သုံးရက်ဆက် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး နှစ်ဖက်် ထိခိုက်ကျဆုံးမှု ရှိခဲ့တယ် KNDF သတင်းနှင့် ပြန်ကြားရေး တာဝန်ရှိသူ တစ်ဦးက ပြောပါတယ်။ အဲဒီတိုက်ပွဲအတွင်း KNDF B-12 က ရဲဘော်တစ်ဦး၊ လွိုင်ကော် PDF ကရဲဘော်တစ်ဦးကျဆုံးခဲ့ပြီး စစ်ကောင်စီဘက်က သေဆုံးမှု ရှိခဲ့ပေမယ့် အတိအကျ မသိရသေးဘူးလို့ ဆိုပါ တယ်။ လက်ရှိမှာတော့ စစ်ကောင်စီက ပြန်လည်ဆုတ်ခွာသွားပေမယ့် အဲဒီအနီးအနားကျေးရွာထဲက နေအိမ်တွေ၊ ဆိုင်ကယ် တွေကို ဖျက်စီးသွားတာတွေ့ရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ “စစ်ကောင်စီကတော့ ဖာ့တီမာနဲ့ ဖာ့တီမာရယ် လွယ်ထွဲရွာရယ် အဲဒီအနီး အနားမှာတော့ ရှိနေသေးတယ်ပေါ့နော။ ဒါပေမယ့် အဲဒီမယ်တော်ဂူနားတစ်ဝိုက်ကိုတော့ ကျနော်တို့ ရှင်းလင်းရေး လုပ်နိုင်ခဲ့ တယ်ပေါ့နော။ ကျနော်တို့ ဘက်ကနေပြီးတော့။ “ လို့ KNDF သတင်းနှင့် ပြန်ကြားရေး တာဝန်ရှိသူ တစ်ဦးက ပြောပါတယ်။

တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားနေတဲ့အတွက် လူထုတွေအနေနဲ့ အသွားအလာ မပြုလုပ်ကြဖို့ KNDF B-02 က ပြီးခဲ့တဲ့ ဇန်နဝါရီလ ၂၀ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။ “လွိုင်ကော်မှာတော့ ဒီမနက်ပိုင်းမှာ လက်နက်ကြီး ပစ်ခတ်တာတွေရှိတယ်။ အခုတော့ မကြားရ တော့ဘူး။ မြို့ထဲမှာလည်း စစ်သားတွေအပြည့်တင်ထားတဲ့ စစ်ကားတစ်စီးပတ်နေတာတွေ့တယ်။ ဟတ်စကီးလည်းဝဲနေ တယ်။” လို့ လွိုင်ကော်မြို့လက်ရှိ အခြေအနေနဲ့ပတ်သက်ပြီး ဒေသခံတစ်ဦးကပြောပါတယ်။ လက်ရှိမှာလည်း စစ်ကောင်စီက လွယ်ထွဲကျေးရွာဘက်ကို စစ်ကားလေးစီးနဲ့ အင်အားဖြည့်နေတဲ့အတွက် တိုက်ပွဲတွေ ထပ်မံဖြစ်ပွားနိုင်ပြီး ဒေသခံတွေအနေနဲ့ သွားလာလှုပ်ရှားမှုတွေ မပြုလုပ်သေးဖို့ KNDF သတင်းနှင့် ပြန်ကြားရေး တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက တိုက်တွန်း ထားပါတယ်။ https ://www.kantarawaddytimes.org/%e1%80%9c%e1%80%bd%e1% 80%ad%e1%80%af%e1%80

၁၂။ စစ်ကောင်စီတပ် လက်နက်ကြီးကြောင့် ကမ်းနီ-ညောင်ရိပ်သာဒေသခံများ ကျုံဒိုးဘက်ကမ်းသို့ အလုံးအရင်းဖြင့် ကမ်းကူးစစ်ရှောင်
January 24, 2023

ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကျုံဒိုးမြို့နယ်ခွဲ ကျုံဒိုး-ဂျိုင်းမြစ် တစ်ဖက်ကမ်း ကမ်းနီ -ညောင်ရပ်သာ ကျေးရွာဘက်သို့ စစ်ကောင်စီ တပ်များက လက်နက်ကြီးပစ်ခတ်နေသည့်အတွက် ဒေသခံများ ကျုံဒိုးဘက်ကမ်းသို့ အလုံးအရင်းဖြင့် ကမ်းကူး စစ်ရှောင်ခိုလှုံ လာနေကြကြောင်းသိရသည်။ ကျုံဒိုးအခြေစိုက် ခြေလျင်တပ်ရင်း -ခလရ ၅၄၅/၅၄၆ များမှ ကျုံဒိုး-ဂျိုင်းမြစ် တစ်ဖက်ကမ်းရှိ ကမ်းနီ-ညောင်ရိပ်သာကျေးရွာဘက်သို့ လက်နက်ကြီးများ အဆက် မပြတ် ပစ်ခတ်နေသည့်အတွက် ဒေသခံများ ကျုံဒိုးဘက် ကမ်းသို့ အလုံးအရင်းဖြင့် ကမ်းကူး စစ်ရှောင်ခိုလှုံလာနေ ကြပြီး လက်နက်ကြီး ကျရောက်ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် ကျေးရွာနေအိမ် များ ပျက်စီးထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိမှုများရှိနေကြောင်း ဒေသခံတစ်ဦးက ပြောသည်။ ၎င်းက “ညဘက် /နေ့ဘက်တွေ ဆက်တိုက် ပစ်နေတာ အခုမနက် အထိပဲ။ ညောင်ရပ်သာရွာထဲ အိမ်တွေ ကျပေါက်နေတော့ လူတွေကျုံဒိုးဘက် တက်ပြေးကြပြီ။ သူတို့ ပစ်ထုတ်နေတာ မိဂလုံ၊ ကမ်းနီ၊ ကမ္မရိုက်၊ ကျောက်ဖျာဘက်တွေ အရင်ရက်တွေက လက်နက်ကြီး ပစ်ထုတ်နေတာမှာ ရွာသား တွေ ထိခိုက်သေဆုံးတာတွေ ရှိနေတယ်၊ ”ဟု ပြောသည်။ ထို့အပြင် လက်ရှိတွင်လည်း ဖားအံမြို့မှ မီးသတ်ကယ်ရေးလုပ် ဆောင်နေသော စက်လှေများကို ကားဖြင့် သယ်ဆောင်လာသလို ကျုံဒိုးမြို့တွင်းနှင့် ကမ်းနားပိုင်းများတွင် စစ်ကြောင်းများ လှည့်ပတ်နေသည့်အတွက် တိုက်ပွဲများဆက်ဖြစ်လာမည်ကို စိုးရိမ်နေရသည်ဟုလည်း ၎င်းကျုံဒိုး ဒေသခံက ဆက်ပြောသည်။

ကျုံဒိုးမြို့၌ လာမည့် ဇန်နဝါရီ ၂၇ ရက်နေ့တွင် နယ်လုံးကျွတ် ရိုးရာမီးပုံပွဲတော်အား ကျင်းပရန် စစ်ကောင်စီတပ်၊ နယ်ခြားစောင့်တပ် -BGF တပ်နှင့် အပစ်ရပ်ကရင်ငြိမ်းချမ်းရေးကောင်စီ -PC တပ်များက လောင်းကစားဝိုင်းများ ထည့်သွင်းကာ ကျင်းပရန် ပြင်ဆင်လျက်ရှိသည်။ “ကျုံဒိုး ရပ်ကွက်တွေလည်း စစ်တပ်က စစ်ကြောင်းပတ်ရင်းရှောင်ခိုင်းနေပြီ တပ်ကရော၊ BGF တွေရော ကျုံဒိုး စျေးပိုင်း၊ ကမ်းနားပိုင်း၊ ဂျပန်တံတားပိုင်းက အလုပ်ဆိုဒ်ဘက်တွေမှာ အင်အား အများအပြားရောက်နေတယ်။ အရပ်သားတွေက လေယာဉ်လာဗုံးကြဲမှာ၊ လာပစ်မှာ ကြောက်နေကြတယ်။ ရှောင်စရာကလည်း မရှိဘူး။ ဘုန်းကြီးကျောင်း အောက်၊ တိုက်အိမ်အောက်တွေမှာ ၀င်ခိုနေကြတယ် ”ဟု ကျုံဒိုး ကမ်းနားပိုင်း နေထိုင်သူ တစ်ဦးက ပြောသည်။ ပြည်တွင်း‌နေရပ် စွန့်ခွာရသူ ကရင်ပြည်သူများဆိုင်ရာ‌ကော်မတီ -CIDKP ၏ ကောက်ခံထားသည့် စာရင်းအရ မြန်မာပြည်အရှေ့တောင်ပိုင်းတွင် စစ်ဘေးရှောင်ပြည်သူ ၄ သိန်းကျော်ရှိသည်ဟု သိရသည်။ https://kicnews.org/2023/01 %e1 %80%85%e1%80%85%e1% 80%ba%e1%80%80%e1%80% b1%e1%80%ac%e1

၁၃။ နမ္မားတွင် ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီဝင်ဟောင်း သေနတ်ဖြင့် ပစ်သတ်ခံရ
January 24, 2023

ကချင်ပြည်နယ် မိုးညှင်းမြို့နယ် နမ္မားကျေးရွာမှ ယခင် ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီဝင်တစ်ဦးဖြစ်ခဲ့ပြီး ယခု ပျူစောထီး ခေါင်းဆောင် လည်းဖြစ်သည့် အမျိုးသားတစ်ဦး ယနေ့ နံနက်ပိုင်းတွင် သေနတ်ဖြင့် ပစ်သတ်ခံလိုက်ရကြောင်း သိရသည်။ ဦးတင်ညွန့်၊ အသက် ၅၀ ဝန်းကျင်သည် ယနေ့ နံနက် ၇ နာရီအချိန်က နမ္မားမြို့ သံလမ်းဘေးရှိ ‘ကိုဆန်းဝင်း‘ လက်ဖက်ရည်ဆိုင်တွင် ထိုင်နေစဥ် အမည်မသိ လူငယ်နှစ်ဦးက သေနတ်ဖြင့် ပစ်သတ်သွားကြောင်း နမ္မားမြို့မှ အမျိုးသားတစ်ဦးက ပြောသည်။ ”သူက အဲ့သံလမ်း ဘေး လမ်းဆုံနားက လက်ညက်ရည်ဆိုင်မှာထိုင်သောက်နေတာ လူငယ်နှစ်ယောက် ဝင်လာပြီးမှ တေ့ပစ်သွားတာ လူငယ် နှစ်ယောက်က မမိလိုက်ဘူး ထွက်ပြေးသွားတယ်။ သူကအရင်က ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီဝင်ဟောင်းပါ့ အခုတော့ ပျူစောထီးခေါင်း ဆောင်ဟုတ်တယ် သေနတ်အတိုတောင် ကိုင်ထားတယ် အဲ့ကြောင့် သတ်ခံရတာ”ဟုပြောသည်။

အသတ်ခံရသည့် ဦးတင်ညွန့်သည် ယခင်က ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီဝင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲတွင်မူ ကချင်ပြည် နယ် အမျိုးသားလွတ်တော် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၇) နေရာတွင် ရှမ်းနီ(တိုင်းလျန်) သွေးစည်းညီညွတ်ရေး ပါတီမှ ဝင်ရောက် ယှဥ်ပြိုင်ခဲ့ရာ အနိုင်မရခဲ့ပေ။ ကချင်ပြည်နယ်တွင် ပျူစောထီးခေါင်းဆောင်များ၊ တပ်ဖွဲ့ဝင်များနှင့် စစ်ကောင်စီနှင့် ပူးပေါင်းနေ သူများ သတ်ပစ်ခံရမှု ဖမ်းဆီးခံရမှု မကြာခနရှိနေဆဲဖြစ်သည်။ https://burmese.kachinnews.com/2023/01/24/az1-113/

၁၄။ စစ်ကောင်စီတပ် ပစ်ခတ်မှုကြောင့် အရပ်သား ၂ ဦး ပြင်းထန်ဒဏ်ရာရ
January 24, 2023

KNU -ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး ဝင်းရေးမြို့နယ်(ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်) မွန်-ကရင်နယ်စပ် ဇီးနှစ်ပင်ရွာတွင် စစ်ကောင်စီတပ်က ပစ်ခတ်မှုကြောင့် ဆိုင်ကယ်ဖြင့် ဖြတ်သန်းသွားသည့် လူငယ် ၁ ဦးနှင့် အနီးအနားရှိ ရွာခံအမျိုးသမီး ၁ ဦး ကျည်ထိမှန်ဒဏ်ရာရရှိပြီး အသက်အန္တရာယ် စိုးရိမ်နေရသည်ဟု ရွာသားများထံမှ သိရသည်။ ဝင်းရေးမြို့နယ်၊ နန်းခွီကျေးရွာနေ စောလခလဲနှင့် ၎င်း၏ သူငယ်ချင်းတစ်ဦးသည် ဆိုင်ကယ်ကိုယ်စီဖြင့် မွန်ကရင်နယ်စပ် ဇီးနှစ်ပင်ရွာအနီးတွင် ဖြတ်သန်းသွားစဉ် လမ်းမဝဲယာတွင် ကင်းပုန်းဝပ်နေသည့် စစ်ကောင်စီစစ်ကြောင်းက လှမ်းပစ်ခတ်ခဲ့သည့်အတွက် စောလခလဲအား ကျည်ထိမှန် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သလို အနီးအနားရှိ အမျိုးသမီးတစ်ဦးလည်း ကျည်ထိမှန်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်ဟု မိသားစုဝင်နှင့် နီးစပ်သူတစ်ဦးက ပြောသည်။ ၎င်းက “ဆိုင်ကယ်တစ်ယောက်တစ်စီး မောင်းသွားပြီး ဇီးနှစ်ပင်ရွာအကျော်လောက်မှာ ကင်းပုန်းဝပ်နေတဲ့ စစ်တပ် က လှမ်းအော်တယ်။ သူတို့ကြောက်ကြောက်နဲ့ ဆက်မောင်းနေရင်း ဟိုကလှမ်းပစ်တာ စောလခလဲ ရဲ့ နားရွက်အုံအနားမှာ ကျည်ထိမှန်သွားတယ်။ သူ့ကိုမြို့ပေါ် ဆေးကုသပေးဖို့ စစ်တပ်က ပေးမသွားဘူး။ ဆိုင်ကယ်တော့ ပြန်ပေးတယ်။ အခုအရေး ပေါ်ကုသမှုခံယူထားရတယ်” ဟု ပြောသည်။

ထို့အပြင် စစ်ကောင်စီတပ်၏ လှမ်းပစ်ခတ်မှုတွင် အနီးအနားရှိ ဇီနှစ်ပင်ရွာနေ အမျိုးသမီးတစ်ဦးလည်း တင်ပါးတွင် ကျည်ထိမှန်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သေး၍ လက်ရှိတွင် ဆေးကုသမှုခံယူနေရသည်ဟု ဒေသခံရွာသား များထံမှ သိရသည်။ KNU ဝင်းရေးမြို့ နယ် တောင်စွန်းရွာတွင် အခြေစိုက်သည့် စစ်ကောင်စီတပ်နှင့် တော်လှန်ရေးပူး ပေါင်းတပ်တို့ ယခုလ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့မှ ၄ ရက်အထိ နှစ်ဖက်ပြင်းထန်တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက် စစ်ကောင်စီတပ်မှ ဘုရားသုံးဆူ သံဖြူဇရပ်လမ်းမကြီးအား ဖြတ်သန်း သွားလာမှု တားမြစ်ထားလိုက်သည်။ https://kicnews.org/2023/01/%e1%80%85%e1%80%85%e1%80%ba%e1%80% 80%e1%80%b1% e1%80%ac%e1

၁၅။ ရွှေညောင်မြို့ အမျိုးသမီးငယ်တစ်ဦး (၁၀) ရက်ကြာ ပျောက်ဆုံးနေ
January 23, 2023

သျှမ်းပြည် ရွှေညောင်မြို့ လှိုင်ဘုံသာ (၁) ကုန်းလှိုင်ရပ်ကွက်တွင် နေထိုင်သည့် အသက် ၁၈ နှစ်အရွယ် အမျိုးသမီးငယ် တစ်ဦးသည် (၁၀) ရက်ကြာ ပျောက်ဆုံးနေကြောင်းသိရသည်။ ဖြစ်စဉ်မှာ ဇန်နဝါရီ ၁၄ ရက် ညနေ ၂ နာရီဝန်းကျင်တွင် အသက် ၁၈ နှစ်အရွယ်ရှိ မယွန်းယွန်းထက်သည် သူငယ်ချင်းနှင့်အတူ မုန့်သွားစားမည်ဟုပြောပြီး နေအိမ်မှ ဆိုင်ကယ်တစ်စီး ထွက်သွား ရာ ယနေ့ချိန်ထိ အိမ်ကို ပြန်လာခြင်းမရှိကြောင်း၊ ဖုန်းဖြင့် ဆက်သွယ်သော်လည်း ဖုန်းဆက်ပိတ်ထားသဖြင့် ၎င်း မိသားစုဝင် များက စိတ်ပူနေကြောင်း အဖွားဖြစ်သူက ပြောသည်။ “သူက သူငယ်ချင်းတွေနဲ့တစ်နေနေရာမှာ မုန့်သွားစားမယ်လို့ပြောတယ်။ သူ့ သူငယ်ချင်းတွေကလည်း အန်တီအိမ်ကို ရောက်လာပြီး သူနဲ့မတွေ့လို့ဆိုပြီး လာပြောပြတယ်။ ယောင်္ကျားခိုးပြေး တာလား တော့ မပြောတတ်ဘူး။ သူပျောက်သွားတာ ဒီနေ့နဲ့ဆို ၁၀ ရက်ကြာပြီ၊ ဖုန်းလည်းဆက်ပိတ်ထားတယ်။ ဘာသတင်း အချက် အလက်မှလည်း မကြားဘူး “ လို့ ၎င်းက ပြောသည်။

အဆိုပါ ပျောက်ဆုံးမှု နှင့် ပတ်သက်ပြီး သက်ဆိုင်ရာ ရဲတပ်ဖွဲ့ကို တိုင်ကြားထားခြင်း မရှိကြောင်းလည်း သိရသည်။ ထို့အပြင် နိုင်ငံရေးအခြေအနေမတည်ငြိမ်မှုကြောင့် လူကုန်ကူးရောင်းစားခံရခြင်းနှင့် အန္တရာယ် တစ်ခုခုဖြစ်မည်ကို ၎င်းမိသားစု ဝင်များက စိုးရိမ်နေကြောင်း၊ မယွန်းယွန်းထက်ကို တွေ့ရှိပါက ဖုန်းနံပါတ် (09- 424 235 020၊ 09-762 729 628 နှင့် 09-970225142 ကိုဆက်သွယ်အကြောင်းကြားပေးပါရန်တို က်တွန်းထားပါသည်။ စစ်တပ်ကအာဏာသိမ်းပြီးနောက် တရားဥပဒေ စိုးမိုးမှုပျက်ပြားလာပြီး စီးပွားရေးကျဆင်းမှု၊ ပညာရေးကျဆင်းမှုစသည်ဖြင့် ပြည်တွင်းရှိ လူငယ်များမှာ နယ်စပ်ဒေသနှင့် အိမ်နီး ချင်းနိုင်ငံ ထိုင်းနိုင်ငံအတွင်းသို့ အလုံးအရင်းထွက်ပြေး တိမ်းရှောင်ကြသည်။ https://www.facebook.com/shannewsburm ese/phot os/a.341540565938393/5862675100491551/

၁၆။ ဆိုင်ကယ်တူးလ်ဘောက်တွင် ဝါယာကြိုးတွေ့သည်ဟုဆိုကာ အမျိုးသားတစ်ဦးဖမ်းဆီးခံရ
January 24, 2023

ဖားကန့်မြို့ ဥရုရတနာကျောက်စိမ်းတောင် တံတားအနီးနှင့် ပန်းတင်တံတားအနီးတွင် ယမန်နေ့ နံနက် ၉ နာရီခန့်က စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များ စစ်ဆေးမှုပြုလုပ်ပြီးဒေသခံပြည်သူ သုံးဦးကို ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားကြောင်းသိရသည်။ စစ်ကောင်စီ စစ်ဆေးရေးဂိတ်က ဖြတ်သန်းသွားလာနေသော ပြည်သူများကို စစ်ဆေးမှုပြုလုပ်ခဲ့ရာ ဆိုင်ကယ်တူးလ်ဘောက်တွင် ဝါယာကြိုး တွေ့ရှိခဲ့သည်ဟုဆိုကာ ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားခြင်းဖြစ်သည်ဟု ရပ်ကွက်နေ ဒေသခံတစ်ဦးက ပြောသည်။ “မြို့ထဲမှာလည်း တစ်အိမ်ဝင်တစ်အိမ်ထွက် လိုက်စစ်တယ်။ ပြီးတော့ ဥရုရတနာတံတားနားမှာ ဆိုင်ကယ်တူးလ်ဘောက်ထဲ ဝါယာကြိုးတွေ့လို့ တဲ့။ အသားကုန်စစ်မေးပြီးခေါ်သွားတာ ရိုက်တာမျိုးတော့ မရှိဘူး” ဟုသူကပြောသည်။ ဖားကန့်မြို့အတွင်း စစ်ကောင်စီတပ်က လုံခြုံရေးတင်းကြပ်စွာဖြင့် ဖမ်းဆီးစစ်ဆေးမှုများပြုလုပ်နေပြီး ယနေ့ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသူများမှာ မည်သူမည်ဝါဖြစ်သည်ကို မသိရ ကြောင်း ရပ်ကွက်နေ အခြားဒေသခံတစ်ဦးက ပြောသည်။ “ကောင်းကောင်းပြောလည်းရတာကို မင်းတို့က ဘာကောင်တွေလဲ ဆိုပြီး ရန်တွေ့ပြီးစစ်တာ။ ပန်းတင်တံတားမှာလည်း အသားကုန်စစ်တာ ဘာကိုကြောက်လို့ကြောက်မှန်း မသိဘူး။ ဘယ်ခေါ် သွားလည်းတော့ မသိဘူးခေါ်သွားတာပဲ” ဟုသူကပြောသည်။ https://www.facebook.com/The74Media/photos/a.116371 983215665/732973878222136/

၁၇။ ပုဒ်မ ၅၀၅(ခ) ဖြင့် တရားစွဲခံရသော ချင်းပြည်နယ်က ဘာသာရေးဆရာတော်တစ်ပါးကို စစ်ကောင်စီက အမှုပိတ်သိမ်း ပြီးပြန်လွှတ်
January 24, 2023

ပုဒ်မ ၅၀၅(ခ) ဖြင့် တရားစွဲခံရပြီး ၇ လခန့်ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံရသော တီးတိန်မြို့က သိက္ခာတော်ရဆရာတော် အင်ခတ်မွန် (En Khat Muan) ၏အမှုကို စစ်ကောင်စီကပိတ်သိမ်းကာ ဇန်နဝါရီလ ၁၉ ရက်နေ့က ပြန်လွှတ်ပေးလိုက်သည်ဟု သိရသည်။ တီးတိန်မြို့ Shalom Youth Committee လူမှုကူညီရေးအဖွဲဝင်လည်းဖြစ်သည့် ဆရာအင်ခတ်မွန်နှင့် ဦးလျန်ရှန်းမှုန် တို့ ၂ ဦးသည် Non-CDM ဝန်ထမ်းများနှင့်ပတ်သက်သော PDF-Zoland ၏ သတိပေးစာထုတ်ပြန်ချက်ကို လော်စပီကာဖြင့် လိုက်လံကြေညာခဲ့သောကြောင့်ဟုဆိုကာ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့က ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၇ ရက်နေ့က ဖမ်းဆီးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

တီးတိန်မြို့ဒေသခံတစ်ဦးက “သူ့ကျန်းမာရေးက ကောင်းတယ်၊ PDF-Zoland က ပေးထားတဲ့စာကို သူကြေညာတာ ဆိုတော့ သူပဲ အချုပ်ထဲရောက်သွားတာ၊ ရက်ပေါင်း နှစ်ရာကျော်တယ်။ တီးတိန်မြို့ပေါ်က မြို့မိ/မြို့ဖေတွရယ်၊ ဘာသာရေး အားလုံးပေါင်းပြီးတော့ ပြန်လွတ်ပေးဖို့တောင်းဆိုတာလေ” ဟု ပြောသည်။ ၎င်းတို့နှစ်ဦးကို တီးတိန်မြို့ ရဲစခန်းတွင် ဖမ်းဆီး ထိန်းသိမ်းထားပြီးနောက် ဆရာအင်ခတ်မွန်ကို ပုဒ်မ ၅၀၅ (ခ) ဖြင့် အမှုဖွင့်တရားစွဲဆိုကာ အသံချဲ့စက်ထားရှိသည့် အိမ်ရှင်ဖြစ် သူ ကိုလျန်ရှန်းမုန်ကို ဇူလိုင်လ ၅ ရက်နေ့က ကတိခံဝန်ချက်ဖြင့် ပြန်လွှတ်ပေးခဲ့ပြီး ယခုအခါ ဆရာ အင်ခတ်မွန်ကို စစ်ကောင်စီက ပြန်လည်လွှတ်ပေးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ https://www.facebook.com/KhonumthungBurmese/photos/a.168 157835877 6866/3348270248774327/

၁၈။ ကရင်နီစစ်ရှောင်ထံ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ အကူအညီပေးမှု လျော့နည်းလာ
January 23, 2023

စစ်ကောင်စီအာဏာသိမ်းပြီးနောက် နှစ်နှစ်အတွင်း ကရင်နီပြည်တွင်းက စစ်ရှောင်တွေထံ လူသားချင်းစာနာထောက် ထားမှုအကူအညီပေးမှုတွေမှာ သိသိသာသာလျော့နည်းလာတယ်လို့ ကရင်နီအတိုင်ပင်ခံကောင်စီ (KSCC) လူသားချင်းစာနာ ထောက်ထားမှုကော်မတီ ပြောခွင့်ရ ဆရာဗညားက ပြောပါတယ်။ “တစ်နှစ်လည်းကျော်ပြီးနောက်ပိုင်းမှာ သူတို့မှာလည်းမရှိ တော့ဘူး။ ယူလာခဲ့တဲ့ဟာလည်း ကုန်သလောက်ဖြစ်နေပြီ။ စုဆောင်းတဲ့ဟာလည်းကုန်သလောက်ရှိနေပြီ။ အဲ့တော့ မှီခိုလာ တယ် နိုင်ငံတကာရဲ့အကူအညီတွေကို ပိုမှီခိုလာတယ်။ အကူအညီတွေကို ပိုမှီခိုတဲ့အချိန်မှာပဲ နိုင်ငံတကာကနေ ပံ့ပိုးတဲ့အကူညီ တွေလည်း လျော့သွားတယ်။ အထူးသဖြင့် ကျနော်တို့အရမ်းကိုအားကိုးခဲ့တဲ့ နိုင်ငံတကာရောက် ကရင်နီအမျိုးသားတွေ နိုင်ငံ တကာမှာရောက်နေတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသူ နိုင်ငံသားတွေရဲ့ ကူညီမှုတွေက တော်တော်လေးကို ကျသွားတယ်။ ဒါကလည်း အမှန် တရားကို ကျနော်တို့လက်ခံရမှာပေါ့နော။”လို့ ဆရာဗညားက ပြောပါတယ်။ ဒေသတွင်း တိုက်ပွဲကြောင့် နေရပ်စွန့်ခွာထွက်ပြေး တိမ်းရှောင်ခဲ့ရတဲ့ ၂၀၂၁- ၂၀၂၂ခုနှစ်အတွင်း စစ်ရှောင်တွေကို လူထုမှလူထု အချင်းချင်း ပြန်လည်ကူညီပေးတာ နဲ့ နိုင်ငံတကာ ရောက် မြန်မာနိုင်ငံသားတွေဆီကနေ ငွေကြေးပံ့ပိုးမှုက အားကောင်းခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒါ့အပြင် စစ်ရှောင်ကိုယ်၌က ယခင် ပိုင်ဆိုင်မှုတွေတွေကို ထုခွဲရောင်းချပြီး စားဝတ်နေရေးအတွက် ပြန်လည်အသုံးပြုခဲ့ကြရာကနေ အချိန်ကာလကြာမြှင့်လာတာနဲ့ အမျှ အခက်အခဲကြုံလာပြီး နိုင်ငံတကာရောက် အလှူရှင်တွေဆီကနေလည်း ငွေကြေးထောက်ပံ့မှုကလည်း အားနည်းလာတယ် လို့ ဆိုပါတယ်။

ဒီးမော့ဆိုအနောက်ဖက်ခြမ်း စစ်ရှောင်စခန်းတစ်ခုမှာ နေထိုင်သူ အမျိုးသမီးတစ်ဦးက “ကျွန်မတို့ စားနပ်ရိက္ခာ ဘယ်လို ဖြေရှင်းသွားလဲဆိုရင် ရှိတဲ့သူထံခဏလေး ချေးယူစားတာပေါ့။ မျှဝေမျှစားလုပ်ကြတာပေါ့နော်။ ဒါပေမဲ့ရှိတဲ့သူက ခုလောလော ဆယ်တော့ ဘယ်လိုရှိလဲဆိုတော့ ဆန်ကနည်းနည်းချဉ်သွားတာတွေ့တယ်။ ဒါပေမဲ့စားနေတယ်။ ဆန်ကိုချွေတာတယ်။ ဘယ်လို‌ ချွေတာလဲဆိုရင် ဆန်ကိုသုံးလေးငါး ကြိမ်ဆေးမှသာ ကျမတို့ကချက်စားရတယ်။ ဒါပေမဲ့အဆင်ပြေပါတယ်။ အဲဒါပြန်စားနေရ တယ်။ သူတို့က ချဉ်ချဉ် ခါးခါး ဆန်ဖြစ်ရင်ပြီးပြီပေါ့နော်။ မရှိတဲ့သူက အဲ့လိုပြောခါကျတော့ ကျွန်မတို့မှာ ရှိတဲ့သူ ကပေးစားတာ ပေါ့။ မရှိသူကိုပေးစားတာပေါ့။ အဲလိုပဲမျှဝေမျှစား လုပ်နေကြပါတယ်” လို့ ပြောပါတယ်။ အဲဒီစစ်ရှောင်စခန်းမှာ လူဦးရေ ၉၀၀ ခန့်ရှိပြီး အလှူရှင် မရောက်လာတာ ( ၃ ) လရှိပြီဖြစ်တဲ့အတွက် စစ်ရှောင်တွေအနေနဲ့ ဝင်ငွေရမဲ့ အလုပ်အကိုင်မရှိ တာကြောင့် ဆန်ကိုမဝယ်စားနိုင်ဘဲ ချေးငှားစားသုံးတဲ့နည်းကို ပြုလုပ်နေကြရတာပါ။ ယခင် အလှူရှင်အဖွဲ့တွေက ဆန်၊ ဆီ၊ ဆား၊ အဝတ် အထည်၊ မိုးကာ၊ ရေ လှူဒါန်းတာရှိပေမယ့် လက်ရှိမှာတော့ အလှူရှင်တွေနဲ့ချိတ်ဆက်နေပေမဲ့ မရရှိသေးဘူးလို့ ပြောပါတယ်။ နိုင်ငံတကာ UN အေဂျင်စီတွေ World Food Program စတဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေကနေ စစ်ဘေးရှောင်အရေးကို ထဲထဲဝင်ဝင်ကူညီ ဖို့လိုအပ်နေပေမယ့် စစ်ကောင်စီရဲ့ ထိန်းချုပ်မှုယန္တာရားကနေ သွားနေရတဲ့အတွက် လက်လှမ်းမမှီတဲ့ စစ်ရှောင်ဧရိယာတွေမှာ တော့ အခက်အခဲပိုမိုကြုံတွေ့နိုင်တယ်လို့ ဆရာဗညားက သုံးသပ်ပြောဆိုပါတယ်။ https://www.kantarawaddytim es.org/ %e1%80%80%e1%80%9b%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%94%e1%80

၁၉။ အင်းတော် လယ်ဇင်းကျေးရွာတွင် စစ်ကောင်စီတပ်သားများက KIA ဟုပြောဆိုကာ ဝင်ရောက်တပ်စွဲနေ
23 January 2023

အင်းတော်မြို့နယ် လယ်ဇင်းကျေးရွာတွင် စစ်ကောင်စီတပ်သားများ ကျေးရွာအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာပြီးနောက် ၎င်းတို့သည် ကိုယ့်ကို KIA တပ်ဖြစ်ကြောင်း ပြောဆိုကာ ပြည်သူများ၏ ကြက်များကို သတ်ဖြတ် စားသောက်နေကြကြောင်း သိရသည်။ ထီးချိုင့်ဘက်မှ ဝင်လာသည့် အင်အား ၇၀ ကျော်ပါ စစ်ကြောင်းသည် ယနေ့ မွန်းလွဲ ၂ နာရီခွဲအချိန်မှ စတင်ကာ မဲဇာ အုပ်စု လယ်ဇင်းကျေးရွာသို့ ဝင်ရောက်တပ်စွဲထားသည်ဟု အင်းတော် PDF တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက ပြောသည်။ ”စစ်ယူနီဖောင်း နဲ့ပဲဗျ အဲ့တာကိုသူတို့ကိုသူတို့ KIA စစ်သားတွေပါလို့ပြောပြီး ရွာသားတွေရဲ့ ကြက်တွေသတ်ခိုင်းပြီး ထမင်းတွေချက်ခိုင်း လုပ်နေ တယ်တဲ့ ရွာသားတွေကသိတာပေါ့ စစ်သားမှန်းကြောက်လို့သာ လက်ခံကျွေးမွေးထားရတာတဲ့”ဟုပြောသည်။ စစ်ကောင်စီတပ်များဝင်ရောက်လာသောကြောင့် ကျေးရွာသား အချို့ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နိုင်ခဲ့သော်လည်း ထွက်မပြေးပဲ ကျန်နေသည့်ဒေသခံ များကို ကျေးရွာအပြင်မထွက်ခိုင်းပဲ အမျိုးသမီးများကို ထမင်း၊ဟင်း ချက်ပြုတ်ခိုင်းနေကြောင်း သိရသည်။

ယင်းစစ်ကြောင်းသည် ဇန်နဝါရီလ ၂၀ ရက်နေ့က ထီးချိုင့်ဘက်မှ တက်လာသည့် စစ်ကြောင်းဖြစ်ပြီး ၂၁ ရက်နေ့တွင် ကြိမ်ချောင်းကျေးရွာဘက်မှ သစ်ပုံလွင်ကျေးရွာဘက်သို့ ဆင်းလာစဥ် KIA ၊ PDF တို့က ကြားဖြတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ နှစ်ဖက်အကျ အဆုံးရှိခဲ့သည်။ အင်းတော်တွင်လက်ရှိ လယ်ဇင်းကျေးရွာသို့ ရောက်နေသည့် အင်အား ၇၀ ပါစစ်ကြောင်းတစ်ကြောင်းနှင့် နဘား သို့ ရောက်နေသည့် အင်အား ၈၀ ပါစစ်ကြောင်းတစ်ကြောင်း စုစုပေါင်းစစ်ကြောင်းနှစ်ကြောင်း ဝင်ရောက်နေကြောင်း သိရသည်။ https://burmese.kachinnews. com/2023/01/23/az3-18/

၂၀။ မတူပီမြို့နယ်အတွင်း လူ (၆)ဦးကို သတ်ဖြတ်မီးရှို့ထားပြီးပြည်သူပိုင်အိမ် (၂)လုံးမီးရှို့ခံရ
January 23, 2023

ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီမြို့နယ်၊ ငလိုင်ရွာကို အကြမ်းဖက် စစ်တပ်က ဇန်နဝါရီ ၁၅ ရက်တွင် ဝင်ရောက်စီးနင်းကာ ဒေသခံ ပြည်သူ ၆ ဦးကို ဖမ်းဆီးသတ်ဖြတ်ခဲ့ပြီး အသတ်ခံရသူ ပြည် သူ ၂ ဦးမှာ ဦးဗန်ဘိတ် နှင့် ဦးလလ်ဗ်လျန် တို့ဖြစ်ကြောင်း အတည် ပြုနိုင်သော်လည်း ကျန် ၄ ဦးမှာ မည်သူမည်ဝါဖြစ်သည်ကို အတည်မပြုနိုင်ကြောင်း၊ စစ်တပ်က တရားမဝင် ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပရန် မဲစာရင်းအတွက် အိမ်ထောင်စုစာရင်း ကောက်ခံရန်အတွက်ဟုဆိုကာ အင်အားအလုံးအရင်းဖြင့် ထိုးစစ်ဆင်ပြီး ပြည်သူပိုင်နေအိမ် ၂ လုံးကို မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့ကြောင်း၊ ယင်းနောက် ပြည်သူ ၂ ဦးဖြစ်သည့် ဦးဗန်ဘိတ်နှင့် ဦးလလ်ဗ်လျန် တို့ကို ဖမ်းဆီး သတ်ဖြတ်ခဲ့ကြောင်း၊ထို့ပြင် မည်သူမည်ဝါ ဖြစ်ကြောင်း အတည်မပြုနိုင်သေးသည့် စစ်တပ်က သတ်ဖြတ်သွားသော ရုပ်အလောင်း ၄ လောင်းကိုထပ်မံ တွေ့ရှိခဲ့ကြောင်းသိရသည်။

စစ်ကြောင်းက ငလိုင်နှစ်ခြင်း အသင်းတော်နှင့် သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ် အသင်းတော်အတွင်းရှိ အသုံးအဆောင် ပစ္စည်းများ ကိုလည်း တစ်ခုမကျန် ခိုးယူသွားကြောင်း၊ ပြည်သူပိုင် နေအိမ်အတွင်းရှိ အိမ်ထောင် ပရိဘောဂများ အားလုံးကို ယူဆောင်ပြီး နေအိမ်များကိုလည်း ဘူဒိုဇာဖြင့် ထိုးကာ အိမ်တိုင်များပါ ခိုးယူသွားကြောင်း သတင်းများအရသိရသည်။ အသတ်ခံရသူတစ် ယောက်ဖြစ်သည့် ဦးလာဗ်လျန် သည် Matu Chin Refugee Thaizawl မှ စစ်ဘေးရှောင်သူတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ရွာကိုခဏပြန်စဉ် အတွင်းအသတ်ခံရကြောင်းသိရသည်။ https://www.faceb ook.com/photo?fbid=620355283427582&set=pcb.6203654

၂၁။ တောင်ကြီးတောင်ချွန်းပေါ် ဓားပြတိုက်မှုဖြစ်ပွားပြီး ဖုန်းနှင့်ငွေများပါသွား
January 23, 2023

တောင်ကြီးမြို့အရှေ့ဘက် တောင်ချွန်းတောင်ပေါ်သို့ တောင်တက်ခရီးသွားသည့် အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့က အပြန်လမ်းခရီး တစ်နေရာ ပတ္တာမြားဂူအနီး တောအလယ်ကြားတွင် ဇန်နဝါရီလ ၂၂ ရက်နေ့က ဓားထောက်ဓားပြတိုက်မှုခံခဲ့ရကြောင်း သိရပါ သည်။ ဓားထောက်ဓားပြတိုက်ခံလာသူများသည်အဖွဲ့လိုက်ဖြစ်ပြီး အဖွဲ့မှပါလာသော ဖုန်း ၆ လုံးအပါအဝင်ပိုက်ဆံများ ပါသွား ကြောင်းသိရသည်။ ”သူငယ်ချင်းရဲ့လည်ပင်းကို ဓားမြောင်နဲ့ထောက်ထားတော့ တစ်ဖွဲ့လုံးက ဘာလုပ်လို့ဘာကိုင်ရမှန်းမသိ တော့ဘူး၊ ပါလာတဲ့ပစ္စည်းတွေ အကုန်ပေးခဲ့ရတယ်၊ ညီမတွေ့ကြုံခဲ့ရတာလဲ တကယ့်အမှန် ကြောက်လန့်သွားတာပဲ လူတွေ တော့ဘာမှမလုပ်သွားကြလို့ပါ” ဟု ဓားပြတိုက်ခံရသူ ကာယာကံရှင်ကိုယ်တိုင်ကခမ်းသားငေါဝ်းကို ပြောသည်။

တောင်ချွန်းတောင်တက်လမ်းခရီးတွင် ယခင်ကတည်းက ဓားပြတိုက်မှုဖြစ်ပွားသည့် ဖြစ်စဥ်များကိုလည်း ကြားသိခဲ့ ရသော်လည်းယခု ကိုယ်တိုင်ကြုံတွေ့ခဲ့ရပြီး ယခုအဖွဲ့သားများကအားလုံး Safe ဖြစ်နေပြီဖြစ်ကြောင် း၎င်းကဆက်ပြောသည်။ တောင်ချွန်းဘက်သို့ ခရီးသွားမည်ဆိုလျှင်လုံခြုံမှု မဖြစ်သည့်နေရာတစ်ခုဖြစ်ကြောင်းနှင့် တစ်ခုခုဖြစ်သွားလျှင်လည်း ဘာမှလုပ် လို့မရသည့် အခြေနေကြောင့် ဖြစ်နိုင်လျှင်မသွားကြရန် ၄င်း ကာယာကံရှင်ကိုယ်တိုင်က သတိပေးတိုင်တွန်းထားပါသည်။ https://www.facebook.com/Kha mSarNgor/photos/a.625260164310576/2255177401318836/

၂၂။ ကော့သောင်းမြို့ မီးသတ်တပ်ဖွဲ့ မတော်တဆပေါက်ကွဲမှုကြောင့် မီးသတ်တစ်ဦးသေဆုံး၊ တစ်ဦးဒဏ်ရာရ
January 23, 2023

ကော့သောင်းမြို့က မီးသတ်ဌာနမှာ မတော်တဆပေါက်ကွဲမှုတစ်ခုဖြစ်ပွါးပြီး မီးသတ်သမားတစ်ဦးသေဆုံးခဲ့တယ်လို့ ဌာနနဲ့ နီးစပ်သူတွေရဲ့ ပြောပြချက်အရသိရပါတယ်။ မနေ့က မနက် ၁၀ နာရီဝန်းကျင်အချိန်မှာ ဖြစ်ပွါးခဲ့တာဖြစ်ပြီး နီးစပ်သူတွေ ရဲ့ ပြောပြချက်အရ မီးသတ်ဌာနရေတိုင်ကီထဲမှာဆေးဝင်သုတ်နေချိန် အောက်ဆီဂျင်အိုး လို့ခေါ်တဲ့ အသက်ရှူ ကိရိယာ မတော် တဆပေါက်ကွဲတာဖြစ်တယ်လို့သိရပါတယ်။ ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် မီးသတ်သမားတစ်ဦး သေဆုံးပြီး တစ်ဦးကတော့ အပြင်းထန် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့တာမို့ အရေးပေါ်လူနာအနေနဲ့ ဆေးရုံတင်ထားရတယ်လို့ သိရပါတယ်။ ”အသံကြားကြားချင်း ဗုံးထင်နေတာ။ နောက်တော့ မီးသတ်မှာ လူတွေအုံနေမှ အောက်ဆီဂျင်အိုးမတော်တဆ ဖြစ်တာလို့သိရတယ်။သေသွားတဲ့ကောင်လေးက ငယ်ငယ်လေး။ အလုပ်လည်းကြိုးစားတယ်။”လို့ အနီးအနားနေထိုင်သူ တစ်ဦးကပြောပါတယ်။ သေဆုံးသွားတဲ့ မီးသတ် သမားဟာ အသက် ၂၁ နှစ်အရွယ် ကိုလပြည့်ဝန်းဆိုသူဖြစ်ပြီး ဒဏ်ရာရရှိသူရဲ့ အချက်အလက်တာ့ မသိရသေးပါဘူး။ ပေါက်ကွဲမှု ဖြစ်ပြီး နောက်ပိုင်း ရဲတပ်ဖွဲ့ က လာရောက်စစ်ဆေးတာတွေ ပြုလုပ်ခဲ့တယ်လို့လည်းသိရပါတယ်။ https://www.facebook.c om/photo/?fbid=222700846814339&set=a.196212682796489

၂၃။ KNU သထုံခရိုင်မှာ စစ်ကောင်စီ ရွေးကောက်ပွဲ လုပ်ခွင့်မပြုကြောင်း ထုတ်ပြန်
January 23, 2023

စစ်ကောင်စီပြင်ဆင်နေတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲကို ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး (KNU)၊ မွန်ပြည်နယ်၊ သထုံခရိုင်ရဲ့ နယ်မြေ တွေမှာ လုပ်ခွင့်ပြုမှာမဟုတ်ဘူးလို့ ဇန်နဝါရီလ ၂၁ ရက်နေ့မှာ KNU သထုံခရိုင်က ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ စစ်ကောင်စီရဲ့ ရွေးကောက် ပွဲဟာ အဓမ္မအာဏာသိမ်းယူထားတဲ့ အခြေအနေကနေ တရားဝင်မှုရအောင် ကြိုးပမ်းတာဖြစ်ပြီး ပြည်သူတွေနဲ့ နိုင်ငံတကာကို လှည့်ဖျားနေတာ ဖြစ်တယ်လို့ သထုံခရိုင်က ဆိုပါတယ်။ ဒီမိုကရေစီအနှစ်သာရနဲ့ ပြည်သူတွေရဲ့ ဆန္ဒကိုဆန့်ကျင်တဲ့ စစ်ကောင်စီ ရွေးကောက်ပွဲဟာ စစ်မှန်တဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့ ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီ ပြည်ထောင်စု ပေါ်ထွန်းလာမှာ မဟုတ်ဘူးလို့လည်း ရေးသား ထားပါတယ်။ ဒီအတွက် စစ်ကောင်စီရွေးကောက်ပွဲကို KNU သထုံခရိုင်ထဲမှာ ကျင်းပခွင့်ပေးမှာ မဟုတ်ဘဲ ပြင်းပြင်းထန်ထန် အရေးယူသွားမယ်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။ အဲဒီထုတ်ပြန်ချက်ကို ဒေသကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ ၂၅ ဖွဲ့ပါဝင်တဲ့ တပ်မဟာ ၁ နယ်မြေ၊ သထုံခရိုင် မိတ်ဖက် တော်လှန်ရေးအင်အားစုကလည်း ကြေညာထားပါတယ်။

အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) ကလည်း စစ်ကောင်စီရဲ့ရွေးကောက်ပွဲကို ဆန့်ကျင်ကြဖို့ တိုက်တွန်းထားပြီး ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး (CNF)၊ ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး (KNU)၊ ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (KIA) နဲ့ ပလောင် ပြည်နယ်လွတ်မြောက်ရေးတပ်ဦး (PSLF/TNLA) တို့ကလည်း ဆန့်ကျင်မယ်လို့ ဆိုထားပါတယ်။ https://www.facebook.co m/rfaburmese/photos/a.10150522560153128/10162387201223128/

၂၄။ ဝိုင်းမော်တွင် သစ်ပင်ခုတ်ရာမှ အမျိုးသားတစ်ဦး ဓာတ်လိုက်သေဆုံး
January 24, 2023

ဝိုင်းမော်မြို့နယ် ဝါးရှောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ယမန်နေ့ နေ့လယ်က သစ်ပင်ခုတ်ရာမှ အမျိုးသားတစ်ဦး ဓါတ်လိုက် သေဆုံးခဲ့ကြောင်းသိရသည်။ ဝါးရှောင်ကျေးရွာအုပ်စု ဂွေရွတ်ယန်ကျေးရွာတွင် အမျိုးသားတစ်ဦးက လျှပ်စစ်ထရန်စဖော်မာ ရှိနေ‌သော ခြံဝင်းအတွင်း သစ်ပင်ခုတ်ရာမှ မီးကြိုးကိုထိမိပြီး ဓါတ်လိုက်သေဆုံးခဲ့သည်ဟု ကျေးရွာဒေသခံ အမျိုးသားတစ်ဦးက ကိုပြောသည်။ “သူက အပင်ခုတ်ခိုင်းလို့ နေ့စားသွားတာ။ သူတို့လုပ်ခိုင်းတာကို လိုက်လုပ်တာကြောင့် လျှပ်စစ်လိုက်ပြီး သေသွား တယ်။ ထရန်စဖော်မာထည့်ထားတဲ့ဝင်းမှာ မီးကြိုးတွေအရမ်းများတယ်။ သူက ဘာက ဘာမှန်း သိတဲ့သူမဟုတ်ဘူး။ သစ်ပင်ခုတ် တဲ့အခါမှာ ကြိုးကိုသွားထိမိတဲ့အချိန် ဓာတ်လိုက်လိုက်ပြီး သေသွားတယ်” ဟုသူကပြောသည်။ သေဆုံးခဲ့သူမှာ အသက် ၄၈ နှစ်ခန့်အရွယ်ရှိ ဦးအောင်သောင်းဆိုသူဖြစ်ပြီး သားသမီးလေးဦးနှင့် ဆွံ့အနေသည့် အမျိုးသမီးဖြစ်သူတို့ကို နေ့စားအလုပ်ဖြင့် ရှာဖွေကျွေးမွေးနေသူဖြစ်ကြောင်း သူကဆက်ပြောသည်။ ဓာတ်လိုက်သေဆုံးခဲ့မှုနှင့်ပတ်သက်ပြီး အလုပ်လုပ်ရန်ခေါ်ယူခဲ့ သူများ က လျော်ကြေးငွေ ပေးဆောင်ခြင်းရှိ၊ မရှိကို အတည်မပြုနိုင်သေးပါ။ https://www.facebook.com/The7 4Media/photos/pc b.733005161552341/733003824885808/

၂၅။ နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေကို ပြင်ဆင်ပြဋ္ဌာန်းရန် စစ်ခေါင်းဆောင်အမိန့်ပေး
January 24, 2023

မြန်မာနိုင်ငံမှာ နိုင်ငံရေးပါတီတွေ များပြားနေပြီး ပါတီအလိုက်ပြည်သူကို ကိုယ်စားပြုနိုင်မှုမှာ အားနည်းနေကြောင်းနဲ့ နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်း ဥပဒေကို ပြင်ဆင်ပြဋ္ဌာန်းဖို့ အာဏာသိမ်း စစ်ခေါင်းဆောင်က ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ကို အမိန့်ညွှန်ကြားလိုက်ပါတယ်။ ဇန်နဝါရီ ၂၄ ရက်က နေပြည်တော်မှာကျင်းပတဲ့ စစ်ကောင်စီ အစည်းအဝေးမှာ စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က ပြောဆိုခဲ့တာလို့ စစ်ကောင်စီ သတင်းထုတ်ပြန်ချက်အရသိရပါတယ်။ အရင်ရွေးကောက်ပွဲ အတွေ့အကြုံတွေအရ ပါတီများပြားပေမဲ့ လွှတ်တော်မှာ ပါဝင်ခွင့်ရတဲ့ ပါတီနည်းပါးကြောင်း၊ နိုင်ငံရေးပါတီများပြားပြီး ပါတီဝင် တွေ အစုအဖွဲ့တစ်ခုအနေနဲ့သာ လုပ်ဆောင်နိုင်တာတွေ့ရကြောင်း၊ ပါတီတွေအားလုံး အခုထက်ပိုမို ကျစ်လျစ်ခိုင်မာစွာ၊ စည်း စနစ်ကျစွာ ထုထည်နဲ့ ဖွဲ့စည်းနိုင်ဖို့လိုကြောင်း စစ်ခေါင်းဆောင်က ပြောပါတယ်။ ပါတီစုံဒီမိုကရေစီစနစ်ကိုကျင့်သုံး နေတာဖြစ် လို့ ဘယ်အခြေအနေဖြစ်ဖြစ် လွတ်လပ် တရားမျှတတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပနိုင်ရေးကြိုးပမ်းသွားမယ်၊ EAO အဖွဲ့တွေနဲ့ ပါတီစုံ ဒီမိုကရေစီစနစ်ခိုင်မာစေရေး၊ ဒီမိုကရေစီနဲ့ ဖက်ဒရယ်စနစ်ကို အခြေခံတဲ့ ပြည်ထောင်စုစနစ်တည်ဆောက်ရေးကို မူအားဖြင့် သဘောတူညီမှုရရှိပြီးဖြစ်လို့ နိုင်ငံတဝန်း အကြားအလပ်မရှိရွေးကောက်ပွဲကျင်းပနိုင်ရေးလုပ်သွားမယ်၊ ပြည်သူအားလုံး ခြိမ်းခြောက်မှု၊ အကြပ်ကိုင်မှုမရှိဘဲ လွတ်လပ်စွာဆန္ဒဖော်ထုတ်မဲပေးနိုင်ရေး ဦးတည်ဆောင်ရွက်ရမယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ဒါအပြင် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် အနေနဲ့လည်း ပါတီတွေကိုမှတ်ပုံတင်ဆောင်ရွက်ရာမှာ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ချိုးဖောက်တဲ့ နိုင်ငံရေးပါတီတွေ မဖြစ်ဖို့လိုကြောင်း၊ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ရုံးတွေ အပြည့်အစုံ ဖွင့်လှစ်ဖို့၊ မဲစာရင်းမှန်ကန်ရေး ကြိုတင် ပြင်ဆင်ဆောင်ရွက်ဖို့၊ ရွေးကောက်ပွဲကို ပြည်သူ အားလုံးပါဝင်တဲ့ လွတ်လပ် တရားမျှတပြီး အကြားအလပ်မရှိ ကျင်းပ နိုင်ဖို့၊ သမာသမတ်ရှိပြီး စနစ်ကျတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲဖြစ်ဖို့ လိုကြောင်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးက ပြောပါတယ်။ အရေးပေါ်ကာလဆိုင်ရာ ပြဋ္ဌာန်းချက်နဲ့အညီ ဆောင်ရွက်ပြီးစီးပါက ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနဲ့အညီ လွတ်လပ်ပြီးတရားမျှတတဲ့ ပါတီစုံဒီမို ကရေစီ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ ပြန်ကျင်းပပြီး အနိုင်ရတဲ့ပါတီကို ဒီမိုကရေစီစံနှုန်းနဲ့အညီ နိုင်ငံတော်တာဝန်လွှဲအပ်နိုင်ရေး ဆက်လက်ဆောင်ရွက်သွားမယ်လို့ စစ်ခေါင်းဆောင်က ပြောပေမဲ့ ဘယ်အချိန်မှာ ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပမယ် ဆိုတာကိုတော့ ပြောမသွားပါဘူး။ စစ်ကောင်စီကျင်းပမယ့်‌ ရွေးကောက်ပွဲဟာ နိုင်ငံရေးထွက်ပေါက်ရှာတဲ့ အတုအယောင် ရွေးကောက်ပွဲဖြစ်လို့ ပြည်သူအားလုံး ဆန့်ကျင်ကန့်ကွက်ကြဖို့ အန်ယူဂျီ အပါအဝင် တော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေက တိုက်တွန်းထားပါတယ်။ https:/ /burmese.dvb.no/archives/575134

၂၆။ မြစ်ကြီးနားမြို့တွင် ၅/နှင့် ၆/ မှတ်ပုံတင်ကိုင်ဆောင်ထားသူများအား စစ်ဆေးအရေးယူသွားရန် စစ်ကောင်စီပြင်ဆင်နေ
January 24, 2023

ကချင်ပြည်နယ် မြစ်ကြီးနားမြို့တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်း မှတ်ပုံတင်ဖြစ်သော ၅/ နှင့် မကွေးတိုင်း မှတ်ပုံတင် ၈/ ကိုင်ဆောင် ထားသူများကို စစ်ဆေးကာ မသင်္ကာသူများကို ဖမ်းဆီးအရေးယူသွားမည်ဟု တပ်နှင့် နီးစပ်သူများထံမှ သိရသည်။ စစ်ဆေးမှုကို လာမည့် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့မှစတင်ကာ မြို့ပေါ်ရပ်ကွက်များတွင် စတင်လုပ်ဆောင်နိုင်ရန် စီစဉ်နေသည်ဟု တပ်နှင့် နီးစပ် သူ တစ်ဦးက ပြောသည်။ “အဓိက စစ်ကိုင်းတိုင်း မှတ်ပုံတင်ကိုင်တဲ့သူနှင့် မကွေးတိုင်းမှတ်ပုံတင်ကိုင်တဲ့သူတွေ စစ်ဆေးဖို့ဆိုပြီး လုပ်နေကြတာ တော့ကြာပြီ။ နောက်လကစပြီး စစ်ဆေးတော့မှာတဲ့”ဟုတပ်နှင့် နီးစပ်သူတစ်ဦးက ပြောသည်။ လုပ်ငန်းစဉ် အနေဖြင့် ရပ်ကွက်အလိုက် တစ်အိမ်တက်တစ်အိမ်ဆင်းစနစ်ဖြင့် လိုက်လံ စစ်ဆေးမည်ဟု သိရသည်။ အဆိုပါ ကိစ္စနှင့် ပတ်သက်ပြီး မြစ်ကြီးမြို့ပေါ် ရပ်ကွက်တစ်ခုမှ အုပ်ချုပ်ရေးတာဝန်ရှိသူတစ်ဦးအား မေးမြန်းရာ ယနေ့ချိန်ထိ ညွှန်ကြားလာခြင်း မရှိသေးကြောင်း အမည်မဖော်လိုသည့် ရပ်ကွက်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးတစ်ဦးက ခုလိုပြောသည်။ “ခုထိတော့ပြောလာတာ ညွှန်ကြား လာတာတော့မရှိသေးဘူး။ ဒါပေမယ့်ဖြစ်နိုင်တာကတော့ ညွှန်ကြားတာမရှိလည်း စစ်မယ့်ရက် တစ်ခါတည်း ဝင်စစ်တာမျိုး လည်းဖြစ်နိုင်တယ်”ဟုမြစ်ကြီးနားမြို့ပေါ်ရပ်ကွက်မှ အမည်မဖော်လိုသည့် အုပ်ချုပ်ရေးမှူး တစ်ဦးက ဆိုသည်။

စစ်ကောင်စီကို တော်လှန်တိုက်ခိုက်နေသူများထဲတွင် စစ်ကိုင်းတိုင်းနှင့် မကွေးတိုင်းတို့မှ အများဆုံးပါဝင်နေသော ကြောင့် ၎င်းတို့ကို စစ်ကောင်စီက အဓိကထား ရှာဖွေခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်ဟု မြစ်ကြီးနားမြို့ခံ တစ်ဦးက သုံးသပ်ပြောဆိုသည်။ “တိုင်းနဲ့ပြည်နယ် ၁၄ ခုမှာ စစ်ကိုင်းနဲ့ မကွေးအဖွဲ့တွေက စစ်တပ်ကို တော်လှန်တာများတယ်လေ။ ဒါကြောင့် သူတို့ကို ဦးစားပေး ပြီး မသင်္ကာတာလေ။ ဒီဘက် KIA တော်လှန်ရေးစစ်သားတွေကိုတောင် အဓိကမဟုတ်ဘူး။ စစ်တပ်က PDF တွေကို အဓိကထား စစ်ဆေးနေတာဟုတ်တယ်။” ဟု ပြောသည်။ https://burmese.kachinnews.com/2023/01/24/zm1-36/

၂၇။ မိုင်းပန်မြို့နယ် ကျင်းပမည့် သျှမ်းအမျိုးသားနေ့ ကို စစ်ကောင်စီမှ ဖျက်သိမ်းခိုင်း
January 22, 2023

သျှမ်းပြည် မိုင်းပန်မြို့တွင် လာမည့် ၂၀၂၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၇ ရက်တွင် ကျရောက်မည့် (၇၆) နှစ်မြောက် သျှမ်းအမျိုးသားနေ့ ကို စစ်ကောင်စီမှ ဖျက်သိမ်းခိုင်းကြောင်းသိရသည်။ သျှမ်းအမျိုးသားနေ့ကို ပြီးခဲ့သည့် ကိုဗစ် – ၁၉ ရောဂါ ကူးစက်ချိန်မှစပြီး မကျင်းပနိုင်ခြင်းမှာ ၃ နှစ်ရှိပြီး ယခုနှစ် ၂၀၂၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၇ ရက်နေ့တွင် (၇၆) နှစ်ပြည့် သျှမ်းအမျိုးသားနေ့ကို မိုင်းပန်မြို့ နားဝမ်ရွာမှာ ပြန်လည်ကျင်းပရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ သျှမ်းအမျိုးသားနေ့ကို ပြန်လည်ကျင်းပနိုင်ရန် ပြင်ဆင်နေစဉ် ဇန်နဝါရီ ၁၉ ရက် နံနက်ပိုင်းအချိန်က စစ်ကောင်စီ တပ်သားတချို့ နှင့် စစ်ကောင်စီ လက်အောက်ခံ ဌာနဆိုင်ရာများက ရောက်ရှိ လာပြီး “ ဤနေရာမှာ သျှမ်းအမျိုးသားနေ့ မကျင်းပရန် “ လာရောက် တားမြစ်လိုက်ကြောင်း မိုင်းပန်ဒေသခံ တစ်ဦးက ပြော သည်။ “ ဒီနှစ် သျှမ်းအမျိုးသားနေ့ ပြန်လည်ကျင်းပဖို့ ကျနော်တို့ ၃ လကျော် အချိန်ပေးပြီး လုပ်လာခဲ့တယ်။ စတိတ်စင်တွေ၊ ပွဲလည်မယ့် ဧည့်သည်တွေ အိပ်မယ့်နေရာတွေ အကုန်ပြင်ဆင်ပြီးပြီ။ ဒီနေရာကို သူတို့ပေးမလုပ်ဘူးတဲ့၊ တခြားနေရာမှာ လုပ်ချင် ရင်လုပ်လို့ရတယ်။ ဒီနေရာတော့ လုံးဝပေးမလုပ်ဘူး ပြောတော့ ကျနော်တို့လည်း ပြန်ပြီး ဖျက်သိမ်းလိုက်ရတယ်”ဟု မိုင်းပန် ဒေသခံတစ်ဦးက ပြောသည်။

မိုင်းပန်မြို့တွင် ကျင်းပမည့် သျှမ်းအမျိုးသားနေ့ကို သျှမ်းပြည် ပြန်လည် ထူထောင်ရေး ကောင်စီ၊ သျှမ်းပြည်တပ်မတော် (RCSS/SSA) က ဦးဆောင်ပြီး ပြုလုပ်သဖြင့် စစ်ကောင်စီက လာရောက်တားမြစ် ကြောင်းလည်းဖြစ်သည်ဟု မိုင်းပန်ဒေသခံ အသက် ၃၅ နှစ်အရွယ်ရှိ လူငယ်တစ်ဦးက သုံးသပ်ပြောသည်။ “ ကျနော်တို့ မိုင်းပန်က သျှမ်းအမျိုးသားနေ့ကို RCSS က ဦးဆောင်ပြီး ပြုလုပ်တာဖြစ်တယ်။ ဒီ သျှမ်းအမျိုးသားနေ့ ကျင်းပပြီးတဲ့ နောက်ပိုင်း ဒီက နယ်မြေတွေ RCSS တိုးချဲ့မှာကို စစ်ကောင်စီတွေက ကြောက်လို့လားတော့ မပြောတတ်ဘူး။ အဲ့ကြောင့် အခုလို လာတားမြစ်တာ ဖြစ်နိုင်တယ်“ ဟု ၎င်းက သုံးသပ်ပြီး ပြောသည်။ သို့သော်လည်း လာမည့် ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက်တွင် ကျရောက်မည့် ၇၆ နှစ်မြောက် သျှမ်းအမျိုးသားနေ့ အခမ်းအနားသည် မိုင်းပန် မြို့ ရှမ်းစာပေ/ယဥ်ကျေးမှုအသင်းနှင့် ဒေသခံပြည်သူလူထုပူးပေါင်းပြီး လုပ်ဆောင်မည်ဖြစ်ကြောင်း နှင့် RCSS အနေဖြင့် ပါဝင်မည် မဟုတ်ကြောင်း တပ်ဖွဲ့၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဗိုလ်မှူးကြီး အုမ်ခေး က ပြောဆိုခဲ့သည်။ https:// burmese.shannews.org/archives/32669

၂၈။ စည်းကမ်းမဲ့မြေစာစွန့်ပစ်မှုများကြောင့် ရေကြီးရေလျှံဖြစ်မည်ကို ဒေသခံများ စိုးရိမ်နေ
January 24, 2023

ကျောက်စိမ်းတူးဖော်ရေးကုမ္ပဏီများက မြေစာများကို စည်းကမ်းမဲ့ လာရောက်စွန့်ပစ်နေသောကြောင့် ဖားကန့်မြို့နယ် မနကျေးရွာရှိ ချောင်း ရေကြီးရေလျှံမှုဖြစ်ပွားလာမည်ကို စိုးရိမ်နေကြကြောင်း သိရသည်။ ရှရောခချောင်းအတွင်းသို့ မြေစာများ လာရောက်စွန့်ပစ်နေသောကြောင့် ချောင်းရေလမ်းကြောင်းပိတ်ကာ ရွာအတွင်းသို့ ရေဝင်လာမည်ကို စိုးရိမ်နေခြင်းဖြစ်သည်ဟု ရပ်ကွက်နေဒေသခံတစ်ဦးကပြောသည်။ “အစကတော့ အိမ်ချဲ့ဖို့မြေစာဖို့သလိုနဲ့ လုပ်လာတာ အခုအဲ့အောက်ခြေနားက လမ်းကို ပါဖို့လိုက်ပြီ။ ဆိုးတာက ရွာနားမှာရှိတဲ့ ရေချောင်းကိုပါလာဖို့တော့ တရားတော်တော်လွန်သွားပြီး။ ကုမ္ပဏီနာမည်မေးတော့ မသိ ဘူးတဲ့” ဟုသူကပြောသည်။ အဆိုပါရှရောခချောင်းသည် ဆိုင်းဂျာဘွမ်ကျေးရွာမှ စီးဆင်းလာသောချောင်းဖြစ်ပြီး မိုးတွင်းအချိန် ချောင်းရေကြီးလျင် ကမ်းပါးရေတိုက်စားသောကြောင့် ကျေးရွာအတွင်း ရေဝင်ရောက်ခြင်းမရှိစေရန် ရေထိန်နံရံများလည်း ပြုလုပ် ထားကြောင်း သူကဆက်ပြောသည်။

မြေစာကားများက မွန်းတည့် ၁၂ နာရီခန့်မှစတင်ကာ နောက်တစ်နေ့ နံနက် ၆ နာရီအထိ မြေစာလာသွန်ခြင်းဖြစ်ပြီး ကားစက်သံ၊ ဘက်ဟိုးသံ စသည့်ဆူညံသံများကြောင့်လည်း အိပ်ရေးပျက်ရကြောင်း ရပ်ကွက်နေအခြားဒေသခံ တစ်ဦးက ပြော သည်။ “စက်သံတွေက ဆူညံနေတော့ ဘယ်လိုမှအိပ်မရဘူး။ ရွာနဲ့အရမ်းနီးတယ်လေ ပြောရမယ်ဆို အိမ်နောက်ဖေးကနေဆို နီးနီးလေး အောက်ကချောင်းခြားထားလို့သာ သူတို့သွန်းတဲ့မြေစာတွေက အဲ့မှာ ကျနေတာ။ ရွာတစ်ခုခုဖြစ်ရင်လည်း သူတို့ တာဝန်ယူမှာမဟုတ်ဘူး။ မြေစာတွေ နင်းကန်လာပစ်နေတာ” ဟုသူကပြောသည်။ ဖားကန့်မြို့တွင် နှစ်စဉ်မိုးရာသီအတွင်း ရေကြီးရေလျှံမှုများ ဖြစ်ပွားလျက်ရှိပြီ ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇွန်လကလည်း ဥရုချောင်းရေကြီးရေလျှံမှုကြောင့် အေးမြသာယာရပ်ကွက်၊ ငှက်ပျောတောရပ်ကွက်၊ မရှီကထောင်ရပ်ကွက်နှင့် မြို့မရပ်ကွက်တို့တွင် ရေဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ပြည်သူအချို့မှာ ဘေးလွတ်ရာသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ကြရသည်။ https://www.facebook.com/The74Media/photos/pcb.733031994882991/ 732985528220971/

၂၉။ စစ်တွေက ဒုက္ခသည်စခန်းများတွင် လူဦးရေတိုးလာသဖြင့် နေထိုင်ရေး ကျပ်တည်းလာကြောင်းပြော
January 23, 2023

ရခိုင်ပြည်၊ စစ်တွေမြို့နယ်အတွင်းရှိ ဒုက္ခသည်စခန်းများတွင် ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုကြာ နေထိုင်နေရသည့် မွတ်ဆလင် ဒုက္ခသည်များမှာ လူဦးရေတိုးလာခြင်းကြောင့် လက်ရှိတွင် နေထိုင်ရေး ကျပ်တည်းလာနေကြောင်း သိရသည်။ ဒုက္ခသည်စခန်းမှ ၁၀ ပေပတ်လည်ရှိသည့် အခန်းတစ်ခုအတွင်း မိသားစုဝင် ၁၀ ဦးကျော်အထိ နေထိုင်နေကြရသဖြင့် နေအိမ်များ တိုးချဲ့ဆောက် လုပ်ပေးရန် ဒုက္ခသည်များက လိုလားနေကြသည်။ အချို့သော ဒုက္ခသည်များမှာ နေထိုင်ရန်နေရာမဆံ့သဖြင့် စခန်းအနီးရှိ လယ် ကွင်းပြင်တွင် ယာယီတဲအိမ်များ ဆောက်လုပ်နေထိုင်နေကြသည်ဟု ဘောဒူဖဒုက္ခသည်စခန်းတွင် နေထိုင်သူတစ်ဦးက ပြော သည်။ “တချို့မိသားစုတွေမှာက ၁၀ ယောက်၊ ၁၅ ယောက်လောက် နေရတာတွေရှိတယ်။ အဆောင်တွေမှာက လူ ၄ ယောက် လောက်ပဲ နေလို့ရတယ်။ တချို့ ငွေမတတ်နိုင်တဲ့ လူတွေဆိုရင်လည်း အဆင်ပြေသလို နေရတာတွေရှိတယ်။ မိသားစုဝင်များတဲ့ လူတွေဆိုရင်လည်း လယ်ပြင်မှာသွားပြီး ဖြစ်သလိုနေကြတယ်”ဟု ၎င်းကဆိုသည်။

ဒုက္ခသည်စခန်းများ စတင်ဖွင့်လှစ်ချိန်က အခန်းတစ်ခန်းတွင် မိသားစုဝင် ၆ ဦးစီ နေထိုင်နိုင်ခဲ့သော်လည်း ဆယ်စုနှစ် တစ်ခု ကြာမြင့်လာပြီးနောက်တွင် လူဦးရေတိုးလာသဖြင့် နေထိုင်ရန်နေရာမဆံ့ ဖြစ်လာနေခြင်းဖြစ်သည်။ စစ်တွေမြို့နယ်တွင် ဘောဒူဖ(၁)၊ ဘောဒူဖ(၂)၊ သဲချောင်း၊ ဆေးသမား၊ ဒါးပိုင်၊ သက္ကယ်ပြင်၊ ဘာဆာရွာ စသည့်ဒုက္ခသည်စခန်း ၁၂ ခုရှိပြီး ဒုက္ခသည် ဦးရေ ၁၀၇၂၁၈ (တစ်သိန်းခုနှစ်ထောင်)ခန့်ရှိကြောင်း သိရသည်။ ဒုက္ခသည်စခန်းသို့ရောက်ရှိသွားကြသည့် မွတ်ဆလင်များမှာ တစ်ရွာနှင့်တစ်ရွာ၊ တစ်မြို့နယ်နှင့် တစ်မြို့နယ် ခရီးသွားလာခွင့်ကို အာဏာပိုင်များက တင်းကျပ်ထားမှုကြောင့် ကျန်းမာရေး၊ အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းမှအစ ဆုံးရှုံးနေသည်ဟု မွတ်ဆလင်များကပြောသည်။ သဲချောင်းဒုက္ခသည်စခန်းတွင် နေထိုင်သူ တစ်ဦးက “တချို့ကတော့ ငါးဖမ်းဘုတ်တွေမှာလိုက်ပြီး အလုပ်,လုပ်ကြတယ်။ တချို့ကျတော့လည်း ဆိုင်ကယ်ကယ်ရီမောင်းတဲ့ အလုပ်,လုပ်ကြတယ်။ ဒါပေမယ့် ၁၀၀ ရာခိုင်နှုန်းမှာ အနည်းဆုံးက ၉၀ လောက် အလုပ်လက်မဲ့ဖြစ်နေပါတယ်။ ကျန်တဲ့လူ တွေက အထောက်အပံ့တွေနဲ့ပဲ ရပ်တည်နေကြရတာ။ အလုပ်အကိုင်တွေ ပိုပြီးရှိလာမယ်လို့ မျှော်လင့်မိပါတယ်”ဟု ပြောသည်။ ရခိုင်ပြည်အတွင်း ပြီးခဲ့သည့် ၂၀၂၀ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း တိုက်ပွဲရပ်တန့်နေချိန်တွင် ရက္ခိုင့်တပ်တော်(ULA/AA)က ရခိုင်နှင့် မွတ်ဆလင် အသိုင်းအဝိုင်းကြား ဆက်ဆံရေးကောင်းမွန်အောင် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ https://www.facebook.com/dmgne wsagency/pho tos/pcb.2506419096177153/2506417782843951/

 

 

မှတ်ချက်။ သက်ဆိုင်ရာ သတင်းမီဒီယာအသီးသီးမှ ကောက်နုတ်ဖော်ပြခြင်းဖြစ်ပါသည်။

SSPP ဗဟိုဌာနချုပ်အပေါ် စစ်လေယာဉ် ပျံဝဲ

ဖက်ဒရယ်ဂျာနယ် မြန်မာ၊ ဇန်နဝါရီ ၂၄၊ ၂၀၂၃
 
စစ်ကောင်စီစစ်တပ်သုံး YAK- 130 အမျိုးအစား ဂျက်တိုက်လေယာဉ်တစ်စင်းဟာ SSPP/ SSA ဌာနချုပ်အပေါ် ဇန်နဝါရီလ ၂၄ ရက်နေ့ မနက် ၁၁နာရီ ၅၀ မိနစ်အချိန်မှာ အနိမ့်ရှပ်ပျံ့သန်းခဲ့ပါတယ်။
 
ထိုဖြစ်စဉ်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဘာကြောင့် အခုလို ပျံ့သန်းတာလဲဆိုတဲ့ အကြောင်းအရင်းကို အတိအကျ မသိရသေးပါဘူး။
 
အခုလိုလုပ်ရပ်ဟာ SSPP/ SSA အပေါ် ရန်စစော်ကားသည့် လုပ်ရပ်ဟု ယူဆပြီး၊ နောက်တစ်ကြိမ် ဤကဲ့သို့ အကြောင်းမကြားဘဲ ဝမ်ဟိုင်းမြို့ပေါ်သို့ လေယာဉ်ပျံသန်းခြင်းများ၊ လေ့ကျင့်ခြင်းများ ထပ်မံပြုလုပ်ပါက တပ်မတော်ရဲ့ တာဝန်သာ ဖြစ်တယ်လို့ SSPP ဘက်က ပြောဆိုပါတယ်။
 
SSPP မှ ပြောခွင့်ရှိသူ ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး စိုင်းဆုက စစ်ကောင်စီ တိုက်လေယာဥ်ပျံသန်းမှုအပေါ် တပ်မတော် ငြိမ်းချမ်းရေး ညှိနှိုင်းရေးကော်မတီအတွင်းရေးမှူး (၂) ဒုတိယ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မင်းနောင်ထဲ ဆက်သွယ်မေးမြန်းခဲ့ပေမဲ့ ၎င်းကိုယ်တိုင် မသိသေးကြောင်းနှင့် ပြန်လည်အကြောင်းပြန်မည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့တယ်လို့ SSPP ဘက် ပြောဆိုထားပါတယ်။

၂၀၂၃ ခုနှစ် မြန်မာ့နိုင်ငံရေးအလားအလာ (စကားဝိုင်းအနှစ်ချုပ်)

၂၀၂၃ ခုနှစ် မြန်မာ့နိုင်ငံရေးအလားအလာ (စကားဝိုင်းအနှစ်ချုပ်)

နွေဦးတော်လှန်ရေးနှင့် မြန်မာ့နိုင်ငံရေး ဖြစ်စဉ်ကို သုံးသပ်ခြင်း

(၁) လက်ရှိနွေဦးတော်လှန်ရေးဟာ ဘယ်လောက် အတိုင်းအတာ အနေအထား ရောက်နေပြီလဲ။ နွေဦး တော်လှန်ရေးရဲ့ လားရာတွေဟာ ဘာတွေ ဖြစ်နိုင်မလဲ။

ဦးအောင်မိုးဇော် (ဥက္ကဌ၊ လူ့ဘောင်သစ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ)

တော်လှန်ရေး အချိန်ကာလ ၂ နှစ် ရောက်လာတဲ့အချိန်မှာ နှစ်ပေါင်းခုနှစ်ဆယ်ကျော်ကြာမြင့်ပြီဖြစ်တဲ့ လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးကြီးနဲ့ မြို့ပြတွေကို ပိုမိုအခြေခံတဲ့ လက်ရှိနွေဦးတော်လှန်ရေးတို့ ပေါင်းဆုံမိပြီးတော့ တော်လှန်ရေးကြီးဟာ တသားတည်းဖြစ်တည်လာပြီးတော့ ပြည်သူ့တော်လှန်ရေးကြီး အဖြစ် တဆင့် မြှင့်တက်သွားပြီလို့ ပြောချင်ပါတယ်။

နော်ဇူဇန်နာလှလှစိုး ( ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ၊ အမျိုးသမီး၊ လူငယ်နှင့် ကလေးသူငယ် ဝန်ကြီးဌာန၊ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ)

နွေဦးတော်လှန်ရေးက ပြည်သူတွေက ရွံရွံချွန်ချွန် ယနေ့ထက်တိုင် ပါဝင်နေဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ပြည်သူတွေအနေနဲ့ စစ်အာဏာရှင်လက်အောက်မှာ လုံးဝမနေနိုင်တော့ဘူးဆိုတာ လုံးဝသေချာနေပြီဖြစ်ပါတယ်။

နွေဦးတော်လှန်ရေးဟာ အောင်မြင်မှုမရောက်မချင်း ပြည်သူတွေဟာ လုံးဝ လက်မလျော့ဘူးလို့ ယုံကြည်နေပါတယ်။

နိုင်ဗညားမွန် (ဒါရိုက်တာ၊ မွန်ပြည်ဖွံ့ဖြိုးရေးစင်တာ)

နွေဦးတော်လှန်ရေးးဟာ တနိုင်ငံလုံးက ပါဝင်တဲ့ ပြည်သူ့တော်လှန်ရေးဖြစ်ပါတယ်။ လူများစု ဗမာလူမျိုးနဲ့ လူနည်းစု တိုင်းရင်းသားတွေကို ပေါင်းစပ်ပေးနိုင်တဲ့ တော်လှန်ရေးဖြစ်သလို ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီစနစ် တည်ဆောက်ရေး လမ်းကြောင်းကို ပွင့်လာစေပါတယ်။

ဖက်ဒရယ်ပဋိဉာဉ်ကိုလည်း အခြေခံအားဖြင့် လုပ်ဆောင်ထားနိုင်လာပါတယ်။ စစ်အာဏာရှင်ကို ဆန့်ကျင်တဲ့နေရာမှာ နွေဦးတော်လှန်ရေးဟာ အားအကောင်းဆုံးလို့ ပြောလို့ ရနိုင်ပါတယ်။

ဆလိုင်း‌ယောအောင် (ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်ကော်မတီဝင်၊ ABSDF)

နွေဦးတော်လှန်ရေးဟာ စစ်အာဏာရှင်စနစ်တိုက်ဖျက်ရေး လို့ ပြောလို့ ရနိုင်ပါတယ်။ နွေဦးတော်လှန်ရေးဟာ ပြည်သူလူထုက အများဆုံးပါဝင်ပြီး‌တော့ ပြည်သူလူထုက ဦးဆောင်တဲ့ လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးလို့ ပြောလို့ရနိုင်သလို၊ ပြည်ပရောက်မြန်မာနိုင်ငံသားတွေ အများဆုံး ထောက်ပံ့တဲ့ တော်လှန်ရေး၊ ဘဏ္ဍာငွေအများဆုံးရရှိထားတဲ့ တော်လှန်ရေး၊ နိုင်ငံတကာထောက်ခံမှုအများဆုံး ရရှိထားတဲ့ တော်လှန်ရေးလို့ ပြောလို့ ရနိုင်ပါတယ်။

အရေးကြီးဆုံးအချက်ကတော့ လက်ရှိအခြေအနေကို ဦးဆောင်သူတွေက ဆက်လက်ထိန်းထားနိုင်ဖို့ လိုပါတယ်။ တော်လှန်ရေးရဲ့ လားရာဟာ ဘာဖြစ်နိုင်မလဲ ဆိုတာကို ပြောဖို့က စောသေးတယ်လို့ မြင်ပါတယ်။

ဦးအောင်မိုးဇော် (ဥက္ကဌ၊ လူ့ဘောင်သစ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ)

ဆလိုင်း‌ယောအောင် (ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်ကော်မတီဝင်၊ ABSDF)

(၂) နွေဦးတော်လှန်ရေးဟာ ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီရရှိရေးပန်းတိုင်နဲ့ ဘယ်လောက်အထိ နီးစပ်နေပြီလဲ။ တဘက်ကကြည့်ရင် ရှမ်းပြည်နယ်ထဲက အင်အားကြီး တိုင်းရင်းသားလက်နက်အဖွဲ့တွေအပါအဝင်၊ AA နှင့် မွန်ပြည်သစ်ပါတီ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေက နွေဦး တော်လှန်ရေး ထဲမှာ မပါဝင်လာသေးဘူး။

ဆလိုင်း‌ယောအောင် (ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်ကော်မတီဝင်၊ ABSDF)

တော်လှန်ရေးရဲ့ သဘောသဘာဝအရ တပ်ပေါင်းစုတွေနဲ့သာ အောင်ပွဲခံနိုင်ခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ NUCC ဟာ စစ်အာဏာရှင်ကို တော်လှန်ဖို့အတွက် မတူညီတဲ့ အင်အားစုတွေ ပေါင်းစုထားတဲ့ အင်အားစုဖြစ်ပါတယ်။

လက်ရှိ ပေါင်းစည်းမှု မပြုလုပ်သေးတဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေကတော့ (၁) NLD အစိုးရလက်ထက်မှာ ရှိခဲ့တဲ့ အစာမကြေမှုတွေကြောင့်နဲ့ (၂) သီးသန့်ကိုယ်ပိုင်အမြင်မတူညီမှုတွေကြောင့်လို့မြင်ပါတယ်။

(၃) ၂၀၂၃ ခုနှစ်မှာ စစ်ကောင်စီဟာ ဘာတွေ လုပ်ဆောင်လိမ့်မယ်လို့ ခန့်မှန်းထားသလဲ။ စစ်ကောင်စီက ရွေးကောက်ပွဲလုပ်မယ်လို့လည်း ကြေညာထားတာ တွေ့ရပါတယ်။

ဦးအောင်မိုးဇော် (ဥက္ကဌ၊ လူ့ဘောင်သစ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ)

မြန်မာနိုင်ငံမှာ လွတ်လပ်ရေးရပြီးကတည်းက နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားတွေ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့တယ်။ လက်ရှိ နွေဦးတော်လှန်ရေးဟာ အင်အားအကြီးမားဆုံးလို့ ပြောလို့ရပါတယ်။ အထူးခြားဆုံးက ပြည်သူတွေက စစ်အာဏာရှင်စနစ်ကို လုံးဝလက်မခံနိုင်တော့တာ ထင်ရှားပါတယ်။

တော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေအနေနဲ့ ရောက်ရာနေရာမှာ ကျရာတာဝန်ကို ကျေပွန်စွာ ဆောင်ရွက်ဖို့ လိုပါတယ်။ အရေးကြီးဆုံးက တော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေကစစ်အာဏာရှင်စနစ်ကို လက်ခံနေသေးလား၊လက်မခံနိုင်တော့ဘူးလားက အဆုံးအဖြတ်ဖြစ်ပါတယ်။

ရွေးကောက်ပွဲဆိုတာ စစ်တပ်က နိုင်ငံရေးစင်မြင့်ပေါ် ပြန်တက်ချင်လို့၊ နိုင်ငံတကာက ထောက်ခံမှု ရရှိဖို့ အတွက် လုပ်ဆောင်နေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်တော့်အမြင်ကတော့ ရွေးကောက်ပွဲ လုပ်ဖို့ ပိုများပါတယ်။ တရားမျှတမှုရှိတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲ ဖြစ်ဖို့ ထက် တစုံတရာ ထောက်ခံမှုရရှိဖို့ ကြိုးပမ်းနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါကြောင့် နိုင်ငံတကာက ရွေးကောက်ပွဲကို မထောက်ခံအောင် အသိအမှတ်မပြုအောင် လုပ်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ သို့ပေမဲ့ တရုတ်၊ အိန္ဒိယကတော့ ထောက်ခံနိုင်ချေရှိပါတယ်။ သေနတ်ထောက် မဲပေးခိုင်းတဲ့အခြေအနေမှာ ပြည်သူတွေကတော့ ကြောက်ပြီး မဲပေးရတာ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

(၄) စစ်ကောင်စီက ရွေးကောက်ပွဲ လုပ်ဖို့ စိန်ခေါ်မှုတွေအများကြီး ရှိနေတဲ့ထဲက အမှန်တကယ် လုပ်လာနိုင်မလား။ ရှမ်းပြည်၊ ရခိုင်ပြည်၊ မွန်ပြည် ဒေသ သုံးခုမှာတော့ ရွေးကောက်ပွဲ အားကောင်းစွာ ပြုလုပ်နိုင်မယ်လို့ ခန့်မှန်း ထားကြပါတယ်။

တဘက်က တော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေကလည်း ရွေးကောက်ပွဲ မဖြစ်မြောက်ရေး လှုပ်ရှားမှု၊ ကန့်ကွက်တိုက်တွန်းမှုတွေ ရှိပါတယ်။

နော်ဇူဇန်နာလှလှစိုး ( ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ၊ အမျိုးသမီး၊ လူငယ်နှင့် ကလေးသူငယ် ဝန်ကြီးဌာန၊ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ)

စစ်ကောင်စီက ရွေးကောက်ပွဲကို ထွက်ပေါက်တစ်ခုအနေနဲ့ ကြိုးပမ်းမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ လွတ်မြောက်နယ်မြေမှာ ဒေသန္တရ အုပ်ချုပ်ရေးတွေ ကောင်းမွန်စွာ လုပ်ဆောင်နေနိုင်တဲ့အတွက် ရွေးကောက်ပွဲ လုပ်နိုင်မယ်လို့မထင်ပါဘူး။ ရခိုင်က ၇၀% ကို AA က ထိန်းချုပ်ထားနိုင်တဲ့အတွက် မဲပုံးထောင်နိုင်မယ်လို့ မထင်ပါဘူး။

အွန်လိုင်းမဲပေးမှုစနစ်တွေကို ကျင့်သုံးနိုင်ပေမဲ့ အလုပ်ဖြစ်နိုင်မယ်လို့တော့ မထင်ဘူး။ အချို့နိုင်ငံတွေကတော့ ရွေးကောက်ပွဲကို လက်မခံဘူးလို့ ကြေညာထားတာကို တွေ့ရပါတယ်။ စစ်ကောင်စီကတော့ ထွက်ပေါက်မရှိဘူးလို့ မြင်ပါတယ်။

၅) စစ်ကောင်စီက ရွေးကောက်ပွဲကိုမလုပ်ပဲ တခြားနည်းလမ်းနဲ့ နိုင်ငံရေး ထွက်ပေါက်ရှာလာနိုင်လား။

နိုင်ဗညားမွန် (ဒါရိုက်တာ၊ မွန်ပြည်ဖွံ့ဖြိုးရေးစင်တာ)

အခြားနည်းလမ်းနဲ့ နိုင်ငံရေးထွက်ပေါက် ရှာနိုင်မယ်လို့ မထင်ပါဘူး။ လက်ရှိ စစ်တပ်ဟာ ၁၉၆၂ ခုနှစ် စစ်အာဏာရှင်ရဲ့ မျိုးဆက်လို့ ပြောနိုင်ပါတယ်။

အကျပ်အတည်းကြုံတိုင်း ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီ၊ ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲ၊ နိုင်ငံရေးဆွေးနွေးပွဲ စတဲ့ အရာတွေနဲ့ ထွက်ပေါက်ရှာတာရှိပေမဲ့ တကယ်အကောင်အထည်မဖော်ခဲ့ပါဘူး။ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးလုပ်တဲ့အခါမှာလည်း မြောက်ပိုင်းကို အပစ်အခတ်ရပ်ထားရင် တောင်ပိုင်းကို အပြုတ်တိုက်တယ်။

PDF နဲ့ EAO ကို သွေးခွဲတယ်။ စစ်ကောင်စီဟာ သူတို့ ပြဿနာတွေကို ဖြေရှင်းဖို့အတွက်သာ စဉ်းစားတာဖြစ်ပြီး၊ နိုင်ငံတော်အကျိုးစီးပွားအတွက် စဉ်းစားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲက မလုပ်နိုင်လောက်ဘူးလို့ ထင်ပါတယ်။

ဦးအောင်မိုးဇော် (ဥက္ကဌ၊ လူ့ဘောင်သစ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ)

စစ်အုပ်စုအဆက်ဆက်ဟာ ဘယ်ကိစ္စလုပ်လုပ် တိုင်းပြည်အတွက် လုပ်တာ မဟုတ်ဘဲ၊ သူတို့အတွက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲကို မလုပ်ဖြစ်ဘူးဆိုရင် (၁) ဖေဖော်ဝါရီ (၁) ရက်နေ့မှာ ကာလုံအစည်းအဝေး ခေါ်ပြီး အာဏာတောင်း သက်တမ်းတိုးတာ လုပ်နိုင်ပါတယ်။

(၂) အမျိုးသားညီလာခံ ခေါ်တာမျိုးလည်း လုပ်လာနိုင်ပါတယ်။ (၃) အာဆီယံ မူ (၅) ချက်ကို လက်ခံလာအောင် လုပ်လာနိုင်ပါတယ်။

ဆလိုင်း‌ယောအောင် (ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်ကော်မတီဝင်၊ ABSDF)

စစ်ကောင်စီရဲ့ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုတွေဟာ တိုင်းပြည် ငြိမ်းချမ်းမှုကို လုပ်ဆောင်နေတာ မဟုတ်ဘဲ၊ သူတို့အတွက်တာ ဖြစ်ပါတယ်။ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးထိုးထားတဲ့ EAO နဲ့ ဆွေးနွေးရမှာမဟုတ်ဘဲ နိုင်ငံရေးပြဿနာထဲမှာ ပါဝင်တဲ့အင်အားစုတွေအားလုံးကို တွေ့ဆုံဆွေးနွေးဖို့ လိုပါတယ်။

စစ်ကောင်စီအနေနဲ့ သူ့အာဏာတည်မြဲရေးအတွက် လုပ်နိုင်တာ အားလုံးလုပ်ကြမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ တရားဝင်မှု၊ မဝင်မှုကိုလည်း ကရုစိုက်မှာ မဟုတ်ဘူးလို့ မြင်ပါတယ်။

 

 ဒုတိယပိုင်း

နွေဦးတော်လှန်ရေး အောင်မြင်ဖို့၊ ဘာတွေလုပ်သင့်သလဲ

(၁) နွေဦးတော်လှန်ရေး အောင်မြင်နိုင်ခြင်းကို ဘာနဲ့ တိုင်းတာမလဲ။ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရနဲ့ တော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေဘက်က ဘယ်လိုအခင်းအကျင်းမျိုး ဖြစ်ပေါ်ဖို့ လုပ်ဆောင်ဖို့ လိုအပ်နေသေးသလဲ။

နော်ဇူဇန်နာလှလှစိုး ( ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ၊ အမျိုးသမီး၊ လူငယ်နှင့် ကလေးသူငယ် ဝန်ကြီးဌာန၊ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ)

နွေဦးတော်လှန်ရေးဟာ စစ်အာဏာရှင်စနစ်အမြစ်ပြုတ်ရေးအပြင် ဖက်ဒရယ်တည်ဆောက်ရေးကိုပါ ဦးတည်ပါတယ်။ နွေဦးတော်လှန်ရေးအောင်မြင်မှုကို ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီတည်ဆောက်နိုင်ရေးနဲ့ တိုင်းတာရပါမယ်။

(၂) အချက်ကတော့ စစ်တပ်အနေနဲ့ နိုင်ငံရေးထဲ မပါဘဲ၊ စစ်တပ်အလုပ်လုပ်တဲ့စစ်တပ်ဖြစ်ဖို့ ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ရမယ်။ အောင်မြင်ဖို့ဆိုရင် တော်လှန်ရေးအင်အားစု စုစုစည်းစည်းလုပ်ဆောင်ဖို့ လိုသလို စည်းကမ်းရှိရှိ ကြိုးပမ်းဖို့လိုပါတယ်။

(၂) နယ်မြေစိုးမိုးရေးနှင့် တော်လှန်ရေးအင်အားတွေကို အခြေပြုပြီး အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရအနေနဲ့ ပြည်တွင်း ပြည်ပက လက်ခံနိုင်တဲ့ နိုင်ငံရေးဩဇာအာဏာကို ပိုမိုခိုင်မာအောင် ဘယ်လိုတည်ဆောက်လို့ ရနိုင်မလဲ။

နိုင်ဗညားမွန် (ဒါရိုက်တာ၊ မွန်ပြည်ဖွံ့ဖြိုးရေးစင်တာ)

တော်လှန်ရေးမှာပြည်တွင်းပြည်ပက လူထုတရပ်လုံး ဘယ်လို ပူးပေါင်းပါဝင်လာအောင် လုပ်မလဲက အရေးကြီးပါတယ်။ တပ်ပေါင်းစုစနစ်နဲ့ ပူးပေါင်းတိုက်ခိုက်မယ်ဆိုရင် ပိုမို အောင်မြင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ နယ်မြေစိုးမိုးနိုင်မှုကလည်း အရေးကြီးပါတယ်။

နယ်မြေစိုးမိုးမှု များလာလေ၊ အရေးပါမှုနဲ့ နိုင်ငံတကာ ထောက်ခံမှု ပိုမိုရရှိလာမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ခိုင်မာအားကောင်းတဲ့မဟာမိတ်တည်ဆောက်နိုင်ဖို့အရေးကြီးပါတယ်။ ဘုံရန်သူ ရှိရုံနဲ့ မလုံလောက်ဘဲ၊ ဘုံပန်းတိုင် ရှိဖို့က လိုအပ်ပါတယ်။

အနာဂတ်ဖက်ဒရယ်တည်ဆောက်နိုင်ဖို့ အတွက် အားလုံးလက်ခံနိုင်မဲ့ နိုင်ငံရေးသဘောတူညီမှုတစ်ခု ရရှိအောင်လုပ်နိုင်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။

၃) လက်ရှိ NUG အနေနဲ့ နယ်မြေစိုးမိုးရေးက ဘယ်လောက် အတိုင်းအတာထိ ရှိနေပြီလဲ။ နယ်မြေ စိုးမိုးနိုင်ရေးနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဘာတွေ လုပ်ဆောင်ဖို့ လိုအပ်ပါသလဲ။

ဆလိုင်း‌ယောအောင် (ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်ကော်မတီဝင်၊ ABSDF)

၂၀၂၁ ခုနှစ် နိုင်ငံရေးကို ဦးဆောင်မောင်းနှင်ခဲ့တာဟာ NUG/ PDF ဖြစ်ပါတယ်။ NUG နဲ့ EAO ကြားထဲမှာ အဆင်မပြေမှုတွေ ရှိနေသေးတာဖြစ်ပါတယ်။ NUG အနေနဲ့ EAO တွေကို ဆက်ဆံတဲ့အခါမှာ သတိထားဖို့ လိုပါတယ်။ NUG အနေနဲ့ စစ်ရေးနဲ့ပတ်သက်ပြီး ထိန်းသိမ်းပြီးပြောဖို့ အကြံပေးချင်ပါတယ်။

ဘဏ္ဍာရေးနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ပွင့်လင်းမြင်သာဖို့ လိုပါတယ်။ တပ်ဖွဲ့စည်းမှုနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အမိန့်နာခံမှု၊ စည်းကမ်း၊ တာဝန် တိကျဖို့လိုပါတယ်။

(၄) ဖက်ဒရယ် ဒီမိုကရေစီတည်ဆောက်ဖို့အတွက် ဘယ်လိုအခင်းအကျင်းမျိုးရှိဖို့လိုအပ်သလဲ၊ နယ်မြေစိုးမိုး နိုင်မှု၊ နိုင်ငံရေးဩဇာအာဏာတည်ဆောက်နိုင်မှုနဲ့ ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီတည်ဆောက်မှုက ဘယ်လို ဆက်စပ် မှုရှိနိုင်မလဲ။

နော်ဇူဇန်နာလှလှစိုး ( ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ၊ အမျိုးသမီး၊ လူငယ်နှင့် ကလေးသူငယ် ဝန်ကြီးဌာန၊ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ)

တိုင်းရင်းသားလွတ်မြောက်နယ်မြေတွေမှာဆိုရင်တော့ အုပ်ချုပ်ရေးကို လုပ်ဆောင်နိုင်တာတွေကို တွေ့ရှိရပါတယ်။ အချို့ဒေသမှာတော့ ဒေသန္တရအုပ်ချုပ်ရေးကို အစက တည်ဆောက်ရနေတာ ရှိပါတယ်။ ထိုအတွက် ဘဏ္ဍာရေးက လိုအပ်နေပါတယ်။

ရှမ်း၊ ရခိုင် စတဲ့တိုင်းရင်းသားဒေသတွေအနေနဲ့ ကိုယ့်ဒေသ ကိုယ်သိမ်း၊ ထိန်းသိမ်းပြီး အုပ်ချုပ်ရေးတည်ဆောက်ပြီးတော့ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်၊ ကိုယ့်ကြမ္မာ ကိုယ်ဖန် တီးခွင့်နဲ့ နိုင်ငံရေးတည်ဆောက်သွားရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ထို့နောက်မှာတော့ ပြည်ထောင်စုအနေနဲ့ ပြည်လည် စုစည်းပြီးတော့ ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပြည်ထောင်စုကို ပြန်လည်တည်ဆောက်သွားရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

(၅) NDAA Burma act က နွေဦးတော်လှန်ရေးနှင့် ဆက်စပ်ပြီး ဘယ်လောက်ထိ အားကောင်းအောင် ပံ့ပိုးမယ်လို့ထင်ပါသလဲ။ တဘက် အိမ်နီးချင်းတရုတ်နိုင်ငံဘက်ကတော့ အသိအလင်း ကန့်ကွက်နေတာ တွေ့ရတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံရေးမှာ တရုတ်နိုင်ငံရဲ့ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှု ဘယ်လောက်ထိကြီးမားနေသလဲ။

ဦးအောင်မိုးဇော် (ဥက္ကဌ၊ လူ့ဘောင်သစ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ)

NDAA ကတော့ လက်ရှိမှာ အကောင်အထည်မဖော်နိုင်ပေမဲ့ ကျင့်ဝတ်အရ အလွန်ကောင်းမွန်တဲ့ ကိစ္စဖြစ်ပါတယ်။ စစ်ကောင်စီအတွက်တော့ အတော်ထိတဲ့ ရိုက်ချက်ပါ။

တရုတ်ရပ်တည်ချက်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး ပြောရအတော်ခက်ပါတယ်။ ကိုးကန့်ဘက်မှာ တော်လှန်ရေးရဲဘော်တွေကို စစ်သင်တန်းပေးနေတာတွေ ရှိသလို၊ တရုတ်က ဝင်တယ်လို့ ထင်ရတဲ့ လက်နက်တွေကိုလည်း တော်လှန်ရေးအတွက် ပံ့ပိုးပေးနေတာ ရှိပါတယ်။

NDAA ထုတ်ပြန်ချက်ဟာ နိုင်ငံတကာက တော်လှန်ရေးကို ထောက်ခံနေကြောင်း ပိုမို သိသာစေတဲ့ အထောက်အထားဖြစ်ပါတယ်။ တော်လှန်ရေးအင်အားကောင်းလာမယ်ဆိုရင် တရုတ်အပါအဝင် နိုင်ငံတကာ ကလည်း ပိုပြီး ထောက်ခံလာမယ်လို့ မြင်ပါတယ်။

(၆) ၂၀၂၃ ခုနှစ်ဟာ တော်လှန်ရေး ပြီးမြောက်မယ့် အပြောင်းအလဲ နှစ်လို့ NUG ဘက်က ပြောဆို သတ်မှတ် ထားတာ တွေ့ရပါတယ်။ ဘယ်လိုနိုင်ငံရေး အခင်းအကျင်းမျိုးက နွေဦးတော်လှန်ရေး အောင်မြင်ပြီး မြောက်တယ် လို့ ပြောနိုင်မလဲ။ တဘက်က ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ရဲ့ အခန်းကဏ္ဍက နွေဦးတော်လှန်ရေး အပေါ် ဘယ်လောက် အဆုံးအဖြတ်ဖြစ်စေမလဲ။

ဆလိုင်း‌ယောအောင် (ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်ကော်မတီဝင်၊ ABSDF)

၂၀၂၃ ခုနှစ်ဟာ အရေးကြီးတဲ့ နှစ်ဖြစ်ပါတယ်။ စစ်ကောင်စီကလည်း ရွေးကောက်ပွဲကို ကျင်းပဖို့ရှိသလို၊ NUG အနေနဲ့ အပြုတ်တိုက်မဲ့ ပွဲလို့ ပြောထားတယ်ဆိုတော့ တိုက်ပွဲအရှိန်မြင့်တက်လာမဲ့ နှစ်လို့ ပြောလို့ ရနိုင်ပါတယ်။

တော်လှန်ရေးဆိုတာ နေ့ချင်းညချင်း အပြောင်းအလဲ ဖြစ်ဖို့ဆိုတာ အကြောင်းအချက်အလက်တွေ တော်တော်လေးစုံမှ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ လက်ရှိတော်လှန်ရေးက တစ်နှစ်၊ နှစ်နှစ်နဲ့ ပြီးပြတ်မယ်လို့ တော့ ပြောလို့ မရနိုင်ပါဘူး။

ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အနေနဲ့ မြန်မာ့နိုင်ငံရေးပြဿနာမှာ အရေးပါတဲ့အဆုံးအဖြတ်ပေးနိုင်တဲ့သူတစ်ယောက်လို့ ပြောလို့ ရနိုင်ပါတယ်။ လက်ရှိအချိန်အထိ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်မှတပါး ဖြေရှင်းပေးနိုင်မဲ့သူမရှိဘူးလို့ မြင်ပါတယ်။

နိုင်ဗညားမွန် (ဒါရိုက်တာ၊ မွန်ပြည်ဖွံ့ဖြိုးရေးစင်တာ)

စစ်ကောင်စီယန္တရားကို ပြိုဖျက်ရပ်တန့်အောင် လုပ်ဖို့ NUG ရဲ့ တစ်နှစ်တာ အစီအစဉ်ဆွဲထားတယ်လို့ မြင်ပါတယ်။ သို့ပေမဲ့ စစ်အာဏာရှင်စနစ်ကို တစ်နှစ်ထဲနဲ့ ဖြိုချနိုင်ဖို့ခက်ပါလိမ့်မယ်။ သိုပေမဲ့ သေးငယ်တဲ့ နယ်မြေစိုးမိုးမှုတွေကို အများကြီးလုပ်နိုင်မယ်ဆိုရင် နယ်မြေတွေ ကျယ်လာမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

တော်လှန်ရေးမှာ တည်ဆောက်ရေးကာလ၊ နယ်မြေသိမ်းခဲ့ကာလ၊ အပြီးတိုက် သိမ်းတဲ့ကာလ ဆိုပြီးတော့ ရှိပါတယ်။ တော်လှန်ရေးမှာ တစ်နှစ်တည်းနဲ့ပြီးနိုင်တဲ့အခြေအနေမဟုတ်ပါဘူး။

ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ဟာ မြန်မာ့နိုင်ငံရေးမှာ အရေးကြီးပါတယ်။ သို့သော် နွေဦးတော်လှန်ရေးဟာ ပြည်သူ့တော်လှန်ရေးဖြစ်ပြီးတော့ တော်လှန်ရေးတစ်ခုတည်းကို အဆုံးအဖြတ်ပေးနိုင်တဲ့ ကာလမဟုတ်တော့ဘူးလို့ မြင်ပါတယ်။

နော်ဇူဇန်နာလှလှစိုး ( ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ၊ အမျိုးသမီး၊ လူငယ်နှင့် ကလေးသူငယ် ဝန်ကြီးဌာန၊ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ)

တော်လှန်ရေးအခြေအနေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး နိုင်ငံတကာသုံးသပ်ချက်တွေအရ- အကြမ်းမဖက် တော်လှန်ရေးကနေ လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးကို ရောက်ဖို့ အချိန် ၅ နှစ်ကြာတတ်ပါတယ်။ သို့ပေမဲ့ မြန်မာနိုင်ငံက‌တော့ ပြောင်းလဲတာ အရမ်းမြန်တယ်လို့ ပြောလို့ ရနိုင်ပါတယ်။

အဓိကက တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးတွေ နောက်ခံ ရှိနေတာကြောင့်လို့ ပြောလို့ ရပါတယ်။ အဲတာကြောင့် နွေဦးတော်လှန်ရေးဟာ အရမ်းမကြာလောက်ဘူးလို့ ထင်ပါတယ်။ လက်ရှိတော်လှန်ရေးဟာ စနစ်ကို တော်လှန်တာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ဟာ ဒီမိုကရေစီစနစ်အတွက် လမ်းပြပေးခဲ့တာ ရှိပါတယ်။ သို့ပေမဲ့ နွေဦးတော်လှန်ရေးဟာ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် မပါတဲ့ နိုင်ငံရေးအပြောင်းအလဲ တစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် တော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေ အားလုံး စုစုစည်းစည်းနဲ့ လုပ်ဆောင်လို့ ရှိရင် မြန်မြန်ဆန်ဆန်အောင်မြင်နိုင်မယ်လို့ ယုံကြည်ပါတယ်။

ဦးအောင်မိုးဇော် (ဥက္ကဌ၊ လူ့ဘောင်သစ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ)

နွေဦးတော်လှန်ရေးဟာ လူမျိုးစုံ ပြည်သူ့တော်လှန်ရေးဖြစ်ပါတယ်။ နွေဦးတော်လှန်ရေးကို ကြည့်ရင် တော်လှန်ရေးတစ်စုံလုံးကို အစအဆုံး ကြည့်ဖို့ လိုပါတယ်။ နွေဦးတော်လှန်ရေးဟာ တော်လှန်ရေးကြီးတွေရဲ့ အပိုင်းဆက်ကြီးတစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။

တကယ်တော့ ပြည်သူတွေ တော်လှန်နေတာ နှစ်ပေါင်း ၇၀ ကျော်နေပါပြီ။ လက်ရှိတော်လှန်ရေးဟာ အရှိန်အမြင့်ဆုံးနဲ့ လူစုံ ပါဝင်တဲ့အခြေအနေကို ရောက်နေပါပြီ။ ဒီမိုကရေစီအရေးနှင့် တန်းတူရေးပြဿနာကို တပြိုင်နက်တည်းဖြေရှင်းဖို့အတွက် အချိန်ကျနေပြီလို့ မြင်ပါတယ်။

ထိုအတွက် သဘောတူစာချုပ်တစ်ခုကို ဖော်ဆောင်နိုင်ဖို့ လိုပါတယ်။ နိုင်ငံတကာအခြေအနေနဲ့ ပြည်တွင်းအားကို ပေါင်းစပ်နိုင်ရင် စစ်အာဏာရှင်စနစ်ကို တွန်းချနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဗမာ့အင်အားစုနဲ့ ဗမာမဟုတ်တဲ့ အင်အားစုတွေ တသားတည်းဖြစ်အောင် ပေါင်းစပ်ကြဖို့ အကြံပေးလိုပါတယ်။

ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ဟာ အရေးတဲ့ခေါင်းဆောင်ဖြစ်ပါတယ်။ သူ့လိုအရေးကြီးတဲ့ ခေါင်းဆောင်တွေ မွန်၊ ကရင်၊ ရခိုင်၊ ရှမ်း၊ ကချင် စတဲ့ အင်အားစုတွေမှာ ရှိနေပါတယ်။ အရေးပါတဲ့သူတွေအားလုံး ပူးပေါင်းပြီး တိုင်းပြည်ပြဿနာကို အဖြေရှာဖို့ လိုပါတယ်။                       

တရုတ်သဘောထားကို ဆန့်ကျင်ပြီး နွေဦးတော်လှန်ရေးကို ထောက်ပံ့ပေးတဲ့ ကိုးကန့်- ဘာလဲ။ ဘယ်လဲ။

တရုတ်သဘောထားကို ဆန့်ကျင်ပြီး နွေဦးတော်လှန်ရေးကို ထောက်ပံ့ပေးတဲ့ ကိုးကန့်ဘာလဲ။ ဘယ်လဲ။

နွေဦးတော်လှန်ရေးကို ထောက်ခံပံ့ပိုးအားပေးနေတဲ့ တိုင်းရင်းသားတော်လှန်ရေး လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်း များထဲမှာ မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော် (MNDAA) လည်း တစ်ခုအပါအဝင် ဖြစ်ပါတယ်။ MNDAA သည် မြန်မာနိုင်ငံအရှေ့ပိုင်း ရှမ်းပြည်အရှေ့မြောက်ဖျား၊ ကိုးကန့်ဒေသမှာ အခြေစိုက် ထားပါတယ်။

ကိုးကန့်ဒေသတွင် နေထိုင်သူ ခန့်မှန်းခြေ ၁၅၀,၀၀၀ရှိပြီး၊ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်မှာ ယူနန်နွယ်ဖွား တရုတ်လူမျိုးစုများဖြစ်ပြီး ထိုဒေသနှင့် တရုတ်အကြား ယဉ်ကျေးမှု၊ ပုဂ္ဂလိကနှင့် နိုင်ငံရေး အဆက်အဆံ များသည် အမြဲတစေ ခိုင်မာစေပါတယ်။

သို့ပေမဲ့ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ရက်နေ့ စစ်အာဏာသိမ်းပြီး ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ စစ်ကောင်စီကို တရုတ်အစိုးရက ထောက်ခံနေပေမဲ့ စစ်ကောင်စီကို တွန်းလှန်နေတဲ့ တော်လှန်ရေး အင်အားစုတွေကို MNDAA က ထောက်ခံနေသည်မှာ အံ့သြဖွယ်ဖြစ်ပါတယ်။

သို့သော် မြန်မာ့နိုင်ငံရေးကို ကာလကြာမြင့်စွာ လေ့လာခဲ့သူတဦးက “တရုတ်တွေက သူတို့လုပ်နေကျအတိုင်း နယ်ပယ်အားလုံးမှာ တနည်းနည်းနဲ့ ခြေကုပ်ရအောင်လုပ်တာလို့ ကျနော်ထင်တယ်” ဟု ပြောပါတယ်။

ဒီမိုကရေစီဘက်တော်သား တော်လှန်ရေးအဖွဲ့အစည်းများဖြစ်တဲ့ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေး တပ်ဖွဲ့ (PDF) အုပ်စုအများအပြားကို MNDAA က စစ်ရေးလေ့ကျင့် ပေးနေသလို၊ TNLA နှင့် ပူးပေါင်းပြီး လက်နက် များကိုလည်းတပ်ဆင်ပေးလျက်ရှိပါတယ်။

မဟာမိတ်အဖွဲ့အစည်းဖြစ်တဲ့ တအောင်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် TNLA သည် ရှမ်းပြည် မြောက်ပိုင်း ပလောင်တိုင်းရင်းသားများ နေထိုင်သော ဒေသများတွင် လှုပ်ရှားနေသည့် အင်အား ကြီးမားသော EAO တခုဖြစ်ပါတယ်။ ထိုလက်နက်များသည် တရုတ်လုပ်လက်နက်များဖြစ်ပြီး ‘ဝ’ ပြည် သွေးစည်းညီညွတ်ရေး တပ်မတော် (UWSA)  မှတဆင့် တင်သွင်းခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

သို့ပေမဲ့ ‘ဝ’ ပြည် သွေးစည်းညီညွတ်ရေး တပ်မတော် (UWSA)  သည် တော်လှန်ရေးတိုက်ပွဲများတွင် တိုက်ရိုက် ပါဝင် ပတ်သက်ခြင်းမရှိပေ။ ‘ဝ’ ပြည် သွေးစည်းညီညွတ်ရေး တပ်မတော် (UWSA) သည် ၁၉၈၉ ခုနှစ်မှစတင်ကာ မြန်မာစစ်တပ်နှင့် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူထားပါတယ်။

ထို့သို့ တရုတ်မှတဆင့် လက်နက်စီးဆင်းမှုများရှိသော်လည်း တရုတ်လုပ် FN-6 လူဖြင့်သယ်ဆောင်နိုင်သည့် လေကြောင်း ကာကွယ်ရေးစနစ် (MANPADS) များကို မပေးတာကြောင့် အကန့်အသတ်အချို့ထားရှိကြောင်း ဖော်ပြနေပါတယ်။ UWSA သည် FN-6 အများအပြား ပိုင်ဆိုင်ထားပါတယ်။

ခုခံတော်လှန်ရေး အမာခံဒေသများကို စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းမှ မကြာခဏ တိုက်ခိုက်နေသောကြောင့် PDFs များသည် ကိုယ့်ကိုယ်ကိုကာကွယ်ရန် MANPADS များ လိုအပ်နေပါတယ်။ သို့သော် မြန်မာလေတပ်မှ တရုတ်လုပ်လေယာဉ်များကို တရုတ်လုပ် MANPADS နှင့် ပစ်ချလျှင် အများအမြင်တွင် မသင့်လျော်ပေ။

ထိုသို့ ရှုပ်ထွေးသောအခြေအနေတွင် မြန်မာစစ်တပ်နှင့် ပဋိပက္ခ၌ MNDAA ပါဝင်လာသည်မှာ ယခုအချိန်သည် ပထမဆုံးအချိန် မဟုတ်ပေ။ တချိန်က သြဇာကြီးမားလှသော ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ (CPB) ကို အောက်ခြေတပ်များ ပုန်ကန်ရာမှ ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် ပြိုလဲပြီး ပေါ်ပေါက်လာသည့် EAOs လေးခုမှာ  MNDAA ၊ UWSA ၊ ရှမ်းပြည်အရှေ့ပိုင်းမှ အမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ် တပ်မတော် NDAA နှင့် ကချင်ပြည်နယ်မှ ဒီမိုကရေစီသစ် တပ်မတော်တို့ ဖြစ်ပါတယ်။

အဖွဲ့ လေးဖွဲ့လုံးသည် ထိုစဉ်က စစ်အုပ်စုဖြစ်သည့် နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ (နဝတ) နှင့် အပစ်အခတ်ရပ်စဲကြသော်လည်း သဘောတူစာချုပ်များ လက်မှတ်ရေးထိုးခြင်းမရှိဘဲ MNDAA နှင့် မြန်မာစစ်တပ်အကြား ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် တိုက်ပွဲများဖြစ်လာပါတယ်။

MNDAA သည် ၎င်းတို့ပိုင်နက်အများစုကို ဆုံးရှုံးပြီး ကိုးကန့်ပြည်သူ ၃၀,၀၀၀ ခန့် နယ်စပ်ဖြတ်ကျော်ပြီး ယူနန်သို့ ထွက်ပြေးကြရပါတယ်။

ထိုသို့ ထွက်ပြေးလာသူအများစုသည် နေရပ်သို့ ပြန်လာနိုင်ခဲ့သော်လည်း ၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် တိုက်ပွဲများ တကြော့ပြန်ဖြစ်တာကြောင့် ယူနန်တွင် ဒုက္ခသည် ၄၀,၀၀၀ မှ ၅၀,၀၀၀ အထိ သောင်တင်နေခဲ့ပြန်ပါတယ်။ ပြင်းထန်လေကြောင်း တိုက်ခိုက်မှုများနှင့် အမြောက်ပစ်ခတ်မှုများကို အသုံးပြုခဲ့ပါတယ်။

Jane’s Defense Weekly အတွက် ၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ မေလက ရေးသားသော ဆောင်းပါးတပုဒ်တွင် အန်ထော်နီ ဒေးဗစ်က ထိုထိုးစစ်သည် မြန်မာနိုင်ငံလွတ်လပ်ရေး ရပြီးနောက်ပိုင်း အကြီးမားဆုံး ထိုးစစ်ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။

၂၀၀၉ ခုနှစ်နှင့် ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင်ဖြစ်ပွားသည့် ထိုစစ်ပွဲများကြောင့် တရုတ်နိုင်ငံသည် စိတ်မချမ်းမသာဖြစ်ပြီး MNDAA နှင့် ကောင်းမွန်သောဆက်ဆံရေး ထူထောင်ထားခြင်းသည် လိမ္မာပါးနပ်ရာရောက်သည်ဟု ယူဆကောင်း ယူဆနိုင်ပါတယ်။

ကိုးကန့်တွင် တရုတ်လူမျိုးစုများ ပါဝင်သောကြောင့် ကိုးကန့်သည် တရုတ်နှင့်မြန်မာအကြား တရားမဝင် ကြားခံဇုန်တခုဖြစ်လာရုံ သာမက ရှမ်းပြည်နှင့် အခြားဒေသများသို့ တရုတ်သြဇာသက်ရောက်ဖို့အတွက် အခွင့်အလမ်းတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။ ထို့ကြောင့် ကိုးကန့်သည် ဘေဂျင်းအတွက် သေနင်္ဂဗျူဟာအရ အရေးအပါဆုံးဖြစ်လာပါတယ်။

ကိုးကန့်ရဲ့ နိုင်ငံရေးသမိုင်းကြောင့် နဲ့ နိုင်ငံရေးရပ်တည်ချက်တွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဒွိဟများစွာ ရှိပါတယ်။ ဗမာပြည်တွင် ဗြိတိသျှတို့ ရောက်မလာမီက ကိုးကန့်သည် သံလွင်မြစ် အနောက်ဘက်ကမ်းမှ ဒေသဆိုင်ရာ အကြီးအကဲများ၊ သိန္နီ ရှမ်းစော်ဘွားများနှင့် တဘက်၊ သံလွင်မြစ် အရှေ့ဘက်ကမ်းမှ တရုတ်အုပ်စိုးသူ များနှင့်တဘက် လှေနံနှစ်ဖက်နည်း ဆက်ဆံရေးကို ကျင့်သုံးခဲ့ပါတယ်။  

ဗြိတိန်နှင့်တရုတ်အကြား ၁၈၉၄ ခုနှစ် သဘောတူညီချက်အရ ကိုးကန့်ကို တရုတ် ပိုင်နက်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခဲ့ပေမဲ့ ၁၈၉၇ ခုနှစ် သဘောတူညီချက်သစ်တွင်မူ တရုတ်က ကိုးကန့်ကို စွန့်လွှတ်ရပြီး ဗြိတိန်က ကိုးကန့်ကို မြောက်သိန္နီစီရင်စုတွင် ထည့်သွင်းကာ မြို့စားတဦးအောက်တွင် ထားရှိခဲ့ပါတယ်။ မြို့စားသည် အခွန်ကောက်သူဖြစ်ပြီး အခြားတာဝန်များကိုလည်း ထမ်းဆောင်ခဲ့ပါတယ်။

ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းကာလ ၁၉၅၁ ခုနှစ်တွင် ကိုးကန့်သည် ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်း စော်ဘွား တဦးအုပ်ချုပ်သည့် သီးခြားပိုက်နက်တခု ဖြစ်လာပါတယ်။ ထိုစော်ဘွား၏ အမည်မှာ ယန်းကျိန်းဆိုင် ဖြစ်ပြီး သူသည် ကိုးကန့်တွင် သြဇာအကြီးမားဆုံး မိသားစုဖြစ်သည့် ယန်း မျိုးနွယ်စုမှဖြစ်ပါတယ်။

သူနှင့်မောင်နှမတော်စပ်သူ အိုလစ်ယန်းဟု လူသိများသည့် ယန်းကျင်ဆွေသည် ညီအစ်ကို မောင်နှမများတွင် လူသိအများဆုံးဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

သူ့တွင် ကိုယ်ပိုင်တပ်ဖွဲ့ရှိပြီး ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်များတွင် ဘိန်းကုန်ကူးမှုများ၌ ပါဝင်ပတ်သက်လာပါတယ်။ အမျိုးသမီးတစ်ဦးဖြစ်ပေမဲ့ လိင်စိတ်တိမ်းညွှတ်မှုအရ အမျိုးသားအဖြစ် ပွင့်ပွင်းလင်းလင်း ခံယူသောကြောင့် စီးပွားရေးနှင့် နိုင်ငံရေးတွင် သူ၏အခန်းကဏ္ဍကို ချဲ့ကားပြောဆို အမွှမ်းတင်မှုများပင် ရှိခဲ့ပါတယ်။

လက်တွေ့တွင်မူ အိုလစ်ယန်း ကျော်ကြားရသည့် အကြောင်းရင်းမှာ ထိုင်းနယ်စပ်သို့ ဘိန်းများကို ထုံးစံအတိုင်း လားများဖြင့်မပို့ဘဲ ထရပ်ကားယာဉ်တန်းများဖြင့် ပထမဆုံးပို့ဆောင်တာကြောင့် ဖြစ်ပါတယ်။ သူသည် ထိုင်း-ရှမ်းပြည်နယ် နယ်စပ်မှ တရုတ်အမျိုးသားရေး ကူမင်တန် (KMT) တပ်များနှင့် ဘိန်းကုန်ကူးပြီး ပြင်ပကမ္ဘာနှင့် ထူးခြားသည့် အဆက်အသွယ် မရှိသလောက်ပင်ဖြစ်ပါတယ်။

အိုလစ်ယန်း

၁၉၆၀ ပြည့်နှစ်တွင် အိုလစ်က ကိုးကန့်စော်ဘွား လုပ်ချင်ခဲ့ပေမဲ့ ထိုရာထူးကို သူနှင့် မောင်နှမတော်စပ်သူက ချုပ်ကိုင်ထားဆဲဖြစ်ပါတယ်။ ထို့နောက် အိုလစ်ယန်းကို ဗဟိုအစိုးရ အာဏာပိုင်များက ၁၉၆၃ ခုနှစ်မှ ၁၉၆၈ ခုနှစ်အထိ ဖမ်းဆီးထားခဲ့ပြီး ပြန်လည်လွတ်မြောက်ချိန်မှ ၁၉၈၉ ခုနှစ်အထိ သူသည် ရန်ကုန်နှင့် ရှမ်းပြည်နယ်တွင် တိတ်ဆိတ်စွာ နေထိုင်ခဲ့ပါတယ်။

၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် ထိုစဉ်က စစ်ထောက်လှမ်းရေး အကြီးအကဲ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ခင်ညွန့်က ကိုးကန့်မှ CPB ပုန်ကန်သူများနှင့် ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးရန် အိုလစ်ယန်း၊ ဘိန်းဘုရင်ဟောင်း လော်စစ်ဟန်နှင့် တရုတ်-မြန်မာကပြား စစ်အရာရှိဟောင်း ဦးအောင်ကြီးတို့ကို ခန့်အပ်လိုက်ပါတယ်။ အိုလစ်ယန်းသည် ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်း မူဆယ်တွင် ကွယ်လွန်တယ်။

ယန်း၏ အခြားမွေးခြင်းတဦးဖြစ်သူ ယန်းကျိန်းစိန် ခေါ် ဂျင်မီယန်းသည် အိုလစ်ထက် များစွာပိုမိုအရေးပါတယ်။ ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်မှာ ကိုးကန့်ဒေသ ရွေးကောက်ခံ ပါလီမန်အမတ်ဖြစ်လာပြီး ၁၉၆၂ ခုနှစ်၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး နေဝင်း အာဏာသိမ်းကာ မြန်မာ့ဒီမိုကရေစီ ဆိတ်သုန်းချိန်အထိ ဆက်လက် ရယူထားခဲ့ပါတယ်။

ဂျင်မီယန်းသည် ဘားမားဘဏ်ကိုလည်း ထူထောင်ခဲ့ပြီး ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်များ တလျှောက်လုံး နိုင်ငံရေးနှင့် စီးပွားရေးလောကတွင် ထင်ရှားသူဖြစ်ပါတယ်။

စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် သူသည် မြေအောက်သို့ ရောက်သွားပြီး ကိုးကန့်တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ကို ထူထောင်ခဲ့ပြီး ၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင် အခြားရှမ်းအုပ်စု နှစ်ခုနှင့် ပူးပေါင်းပြီး မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးသမ္မတ စဝ်ရွှေသိုက်၏ ကျန်ရစ်သူဇနီး စဝ်နန်းဟန်ခမ် ဦးဆောင်သည့် ရှမ်းပြည်တပ်မတော် (SSA) ကို ထူထောင်ခဲ့ပါတယ်။

သို့သော် ဂျင်မီယန်းသည် ထိုအဖွဲ့မှ ထွက်လာပြီး ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ချင်းမိုင်မှ ယခုအခါ ပိတ်သိမ်းသွားသည်မှာ ကာလကြာမြင့်ပြီဖြစ်သော Rincome Hotel တွင် မန်နေဂျာအဖြစ် ခေတ္တလုပ်ကိုင်ခဲ့ပါတယ်။ ထို့နောက် သူသည် ဘိန်းလုပ်ငန်းတွင် KMT နှင့် ပူးပေါင်းပြီး အဝေးရောက်နိုင်ငံရေးတွင် ဖြုတ်ချခံ ဝန်ကြီးချုပ် ဦးနုနှင့် ပူးပေါင်းခဲ့ပါတယ်။

ဂျင်မီယန်းသည် ၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် ပါရီသို့ ထွက်သွားပြီး ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်တွင် အထွေထွေလွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့် ပေးသောအခါမှ မြန်မာသို့ ပြန်လာခဲ့ပြီး ၁၉၈၅ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မှာ ကွယ်လွန်ခဲ့ပါတယ်။

ထိုကာလများအတွင်း ကိုးကန့်တွင် အရေးပါသော ဖြစ်ရပ်များဖြစ်ပွားပြီး ထိုဖြစ်ရပ်များသည် ကိုးကန့်ဒေသ ခေတ်သစ်သမိုင်းတွင် အပြောင်းအလဲမှတ်ဖြစ်လာပါတယ်။ ၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် ဂျင်မီယန်း၏ အရာရှိ နှစ်ဦးဖြစ်သော ဖုန်ကြားရှင်နှင့် ဖုန်ကြားဖူးတို့သည် အကူအညီတောင်းရန်အတွက် တရုတ်နိုင်ငံသို့ သွားရောက်ကြပါတယ်။

တရုတ်များက ၎င်းတို့ကို အဝေးရောက် CPB များနှင့် မိတ်ဆက်ပေးခဲ့ပါတယ်။ အဝေးရောက် CPB များသည် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ ထိုးဖောက်ရန် ကြံစည်နေသည်မှာ နှစ်အတန်ကြာပြီဖြစ်ပါတယ်။

၁၉၆၈ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် လက်နက်အကြီးအကျယ် တပ်ဆင်ထားသည့် CPB တပ်များသည် ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်း မုံးကိုးသို့ ဝင်ရောက်လာပြီး၊ ၅ ရက်ကြာသောအခါ ဖုန် ညီအစ်ကိုများနှင့် ၎င်းတို့တပ်များသည် ကိုးကန့်သို့ဝင်ရောက်ပြီး ရက်ပိုင်းအတွင်း သိမ်းပိုက်လိုက်ပါတယ်။

ထို့နောက်မကြာမီတွင် ကိုးကန့်နှင့် ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းဒေသ အများအပြားသည် CPB ထိန်းချုပ်မှုအောက် ရောက်ရှိသွားပါတယ်။

၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်များအလယ်သို့ ရောက်လာသောအခါ CPB သည် ၎င်းတို့၏ ‘လွတ်မြောက်ဒေသ’ ကို မြန်မာ-တရုတ်နယ်စပ်မှ စတုရန်း ကီလိုမီတာ ၂၀,၀၀၀ အထိ တိုးချဲ့လိုက်ပါတယ်။ သို့သော် ပြဿနာမှာ CPB စစ်သားများတွင် မြောက်ပိုင်းနှင့် အရှေ့ပိုင်း ရှမ်းပြည်နယ် တောင်တန်းများမှ လူများသာပါဝင်နေပြီး CPB ၏ ခေါင်းဆောင်မှုပိုင်းကိုမူ တယူသန် မော်ဝါဒီ ဗမာများက ချုပ်ကိုင်ထားပါတယ်။

ဖုန်ကြားရှင် ကဲ့သို့သောသူများသည် CPB သို့ပင် ဝင်ရောက်ခြင်းမရှိဘဲ ကိုးကန့် စစ်ဘက်တပ်မှူးနှင့် ဒေသအုပ်ချုပ်ရေးမှူး ရာထူးဖြင့်ပင် ကျေနပ်နေပါတယ်။ သို့သော် ထိုအခြေအနေမှာ ပုန်ကန်မှုအဖြစ် မလွှဲမရှောင်သာ ဦးတည်သွားပြီး ၁၉၈၉ ခုနှစ် မတ်လတွင် ကိုးကန့်၌ ပုန်ကန်မှုစတင်ကာ ဧပြီလတွင် ‘ဝ’ တောင်တန်းနှင့် CPB ထိန်းချုပ်သော အခြားဒေသများသို့ ပျံ့နှံ့သွားပါတယ်။

CPB ကို ပုန်ကန်သူများသည် မြန်မာမှ အခြား EAOs များနှင့် ချိတ်ဆက်မည်ဟု ကနဦးတွင် ယူဆခဲ့ကြပါတယ်။ သို့သော် နဝတ စစ်အုပ်စုသည် အလွန်လျင်မြန်စွာဖြင့် ၎င်းတို့လက်ခံနိုင်သည့် ကမ်းလှမ်းမှုတခု ပြုလုပ်လိုက်သည်။

၎င်းတို့ကို လက်နက်များ ဆက်လက် ကိုင်ဆောင်ခွင့်ပေးသော်လည်း အခြား EAOs များကို မပေးရန်နှင့် ၎င်းတို့ ထိန်းချုပ်ထားသောနယ်မြေများကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားပြီး မည်သည့် စီးပွားရေးမျိုးကိုမဆို လုပ်ကိုင်ခွင့် ပေးလိုက်ပါတယ်။

ထိုသို့ လုပ်ပိုင်ခွင့်ပေးခြင်းသည် ဘိန်းကုန်ကူးခွင့်ပေးသည်ဟု ကနဦးတွင် အဓိပ္ပာယ်ရပြီး ယခု နောက်ပိုင်းတွင်မူ ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော စီးပွားရေးအမျိုးမျိုး လုပ်ကိုင်ခွင့်ပေးခြင်းဖြစ်ကာ ထိုလုပ်ငန်းများတွင် သံဖြူနှင့် မြေရှားသတ္တုတူးဖော်ပြီး တရုတ်နိုင်ငံသည် အဓိက ဈေးကွက်ဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။

ပုန်ကန်မှုဖြစ်ပွားချိန်မှစတင်ပြီး ကိုးကန့်သည် တရုတ်နှင့် နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးအတွက် ဗဟိုချက်ဖြစ်လာ ပါတယ်။ CPB ခေတ်က ထိုနေရာတွင် ဝါးတဲများနှင့် ကျောက်ဖြင့် တည်ဆောက်ထားသည့် ကြီးမားသောအိမ် အနည်းငယ်သာ ရှိသော်လည်း ယခုအခါ ဈေးများနှင့် ဈေးဝယ်စင်တာများကို မိုးနေသည့် အထပ်မြင့် အဆောက်အအုံများ ဖြစ်လာပါတယ်။

တရုတ်မှ ကိုးကန့်တောင်ပိုင်းကိုဖြတ်၍ သိန္နီသို့ မြန်နှုန်းမြင့် ရထားလမ်းတည်ဆောက်ပြီး ထို့နောက် မန္တလေးနှင့် နောက်ဆုံးတွင် ရန်ကုန်နှင့် ရခိုင်ပြည်နယ် ကျောက်ဖြူအထိ ဆက်လက်တည်ဆောက်မည့် ဆွေးနွေးမှုများပင် ရှိလာပါတယ်။

တရုတ်နိုင်ငံသည် ကွန်မြူနစ်တော်လှန်ရေးကို ဦးမတည်တော့ဘဲကုန်သွယ်ရေး၊ စီးပွားရေးနှင့် ပုန်ကန်မှုတွင်ဖြစ်စေ၊ စစ်ရေးတွင်ဖြစ်စေ၊ နိုင်ငံရေးတွင်ဖြစ်စေ အရေးအကြီးဆုံးမှာ ပထဝီနိုင်ငံရေး ကိစ္စများတွင် မြန်မာ့ပြည်တွင်းရေး၌ မည်သည့် သြဇာလွှမ်းမိုးမှုမဆို ရရှိရေးဖြစ်သည်။

ဖုန်ကြားဖူးသည် အသက် ၈၁ နှစ်အရွယ် ၂၀၁၇ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် သေဆုံးပြီး ဖုန်ကြားရှင်သည် ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် သေဆုံးကာ အသက် ၉၄ နှစ် ရှိပြီဖြစ်သည်။ ထိုစစ်ဘုရင်ကြီးများ မရှိတော့သောအခါ မျိုးဆက်ခေါင်းဆောင်သစ်များက ခေါင်းဆောင်နေသော်လည်း ၎င်းတို့အကြောင်း များများစားစား မသိရပေ။ ၎င်းတို့၏ဒေသသို့ PDFs များကို မည်သည့်အချိန်တွင် မည်သို့ ဖိတ်ခေါ်ခဲ့သည်ကိုလည်း မသိရပေ။

သို့သော် ကိုးကန့် တာဝန်ခံတပ်မှူးများသည် တရုတ်နှင့် ခိုင်မာသော ဆက်ဆံရေး ရှိမည်မှာ သေချာပါတယ်။ မေးစရာ မေးခွန်းတခုမှာ PDFs များသည် ၎င်းတို့၏ အမှီအခိုကင်းသောလွတ်လပ်မှုကို ထိန်းသိမ်းထားနိုင်မည်လားဆိုတဲ့ မေးခွန်းရှိပါတယ်။ ၎င်းတို့၏ အဓိကအားနည်းချက်မှာ PDFs တွင် ဗဟိုမှကွပ်ကဲမှုနှင့် ဘုံသေနင်္ဂဗျူဟာ မရှိခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ၎င်းတို့သည် လေ့ကျင့်လက်နက်တပ်ဆင်ပေးသည့် ပိုမိုအင်အားကြီးမားသော အဖွဲ့များကို လုံးဝမှီခိုနေရသည့် အခြေအနေသို့ အလွယ်တကူ ရောက်သွား နိုင်ပါတယ်။

ထို့ကြောင့် မြန်မာ့အနာဂတ်အတွက် တိုက်ပွဲသည် ယခင်အတိုင်း မသေချာမရေရာဖြစ်နေသည့် အဓိပ္ပာယ် သက်ရောက်နေပါတယ်။ ပြည်သူများ ပိုမိုဒုက္ခရောက်ပြီး မဆုံးနိုင်သည့် ပြည်တွင်းစစ်တွင် မြန်မာလေတပ်က ပြည်သူများကို ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ကာ တိုင်းပြည်ကို စီးပွားရေးချောက်ကမ်းပါးအတွင်း ကျရောက်အောင် လုပ်နေသည့် ပညာမဲ့သော စစ်ကောင်စီအုပ်ချုပ်ရေးသာ ဖြစ်ပါတယ်။

ထိုအခြေအနေအများစုသည် အိန္ဒိယ သမုဒ္ဒရာနှင့် ကမ္ဘာတဝန်း ဈေးကွက်သို့ ဝင်ရောက်ရေးအတွက် အရေးပါသော မြန်မာစင်္ကြံအပေါ် ထိန်းချုပ်ထားလိုသည့် တရုတ်၏ဆန္ဒနှင့် သက်ဆိုင်နေပါတယ်။

ကိုးကန့်ဒေသနှင့် ပတ်သက်ပြီး ပြောရပါက လုံးဝနီးပါး ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရနေသည့် ထိုဒေသအပေါ် သြဇာအာဏာထူထောင်ရန် နေပြည်တော်တွင် အာဏာရနေသည့် မည်သူမဆိုအတွက် လွယ်ကူသောကိစ္စ မဟုတ်ပေ။

တောင်ပိုင်းမှ ‘ဝ’ တောင်တန်းများကဲ့သို့ပင် ကိုးကန့်ဒေသသည် ဗဟိုအစိုးရက မည်သည့်အခါကမှ ထိထိ ရောက်ရောက် မထိန်းချုပ်နိုင်ဘဲ တရုတ်နှင့် များစွာပိုမို နီးကပ်သော ဆက်ဆံရေးကို လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း များစွာပင် ထူထောင်ထားသော ဒေသတခုသာဖြစ်ပါတယ်။

  • Bertil Lintner ၏ ဧရာ၀တီ အင်္ဂလိပ်ပိုင်းမှာ ဖော်ပြတဲ့ Kokang: Caught Between Myanmar and China ကို ဖက်ဒရယ်ဂျာနယ်မြန်မာက အလွတ်တန်း ဘာသာပြန် တင်ဆက်ထားပါတယ်။
  • ဘာသာပြန် – ကံ့ကော်ဖြူ